Mittelniederdeutsche Urkunden des ostniederdeutschen Sprachraums
Universität Rostock, 2025, https://doi.org/10.18453/rosdok_id00004746

Transkription von Urkunde BRB 1391a


IN godes namen amen . . Wẏ Jacob Ghir . Gatzke Bentzstorp Burg(er)meiste(re) . Hans Blankenfelde . Kerstian meẏns . Gereke bercer . Claus van pruͦtzke . Hans gotzke / Claus staken . Godeke bercer . Laurentz koni(n)g . Hans pleszow . Henni(n)gh meẏns . Arnd frẏsik . Heẏne beschoren . Fritze van pruͦtzke . wilke plothe . Vinc(n)cius kaldenborn(e) 1 / Claus golwitz . Peter boͤre . matheus Etzẏn . Radma(n)ne Nie vnde Alde gemeẏnlike disser Nien stad Brandeborch . . Bekennen vnde Betuͦghen openbar mit dissem(e)1 vns(e)n / Briffe vor allen luden dis nu sin , vnde noch to komende sint , dat wẏ mit wolbedachten muͮde eẏndrechtlike hebben gegeuen vnde geuen ẏetuͦ mit Craffte disses briffes / den wisen luden . den knokenhowe(re)n vnser stad vnde oren na volgheren ore Jnni(n)ghe Gulde vnde werk Ewichlike stede vnde vaste to holdene in sulken stucken vnde gesetten / alse si hir na bescreuen stan , To deme irsten male sette wẏ vnde willen . wan eyn knokenhower steruet . sin scharne schal eruen syme wẏffe vnde kynderen knechtken / vnde megedeken , adir ande(re)n negest(e)n sinen erffgenamen die vnbegheuen sint in clusen vnde in kloste(re)n . Weret dat eẏn knokenhower sone adir dochter lite die in der gulde ge/boren sin . die scolen werk vnde gulde beholden . We(re)t dat siner sone Jennich eẏn scharne anstorue , oder koffte eẏne(n) scharne . die schal geuen vnser stad . Eẏn pund Brand(eborger) / pe(n)ni(n)ghe . vnde der Gulde eẏn puͦnd pe(n)ni(n)ghe . vnde der gulde twe puͦnd wasses . vnde suͦntte katherinen vnde su(n)te Amalbergen eẏn pund wasses . vnde isliken Guldemeist(er) / ses pe(n)ni(n)ghe , deme hilighen geẏste eẏnen pe(n)ni(n)gh , vnde oren Boden eẏne(n) pe(n)ni(n)gh . We(re)t ok dat siner dochter eẏn , eẏn scharne an storue , adir met eẏme scharne [be...] / worde , adir dat die , die si nempt eẏnen scharne koffte die schal gheuen also vele alse die sone doͮn , alse hir vore gescreuen steit , dat schal ẏe weliker dochter to eyne(n) male / geschin vnde nicht mer , wen he dat gegeuen hefft so schal men em werk vnde gulde to staden . alse verne he eẏnes guden geruchte si . Echte geboren vnde si nicht wendesch(er) / art , Weret dat eẏme knokenhow(er) sin wẏff storue ore erffgenamen scolen deme knokenhowe(re) sinen scharne nicht ane deilen , alse verne he den scharne beholden / wil . Js dat he den scharne beholden wil so schal he den beholden vor also vele geldes alse vor den scharne gegeuen is . die allerlest vor kofft is , vnde schal den erffgename(n) / oren deil dar affgeuen . Vorbat sette wẏ vnde willen dat , wie eẏnen scharne koppet ader ansteruet . od(er) eyne wedewe nempt mit eẏnen scharne die schal sin werk suken / vnde wie sin werk suket vnde begheret die schal nicht tuͦden genomen to der Jnni(n)ghe he en si irsten vnse Borg(er) . vnde nyma(n)de schal men der gulde weyghe(re)n die si beghert alse / verne offte he si eynes guden geruͦchten vnder guder seden vnde eẏn ekẏnt geboren vnde si nicht van wentscher aͤrt , Auer wie die gulde suket . dem(e)1 schal men ander irsten bed / nicht twiden . sunder he schal si suken indren morge(n) spraken , dat sint ses weken inder tijd so mach me(n) derfaren v(m)me sin leue(n) . sin sede vnde v(m)me sine gebord , vnde were dar / ennich twyuel an , so schal he des deme Rade vnde guldebrude(re)n Briffe vnde bewisinghe bringe(n) van d(er) negest(e)n stad dar he geboren is alse recht vnde wonlike is , dat he eẏn duͦ=/desch ekẏnt geboren is van vader vnde van muͦder , vnde die sulue die die gulde wy(n)net vnde sus to ge laten w(er)dit , die schal geue(n) vnser stad eẏn pu(n)t wonliker Brand(eborger) pe(n)ni(n)ge / vnde twe puͦnd der gulde vnde twe pu(n)t wasses d(er) sulue(n) gulde to oren lichten . vnde deme hilighe(n) Cruce to vnser parre eẏn puͦnd wasses , vnde eyme isliken meiste(re) der gulde ses / pe(n)ni(n)ghe . deme hilighen geiste eyne(n) pe(n)ni(n)gh . vnde oren Boden eẏne(n) pe(n)ni(n)gh . wen he dit sus gegeuen hefft . so schal me(n) em eẏndrechtliken to der gulde nemen vnde mach sin werk vͦuen we(n) / he wil . Auer sette wẏ . wie sin werk vͦuen wil , die schal nicht sellen keluer . huͦkene . noch lemme(r) . si en sin den toͮ den mẏnsten vir weken ald , noch kouesch vee noch gestolen vee noch / gekouet vee dat ope(n)bar is schal he nicht sellen mit siner wit schap . wie dar weder dede vnde dar v(m)me bededinghet worde . die schal geuen der stad eẏn puͦnd , vnde der gulde twe pu(n)t pe(n)ni(n)g(he) / oder schal sik des entlestigen mit sẏme ede , Vorbat mer wil wẏ , dat si des Jares vir morghenspraken scolen hebb(e)n . yo des ferndel Jares eẏne . vnde scolen die hebb(e)n in ieghe(n)=/w(er)dicheit vnser Borg(er)meister twe vnde anders nicht , vnde scolen den oren thins geuen van ẏeweliken scharne souen vnde twintich pe(n)in(n)ghe alle ferndel Jares , Ane eyn / scharne die gifft alle ferndel Jares Eẏn vndetwintich pe(n)ni(n)ghe , vnde die knechte van dem worschoue . scolen geuen to allen ferndel Jares neghen schillinge wonliker pe(n)ni(n)ghe / Vorbat mer wil wẏ offt Jennich man der vorbesprokene gulde Jenghen sinen kuͮmpene Jnden scharne ad(ir) vppe dem worschoue , adir inder morge(n)sprake , oder war si to samene / weren ouel handelde mit worden adir by dem(e)1 hare(n) toghe adir sin metz . adir swert vp em toghe , die schal den meiste(re)n der gulde geuen twe schillinge . vnde eẏme isliken diesin / werk vͦuet (?) inder gulde ses pen(n)i(n)ghe die genghe sint . deit auer Jennich die gewalt drẏ stuͦnd die men em redelike ouer tuͦghen mach so he nẏma(n)de bluͦtreẏset , dat scolen die / Guldemeiste(re) entscheiden mit Buͦrg(er)meister Rade alset en gelÿk vnde gud duͦnket sin , Auer weret dat Jennich inder gulde den ande(re)n ouel handelde mit slichten worden / oder ouelspreke vnde nyma(n)de sunderlike(n) meẏnde inden vorgesproken steden , die schal eẏn puͦnd wasses geuen alse dicke he dat deit , oder schal des mit sẏme ede entgan / Gentzlike to vornemen . we(re)t dat ymand . disse vorbesproken stucke breke d(er) vorbenuͦmeden guͦlde vnde vnstrafflike worde . des en schal men nicht berichten ane den Rad / vnser Burg(er)meist(er) . mer wil wẏ dat nẏmant fleysch selle dat en duͦnke den guldemeiste(re)n redelike sin . Jset nicht redelike dat he dat mit sẏme ge synde ete , ad(ir) geuet dorch god / Vortmer sette wy dat tuschen suͤntte walburghen daghe . vnde suͤntte michils daghe nyma(n)t vleẏsch to den scharne merbringhe wen twẏe vngesolten . salt he it darnach / so mach he dat eẏnes to den scharne bringhen . Vorbat van suͤntte michils daghe . we(n)te to suͦntte walb(ur)ghen daghe . war si den slachten dat mogen si vngesalten virstuͦnd / to den scharne bringhen . auer gesalten vleysch wuͦ dicke eme dat behaghet . wie ok eẏnen scharne koppt , oder vor koppt . die schal en vp nemen adir vp gheuen vor den / Radma(n)nen in Jeghenw(er)dicheit der guldemeiste(re) . vnde wie den scharne vp nempt , die schal geuen der stad eẏnen schillingh vnde dem(e)1 scriue(re) twe pe(n)ni(n)ghe in to scriue(n)de / Echt wen die guldebruͦde(re) to der morgen sprake komen nach weme die meister senden . kompt he nicht . he schal der gulde geuen ses pe(n)ni(n)ghe . he en hebbe den redelike / sake die en entschuldighen moge die he wisen kan . vnde weme die Guldebrude(re) to meister kẏsen die scolen komen vor den radma(n)nen vnde don or recht dar toͮ dat si and(er) / gulde recht willen don vnde des nicht to latene . Mer sette wẏ dat die brude(re) der vorsproken guͦlde en gheẏn Nẏe gesette scolen maken nuͦ , noch hir namals . wen / dat hir gescreuen is sunder der radmann(e) wille , Ok wen orer eyn gheit in eẏme huͦse , oder in eẏme dorppe . adir inder stad veͤ to kopen . dar schal em die ander nicht / an hinderen , he en ga den [vvͦt] 2 deme huͦse , adir [vvͦt]2 deme houe dar van . , Auer iset dat orer ennich vͦppe den market steit bẏ eẏn veͤ vnde wil dat kopen . dar en schal em / die ander nicht an hinderen oder kopen . he en ga dar van vortmer sette wẏ dat twe knokenhower scolen kuͦmpenẏe hebben vnde nicht mer . Gescheget nuͦ dat eẏn / knokenhower stuͦnde vnde dinghede vee vppe den markede . vnde queme eẏn borgher to gan . vnde wolde dat sulue vee kopen . dat we(re) eyn adir mer . die scolde eme entruͦ/men also langhe dat he v(m)me dat Cophus muͦchte gan vnde treden den to vnde kopen dat houet eẏn adir mer sunder allerleige weder sprake des knokenhowers die dat / gedinghet hadde . weret nuͦ dat die knokenhow(er) dat vee ge kofft hadde . oder welk knokenhow(er) vee gekofft hadde vppe den markte . vnde queme eẏn borger to em vnde / wolde dat vee hebb(e)n . dat we(re) eẏn ader mer to sinen kosten . die schal em van deme hamele ad(ir) van dem(e) 1 schape ad(ir) van dem(e) 1 weder(e) der(e)1 eẏnen pe(n)ni(n)gh to [...] geuen . Van / [...] twe pe(n)ni(n)ghe van eẏme Swẏne [...] [... ...] / vnde wie sin werk suket vnde begheret die schal nicht tuden genomen to der Jnni(n)ghe he en si irsten vnse Borg(er) . vnde nyma(n)de schal [...] / verne offte he si eynes guden geruchten vnder guder seden vnde eẏn ekẏnt geboren vnde si nicht van wentscher aͤrt , Auer wie die gulde suket . dem [...] / nicht twiden . sunder he schal si suken indren morge(n) spraken , dat sint ses weken inder tijd so mach me(n) derfaren v(m)me sin leuet . sin sede vnde v(m)me sine gebord , vnde were dar / ennich twyuel an , so schal he des deme Rade vnde guldebrude(re)n briffe vnde bewisinghe bringe(n) van d(er) negest(e)n stad dar he geboren is alse recht vnde wonlike is , dat he eẏn duͦ=/desch ekẏnt geboren is van vader vnde van muͦder , vnde die sulue die die gulde wy(n)net vnde sus to ge laten w(er)dit , die schal geue(n) vnser stad eẏn pu(n)t wonliker Brand(eborger) pe(n)ni(n)ge / vnde twe puͦnd der gulde vnde twe pu(n)t wasses d(er) sulue(n) gulde to oren lichten . vnde deme hilighe(n) Cruce to vnser parre eẏn puͦnd wasses , vnde eyme isliken meiste(re) der gulde ses / pe(n)ni(n)ghe . deme hilighen geiste eyne(n) pe(n)ni(n)gh . vnde oren Boden eẏne(n) pe(n)ni(n)gh . wen he dit sus gegeuen hefft . so schalme(n) em eẏndrechtliken to der gulde nemen vnde mach sin werk vuen we(n) / he wil . Auer sette wẏ . wie sin werk vͦuen wil , die schal nicht sellen keluer . huͦkene . noch lemme(re) . si en sin den toͮ den mynsten vir weken ald , noch kouesch vee noch gestolen vee noch / gekouet vee dat ope(n)bar is schal he nicht sellen mit siner witschap . wie dar weder dede vnde dar v(m)me bededinghet worde . die schal geuen der stad eẏn puͦnd , vnde der gulde twe pu(n)t pe(n)ni(n)g(e) / oder schal sik des entlestigen mit sẏme ede , Vorbat mer wil wẏ dat si des Jares vir morghenspraken scolen hebb(e)n . yo des ferndel Jares eẏne . vnde scolen die hebb(e)n in ieghe(n)=/w(er)dicheit vnser Borg(er)meister twe vnde anders nicht , vnde scolen den oren thins geuen van ẏeweliken scharne souen vnde twintich pe(n)ni(n)ghe alle ferndel Jares , ane eẏn / scharne die gifft alle ferndel Jares Eẏn vndetwintich pe(n)ni(n)ghe , vnde die knechte van dem worschoue . scolen geuen to allen ferndel Jares neghen schillinge wonliker pe(n)ni(n)ghe / vorbat mer wil wẏ . offt Jennich man der vorbesprokene gulde Jenghen sinen kuͦmpene Jnden scharne ad(ir) vppe dem worstoue , adir inder morge(n)sprake , oder war si to samene / weren ouel handelde mit worden adir by dem(e) 1 hare(n) toghe adir sin metz . adir swert vp em toghe , die schal den meiste(re)n der gulde geuen twe schillinge . vnde eẏme isliken diesin / werk vuet inder gulde ses pe(n)ni(n)ghe die genghe sint . deit auer Jennich die gewalt drẏ stuͦnd die men em redelike ouer tuͦghen mach so he nẏma(n)de bluͦtreẏset , dat scolen die / Guldemeiste(re) entscheiden mit der buͦrg(er)meister Rade alset en gelijk vnde gud duͦnket sin , Auer weret dat Jennich inder gulde den ande(re)n ouel handelde mit slichten worden / oder ouelspreke vnde nẏma(n)de sunderlike(n) meẏnde inden vorgesproken steden , die schal eẏn puͦnd wasses geuen alse dicke he dat deit , oder schal des mit sẏme ede entgan / Gentzlike to vornemen . we(re)t dat ymand . disse vorbesproken stucke breke d(er) vorbenuͦmeden guͦlde vnde vnstrafflike worde . des en schalmen nicht berichten ane den Rad / vnser Burg(er)meist(ere) . Mer wil wẏ dat nẏmant fleẏsch selle dat en duͦnke den guͦldemeiste(re)n redelike sin . Jset nicht redelike dat he dat mit sẏme ge sẏnde ete , ad(ir) geuet dorch god / Vortmer sette wy dat tuschen suͤntte walburghen daghe . vnde suͤntte michils daghe nyma(n)t vleẏsch to den scharne mer bringhe wen twẏe vngesolten . Salt he it dar nach / so mach he dat eẏnes to den scharne bringhen . Vorbat van suͤntte michils daghe . we(n)te to suͦntte walb(ur)ghen daghe . wat si den slachten dat mogen si vngesalten virstuͦnd / to den scharne bringhen . auer gesalten vleysch wuͦ dicke eme dat behaghet . Wie ok eẏnen scharne koppt , oder vorkoppt . die schalen vp nemen adir vp gheuen vor den / radma(n)nen in Jeghenw(er)dicheit der guldemeiste(re) . vnde wie den scharne vp nempt , die schal geuen der stad eẏnen schillingh vnde dem(e)1 scriue(re) twe pe(n)ni(n)ghe in to scriue(n)de / Echt wen die guldebruͦde(re) to der morgen sprake komen nach weme die meister senden . kompt he nicht . he schal der gulde geuen ses pe(n)ni(n)ghe . he en hebbe den Redelike / sake die en entschuldighen moge die he wisen kan . vnde weme die Guldebrude(re) to meister kẏsen die scolen komen vor den radma(n)nen vnde don or Recht dar toͮ , dat si and(er) . / gulde recht willen don vnde des nicht to latene . Mer sette wẏ dat die brude(re) der vorsproken guͦlde en gheẏn nẏe ge sette scolen maken nuͦ , noch hir namals . wen / dat hir gescreuen is sunder der radmann(e) 1 wille , Ok wen orer eyn gheit in eẏme huͦse , oder in eẏme dorppe . adir inder Stad veͤ to kopen . dar schal em die ander nicht / an hinderen , he en ga den [vvͦt] 2 deme huͦse . adir [vvͦt] 2 deme houe dar van . Auer iset dat orer ennich vͦppe den market steit Bẏ eẏn veͤ vnde wil dat kopen . dar en schal em / die ander nicht an hinderen oder kopen . he en ga dar van , vortmer sette wẏ dat twe knokenhower scolen kuͦmpenẏe hebben vnde nicht mer . Gescheget nuͦ dat eẏn / knokenhower stuͦnde vnde dinghede vee vppe den markede . vnde queme eẏn borgher to gan . vnde wolde dat sulue vee kopen . dat we(re) eyn adir mer . die scolde eme entruͦ=/men also langhe dat he v(m)me dat Cophus muͦchte gan vnde treden den to vnde kopen dat houet eẏn adir mer sunder allerleige weder sprake des knokenhowers die dat / gedinghet hadde . weret nuͦ dat die knokenhow(er) dat vee ge kofft hadde . oder welk knokenhow(er) vee gekofft hadde vppe den markte . vnde queme eẏn Borger to em vnde / wolde dat vee hebb(e)n . dat we(re) eẏn ader mer to sinen kosten . die schal em van deme hamele ad(er) van dem(e) 1 schape ad(er) van dem(e)1 weder(e)1 eẏnen pe(n)ni(n)gh to Bate geuen . Van / eẏme swẏne beneden theẏn schillinge eẏne(n) pe(n)ni(n)gh . Van eẏme swẏne beneden eyne(n) puͦnde twe pe(n)ni(n)ghe van eẏme swẏne vp eẏn puͦnd vnde dar bouen vir pe(n)ni(n)ghe / Van eẏme Riͦmde beneden theẏn schillinge(n) twe pe(n)ni(n)ghe Beneden eẏme puͦnde vir pe(n)ni(n)ghe . vp eẏn puͦnd vnde dar vonen ses pe(n)ni(n)ghe . Wie hir weder dede die schal / dat vorbuͦten mit dren puͦnden adir schal [dat ] mit syme ede entgan Echt sette wẏ dat neẏn knokenhow(er) . schal sellen vẏnnich fleÿsch . ader sufleẏsch versch vp sẏme lede . he en schal / dat leggen vp eẏn wit dischlaken adir vp eyn ander witlẏnenlaken . vnde lite he ennich stuͦcke dar ane ligghen dat dar nicht vp en leghe . dat schal he ok vorbuͦten mit dren / puͦnden oder mit syme eͤde , Wil he auer vẏnnich fleisch adir suͦfleysch sellen wan dat droghe is worden , dat mach he wol doͮn . vppe den market dach vnde anders nicht . sunder / vare . , wen achte vẏnnen scholon nicht to vare stan . weret dat Jennich swẏn mer vẏnnen hadde wen achte vẏnnen . so schalmen dat legghen vp eyn witlaken so vore ge/screuen steit . Echt sette wy dat eẏn Borg(er) adir gast vee adir quijk grot adir cleẏne mach kopen to sẏme behuͦue wuͦ vele eme des lustet , wolde ouk eyn . twe . drẏ . adir / vẏre vee kopen dat si mit eyn ander deilen wolden . die scolen sik des vor eẏnen vor den kope vnde kopen dat eẏndrechtliken sulff ander . Suͤlff drudde . adir selff virde mit orer / vulbort die wyle dat dat vee adir quijk leuet vnde anders nicht . vnde weret dat dat anders ẏmand koffte . sunder eẏns . twier . adir drier witschap vnde vulbord vor den / kope vnde lite den anderen . drudden . virden . adir vefften oder merlude met anstan na deme kope . dat quijk adir vee leuede oder nicht , die schal dat ok vorbuͦte(n) mit dren / puͦnden dar schal die stad eẏn puͦnd ane hebb(e)n vnde die gulde twe puͦnd wonliker pe(n)ni(n)ge . adir schal sik des entlestigen vnde entgan mit syme ede vordem(e)1 Rade alse wonlike / vnde recht is , vnde wie disse Buͦte drẏstuͦnt gefft die schal den knokenhowe(re)n dar na nicht mer gud genuͦch sin vnde schal sin werck vnde gulde vorloren hebben . vnde vppe dat / dat hir vore gescreuen steit . Ewichlike stede vnde vaste ge holden werde den knokenhowe(re)n vnde oren nakome(re)n van vns vnde vnsen nakome(re)n vnde blẏue . so hebbe wẏ en / dissen Briff laten geuen vnde besegelen mit vnser stad openbaren . [testen] Jngesegele . die gescreuen is van Ern Johanne Golwitz na godes gebord . duͦsent Jar . drẏ / hundert Jar . dar na Jnde eẏn vnde negentigesten Jare . des negest(e)n mandages vor vnser lyuen frowen daghe lichtmisse /

____________
1 Vokal hochgestellt
2 w+o Diakrit, vokalische Qualität