Mittelniederdeutsche Urkunden des ostniederdeutschen Sprachraums
Universität Rostock, 2025, https://doi.org/10.18453/rosdok_id00004746

Transkription von Stadtbucheintrag SDL 1341a


We Ratmanne van stendal de hir na bescreuen / stan bekennen vnde betughen vor alden de dessen / brief sen vnde horen . Dat wẏ vsen truwen / borghe(re)n de beck(er)e sẏnt met vorrade vnde wlbort / vser klokesten borghe(re)n hebben ghe gheuen ene / ghulde vnde ene inni(n)ge met sodame rechte also / hir na bescreuen steẏt . To deme ersten male / so en scal neman dat becker(e) ambacht vͦnen1 / in vser stat he en sẏ vse borgher vn(de) hebbe der / becker ghulde vnde ere inninge vnde ere werk / Vort mer en kẏnt des sẏn vader de ghulde / vor ghehat heft is it bederue deme scalme / gheuen de ghulde to der ersten morghen sprake / wanne it dar vmme biddit vnde scal gheue(n) / vor sinen anganc tuene scillinge . Dat ghelt // scal de stat vnde de ghulde like deẏlen ,, Vort/mer welk man der becker ghulde vor nicht ghe=/hat heft den scalme toghere(n) wan he bẏddet v(m)me / de ghulde want an de drudden morghen sprake / so scalme en vntfangen is he ane bose ruchte vn(de) / de scal gheuen vor sinen aneganc dre punt des / gheldes nẏmmet de stat tve punt vnde en punt / nẏmmet ere ghulde ,, heft eẏn man ock vm=/mu(n)deghe kindere wan he de ghulde wẏnt de / scolen der ghulde bruken like den de in der / ghulde boren sẏnt Vort mer de mestere / scolen den gheuen de vntfanghe ere werk / bringhen vppe de louen vor vns , vn(de) vor de rat=/manne vnde scole(n) dat betughen dat he hebbe / bouen syn werk ver punt penni(n)ge de scolen / sine2 sine sẏn , vn(de) anderes nemendes , willen des / de ratmanne . nicht vntberen so scal he dat met / sẏneme ede war maken De mestere schun / ock betughen dat he 3 se ene hebben ghepruͮuet / vnde ver socht vor deme ove(n)ne dat se dat en=/kede weten dat he sẏnes werkes sẏeẏn mester / Vort mer eẏn becker de 4 dat ambacht vnen1 wẏl / heft he anghelde achte punt penni(n)ghe eder mer / he sẏ in der ghulde ghebore(n) oder van butene in=/ghekomen , de scal alle weke in sẏme huse to den / minnesten hebben Eẏnen wẏspel an rocgen vnde / an mele De armen de mẏn wan achte punt heb=/ben de scolen enen haluen wẏspel alle weke heb=/ben an rocgen vnde an mele vnde de meste(re) // scolen dat alle v(er)teẏnnachte trvueleke be sen vinden / se iemende de dat nicht so en helde vnder eren ghul=/debrode(re)n de scal beteren mẏt ver scillingen Dat / ghelt scal de stat vnde ere ghulde like deẏlen Vort / mer vinden de ratmanne brot dat to weẏnich / is an lyuet grote vor , er dat de meste(re) vinden vnde / setten , so scal de ghene , des dat brot is bete(re)n met / vif scillingen den ratmanne(n) , vn(de) nicht den / meste(re)n , vnde vorsuͮmen dat de meste(re)5 so scal io ie=/welk mester der stat beteren met vif scilli(n)ge(n) / worde ock brot ghewnden dat ghevelschet were / an mele dat schun de ratmanne richten nach / der stat strenge recht vnde ordel ,, Vort mer / wan de wẏspel rocgen ghelt ene mark oder / mẏn so scal me backen ver brot vm eẏnen / pe(n)nig De wicht vnde de grote des brodes de / scal stan vnde wesen also als de Ratmanne dat / setten vnde beden , also als em dat redelichheẏt / wẏset vnde redeleke dunket vnde des schun / de Ratmanne wlle macht hebben wan se / willen Vort mer eẏn knecht de sẏnen here(n) / oder sẏne vrowen mit worde(n) ouel handelt / oder em brot , ghelt , oder ander gud stelet , vn(de) / vntfernet dat scal he beteren mit dren scil=/lingen . Dat ghelt scal de stat vnde ere ghul=/de like deẏlen Vort mer en becker de dre / knechte medet de scal de6 deme mest(er)e vor sẏn / lon gheuens sosteẏn scillinge . Deme andere(n) // knechte de vp den markede steẏt drutteẏn scillinge / Den middelsten knechte tuelf scillinge we dar an / brecket de scal bete(re)n mit ver scillinge(n) Dat ghelt / scal de stat vn(de) ere ghulde like deẏlen Vort mer / ere knechte de en scolen nicht vppe deme markede / oder bẏ deme markede , noch in den hokebuden do=/belen keghelw(er)pen , vnde nemende mit hore w(er)pen , / oder anders ouel handelen mit worden . welk knecht / dar anbrecket 7 de scal beteren mit dren scillinge(n) ,, / Dat ghelt scal de stat vnde ere ghulde like deẏ=/len . wolde he des nicht bete(re)n oder dat he des / nicht muͦchte bete(re)n so scal en an deme iare neme(n)t / an sẏme denste holden in vser stat ,, Sceghe ock / dat eẏnes beckers sone der selue(n) broke eẏ(n) hedde / so scal sẏn vader vor em den seluen broke gheue(n) / like deme knechte vnde dat selue recht liden an / sẏme sone , We och sẏnen ghulde broder mit wor=/den oder met w(er)ken ouel handelt datme moghe / bewẏsen mit tuen ghulde brodere(n) od(er) met dren / Dat scal he bete(re)n mit ver scillingen Dat / ghelt scal de stat vnde de ghulde like deẏlen / Ses morghe(n) sprake schun de becke(re) hebben in / eme iare dar schun se toladen tue Ratmanne(n) / dun se des nicht oder hebben se morghen sprake / oder ienich richte suan de Ratmanne wech gat / dat scal iewelk mest(er) bete(re)n der stat met / sessendruttich scillingen Vort mer eẏn iewelk / becker de scal eme iewelken mynschen enen // scepel rocgen oder meles de(n) he seluen in sẏme huse / sichtet vnde beredet backen vor anderhaluen penni(n)g(e) / Beredet dat de becker vnde sichtet so scalme em gheue(n) / tuer pennin(n)ge vnde scal dat brot backen na des min=/schen willen vnde begheringe also he best mach / Vort mer der becker wedewen de moghen8 na eres / mannes dode der becker ambacht vnen1 de wile dat / se nenen ande(re)n man nemen ,, Der beckere mestere / schun ock dat vor stan suan dre hilleghe daghe mẏn / od(er) mer to sam(m)ene komen in ener weke , dat me de(n)ne / broders nuch veẏle vinde in der stat dat schun se / vliteken bewaren bẏ der stat kore De mestere / scolen ock dat vor stan . Dat alle weke tue becke(re) iewelk / io vif scillinguert semelen bereẏde worde dat vor/sumet dat scolen de meste(re) der stat bete(re)n mit vif / scillingen ,, We ock sẏne morghen sprake v(or)sumet wan / se em kundeghet is de scal bete(re)n met ses penni(n)gen / de beholt ere ghulde allene ,, Sceghe ock dat dat / erer ghulde brode(re) erlick sine morghen sprake to dren / stunden ver sumede sunder not vnde homodelke / wan em kundeghet w(er)e , de scal sine ghulde ver loren / hebben de scal he weder wẏnnen eset dat he seweder / hebben wil liker wis oft he 9 er vor nicht ne hat hedde / vnde wat he den ghift vor sẏnen aneganc des scal de / stat nemen tue del vnde de ghulde en ,, vnde , dit selue / recht scal ock gan ouer den de nicht wil horsam wesen / dessen stucken de hir ghescreuen stan in dessem breue // vort mer so schuͮn de becke(re) nene sunderleke louͮede / noch suͮnderleke setti(n)ge vnder sich setten vnde holde(n) / ane desse stucke vnde settinge de in dessen breue stan / vnde nene mer . ,, Deden se dat so scolet de Ratma(n)=/ne macht hebben ere ghulde neder to leggende wan / se willen sunderleke suͮan se ienighe settinge holde(n) / wolden de dar were to ieghen de stat Des we vs doch / nicht vermuden ,, Wolden ock de Ratmanne met / eren wisesten borghe(re)n dese stucke de in dessen breue / stan wandelen in en beter suant der stat euene que=/me , des schun de Ratmanne ock wl macht hebben wan / se willen ,, Vort mer nen becker vtwendich van / ande(re)n steden vnde van dorpen scal hir brot in woren / to verkopende ,, sunder in den iaremarkeden , vnde in der / pasche weke vnde in den marke daghen de bẏnnen / der weke komen De tẏd scal brot to verkopende / allermalkeme butene vnde bẏnnene vri sẏn Vort / mer we der beck(er) ghulde vnde werk heft de scal / backen wan he wẏl . vnde wo vele he wẏl vnde mach / suͦluen bẏ sẏme brode stan in sẏner scarne vnde verko=/pen , ane broke ,, vnde de beckere schun ghemeẏn=/leke temelik brot hebben vnde redeleck an reẏnich=/heẏt vnde witte also als oldẏnghes wente her to eẏn / loueleke wonheẏt hir is ghewesen De beckere / scolen ock ere ghulde meste(re) kesen wan de tẏd is / met der Ratmanne wlbort vn(de) wẏlle ,, Ock schun / der beckere meste(re) de des iares ghekoren werden // komen des neghesten vridaghes na sunte juriens daghe / vmbebodet to den Ratmannen , vp de louen , vnde sueren / vppen hẏlleghen dat so de stucke de in dessen breue / screue(n) stan , vnde also als desse brief heft , der stat / vnde erer ghulde to nuͮt vnde to vromen halden wẏlle(n) / ,, vnde dat se der10 stat vnde erer ghulde in al dessen stucke(n) / recht duͦn wẏllen also als hir stan bescreuen ,, Wẏe / ghunnen ock vsen becke(re)n dat se tve scharne vrẏ / hebbendar se den tẏns af beholden scolen , vnde de / dẏsche de halue(n) tẏns gheuen wat dar af velt dat / schun se half nemen vnde de ander helfte nimmet / de stat , Hir vmme schun de becke(re) ere scharne / suluen beteren wan des em not is Vort mer / welk becker ouer tver van siner stede de em van / der kauele vallen is de schal beteren , wan he dat / deẏt met ses penningen de schun se half hebben vn(de) de stat half ,, Vort mer eẏn becker de weẏte edd(er) / rocge dinget vnde koft , de schal sẏne ghulde brodere / de dar tokomen to mate mede laten anstan eset dat / se des begheren , Deẏt he des nicht so weddet he ver / schillinge der nẏmmet der stad tue schillinge vnde de / anderen tue nimmet ere ghulde ,, Ok mach eẏn / ghulde broder den anderen in erer morghen sprake / beklaghen vmme sẏne schulde vppe ver schillinge / vnde dat beneddene 11 , bekent he is so schal he betale(n) / bẏnnen den verteẏnnachten deẏ 12 he des nicht so weddet / he ver schellinge Dat ghelt schal de stat vnde ere / ghulde like deẏlen , To eẏner betughinge desses // vorbescreuen rechtes is vser stat grote ingheseghele / gheteẏkent to rugge met vseme mẏnnesten ingheseghe/le ghehangen an dessen bref . Dat is gheschen den Rat=/manne sẏnt gheweset Godeschalk van ẏerghow Reẏner / van kalue . Cort hẏdde Deneke noẏe Sander van vn=/gelincg(en) Hans bẏsmark Ghẏse wẏneke(n)s Arnt pordẏz / Beteke castel Heẏne vranke Heẏne schulte volce / noppowe Ghulde meste(r) sẏnt ghewesen Claus buntfelt / vnde Beteke volkestorp Desse bref is ghegheuen na / godes bort dritteẏnhundert iar jn deme enen vnde ver=/tighesten iare in deme vridaghe vor lẏchtmẏssen

____________
1vͦnen : gewinnen; Hs.: vͦuen ?
2sine von gleicher Hand durchgestrichen
3he ausradiert
4de von gleicher Hand über der Zeile eingefügt
5meste(re) am Rand nachgetragen
6de ausradiert
7c in brecket über der Zeile eingefügt
8h vom Schreiber über dem Wort nachträglich eingefügt
9oft he am Rand nachgetragen, da beim Schreiben verwischt
10der von gleicher Hand über der Zeile eingefügt
11zweites d in beneddene über der Zeile eingefügt
12deẏ vermutlich Schreibfehler, richtig: deẏt