Mittelniederdeutsche Urkunden des ostniederdeutschen Sprachraums
Universität Rostock, 2025, https://doi.org/10.18453/rosdok_id00004746

Transkription von Urkunde SDL 1346a


In deme namen ghodes . Wie ratman tuͦ stendal de hir na bescreuen stan . bekennen vnde betughen openbare in desme breue dat wie mit vulbored vnde mit rade vser wisesten borghere hebben / ghe gheuen ene ghulde vnde ene Innungge vsen leuen truwen borghe(re)n den korsenwrechte(re) vnde den scrode(re) mit sodaneme rechte als hir na bescreuen steẏt . Tho deme ersten male schal / dat ambacht vnde de kvͦnste van der ghilde der korsenwrechte(re)n vnde der scrode(re) nement vͦuen in vser stad he ne hebbe irst vse burschap vnde ere ghilde ghewunen alse recht is wol/de auer vser borgher eẏn sick suͦluen . edder siner husfrouwen . edder siner dochter maken laten eẏn par kledere dat muͦt eẏn [islek] vser borgher wol duͦn , Nement schal auer papen rẏdde(re) . kna/pen edder tuͦ verkopende werck vnde kleder vnde des ghelick dat tuͦ eren kvͦnsten hort maken vnde bereẏden , he ne hebbe vse buͦrschap vnde ere ghilde alse hir vore bescreuen steyt Vortm(ere) / wes vader de ghilde vore hat heft . bogeret he der ghilde vnde heft he sick temelike vnde erleke holden . den schal me vntfanghen tuͦ der ghulde vnde tuͦ der ersten morghensprake wan he dar/vmme ghebeden heft . vnde schal gheuen eẏnen schillinck vor sẏnen aneghanck , den schillinck schal vse stad half hebben Vortmer wes vader de ghilde vore nicht ghehat heft wan de bidder vte/me de ghilde den schal me van der ersten morghensprake , vort togheren want in de druͦdde vnde is sẏn leuent loueleck vnde erlick so schal me en de ghilde gheuen , vnde so schal he gheuen twelf / schillinge vor synen aneghanck . der penni(n)gge nẏmpt vse stadt de helfte . Vortmer welck korsenwrecht(ere) oltd werck settet vnder nye de schal sẏne ghilde vorloren hebben eẏn iar . wil he de wedder heb/ben de schal tuͦ den ersten male gheuen eẏn puͦnt vnde vor sẏnen aneghanck schal he gheuen twelf schillingge liker wis eft he de ghilde vore nicht ghehat hedde vnde ok schal he gheuen eẏn puͦnt / wasses tuͦden lichten . auer de penni(n)gge schal de stad vnde de ghilde like deẏlen . Vortmer welck korsenwecht(ere) huͦken edder lemmeren settet vnder ketten . de schal beteren mit dren schillinggen , de / schal vse stad half hebben . Vortmer welck korsenwrechter sẏnen ghildebruder in der morghensprake sleẏt , edder wudet . de schal eẏn ghans iar sẏner ghilde vntberen wil he de wedder hebben . so schal / he erst gheuen eẏn punt vnde vor sẏnen aneghanck schal he gheuen twelf schillingge de penni(n)gge schal de stad vnde de ghilde like deẏlen , vnde ock schal he gheuen eẏn punt wasses tuͦ den lichten . vn(de) / ock schal he eneme ewelken mestere eẏnen schillinck vnde eneme ewelken ghildebruͦder ses penningge wedden , vppe ghnade . Vortmer welck korsenwrecht(ere) buͦten der morghensprake sẏnen ghil/de bruͦder mit worden edder mit werken ouele handelt . de schal beteren mit dren schillinggen . esit also dat twe ghildebrode(re) edder die dat ghehoret hebben vnde betughen . de penni(n)gge schal de stad / vnde de ghilde lẏke deẏlen . Vnde vortmer alle nuͦt de van penni(n)ggen vallen in desser ghilde de nuͦt de schal vse stad vnde de ghilde lẏke deylen vnde de mestere schuͦn alle de nuͦt vpnemen / vnde bewaren . wente tuͦ vses heren ghodes hemeluarts . vnde tuͦ svnte mertens daghe wan se eren tẏns der stad van erme huͦse gheuen so schuͦn se in dessen vorbenomeden twen tẏden in deme iare / den ratmannen antwerden bẏ eren eden wat der stad gheuallen is . vnde de meste(re) hebben macht in der morghensprake , dat se van allen broken ghnade moghen duͦn . Vortmer neyn ghast / van buͦten schal al entelen vel kopen en na den anderen mẏn wan ghemeẏnleke en verndel . Vortmer korsenwrechte(re) van ande(re)n steden schuͦn mit vsen korsenwrechte(re)n nicht stan . wan in / den iarmarkede allene . Vortmer schal nemant nẏe erch vppe olt werck setten tuͦ verkopende . Vortmer welck korsenwrecht(ere) syme ghildebruͦde(re) vnderkop deẏt de schal beteren / mit dren schillinggen , Vortmer nemant schal nẏe werck verkopen hir bẏnnen der stad anderweghen wan vppe deme huͦse dar se stan ane in deme iarmarkede so mach en islick wol / stan wor eme behaghet . Vortmer wan de korsenwrechte(re) willen erleken eren ghildebruͦder sẏne ghilde vntdeẏlen vmme sẏnen broke soschuͦn ere meste(re) dat tuͦ laden twe ratman de / schuͦn de sake heren vnde de warheẏt vntscheẏden . Vortm(er) wan de meste(re) morghensprake hebben willen de schuͦn se kvͦndeghen eren ghildebrode(re)n vnde we de versumet ane redeleke sa=ke , de schal bete(re)n mit ses penninggen de ses penningge weddet he den meste(re)n also dicke he se versuͦmet , vnde we sẏne morghensprake homuͦdeleke drẏe versumet vnde vorsith deme schal / me sẏne ghilde vntdeẏlen , vnde de mach he wedder wẏnnen als eẏn ander de se vore nicht ghehat hedde . Vortmer welck korsenwrecht(ere) deme ande(re)n sẏnen knecht vntmedet , de schal / bete(re)n mit dren schillinggen . Vortm(er) schuͦn de korsenwrechte(re) neẏn svnderleck ghelouede tuͦ samene louen dat tẏeghen vse stad sẏ deden se dat als wẏ louen dat se it node deden so heft / de ratd macht ere ghilde wedder nedder to leggende . Ock schal neẏn korsenwrecht(er) sẏne kẏste vppe deme huse vorkopen . it en sẏ mit der ratmanne wille . Vortm(er) schuͦn de korsenwrech/te(re) nẏne svnderleke nẏe settingge setten vnde r(e)chten tuͦ dessen vnde bouen desse stucke de in desme breue stan . kvͦnden se doch icht nue(r)es irdencken dat eren kvnsten vnde der ghulde beque/me were dat schuͦn se bringgen an de ratman vnde mit der ratmanne wulbortd vnde wille , schun se dedinggen dat it vortghanck hebbe . Vortmer eẏn ewelick korsenwrecht(er) de schal wesen tuͦ / der byͦgraft van sẏn ghildebruͦder dot is Vortm(er) dat hogheste wedde in desser ghilde schal wesen dre schillingge Vortm(er) wolde we wesen wedder strevich vnde dessen stucken hir ghescreuen ho/muͦdeleke wedder liggen den homuͦt schun de ratman helpen sturen . Vortmer in deme vridaghe vor allemanne vasten schun de nẏe koren meste(re) vnbebodet ko(m)en vppe de louen vor de ratman / vnde sweren dat se alle vorscreuen stucke in desme breue an deme iare holden willen als hir vore screuen steẏt . Vortmer schal nement bẏnnen vser stad nẏe want schroden / he ne sẏ vse borgher also hir vore screuen steẏt vnde hebbe der schroder ghilde de schal he suͦken vnde wẏnnen vmme sodan [gilde der] 1 korsenwrechte(re) vmme twelf schillẏngge . vnde ock / schal he gheuen eẏn puͦnt wasses tuͦ den lichten , vnd schal se eruen als de korsenwrechte(re) . vnde wene de ghilde eruet is , vnde dar ẏnne gheboren is . de mach se wẏnnen alse de gheboren is / in der korsenwrecht(er) ghilde vnde wene de schrode(re) de ghilde gheuen de schal wesen eẏn echte kẏnt vnde vnuerlecht sẏner ere vnde we nẏe want schrodet bẏnnen vser stad heft / he de schroder ghilde nicht de schal bete(re)n mit dren schillinggen also dicke alse mennẏch want schrodet . Vortmer schal eẏn schroder in vser stad eẏnen slichten mansrock neẏen vm/me veẏr penni(n)gge eẏnen slichten vrouwen rock vmme ses penni(n)gge eẏnen slichten vrouwen hoyken vm eẏnen schillinck eyne slichte koghele vm eẏnen penni(n)gk . eẏn par hosen vm ey/nen penni(n)ck vnde wat arbeẏt de schroder deẏt in anderme wande dat desseme lick is dar na schal dat lon stan . Vortmer wolde ẏe(n)nẏch schroder van gheknopeden beworren werke dat me / vuͦdert vnde mit sẏden neygeth tuͦ vele lones nemen dat schuͦn de meste(re) vntrichten , vnde dat lon redeleke maken . versumet dat de mester . he schal bete(re)n mit dren schillinggen . vnde welck schroder / sẏnen mester hir an nicht horsam is . de schal bete(re)n mit dren schillinggen . Vortmer wenne want ghesneden is vnde neẏeth dyncket em dat he dat syne nicht en heft . de schal ghan tuͦ den mesteren / de schuͦn de warheẏt rẏchten Iset dat de meste(re) dat also richten dat de schroder an deme wande vnde an deme arbeẏde vnrechte dan hebbe so schal de schroder sẏner ghilde vntberen , vnde de sake / weldeghe mach vp em eft he wil mit rechte sẏnen schaden vorde(re)n . Vortmer welck schroder enen iuͦnggen lereth de schal en leren vmme twe puͦnt penni(n)gge . vnde de Jvnge schal ok ghe/uen twe puͦnt wasses tuͦ den lichten , vnde dat was schal sodan iungge gheuen er he to der lere gheẏt wereth wol also dat en syn mest(ere) vnde sẏn here vmme nicht wolde leren dat / schal sẏn here bewaren vnde alse holden bẏ sẏner ghilde . Vortmer welck schroder den ande(re)n sẏnen knecht vntmedet de schal bete(re)n mit dren schillẏnggen Vortm(er) welck schroder sẏnen / ghildebroder ouele handelt mit worden buͦten der morghensprake . de schal bete(re)n mit dren schillinggen . Scheghe auer dat in der morghensprake dat eẏn schroder sẏnen ghildebroder sluͦghe edder / w(u)ndede edder anders mishandelde deschal bete(re)n alse den korsenwrechte(re)n ere recht tuͦ screuen is in desme breue , Vortmer we eẏn werck sick bededingeth tuͦ makende mit bomwllen als / eẏn troẏe edder des ghelick maket de schroder dat wandelbar . dat schal he bete(re)n mit dren schillinggen . Vortm(er) schal nemant in vser stad nẏe werck veyle hebben . dat he van buͦten hir ẏn/ghebracht heft vnde dat buͦten ghemaket is wan in den iarmarkede alleẏne vnde dat schuͦn de meste(re) der schrodere dat iar dore mit der ratma(n)ne rade bewaren vnde varen dar vmme / dat vse schroderwerck mit ande(re)n vromeden valschen werke nicht versnodet werde Scheghe ouer dat vser schroder ẏennich hedde ghemaket werck vppe de iarmarket daghe dat wandelbar were dat , / schal he nicht vor den iarmarkede noch dar na verkopen in vnser stad . de sick dar an vorsumet de schal bete(re)n mit dren schillinggen vnde dat schuͦn de meste(re) truweleke bewaren . Vortm(er) welck / schroder ene echte vrowen nẏmpt de schal gheuen der ghilde tuͦ den lichten tuͦ hulpe eẏn puͦnt wasses . Vortm(er) welck schroder vorsumet sẏne morghensprake . de eme kvndeghet is de schal / bete(re)n mit sodaneme rechte alse den korsenwrechte(re)n tuͦ schreuen is in desme breue , We ock tuͦ der bigraft sẏnes ghildebroders edder siner vrowen de ghestoruen weren nicht en queme de / schal bete(re)n mit ses penni(n)ggen , de beholt ere ghilde alleẏne , vnde eẏn ẏsleck schroder schal gheuen eẏn scherf to der splende 2 eẏn enlope mẏnsche enen hellẏnck to der bẏgraft . De sick / dar an versuͦmet de schal bete(re)n mit ses penni(n)ggen de beholt ere ghilde alleẏne . Vortm(er) welkeme schroder de meste(re) banvite kvndeghen . de schal se holden bẏ ses penni(n)ggen de beholt / ere ghilde alleẏne . Vortm(er) schun de schrodere de korsenwrechtere an eren werken nicht hẏnde(re)n eẏn schroder muͦt wol eyn rede ghemaket vuͦder edder des ghelick wat rede ghemaket is vn/der vuͦderen . he ne schal auer suͦluen noch sẏne knechte neẏn nẏe wercke maken . Vortmer wat nuͦt an penni(n)ggen van broke velt , de penni(n)gge schal vnse stad vnde ere ghilde . lẏke deẏ/len vnde antwerden dat tuͦ samene vppe de lou(er)ene met den korsenwrechte(re)n in den tẏden als dekorenwrecht(er)e pleghen , Vortm(er) schal neẏn schroder nẏe want verkopen he moghe dat / bewisen dat it eme gheuen sẏ edder suluen koft hebbe , edder dat it eme an sẏne schulde gheuen sẏ . welck schroder dar an breckt de schal bete(re)n also dicke als mennẏch stucke . mit dren schẏl/lẏnggen . Vortm(er) welck schroder eẏn want dat eme bracht is to negende settet in de iuͦden . de schal bete(re)n mit dren schillinggen also dicke he dat deẏt . Vortm(er) wan de korsenwrecht(re) mester / vp der louene sweren . so schuͦn de schroder mester mit em sweren also als ander ghildemeste(re) . Ock schun de scrod(er)e den ratmannen vnde den korsenwrechte(re)n vnde den ande(re)n ghilden in al/len saken truweleke mit rade vnde mit dade behulpen sẏn svnder allerleẏe arghelẏst deden se des nicht so heft de ratd macht ere ghilde wedder nedder tuͦ leggende , Vortmer schun de / schrodere neẏn svnderleck ghelouede noch stucke holden noch setten mer wan hir bescreuen is kuͦnnen se auer icht bedencken dat der stad vnde eren kvnsten bequeme were dat schun se / brẏnggen an de ratdman vnde wat deme rade dar an ghut duncket dat mach dar an vortghanck hebben . Vortmer de silue ghnade de de korsenwrechte(re) hebben an broken tuͦ la/tende de schuͦn de schrodere ock hebben . Tho eneme orkunde vnde betuͦghingge alle desser dinckge . de hir vore bescreuen stan , so is vnser statd ingheseghel ghehanggen en dessen bref in / deme iare . don ratman weren henni(n)ck bortsal Jvngge , Pouwel vedder(e) Hans budelmeker Thideke cruse alared düberkow Heẏne vrouden Lemme noẏe Henneke laech/ten .Thideke mersan . Henneke nẏehof . Heẏne swechten . Desse bref is ghe gheuen na ghodes bort drytteynhundert iar . in deme sesse vnde verteghesten Jare . In / svnte mathẏas auende des heẏlẏghen apostoles

____________
1nicht lesbar durch Papierfalz
2splende vermutlich Schreibfehler, richtig: spende