In nomine sancte et individue trinitatis, qui est patris videlicet, filii et spiritus sancti.
Horta fuit intentio inter menindus prolis gundesalvus et arias oduariz, eo quod tenebat ipse menindus gundesalviz suos hebreos in sua casa, qui faciebat suo mercatum, et de homines plures. Et levavit se Arias oduariz maliciose et invidie ductus; et arripinavit ipsos iudeos de omnem suo ganato et de ipsius menindus gundesalviz, id est, libras mille de sirigo et DCC, saiales XXXa, linteos XLa; et insuper clatus in superbia ipse arias oduariz adivit manum et fecit multo damno et multa rapina ad ipse menindus gundesalviz. Et posuit menindus gundesalviz nocte et die insidias super eum; et, deo auxiliante, fillavit eum, et iactavit in vincula et ferros; et tenuit eum anno pleno et mensibus tribus, ut devenisset ad suo ganato quę habebat minus; et andavit suo genitore de ipse arias cum dolore et fletu de suo filio, et adpligavit gente et fossato, et venivit in ter[r]a de menindus gundesalviz; et pre-
davit et cremavit ea usque minimo molino, et fillavit ibi suo nepto nomine pelagio gunçalviz pro suo filio; et devenerunt inde ad atafeke, ut pariasset ipse arias illo ganato quę, de sursum resonat; et pactavit inde libras c, et pro illo alio ganato non habebat unde illo complere. Et habebat oduario arias suo inferroliato pro suo scelus, quia tenebat eum pro ad mortem; [et rogavit, qui vocabatur] nomine menindus gaudinas, suos amicos et sua gente ut fabulassent cum menindus gundesalviz, quę pariassent illo ganato para quę arias oduariz abebat ad dare, et eripuisset eum ad mortem de manibus inimicis suis. Et pre tale hactio fecerunt ipsos infanzones inter se amiecitate, et saccarunt illos manzepos de ferros, et ipso menindo gaudinas et quę dedisset ipso menindo fiadores pro illo ganato, sicut dedit pro numerato froila gundesalviz; et placuit ei ut incartassent omnem totam hereditatem pro illo ganato per manus ipsius fiatore froila gonzalviz; et tale composuit pena placiti ad ipso fiatore in concilio, ut si se ipso menindo gaudinas in retro fecisset pro illas hereditates incartare ad diem aptum, quę adsignasset eas ipso fiatore ad menindo gundesalviz, et fecisset carta et firmitatis roborem. Et exuvit menindo Gaudinas ad suo fidiatore ipso placitum, et non venit ad diem aptum. Et proinde ego froila gunçalviz, qui sum fide iussore de ipso menindo gaudinas ad vobis menindus gundesalviz, facio vobis cartulam de omnem totam suam hereditatem, ubique illas potueritis invenire. Id sunt villas prenominatas: saltomeri cum adiunctionibus suis; quintanela cum adiunctionibus suis de fexias sua ratione quantum illo competat inter suos fratres et heredes; villarino cum adiunctionibus suis; foramontanos et illas de monte calvo quantas ibi ganavit; matamala cum adiunctionibus suis. Siquis tamen, quod fieri non credimus, aliquis homo contra hunc factum nostrum ad inrumpendum venerit, vel venerimus, tam nos quam ipse menindus gaudinas, quam eciam gens sua vel extraneis sub qualibet forma hominis, qui vos pro illas vel eciam in modico inquietare voluerit vel ad iudicio pulsare conaverit, et ego froila in concilio auctorgare vel devendere non valuero, licentiam habeatis adprehendere nos ipsas hereditates duplatas vel triplatas ad vos fuerint melioratas et vos perpetim habituri.Facta cartula vel agnitio die quod erit VIIo Xo kalendas iunias, Era Ma LXXXa IIa-Froila in hac kartula, vel agnicio, manu mea roboravi. Aloitus abba confirmo. Ordinio velasqui confirmo. Vimara kegitiz confirmo. Santius comes confirmo. Fredenando eroptiz confirmo. Fredenandus gundisalviz confirmo. Gemondo vimaraz confirmo. Annaia gemondiz confirmo. Salvatus adaulfiz confirmo. Pelagius arias confirmo. Petrus reveliz confirmo. Arias tetodiz confirmo. Aldreto adefonso confirmo. Johanne baldemariz confirmo. Rekesindo confirmo. Avendo iohannis conñrmo. Johanne cenzoiz confirmo. Eita confirmo. Munnio testis. Pelagio testis. Citello testis. Argimiro quasi presbiter notuit.
In nomine domini. Horta fuit intemptio inter menindus gudesalviz et arias oduariz, quem predarat suos eberos, de suo ganato multo, idem sirgo libras mille DCCas, sagiales XXXa, linteos XL, et alia rapina, et multo damno quos faciebat in costa de ipse menindus gundesalviz; et ille, deo auxiliante, posuit intemptionem et insidias super arias oduariz die hac nocte, et fillavit eum, et cedavit eum in vinculis ferreis, et tenuit eum anno pleno et menses tres, ut devenisset ad suo ganato quem habebat minus. Et dum vidit talia suo pater oduario arias cum dolore et fletu de suo filio quem non habebat per ubi illo inde saccare, adtamavit se cum sua gente et cum fossato, et venit in terra de ipso menindo gundesalviz, et predavit et cremavit ibidem multa terra et fillavit
suo nepto pelagio gonzalviz pro suo filio et tenuit eum multo tempore; et devenitus fuerunt inde ad atafeke; et dedit arias oduariz de ipse ganato sirgo libras c; et pro illo alio ganato non habebat unde illo complere. Denique vero ecce quomodo tenebat suo pater domino oduario suo presso in ligamine in ferros, menindus gaudinas quem ibidem mitterat suo coniermano fredenando didaz in penores pro se, et iam delaxarant ibi illum. Ergo rogavit ipse menindus gaudinas suos amicos cum sugestione ut fabulassent et rogassent ad menindus gundesalviz que sacasset illo de ipso ligamine ut stabat iam pro ad mortem, ut pariasset ipse ganato quem arias oduariz abebat ad dare. Et pre tale actio fecerunt ipsos dominos inter se pace et amicicia, et saccarunt illos pressos de ipso ligamine, ut dedisset menindo gaudinas fidiatore pro ipso ganato dare, sicut et dedit pre nominato froila gusalviz; et fecit in ipso concilio verbum alligabile et pactum roboratum per manum ipsius fidiatore, ut si abuisset unde illo ganato pariare ad diem aptum; et si non, ut assignasset ipso fidiatore homnem totam suam hereditatem pro ipse ganato. Enimvero ad diem aptum exidivit menindo gaudinas ipse placitum, et ipse verbo ad suo fidiatore, et adsignavit ipse fidiatore froila gunsalviz, ipsas villas sub unas ad menindo gunsalviz, sic quomodo verbum abuit; et fecit inde ad ille carta et roborem in concilio de omnem totam suam hereditatem, id sunt villas prenominatas: saltomeri cum adiunctionibus suis; quintanela cum adiunctionibus suis in fesias sua ratione ubi illa potueritis invenire; Villarino cum adiunctionibus suis; Foramontanos cum omnia bona sua; illas de monte calvo, quantas ibi ganavit; Mata mala cum suis adiunctionibus. Homnes has villas tenuit eas in suo iure ipso menindus gunsalviz cum dei adiutorium multis annis et temporibus pro sua veritate pro suo ganato. Et dum talia vidit ipso menindus gaudinas quomodo andabat desarrato et exheredatum; et non habebat unde pacto dare, nec per ubi ad ipsas villas devenire per nullam rem, causam recordavit; et misit deus concordia bona in ille; et tornavit se ad ipse domino menindo, et misit se ad pedes cum rogatores ut habuisset pietate et misericordia super illum; et dedisset ad ille unam de suas villas ubi iam pausasset pro sua mercede. Et ille pro sua mercede, misericordia motus, fecit sicut soliti erat facere; et soltavit ad ille totas suas villas timendum peccatum, exceptis villa de sautomeri et de villarino. Unde complacet mihi ego menindus gaudinas, ut faciat inde vobis cartula prompta mea voluntas, et roboro vobis illa in concilio, et do vobis inde illas alias cartas. Obinde ego menindus gaudinas una cum filiis meis nominibus guttier, vimara, gunsalvo, vobis menindus gunsalviz: annuit enim nobis serenitati nostre una cum consensum nostrum et spontanea nostra volunptas ut vobis iam dictus facerem cartula firmitatis, sicut et facimus, de ipsas duas villas iam dictas sautomeri et villarino cum ductibus et prestationibus suis, ubique illas potueritis invenire per suis terminis et locis antiquis, sic de aulengo quomodo et de comparatella, seu de nostra ganantia vel contra mutata, que modo ego iuri meo integras obtinui usque modo, ita et vos faciatis; ita ut habeatis et possideatis eas iuri quieto firmiter ad perhabendum et perpetim ad possidendum. Et si vobis aliquis homo contra hoc factum nostrum, quem gratanter offerimus ad inrumpendum venerit, tam ego quam filiis meis aut de gens mea vel qualibet forma hominis, et vobis in concilio non auctorgaverimus, tunc pariemus vobis ipsas villas duplatas vel triplatas, aut quantum ad vos fuerint melioratas, et vobis perpetim habituri, et insuper sit excommunicatus et anathematizatus et perpetua confusione multatus, et pro temporali damno pariet auri libras binas et post parte iudex aliud tantum; et hanc scripturam obtineat plenam in cunctis diebus firmitatis roborem.Facta scriptura firmitatis IIIIo idus marcii Era Ma LXXXa Va.
Menendus gaudinas una cum filiis in hac cartula manus nostras roboramus. Arias tetoniz, Salvatus adaulfiz, confirmamus. Pro confirmantes Vimara Kegitiz, Gemondo vimaraz, Vimara gudes confirmamus. Pro testes, Pelagio citi, Alio citi, Vimaradus notuit.