In deme namen der hilghen vn(de) vngedelden dreualdicheit amen In dat erste is dit ene loͤuelike warheid in deme ampte der goltsmede vnd(e) en wonlik zeede van oldinges hett gewesen det in dessen ieghe(n)wordige(n) / dach Alse we de ere amptbroder wil werden vn(de) ere medeku(m)pan desses vorbenomeden eres aͤmptes to deme Stralessunde de moͤt en Jaͤr denen vor ene(n) gesellen in ereme ampte , vnd(e) wen dat iar v(m)mekuͤmpt / so mach he gaͤn vn(de) esschen syn ampt vn(de) dat schal scheen to dren tiden des iares ene esschinge der anderen volgende sunder underlad yo v(m)me dat verndel iares dre tide des iares welkene he leuͮest wil van de(n) veer / tijden eͤnes iares alse van winachten paschen to su(n)te iohanse to myddensomere edder to su(n)te michele uth to lesende io in de(n) festaue(n)den v(m)me vespertid dages vnvorsuͤmet so schal he gan to den olderlude(n) der golt/smeͤde vn(de) doͤn id en witlik vn(de) bidden se dat se dat ampt tohope vorboͤden laten vn(de) wen se denne to hope sint so schal he esschen dat ampt wenner he esschet deme dat amt so schal he legghe(n) achte schillinghe / to wine vn(de) geue(n) de(n) amptbroͤdere(n) drierleye kruͤde jngever vn(de) negelke(n) vn(de) pardiskoͤrnen kruͤd na deme anderen vn(de) so uele gudes beres alse se mest drinken moͤge(n) den namiddach uth de wile se sitten / willen wen dat denne gedan is so schal he hen theen 1 vn(de) hale(n) synen echtebreͤff dar he gebore(n) is vn(de) hole(n) syne(n) denstbref dar he lest gedent heft edder wor me ene wisen wil dar he gedent heft , we(n)ner he / desse breue heft gehalt so scal he syn werk maken an veͤr stucke(n) Alse en guldenen vingere(n) also dat id unstraflik syn vn(de) en jaaͤr byworpe myt loueren vn(de) gesnede(n) mit swiboͤgen vn(de) beeste dar up vn(de) gea(m)mel/gert myt glase vn(de) ok ene hanttruwede bretze gesneden mit buͤckstaue(n) vn(de) gea(m)melgert mit glase ye de dat bet is vor em isset dat he it wol maket we(n) dat werk reͤde is so schalhe dat wisen vor deme a(m)pte / vn(de) schal en dat beschencken weret dat en dat werk mishaͤgede so mach me eͤne mede to pugghe drue(n) dar na scal he syne breue bry(n)gen vor dat ampt vn(de) late(n) se lesen vor de(n) olderlude(n) vn(de) dem gantze(n) / ampte vn(de) schal en dat ok beschenke(n) Sẏnt de breue nogaftich so gaͤt de olderlude mit em vor de kemerere vn(de) latet se en ok horen wen dat gescheen is so moͤt he deme a(m)pte geue(n) iii m(a)rk pe(n)nynge / to harnsche der stad meͤde to dene(n)de we(n) des behoͤff is to donde vnde su(n)te loͤyen j mark pe(n)ni(n)ge to wasse yst dat he hir nicht gelert heft he hir ok gelert in der stad so darf he de mark to wasse / nicht geue(n) he moͤt ok we(n) me soldenere uth maket id sy to lande ofte to watere ene(n) soldener holden tor stad behuͤff verteyn daghe vn(de) wat de soldener bynne(n) solanger tid vordenet dat moͤt he allene / uth geuen dar en heft dat aͤmpt neͤn duͦnt mede brekt ok an dessen dagen dreͤ dage ofte veͤre he scal allike wol meͤde quͮyt wesen vn(de) en dorf des nicht met doͤn de(n) to ener tiijd vn(de) desse de moͤt dat / ampt vorboͤde(n) vn(de) en schencken alle de wile dat nema(n)t na eͤm eͤn ku(m)pt Desse vorscreue(ne) stucke hebbe wi alle voͤr gedan de yene(n) de bute(n) vnseme ampte vruwesname(n) hebbe(n) genome(n) dat nene golt / smedeschen edder neͤne goldsmedes doͮchtere en weren ...
Uortmer weͤret dat hir en geselle queme edder were van vnseme ampte dede ene goltsmedesche neme de bo ervet were 2 edder enes goltsmedes dochter wolde nemen vn(de) wolde synes sulues werde(n) an vnseme ampte de mach / sik loue(n) late(n) de vruͮwe edder de ju(n)cvrouwe dan he des mit ere(n) vru(n)den een werden wen dit louede gan is so schal he gan to den olderlude(n) der goltsmede vn(de) bidde(n) se dat se wille(n) dat ampt vorboden / laten wente he heft wat vor en to werue(n)de wen se denne to hoͤpe sint so schal he denne sin ampt vor en esschen we(n) he denne dat ampt geesschet heft so schal he dar legge(n) achte schillinge / to wẏne vn(de) geue(n) en driervande kruͤde jngever negelken vn(de) pardiskoͤrn en krud na deme anderer vn(de) so uele gudes bers alse se den den namiddach drinke(n) de wile se tosamendesitten , / Dyt darff he doͤn to ener tyd vn(de) nicht mer . Denne schal he hen theen vn(de) halen synen echte bref dar he geboren is vn(de) synen denstbref dar he latest gedenet heft edder wor me ene wisen wil dar / he heft gedenet we(n) he denne de breue gehalt heft so scal he se togen vor deme ampte vn(de) laten se lesen vn(de) scal se beschencken Synt de breue denne nvgaftich so gaͤt de olderlude mit em vor / de kemerere vn(de) laten se en vort horen Dar na moͤt he deme gantze(n) ampte ene kofte doͤn beyde ma(n)nen vn(de) vruwen ok moͤt he geue(n) iii m(a)rk to harnsche in vnse ampt to der stad behuf ok / moͤt he geue(n) su(n)te loyen ene mark pe(n)ni(n)ge to wasse ist dat he hir nicht gelert heft , heft he hir ok gelert so darff he desser mark to wasse nicht geuen he moͤt dat ampt ok vorboden we(n) des / behuͦf is vn(de) møt en schencken wen se tohope sint Alle de wile dat nument na em kumpt vn(de) ene dar af vorloset mer darf he deme ampte nicht don he darf nicht nicht denen de iarschaͤr vn(de) ok / en darf he neͤne ver stucke werkes maͤke(n) ok en darf he nener tid raͤme(n) we(n)ner he esschen wil dat ampt me(n) he mach dat don wen he wil Desse vrigheit hebbe(n) de goltsmedeschen vn(de) ok de / goltsmedes doͤchtere van goͤde in vnseme ampte va(n) oldinges heer gehat we(n)te in dessen yeghenwardighen dach Doch so moͤt he holde(n) ene(n) wepener xiiii dage we(n) des behuf is up syne eghene koft /
Uortmer weret dat enes goltsmedes sone synes suluest wuͤrde i(n) vnsem aͤmpte vn(de) were geboͤren in vnseme ampte to deme Sunde so schal desse(n) vorscreue(n) stucke ok deme ampte doͤn / Alse drierleie kruͤde to geue(n)de vn(de) achte schillinghe to wyne vn(de) also uele bers alse se den namiddach moge(n) drinken de wile se to same(n)de sitten we(n) he syn aͤmpt geesschet heft dat , / darf he me(n) enes doͤn up ene(n) dach dar na schal he theen vn(de) halen syne(n) amptbreff edder denstbreff dat is allike uele dar he latest gedenet heft edder wor me ene wisen wil dar he / heft gedenet we(n)ner he denne dessen bref heft gehalt so scal he den bry(n)ge(n) vor dat ampt vn(de) schal ene lesen laten so hortme(n) oft he nvgaftich sy vn(de) schal dat denne vort besche(n)ken / dar na so moͮt he doͤn deme gantze(n) ampte ene koft beide den ma(n)nen vn(de) vruwen vn(de) mot ok geue(n) doͤrdehalue mark to harnsche des amptes dar me der stad mede denet we(n) des huͤf vn(de) noͤt is / ok so moͤt he dat ampt vorboden we(n) des behuf is vn(de) schencke(n) en we(n) se tohope sint alle de wile dat nvme(n)t na em ku(m)pt in dat ampt he moͤt ok holde(n) ene(n) soldener xiiii dage wen des / behuf is vn(de) moͤt em lonen vor verteyn dage is he lenk uthe dat stat up dat ampt Js he ener my(n) uthe we(n) xiiii daghe allikewol is he mede quijd vn(de) darf es also nicht mer doͤn den to / eͤner tijd Alle desse(n) vorgescreuen(en) stucke synt van oldinges hoer gewesen vnd(e) van den amptbroderen geholden bet in dessen yeghenwardige(n) dach
Uortmer weret dat en goltsmit to deme andere(n) welke schelinge hadde in vnseme ampte vn(de) were alsulke zake dat wi dat vorlike(n) mochten so schal dat en iewelik goltsmid va(n) vnsen brode=/ren io ersten zole(n) vor dem ampte werdet se denne vorliket vor deme ampte so moͤt dar en iewelik legghe(n) enen schillingh deme ampte to bere de clegher ene(n) schillingh vn(de) dar ouer / geclaget wert ene(n) schillingh koͤmet se nicht vorliket werde(n) vor deme ampte so wiset me(n) se vor de kemerere Vortmer so schal nen goltsmid den anderen bevronen in vn=/seme ampte weret dat id en dede van vns goltsmeden de schal dat vorboten gode mit tuen pu(n)t wasses to sunte loyen lichten . Vortmer weret dat en vromet man wat vor / vns goltsmeden to werue(n)de hadde dar dat ampt v(m)me to hope queme de myͤt ere beͤr betal[...] dat se drinken alledewile dat se ouer syne(n) zaken tohope synt [ ... ] welk amptbroder nicht / en ku(m)pt up de tid alse vorbodet wert de brekt in dat ampt enen witten Vortmer so schal en islik goltsmid gud suluer vn(de) golt arbeiden vn(de) laten sik synes arbeides [ ... ] vul lonen vn(de) schal ok gud wyt / suluer bernen dat me mach vorarbeide(n) vor gud suluer he schal ok vul geuen mẏt syner wicht vn(de) myt syner wicht vul nemen . weret dat welk goltsmit an dessen stucken sik vorsumede / vnd(e) nicht aldus en helde vn(de) dat me dat vorvare vn(de) dar welke claghe ouͮer quͮeme de schal dat vorbøten gode vn(de) su(n)te loyen to syne(n) lichten alse verne dat ampt de zake mit reddelicheit / vn(de) sunder vor wit vorvligen mach ok en mach nen goltsmit van oͤldeme lansuluerenighe smide maken andere(n) luden Ane he make id reyne v(m)me kan he id sik sulue(n) wor to nvtte make(n) / dat mach he doͤn weret dat sik hir we ane vorsuͤmede vn(de) dat me(n) dat in deme ampte voruuͤre he were wol he were he schal dat goͮde vn(de) su(n)te loyen vorboten dat id behort mit tuen pu(n)t vas(ses) / Vortmer so schal en iewelik amptbroder dat ampt sterke(n) vn(de) nicht krenken in reddelicheid vn(de) dat schal he ok mede segghen int Erste alse he dat ampt begert vn(de) esschet . Vortmer welk / goltsmid de ene(n) ju(n)gen to setten wil vn(de) wil em vnse ampt leren de mach ene holden veer weken up erer beider behach wen de ver weke(n) v(m)me kome(n) so scal de junge deme ampte ge=/ue(n) ene mark pennynge to wasse in godes ere is dar by bliue(n) wil Tuͤt he wech we(n) de veͤr wekene v(m)me komen so is he nicht plege mer is he dat vif wekene edder lenk [ ... ] / vn(de) tuͤt denne wech so scal he de mark allike wol uthgeuen weret dat he des nichte(n) dede so scal de yene dar de junge mede weset heft deme ampte de mark pennynge suluest / geuen Ok welk goltsmit dede ene(n) junge(n) wil to sik nemen vn(de) wil em dat ampt leren de scal dar to zeen dat de junge echt vn(de) recht gebore(n) sy vn(de) si va(n) bedderue(n) luden / geboren dede ere werd syn weret dat de iu(n)ge aldus nichten were alse vorscreue(n) steit so schal ene nema(n) lere(n) va(n) goltsmede(n) tome sunde .
Vortmer so plecht me twe schaffere to hebbende in vnseme ampte vn(de) me plecht alle jar ene(n) nighe(n) to kesende de olde de denne af ku(m)pt de plecht en half stoueke(n) wyns / to geuende edder iiii schillinge to wyne vn(de) drink dar mede de schafferighe va(n) sik ene andere(n) to de schaffere schal me(n) kesen tusschen pinxte(n) vn(de) Paschen
Vortmer sturue eme goltsmede synre vru(n)de een aff to welkes begraft he begerde to brukende des amptes lichte de mach eer bruke(n) vn(de) geue(n) to erer olinghe en punt wasses .
Uortmer were dat hir en geselle scholde breͤue halen de hir gedent hadde in vnseme ampte de schal gan to den olderlude(n) der goltsmede we(n) he gekome(n) is vn(de) segge(n) en dat he / hir si gewiset na eneme denstbreue vn(de) dat se wol don vn(de) wesen dar to beholpen he wil gerne doͤn wes em to bord so segge(n) se em dat he de olderlude moͤt to gaste hebben vn(de) / den man dar he mede gedent heft oft dat de ma(n) noth leuet edder noth in der stad is wil de geselle dar wene to hebbe(n) uthe deme ampte den mach he dar wol to bydden , / wen denne de maltid is gedaͤn so vorbodet me(n) dat gantze ampt vn(de) vraget eme iewelke oft dar ok wol sy deme up de(n) gesellen wat scheͤle js dar denne nu(n)ment deme to em wat / scheͤlt so seggen se Se en wete(n) nicht anders va(n) em me(n) dat he en bedderue geselle sy So mut he uth legge(n) viii schillinge to wyne vn(de) dat beͤr mot he betalen dat se drynken / alle de wile dat se to hope synt v(m)me syne(n) willen Dar na alse des tijd is dat de kemerere sitten so gan de olderlude mit em vn(de) de ma(n) dar he mede gedent heft vor de kemerere vn(de) / behelpen em vormiddelst eren vru(n)tliken beden va(n) vnseme erbaren Raͤde enes breues alse he em gerecht vnd(e) nuͤtte ys .
Djt is vortmer ok ene woͤnheit vn(de) ene wise van oldinghes heer geweͤst wente in dessen dac in deme ampte der goltsmeͤde toͤme Stralessunde Alse we ere amptbroder wert vn(de) ere meͤde/kuͤ(m)paͤn wesen wil in desseme vorgescreue(ne) ereme aͤmpte de moͤt dar to vorseen wesen dat he hebbe twe bedderue luͤde besetene borgere de myt em vn(de) myt den olderlude(n) der goltsmeͤde / gaͤn vor vnse heren de kemerere went me(n) syne breue de he gehaͤlt heft dar schal lesen vn(de) horen so moten se seggen by eren waren worden de vroͤmen lude de he dar denne gebeden / heft dat he hebbe also uele egens gudes alse des aͤmptes rechticheit is vn(de) dat is also uele alse vertich mark suͦluers Isset dat de old(er)lude willen so moͤten de sulue(n) bederue(n) lude dar to seggen vn(de) / doͤn so uele alse se va(n) rechtes weghen dar to pleghe synt to doͤnde . wil me en des nicht vordregen
Uortmer welk goltsmit dede lest in dat vorscreuen(e) aͤmpt ku(m)t to deme sunde de moͤt de a(m)metbrodere tohope vorboden wen des noͤt is vn(de) be huf vn(de) wen id em de olderlude heten . vn(de) moͤt ere schencke / wesen wen se tohope sint isset dat en hoͤget to drinkende . vnd(e) dessen denst moͤt he oͤue(n) vn(de) doͤn to deme my(n)sten en jaͤr . we(n) dat yar v(m)mekome(n) is . so moͤt he dar by / bliuen . vn(de) moͤt den denst in deme ampte doͤn also lange wente en ander na em ku(m)pt de ene dar aff vorloset . wenner dar na en naͤ em gekome(n) is in dat / aͤmpt So mach he em den denst bryͤnghe(n) in desser wise . he schal legghen achte schillinge . vn(de) late(n) dar wyn voͤr halen . vnd(e) drincke(n) dar mede den denst van sik deͤme an / deren tho dede na eme gekomen is
| 1 | Verschreibung: gheen (gehen)? |
| 2 | neme de bo ervet were nachträglich übergeschrieben |