4.

In nomine sancte et individue Trinitati s, videlicet Patris et Filii et ab utroque procedentis Spiritus Sancti qui unus et admirabilis exstat Deus per nunquam finienda seculorum secula.

In exordio mundane creacionis legimus Deum, rerum conditorem, Adam primum hominem de limo terre formasse dedisseque ei adiutorium simile sibi Evam quam de costa ipsius formaverat; quibus etiam benedixit dicens: «Crescite et multiplicamini et replete terram; ideoque relinqu(et hom)o patrem et matrem et adherebit uxori sue ut sint duo in carne una itaque iam non sunt duo set una caro; quod ergo Deus coniunxit homo non separet. Et quia constat tam venerabilem auctoritatem immo eciam coniugium fieri debere, mundane legis exposcit auctoritas ut quicquid ab sponso sponse fuerit collatum litterarum titulis adnotetur quatinus per diuturna tempora firmum et inviolabile permaneat.

Igitur, in Dei nomine, ego Adefonsus Telleth inpulsus tali voluntate ut expeterem te dulcissimam atque amantissimam Maior Guterriz et tua voluntate et Christo adiuvante te ad coniugium sociare volo et de rebus proprietatis mee dotare cupio, do tibi, amica mea, meam porcionem in populatura de Tel Guterriz, in Caneles meam porcionem, in Villa Velit meam porcionem, in Fherez meam porcionem, in Castrelo de Carrione meam porcionem, in Villa Fredolfo et in Manquolos meam porcionem, in Fraxino de Coianca meam porcionem.

Has hereditates supranominatas do tibi uxori mee Maior Guterriz ego Adefonsus Tellehz sub nomine arrarum.

Si quis vero de gente mea aut do extranea hanc institucionem meam irrumpere voluerit aut ego voluero, in primis sit excommunicatus et a fide Christi separatus et cum Iuda traditore dampnatus per nunquam finienda secula. Amen. Insuper pariat quinque libras auri purissimi tibi aut qui vocem tuam pulsaverit et ipsas hereditates duplatas vel triplicatas in simili tali loco melioratas.

Facta carta de arras noto die feria Va, XIIo kalendas febroarii, era Millessima Ca LXXXa IIa (regnante) Adefonso imperatore in Toleto et in Castella et in Legione et in tota Hyspania; archiepiscopo Raimundo in Toleto; episcopo Petro in Secovia; episcopo Iohanne in Legione; Bernardo

episcopo in Zamora; Petro episcopo in Palencia; comite Poncio in Zamora et in Salamantica; comite Ruderico Gomez in Castella; Didaco Munioz maiorino in Saldania et in Carrione; Lupo Lupiz in Ceia et in Ceione.

Petrus Pelagii confirmat, Sona Pedriz conf., Martinus Diaz conf. Godestio Enequiz conf.

Citi ts., Veliti ts. , Xab ts.,

Ego Adefonsus Telleth hanc cartam fieri iussi et legentem audivi et propria manu mea roboravi.

Berno qui notuit.

6.

(Christus). In Dei nomine. Ego Maria Haldemiriz una cum viro meo Salvador Salvadorez et filiis et filiabus meis Marina Andres et Salvador Andres et Stephano Andres et Pedro Andres et Aurovida Andres et Pedro Salvadorez, vobis Andreas Ordoniz et uxori tue Maria Vidas et filiis et filiabus vestris. In domino Deo eterno salutem. Amen.

Ideo placuit nobis atque convenimus ut nullus quoque gentis imperio nec suadentis articulo neque per ebrietatem vini neque per metum alicuius potestatis sed animo volenti accessit nobis spontanea voluntas ut faciamus vobis cartulam vendicionis et scripturam firmitatis, sicut et facimus, de hereditate nostra propria. Et habet iacentia in territorio zemorense, in villa que vocitant Bamba; et est ipsa hereditate illa que fuit de meo marito Andres Papello. Tota integra quanta que habemus in illa villa de Bamba et ad illam pertinet ad faciendum forum sicut ipse Andres Papello tenuit et possedit et in potestate sua habuit et vendicata et iudicata in vita sua fuit; quanta que in illa villa habebat: terras ruptas et inruptas, montes, pratis, pascuis, paludibus, aquis, molinariis, linares, orto, ferranias, casas et corte, exitibus et per ubi inquirere et invenire potueritis ipsam hereditatem quod pertinet ad Bamba sicut comes Raimundus populavit eam et exterminavit illam quod scire poteris ut fuisset de Andres Papello in toto termino de Bamba, habeas tu Andres Ordoniz totam integram et omnis posteritas tua in secula seculorum. Et accepimus de vobis nominato precio VIIIo morabetinos bonos tantum nobis et vobis placuit; et de ipso precio apud vos nichil non remansit in debito pro dare sed de totum completi sumus. Habeatis vos illam hereditatem totam integram et omnis posteritas vestra in secula seculorum vendendi, donandi, tenendi, testandi et facite de illa quod vestra fuerit voluntas ita ut de hodie die vel tempore sit ipsa hereditate de iure nostro abrasa et in vestro iure sit tradita atque confirmata.

Si quis tamen, quod fieri non credimus, tam de nobis quam de propinquis nostris aut de extraneis qui contra istam cartulam vendicionis ad inrumpendum venerit vel venerimus, in primis accipiat ira Dei Patris omnipotentis et sit maledictus et excommunicatus et non videat que bona sunt in Iherusalem neque pax in Israel sed cum Iuda, Domini traditore, lugeat penas in eterna dampnatione in inferno inferiori; et pariat quid voci vestre pulsaverit in duplo vel triplo talem hereditatem; et pectet ad palacii regis C.m morabetinos et vobis perpetim habitura.

Facta cartula vendicionis notum die quod erat IIIIo nonas ianuarii in era Ma Ca LXXX.ma VIIIa; regnante imperator Adefonsus in Legione

et in Toletola et in Yspania; mandante Zemora comes Poncius; sub manu euis Marino Anaya; in sede sancti Salvatoris S. episcopus.

Et ego Maria Haldemiriz una cum viro meo Salvador Salvadorez et filiis et filiabus nostris sicut in supra scripti sumus in hanc cartula vendicionis manus nostras imposuimus et roboravimus.

Qui presentes fuerunt et viderunt et audierunt:

Alvaro Iohannes conf. Garcia Iohannes conf. Menendus Iohannes conf.

Iohannes Cideliz conf. Iohan Iohannes conf. Thome Iohannes conf. Martinus Cideliz filius de Cidel Salvadorez conf.

Gaudio Iulianiz conf. Iohannes Iulianiz conf. Domingo Pedriz conf.

Favivi Pedriz conf. Fernandus Cidiz conf. Petrus Salvadorez conf.

Petrus Cidiz conf. Martinus Markiz conf. Garcia Pedriz conf.

Vermudus Pelayz conf. Guilelmo Raimundo conf. Cidi Viviz conf.

Laurencius Pedriz conf. Domingo Salvadorez conf. Christoval de Olivares conf.

Migael Alvarez conf. Martinus, marito de Mariola, conf. Don Fortes de Truncoso conf.

Pedro Pedriz conf. Fernando Menendiz conf. Et tota collatio de sancto Salvatore conf.

Citi ts. Veliti ts. Xab ts.

In roboracione de ista cartula tercia de morabetino.

Hoc fuit factum in orta de mercatello ad illas petras primum mercatum.

Hec comparacio fuit facta in mense quando homines de Salamanca saccabant illum mensem. Et erat in illo tempore dominante Zemora comes Rodericus Martiniz, era Ma Ca LXX.ta IIIa, regnante imperator Adefonsus; uxor eius regina Berengaria; in sede sancti Salvatoris Bernardus episcopus.

Testes sunt isti homines: Iohannes Cidelit et suo iermano Salvador Cideliz; Favivi Pedriz; Romanus Pedriz filio de Pedro Xabiz; Iohannes Gosendiz, Toemiro Tinna; Arias Pelayz, Didago Pedriz. Pedro Iohannes Fogaza, Cidel Xabiz, Vermudo Cidiz Calbo, Iohannes Stephaniz de Mercatello, Pedro Vidas suo vicino, Iohannes Cidiz filio de Citi Markiz.

7.

(Christus) In Dei nomine. Ego Martinus Pelayz et uxor mea Maria Pedriz tibi Menendo Tedoniz. In domino Deo eterno, salutem. Amen.

Placuit nobis per bonam pacem et voluntatem ut nullus quoque gentis imperio nec suadentis articulo neque per ebrietatem vini neque per metum alicuius potestatis sed sano animo et integro consilio accessit nobis spontanea voluntas ut faciamus tibi cartula vendicionis et scriptura firmitatis, sicut et facimus, de hereditate nostra propria que habuimus et comparavimus et habet iacentia intus Zamora; et est ipsa hereditas una casa cum suas parietes et cum suo exitu. Et est de una parte casas de Martino Markiz et de Iohannes Gunzalviz et de alia parte indenante corte de Garcia Pedriz et corte de Auro Godiniz et de alia parte casa de Garcia Iohannes et ecclesia de sancti Martini. Et accepimus de tibi nominato precio XI.cim morabetinos; tantum nobis placuit et de ipso precio apud te nichil remansit in debito pro dare sed de totum completi sumus. Habeas tu illa casa et omnis posteritas tua in secula seculorum vendendi, donandi, tenendi, testandi et facite de illa quod tua fuerit voluntas evo perhenni et secula cuncta ita ut de hodie die vel tempore sit ipsa casa de iure nostro abrasa et in tuo iure sit tradita atque confirmata.

Si quis tamen, quod fieri non credimus, tam de nobis quam de propinquis nostris aut de extaneis qui contra ista cartula vendicionis ad inrumpendum venerit, sit maledictus et excommunicatus et non videat que bona sunt in Iherusalem neque pax in Israel sed cum Iuda, Domini traditore, lugeat penas in inferno inferiori et pariat quid voci tue pulsaverit in duplo vel triplo talem casam; et pectet ad palacii regis XXXa morabetinos et tibi perpetim habitura.

Facta cartula vendicionis notum diem III idus maii, sub era Ma Ca LXXX.ma VIIIIa; regnante imperator Adefonsus in Legione et in Toletola et in Yspania; mandante Zemora comes Poncius; sub manu eius Martino Anaya; in sede sancti Salvatoris Stephanus episcopus.

Et ego Martinus Pelayz et uxor mea Maria Pedriz tibi Menendo Tedoniz in hanc cartula vendicionis manus nostras imposuimus et roboramus.

Qui presentes fuerunt et viderunt et audierunt:

Martinus Markiz, conf. Pedro Martiniz suo filio conf. Garcia Pedriz conf.

Garcia Almoravede conf. Tibaldo de Mercatello conf. Migael Cidiz conf.

Fernando Cidiz conf. Monio Tirado conf. Domingo Rubio Cabatero conf.

Garcia Iohannes conf. Menendo Cabatero conf. Pedro Pelayz conf.

Pelay Pedriz, Pedro Froylaz, Pedro Iohannes. Rei Rodrigo.

8.

(Christus). In Dei nomine. Ego Fernandus Fernandiz vobis magistro Mercator. In domino Deo eternam salutem. Amen.

Placuit michi per bonam pacem et voluntatem et nullus quoque gentis imperio nec suadentis articulo neque per ebrietatem vini neque per metum alicuius potestatis sed sano animo integroque consilio accessit michi spontanea volumptas ut faciam vobis supra nominato cartulam vendicionis et scripturam firmitatis de hereditate mea propria; et habet iacentia intus Zemora et est ipsa hereditate una casa cum suo superato et cum suas parietes et cum suo exitu; et est de una parte corte de Adriano Pedriz et de alia parte casa de Monio Abbate et indenante carrera que vadit de sancto Salvatore pro ad sancta Columba et casa de Domingo Salvadorez et casas de Pedro Christoforiz, capellano de sancto Salvatore, et casa de Pedro ¿Cidiz? et casa de Michael Pedriz et casa de Iohanne Sancio. Et accepi de vobis nominato precio XVI morabetinos bonos; tantum michi et vobis placuit et de ipso precio apud vos nichil in debito pro dare non remansit sed de totum completus sum. Habeatis vos illam casam sicut ibi sonat et omnis posteritas vestra in secula seculorum vendendi, donandi, tenendi, testandi et facite de illa quod vestra fuerit voluntas ita ut de hodie die vel tempore sit ipsa casa de iure meo abrasa et in vestro iure atque dominio sit tradita.

Si quis tamen, quod fieri non credimus, tam de michi quam de propinquis meis aut de extraneis qui contra ista cartula vendicionis ad inrumpendum venerit, quisquis ille fuerit, in primis accipiat iram Dei Patris omnipotentis et sit maledictus et excommunicatus et non videat que bona sunt in Iherusalem neque pax in Israel sed cum Iuda, traditore Domini, lugeat penas in eterna dempnacione. Et pariat quod voci vestre

pulsaverit in duplo vel triplo talem casam; et pectet ad palacii regis C morabetinos; et vobis perpetim habitura.

Facta cartula vendicionis notum die quod eirat IIIIo idus septembris in era Ma Ca H XLa IIIa; regnante imperator Adefonsus in Legione et in Toletola et in Yspania; uxor eius imperatriz Enrica; mandante Zemora comes Poncius; sub manu eius Marino Anaya; in sede sancti Salvatoris Stephanus episcopus; sub manu eius archidiachonus Iohannes.

Et ego Fernandus Fernandiz vobis magistro Mercatore in hanc cartula vendicionis manus meas imposui et roboravi et signum meum confirmavi.

Qui presentes fuerunt et viderunt et audierunt: Anfus Gilez conf. Suero Doniz conf. Pedro Balteriz conf. Michael Cidiz conf. Pedro Cidiz conf. Salvador Salvadorez conf. Iohannes Goiz conf. Fernan Cidiz conf. Iohannes Gunsalvez conf. Guilelmus Scriba conf. Pedroche conf. Pedro Christoforiz conf. Monio Brinca conf. Alvaro Iohannes conf. I. Pedriz conf. Matheus conf. Domingo Salvadorez conf. Laurencius Pedriz conf. Iohannes Iohannis conf. Adranus Pedriz conf. Petrus Medicus conf. Ioffredus de Meana conf. Garcia Pedriz conf. Pedro Tasca conf. Totum concilium sancti Salvatoris conf.

15.

(Christus). In Dei nomine. Ego Marina Arias una cum filiis meis Petrus Fernandiz et Marina Fernandiz et Ilvira Fernandiz, in domino Deo eterne salutem.

Placuit nobis per bona pacis volumptas, nullus quoque gentis imperio nec suadentis articulo neque per metum neque per ebrietatem sed sano animo integro consilio, propria nobis accessit volumptas ut facimus vobis Giraldo de Xe(ma) et Gil cartula venditionis de una vinea in Val de Mauros; et est de una parte vinea de Iohannes Gonsendiz et de alia parte vineas que fuerunt de Catasol et de alia parte rego que de Maria Elias et de alia parte carraria que vadit pro a sancti Iuliani. Damus a vobis ipsa vinea quomodo consignamus eam propter precium que accepimus de vos VIIII morabetinos, tantum nobis et vobis bene complacuit et de ipso precio apud vos nichil remansit in debito pro dare sed totum completum est. Ita ut de hodie die et tempora sit ista vinea de iuri nostro abrasa et in vestri iuro sit tradita atque confirmata per evuo et secula cuncta.

Si quis tamen, quod minime fieri non credimus aliquis homo venerit vel venerimus tam de propinquis quam de extraneis, quisquis ille fuerit qui talia egerit, in primis accipiat ira Dei Patris omnipotentis et sit anathematizatus et excomunicatus et a fide Christi separatus qui nec corpus suum suscipiat terra nec animam eius habeat veniam, et habeat partem cum Datan et Abiron qui eos terra vivos obsorbuit et cum Iuda traditore Domini sit particeps in inferno inferior; et insuper pariat illa vinea duplata vel quomodo per tempus sit meliorata et in tali loco et insuper cauto ex parte palacii mil solidos et vobis perpetim abitura.

Facta carta vendicionis et scriptura firmitatis notum die quod erit III idus marcii, era Ma C LXL VIIII; regnante in Zamora, in Legion et in Gallecia rex Fernandus; in Zamora meirino Domingo Michaeliz; in sede sancti Salvatoris Stephanus episcopus et archidiaconus Iohannes.

Ego Marina Arias una cum filiis meis Petrus, Marina et Ilvira qui hanc cartam fecimus et facere iussimus et legere audivimus, vobis Giral de Xema et Gil in hanc cartam vendicionis manus nostras roboramus.

Qui presentes fuerunt: Petrus Renion conf. Laurentius Pedriz conf. Domingus Salvatoriz conf. Adrian Pedriz conf. Rolanus presbiter conf.

Salvador Ramiriz presbiter, Iordan conf., Roman Cidiz conf. Petrus Tarancha conf. Salvador Sueriz conf. Martinus Sendiniz conf. Petrus Alfonso conf. Petrus Salvadoriz conf. Don Ponzo conf. Fai Pedriz conf. Petrus Lopiz conf. Tome Menendiz conf., Fernandus Rodriguiz conf. Concilio de sancta Columba conf.

Pro testes: Xab ts. Cid ts. Velid ts.

Pelagius qui notuit.

16.

(Christus). In nomine sancte en individue trinitatis. Ego Stephanus, zemorensis ecclesie episcopus, una cum conventu eiusdem ecclesie canonicorum facimus vobis magistro V. et Petro Bernardi kartam et pactum scriptum firmatum de ipsa bolloneira que est in flumine Dorio, iuxta villa que dicitur Frexno, que inter Taurum et Zemora, hoc videlicet modo: ut faciatis ibi azenias quantas volueritis et poteritis ab una ripa usque ad aliam et tam de ipsis azeniis quam de ipsa bolloneira habeatis medietatem integram et possideatis eam iure hereditario tam vos quam posteritas vestra vel cuicumque donare vel vendere volueritis.

Si quis autem hoc factum nostrum irrumpere temptaverit, tam de nostris quam de extraneis, quisquis ille fuerit, sit maledictus et excomunicatus et a fide Christi separatus et cum Iuda proditore dampnatus et non videat que bona sunt in Iherusalem neque pacem in Israel et pariat ipsa hereditate duplata vel triplata in tali vel meliori loco; et hunc factum nostrum sit semper firmum et semper habeat roborem. Et qui istam kartam pulsaverit pectet mille morabetinos in cautu ad partem palacii.

Facta karta noto die IIIIo nonas iunii, era Ma CCa IIa, regnante rege Fernando in Legione et Gallecia; Fernando Roderici mandante Zamora; sub manu eius vieario Dominico Michaeliz; episcopo Stephano in sede sancti Salvatoris; sub manu eius archipresbitero W.

Ego Stephanus episcopus una cum conventu zemorensis ecclesie qui hanc kartam iussimus et presentes dum legeretur audivimus eam manibus nostris roboramus et signo sancte crucis confirmamus.

Qui presentes fuerunt et viderunt et audierunt. Fernando Fernandiz conf. Pelagio Tedoniz conf. Petro Cidiz conf. Faive Lopiz conf. Michael conf. Alfonso Giliz conf. Stevan Cidiz conf. Petro Lopiz conf. Michael Faiviz conf. Gunsalvo Vicenciz, Salvador Salvadoriz conf. Menendo Muniz conf. Ioan Martiniz conf. Rodrigo Salgado, Don Vidales de la Ponte conf. Don Suero de la Ponte conf. Don Arnaldo conf. Monio Brinca conf. Dominico del capellán conf. Dominico Beizo conf. Martín Felgeras conf. Stevan Cortes conf. Bufon conf. Pelai Beizo conf. Sancio Pardo conf. Pelagius presbiter conf. Fernando Calaza conf. Ferveo conf. Petro Ordoniz conf. Garsia Petriz conf. Don Rollan presbiter conf. Iohannes Mazcarino conf. Pelagio Pelaiz conf. Petro Regnon conf. Monio Pekeno conf.

De canonicis: prior magistro Merchan conf. Iohannes Gonsalviz conf. Petrus Christoval capellan conf. Don Froila conf. Petro Bezerra conf. Michael Cabeza conf. Michael Giraldo conf. Monio Tirado conf. Don Eita conf. Reimundus Sanz conf. Petruxe conf. Domnus Afreus conf. Pelagius Gonsalviz conf. Petro Godiniz conf. Pelagio de Francia conf. Petro Arias conf. Pelagio de Tauro conf.

Concilio de sancti Salvatoris auditoris et conf.

Pro testes: Cid ts. Xab ts. Velid ts.

Ciprianus Cortes qui notuit.

17.

(Christus). In Dei nomine. Ego dompna Locadia. In domino Deo eterne salutem. Amen.

Placuit michi per bonam pacem et voluntatem nullus quoque gentis imperio nec suadentis articulo neque per metum regis neque pertimescentis nullus homo sed sano animo integroque consilio propria michi accessit voluntas ut facerem me vasala sancti Salvatoris et dompno episcopo Stephano, sicut et facio, et post obitum meum do atque concedo illam terciam partem de quantum habeo ad sancti Salvatoris et dompno episcopo Stephano de casas, de vineas, de cubas, de liteira, de quantum ha(beo) ganatum et ganare potuero usque ad minimam culiarem, pro remedium anime mee et parentum meorum.

Et si aliquis homo venerit, quisquis sit, qui hunc factum meum ad

irrumpendum venerit, in primis accipiat iram Dei patris omnipotentis et sit anatematizatus et excomunicatus et a gremio sanote matris ecclesie segregatus et non videat que bona sunt in Iherusalem nec pax in Israel sed cum traditori sit particeps in eterna dampnacione et ex parte palacii pectet C morabetinos.

Ego dompna Locadia karta quam iussi facere et legentem audivi vobis dompno episcopo Stephano in hanc cartam meas roboro.

Qui presentes fuerunt: don Mateos conf. Fernan Cidiz conf. Petrus Iohannis conf. Rodrigo Iohannis conf. Petrus Salvatoriz conf. Petrus Muniz conf. Fernan Fernandiz conf. Iohannes Iulianiz conf. Dominico Estevaniz conf. Salvador Salvadoriz conf. Diago Xemeniz conf. Alfonso Giliz conf. Petrus Iohanis, alfaate conf. Lourenz Petriz conf. Petrus Mauro conf. Monio Pekeno conf. Petrus Neto conf. Magister. W. conf. Don Nuno, Ioan Goiz conf. Don Suero conf. Don Froila conf.

18.

In Dei nomine. Ego Sol Petriz ex libero arbitrio meo et propria voluntate, pro remedio anime mee et parentum meorum mando et committo terciam meam de omni possessione que reperietur apud me in obitu meo sancto Salvatori de Zamora et donno Stephano zamorensi episcopo vel eius successori. Do eam et concedo donno Stephano zamorensi episcopo ad possidendum iure hereditario vel ad utendum ea prout habuerit quicquid tercie mee convenit tam de terris quam de vineis et de saltu, de casis et curtis et casaribus, de cubis et vino, de omni supellectili domus, de lectis et omnibus eis necessariis, de pannis sericatis et lanaribus et lineis.

20.

In nomine Domini. Ego abbas de Moreirola Galterus per manum domni Stephani zemorensis episcopi habui iudicium cum Petro Muniz et matre sua et quoheredibus suis de Val de Iunzel super hereditate de Imazes, iudicibus existentibus Pelagio Pelaiz et Fernan Petriz et Roman Petriz et Petro Salvadoriz de Flores; et firmavi cum testibus corum ista sunt nomina: Iohanne Gosendiz, Petro Guta, Petro Mela, Petro Testa, Vilidi Malamoneda, Salvador Loureo, Vermudu Reganiado, Gonsendo sobrino de Iohanne Gosendiz, Paladino de Montamarta cum filiis suis, Fernan Corzo, Menendo Osseiro, Martin Cidiz, Petro Cidiz, Petro Iustiz, Salvador Frolaz de Vilar Seco, Salvador Petriz, Iohanne Martiniz, Salvador Squerdo.

Et firmavi quod nec ipsi nec homines sui de Val de Iunzel aliquid iuris habeant in hereditate de Imazes nisi tantum intrare cum animalibus suis et aqua bibere et inde exire; intrare autem debent per Preones cum Valis Stremer fuerit seminata; et cum Preones fuerit seminata intrare per Valle Stremer. Et firmavi quod ibi non debent sesteare nec piscari nec munleiras facere nec aliquid ibi habere nisi aqua bibere et inde exire; sed et panem quem cum animalibus suis exterminaverunt et mea desorna per iudicium supradictorum iudicum pectaverunt michi.

Pelagio Canto tenuit vocem meam, Petro Pede de Bove vocem illorum.

Omnes iudices vero illius anni simul in unum congregati, videlicet Iohannes Gonsendiz, Pelagio Pelaiz, Munio de Outeiro, Menen Goterriz, Fernan Fernandiz, Fernando Adrianiz, Petro Vermuiz, Stevan Cidiz, Don Chaino, Gundisalvo Fernandiz, Petro Velasquiz, Roman Sesnandiz, Michael Ferrandiz, audierunt et confirmaverunt iudicium istud.

Facta karta quarto decimo kalendas setembris, era Ma CCa VIa, rex Fernandus in Legione et in Gallecia; sub manu eius mandante Zamora comite de Urgel; meirino eius Asensio; in sede sancti Salvatoris Stephanus episcopus; archidiaconus Helias; archipresbiter W.

Petro Christovaliz, don Froila, Pelagio de Francia, Pelagio de Touru, Petro Ordoniz, lo magister del scola, lo magister de la opera, Fernandu Adrianiz, Petro Vermuiz, Velasco Vermuiz, Petro Goterriz, Munio Goterriz, Iohanne Petriz filio de Petro Salvadoriz, Pelagio Sinleiro, don Paladinu, Petro Sancio, Fernan Christovaliz, Mantin Trasiuz, Gunzalvu Menendiz, Fernan Chufarru, Thomei Ravun, don Rool iernu de Pelagio Salvadoriz, Martin Muniz filio de Munio Cidiz, Martin Fageiras, Domingu sobrino de Iohan Cidiz, Domingu de Midina, Iohanne Petriz; isti et alteri plurimi fuerunt presentes quando karta roborata fuit in atrio iuxta ecclesia sancte Marte postquam confirmata fuit coram epicopo Stephano in ecclesia sancti Salvatoris.

22.

Rerum omnium munimenta maiorem sui procul dubio obtinent certitudinem si scriptis veridicis testibusque legitimis firmata esse dinoscantur; proinde notum fieri volumus ego Stefanus, Dei permissu zemorensis episcopus omnisque sancti Salvatoris conventus. Helias videlicet archidiaconus, W. decanus ceterique eiusdem ecclesie canonici tam presentibus quam futuris in perpetuum talem nos concordiam fecisse cum concilio sancte Eulalie super ordinacione ipsius ecclesie ut nos inibi unum capellanum vel duos qui grati sint concilio ponamus.

Volumus insuper ut thesaurum ipsius ecclesie ad honorem Dei et salutem animarum suarum concilium fideliter custodiat ita tamen ut absque consilio nostro donandi vel vendendi potestatem minime habeat. Statuimus etiam ut vel nobis vel successoribus nostris thesaurum illius ecclesie absque eorum consilio quoquo modo diminuere minime liceat.

Ut autem hec firma illibataque permaneat kartulam istam ad noticiam posterorum conscribi voluimus.

Actum est hoc apud Zemoram Xo IIIIo kalendas agusti, era Ma CCa VIIIa, regnante in Legione rege F.; sub potestate illius regente Zemoram Fernando Roderici.

Ego Stefanus zemorensis episcopus kartulam istam episcopali auctoritate roboro propriaque manu subscribo.

Viderunt et audierunt hec. Petro Salvadoriz conf. don Matheus conf. Iohanne Iulianiz conf. don Gil conf. Salvador Salvadoriz conf. Domingo Stefaniz conf. Fernando Petriz conf. Menendo Moniiz conf. Menendo Guterriz conf. Salvador Crespo conf. Petro Cidiz conf. Cidi Cidiz conf. Petro Cidiz conf. Cidi Vermuniz conf. Petro Mauro conf. Petro Salvadoriz de Flores conf. Anaia Ysidriz conf. Iohanne Petriz conf. Petro Alfonso conf. Petro Ramon conf. Fernando Fernandiz conf. Monio Pelaiz conf. Velasco Vermuniz conf. Fernando Cidiz conf. Fernando Vermuniz conf. Petro Iohannes conf. Don Rodrigo conf. Roman Petriz conf. Iohanne Pelaiz. Iohanne Gonsendiz conf. Pelagio Pelaiz conf. Petro Iohannis conf. Didago Romaniz conf. Fernando Stefaniz conf. Lop Romaniz conf. Iohanne Petriz conf. Petro Guterriz conf. Petro Vermuniz conf. Garcia Garcia conf. Petro Testa conf. Petro Petriz conf. Roman Sesnandiz conf. Petro vCidiz conf. Roman Petriz conf. Vidales Guterriz conf. Fernando Moniiz conf. Petro Velasquiz conf. Iohanne Petriz conf. Anaia Stevaniz conf. Rodrigo Infante conf. Iohanne Fructuoso conf. Xemen Caiada conf. Garcia Xemeniz conf. Didago Xemeniz conf. Martin Petriz conf. Pelagio Senleiro conf. Stefan Cidiz conf. Xemen Petriz conf. Roman Rouperiz conf. Salvador Pedriz conf. don Xaino conf. Velasco Velaz conf. Domengo Domenguiz conf. Didago Petriz conf. Gunzalvo Menendiz Pelagio Canto conf. Arias Centeno conf. Petro Arias conf. Didago Alvariz conf. Pelai Baldron conf. Iohanne Honoriguiz conf. Petro Lobo conf. Gunzalvo Petriz conf. Petro Falcon conf. Petro Menendiz conf. Becegon conf. Iohanne

Campaneiro conf. Tomei Nano conf. don Nicolao conf. Petro Aluitiz cont. Concilio de Zamora confirma.

Pro testes: Xab ts. Cidi ts. Vilidi ts.

Pelagius notuit.

23.

(Christus). In Dei nomine. Ego Maria Salvadoriz una pariter cum filiis meis Stevan Guilelmo et Ioan Guilelmo vobis dompnus episcopus Stephanus, In domino Deo eternam salutem. Amen.

Placuit nobis per bonam pacem et voluntatem nullus quoque gentis imperio nec suadentis articulo neque pertimescentis nullus homo sed sano animo integroque consilio propria nobis accessit voluntas ut faceremus vobis dompnus episcopus Stephanus kartula vendicionis, sicut et facimus, de illas casas nostras proprias, illas casas que fuerunt de magister W.; et de una parte est porta de Olivares et de altera parte illas casas que fuerunt de Monio Ovidiz. Ipsas casas vendiums vobis et concedimus cum suos aquarios integros pro precio que accepimus de vobis pernominato C morabetinis; et de ipso precio apud vos nichil remansit pro dare sed de totum pagati sumus. Ita ut de odie et tempora sint ipsas casas de iuri nostro abrasas et in vestro dominio sint traditas atque confirmatas per evo et secula cuncta.

Et si aliquis homo venerit vel venerimus, quisquis sit, qui hunc factum nostrum irrumpere voluerit, in primis accipiat iram Dei Patris omnipotentis et sit anathematizatus et excomunicatus et a gremio sancte matris ecclesie segregatus et non videat que bona sunt in Iherusalem celestem nec pax in Israel sed cum Iuda traditore sit particeps in inferno inferiori; et ex parte palacii pectet Mo morabetinis.

Facta karta vendicionis Xo IIIo kalendas octubris, era Ma CCa Xa, regnante rege domno Fernando in Legion et in Gallecia et in Zamora; sub gratia rege mandante Zamora regina dona Urraca; maiorino Michael Criado; in sede sancti Salvatoris episcopus Stephanus; archidiaconus Elias; archipresbiter Petrus de Zafinus.

Ego Maria Salvadoriz una pariter cum filiis meis Stevan Guilelmo

et Ioan Guillelmo karta quam iussimus facere et legentem audivimus vobis dompnus Stefanus episcopus in hanc kartam vendicionis manus nostras roboramus et signum sancte crucis facimus.

Qui presentes fuerunt: Don Mateus conf. Petrus Matheus conf. Rodrigo Iohannis conf. Fernan Naiara conf. don Iofre Orebze conf. Migael Frolaz conf. don Tome de Sancti Iohannis conf. Garsia Pelaiz conf. Sancius Brinca conf. Ioan Iulianiz conf. Don Fuas conf. Petrus Martin conf. Petrus Bernaldo conf. Fernan Coton conf. don Bertolomeo conf. Fernan Brinca conf. Fernand Brotero conf. Monio Pezeno conf. don Elias conf. don W. conf. Pelai Gonsalviz conf. Petrus Ordoniz conf. Petrus Franco conf. don Pelagio Gordo conf. don Pelagius sacrista conf. Petrus Suariz conf. Migael Giraldiz conf. don Mamet conf. Petrus Ponz conf. don Monio presbiter conf. don Fucher conf. Petrus Renon conf. don Fernando, filio de Roman Petriz conf. Ioan Repostero conf. Salvador Andres conf. Don Xaino conf. don Rodrigo de Troncoso conf. don Migael de Troncos conf. Ioan Monagalio conf. Roi Petriz conf. Petrus Velidiz conf. Roman Dornalio conf. Fernan Martiniz de Alfoder conf. Petrus Cabeza conf. Fernan Cidiz conf. Fernan Vermuiz conf. Roman Petriz conf. Ioan Petriz conf.

Xab ts. Cid ts. Velid ts.

Iohannes Fagundiz qui notavit.

24.

In Dei nomine. Ego Garcia Garciiz. In Domino Deo eterne salutem. Amen.

Ideo placuit mici per bona pacis et voluntas ut facio a tibi Petro Barragan et uxori tua Columba Midiz karta venditionis de hereditate nostra propria que habemus de aviorum nostrorum; et habet ipsa hereditate iacentia in loco qui dicitur Iuncel, in collatione de Andavias.

Damus a vobis ipsa hereditate pro precium que de vobis accepimus X VIII morabetinis; tantum a nobis et vobis bene conplacuit. Damus a vobis ipsa hereditate cum quantum aprestitum hominis est: exitus viarum, aquis aquarum, terras, casas, vineas, parte de ecclesia cum tota

prestantia que ego in ipsa villa habebit et todos suos divisos que ad nos pertinet. Ita ut eodie die sit ipsa hereditate de iuri nostro abrasa et in vestro dominio sit tradita atque confirmata.

(Si) aliquis homo venerit vel venerimus qui istum factum nostrum irrumpere voluerit quomodo pariet ipsa hereditate duplata vel triplata vel quantum fuerit meliorata; et a senior de terra pectet D solidos.

Facta karta notum die quod erit kalendas december, era Ma CCa XIIa, mandando Zemora rege Fernando sua uxor regina Orraca; episcopus domnus Stephanus; sub manu rege mandando Zemora maiorino domnus Gomice.

Qui viderunt et audierunt: Iohanne Gasco presbiter conf. Guncalvo Goncalviz conf. Petro Pelaiz conf. Sancho Sanchiz conf. Savador Andres conf. Petro Goncalviz conf. Petro Vidas conf. Guncalvo Petriz conf. Petro Galego conf. Cipriano Carnicero conf. Michael Miriz conf. Petro Franco conf. Menendo Nicro conf. Salvador Moniiz conf. Petro Vidales conf. don Govivo conf.

Menendus qui notuit.

25.

(Christus). Ego Gonsalvo Petriz et uxor mea Sol Martiniz una cum filiis meis facimus kartam venditionis vobis domno Petro archipresbitero de Tauro de media tertia de decima de Publetura; et est merces eius XXX.ta marabetinos. Damus et concedimus vobis quicquid de ipsa decima nostrum est aut esse debet ut possideatis iure hereditario in perpetuum secundum velle vestrum vendere vel possidere vel dare cui vobis placuerit; et sumus pagati de eius precio quod est XXX marabetinos.

Si quis ex parte nostra vel extranea hoc factum nostrum irrumpere vel violare temptaverit sit maledictus et cum Iuda traditore dampnatus; insuper et pactet V libras auri, medias ad dominum hereditatis, medias ad rege qui tenet regnum.

Facta karta era Ma CC XII, regnante rege Fernando in Legione et in Gallecia et in omni regno suo; seniores in Tauro donnus Fernandus Rodriguez et Gutterro Gutterriz; maiorini in Tauro Petro Salvador et Pelaio Moro; alchaldos in Tauro Petrus Vermuiz, don Carpin, Petro Martiniz, Petro Salvador, don Orellan, don Bartholomeu, Rodrigo Favero;

episcopus in Zamora et in Tauro donnus Stephanus; archidiaconus donnus Stephanus; archipresbiter in Tauro don Petro qui facit hanc comparaturam.

Salvador Alvariz, Petro Salvador, Petro Diez Fernandus Enparentadus.

Michael Velez, Martin Salvador, Salvador Franco, don Froceus.

Rui Froceus, Iohan Gunsalviz, Pelaio Rodrigez, suos filios.

Iohan Domingo, don Rodrigo, Fernandus Petriz, Iohan Tuso.

Martin Petriz, don Orellan, Michael Orella, Michael Pelaiz.

Don Velo, don Lubo, Iohan Salvador, Munin Garsia.

Et concilium de sancto Salvador qui viderunt et audierunt.

27.

(Christus). In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen.

Ego Petrus Lopiz et ego Teresa Lopiz placuit nobis per bonam pacem et voluntatem, nullius quoque gentis imperio nec suadentis articulo neque pertimescentis nullus omo set sano animo integroque consilio propria nobis accessit voluntas ut faceremus cartulam donationis, sicut et facimus, de illa ecclesia de sancti Iacobi de las Eiras cum tota sua hereditate quantum ad eam pertinet, multum et minimum; quantum ad nos pertinet ipsa ecclesia cum tota sua hereditate damus et concedimus ad ecclesiam sancti Salvatoris et episcopus W. et omnibus canonicis pro remedium anime nostre et parentum nostrorum.

Et si aliquis homo venerit vel venerimus, quisqquis sit, qui hunc factum nostrum irrumpere voluerit, in primis accipiat iram Dei Patris omni-

potentis et sit anathematizatus et excomunicatus et a gremio sancte matris eclesie segregatus et sit maledictus sicut Dathan et Abiron qui eos terra vivos obsorbuit; et corpus suum non sucipiat terra neque animam eius habeat veniam sed cum Iuda, Domini traditore, sit particeps in eterna dampnacione; et ex parte palacii pectet mille aureos et pariat vobis ipsa ecclesia cum quantum ad eam pertinet duplata vel triplata et quomodo sit meliorata.

Facta carta donacionis IXo kalendas mai, era Ma CCa XVIa, regnante rege Fernando in Legione et in Gallecia et in Asturiis; mandante Zamora Gunsalvo Osoriz; in sede sancti Salvatoris episcopus W. et eius archidiaconis Stephano et Roderico.

Ego Petrus Lopiz et ego Teresa Lopiz carta quam iussimus facere et legentem audivimus ad ecclesiam sancti Salvatoris et episcopus W. et omnibus canonicis in hanc cartam donacionis manus nostras roboramus et concedimus.

28.

(Christus). In Dei nomine. Ego dona Fronilli una pariter cum meo marido Ioan Guilelmiz vobis magisterscole. In domino Deo eternam salutem. Amen.

Placuit nobis per bonam pacem et voluntatem nullius quoque gentis imperio nec suadentis articulo neque pertimescentis nullus homo sed sano animo integroque consilio propria nobis accessit voluntas ut faceremus vobis cartulam vendicionis, sicut et facimus, de illa casa nostra propria que habemus in atrium sancti Salvatoris, illa casa prenominata que fuit de Miauro Cete mater de Petrus Salvadoriz Gota; et de una parte sunt illas casas de Petrus Salvadoriz et de altera parte est illa bodega de Petrus Salvadoriz. Ipsa casa integra vadit per illa cortezela usque ad illas casas que fuerunt de Marina Feles et illa pariete tota integra que es contra illa figal vendimus vobis et concedimus pro precio quem accepimus de vobis prenominato XXXa II.os morabetinis; et de ipso precio sumus pagati. Ita ut de hodie et deinceps sit ipsa casa de iuri nostro

abrasa et in vestro dominio sit tradita atque confirmata per evo et secula cuncta.

Et si aliquis homo venerit vel venerimus, quisquis sit, qui hunc factum nostrum ad irrumpendum venerit, in primis accipiat iram Dei Patris omnipotentis et sit anathematizatus et excomunicatus et a gremio sancte matris ecclesie segregatus et non videat que bona sunt in Iherusalem neque pacem in Israel sed cum Iuda, Domini traditore, sit particeps in inferno inferiori; et ex parte palacii pectet C morabetinos et pariat vobis ipsa casa duplata vel triplata in tali loco et quomodo sit meliorata.

Facta carta vendicionis IIo ydus mai, era Ma CCa XVIa; regnante rege Fernando in Legione et in Gallecia et in Asturiis; mandante Zamora Gunsalvus Osoriz; in sede sancti Salvatoris episcopus W. et eius archidiaconibus Stephano et Roderico.

Ego dona Fronilli una pariter cum viro meo Ioan Guilelmiz karta quam iussimus facere et legentem audivimus vobis magisterscole in hanc kartam vendicionis manus nostras roboramus.

Qui resentes fuerunt: Velasco Vermuiz conf. Fernand Fernandiz conf. Vermui Vermuiz conf. Roman Estevaniz et suo filio conf. Petrus Vivas conf. Stevan Iohannes conf. Petrus Lopiz conf. Petrus Martiniz conf. Ioan Arias conf. Ioan Oliver conf. Ioan Repostero conf. Pelai de Tauro sacristan conf. Domingo Fernandiz conf. Don Mames conf. Monio Longo conf. Michael Giraldi conf. don Matheus conf. Petrus Calabaza conf. Diago Muniz conf. Monio Fernandiz conf. Petrus Petriz conf. Ioan Iulianiz conf. Menendus Cayfas conf. don Gomiz conf. don Iulian conf. Guido Carnizero conf. filio de Fregaburros conf.

Xab ts. Cidi ts. Velidi ts.

Iohanes Facundi qui notavit.

29.

(Christus). In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen. Ego Stevan Cidiz placuit michi per bonam pacem et voluntatem nullius quoque gentis imperio nec suadentis articulo neque pertimescentis nullus homo sed sano animo integroque consilio propria michi accessit voluntas ut

facerem me vasallo sancti Salvatoris et dompnus episcopus W., sicut et facio; et post obitum meum do et concedo terciam partem de toto meo aver de quantum abeo ganatum et ganare potuero ad sancti Salvatoris et episcopus W. et omnibus canonicis eius pro remedium anime mee et parentum meorum. Et istum factum sedeat firmum et neque per ira neque per sana neque ad mortem neque in vita non sedeat desfactum.

Et ego Stevan Cidiz una pariter cum mea mulier dona Xemena damus et concedimus medietate de illa ecclesia de Mofarrazinos que nos ibi abemus ad sancti Salvatoris et quitamus eam pro remedio animarum nostrarum et parentum nostrorum.

Et si aliquis homo venerit vel venerimus, quisquis sit, qui hunc factum ad irrumpendum venerit, in primis accipiat iram Dei Patris omnipotentis et sit anathematizatus et excomunicatus et a gremio sanote matris ecclesie segregatus et non videat que bona sunt in Iherusalem neque pacem in Israel sed cum Iuda, Domini proditore, sit particeps in eterna dampnacione; et ex parte palacii pectet D morabetinos.

Facta karta IIIo kalendas augusti, era Ma CCa XVIa, regnante rege Fernando in Legione et in Gallecia et in Asturiis; mandante Zamora Gonsalvus Osoriz; in sede sancti Salvatoris episcopus W. et eius archidiaconibus Stefano et Roderico.

Ego Stevan Cidiz carta quam iussi facere et legentem audivi ad sancti Salvatoris et episcopus W. et omnibus canonicis hanc kartam manus meas roboro et confirmo.

Qui presentes fuerunt: decanus Michael Petri conf. don Rollan conf. magister Alberganti conf. don Mamet conf. Martin Constanz conf. don Estevan conf. Monio Longo conf. Domingo Sarrano conf. Petrus Zafinos conf. Petrus Franco de sancti Isidori conf. don Ioan de sancti Cipriani conf. Petrus Salvadoriz de Flores et suos fiilos conf. Stevan Berbelia conf. Gonsalvo Gonsalviz conf. Martin Keimado conf. Doman Dornalio conf. Ioan Iulianiz conf. Menendo Nariz conf. Pelai Canto conf. Fernandus Petris de las Eiras conf. Petrus Garamaia conf. magister Ioan conf. Arnaldo Gasco conf. Petrus Escudo conf. Velasco Zapatero conf. Domingo Fernandiz conf. Fernandino conf. Salvador Menendiz conf. don Helias conf. don Petrus de sancti Laurentii conf. don Pelagio Capelan conf. Monio Pekeno conf. Pelai Petriz freire conf.

Iohannes Facundi qui notavit conf.

30.

(Christus). In Dei nomine. Nos filios de Pelagio Xabiz. Vincente Pelaiz et Martino Pelaiz et Valasquida Pelaiz et nos suos netos de Pelai Xabiz: Pelai Ysidriz et Petro Ysidriz tibi magisterscola de Zamora Albergante, in domino Deo eterno salutem. Amen.

Placuit nobis sicut et placet per bona pacis et bona voluntas, nullusquoque gentis imperio nec suadentis articulo neque pertimescentis metum neque per ebrietatem vini sed sano animo integroque consilio et propria nostra accessit voluntas ut faceremus tibi, sicut et facimus, kartulam venditionis et donationis et quitationis de hereditate nostra propria que habemus in Castronovo; et est pernominato quarta parte de illa ecclesia sancti Salvatoris; vendimus et donamus et quitamus tibi illa hereditate pro precio prenominato VI morabetinis; tu dedisti et nos accepimus et totum precium completum est. Ita ut de hodie die vel tempore habeas tu illa hereditate firmiter et omnis posteritas tua vendendi, donandi, testandi vel que tua fuerit voluntas faciendi et de nostro iuro sit abrasa et in tuo dominio sit tradita atque confirmata.

Et si aliquis homo venerit vel venerimus qui hunc factum nostrum rumpere voluerit, in primis accipiat iram Dei Patris omnipotentis et sit maledictus et excomunicatus et a fide Christi separatus et cum Iuda traditore in inferno dampnatus et non videat que bona sunt in Iherusalem celestem neque pax in Israel; et insuper pariat ipsa hereditate duplata vel triplata et quantum fuerit meliorata et a parte palacii pectet mille solidos de argento et ad qui vox tua pulsaverit pectet C morabetinos.

Nos Vincente Pelaiz et Martino Pelaiz et Valasquida Pelaiz et nos suos netos de Pelai Xabiz: Pelay Ysidriz et Petro tibi magisterscola in hanc kartula quam mandavimus facere et legentem audivimus manus nostras roboramus et signum sancte crucis facimus.

Facta karta venditionis et donationis et quitationis notum die quod erit VIIIIo kalendas novembris, sub era Ma CCa XVIIIa; regnante in Legione et in Zamora Fernandus rex; in sede sancti Salvatoris episcopus W.; archidiaconus Stephanus et Rodericus.

Qui viderunt et audierunt et presentes fuerunt:

Episcopus W. conf. archidiachonus Stephanus conf. archidiachonus Rodericus conf. Pelai de Tauro sacrista conf. decanus Michael conf. cabriscol Pelagio conf. don Xaino conf. Domingo Sarrano conf. don Rolan conf. Toto capitulo de sancti Salvatoris conf.

Homines de Castronovo qui viderunt et audierunt et pre-

sentes fuerunt quando auctorgavit filios de Pelai Xabiz et suos netos quanto nos hi abuimus in ecclesia de sancti Salvatoris a magisterscola de Zamora Albergante: Domingo Pelaiz freire conf. Fernando Pelaiz Calvo conf. et suo filio Petro Fernandiz conf. Michael Roderiz conf. et suo filio Pelai Michaeliz conf. Iohanne Stephanez conf. Pelai Petriz conf. Michael Petriz conf. Iohanne Martiniz conf. Petro Iohannes conf. Iohanne Andres conf. Michael Petriz conf. Michael Iaquiz conf. Martino Diaz conf. Domingo Diaz conf. Iohanne Diaz conf. Domingo Petriz conf. et suo filio don Gil conf. Michael Dominquiz conf. Domingo Dominquiz conf. Pelai Roderiz conf. Amberte abbas conf. Pelai Petriz tercio de magister conf. Salvador Michaeliz conf. Toto concilio de ecclesia de sancti Salvatoris de Castronovo conf.

Fernandus qui notuit.

31.

In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen.

Notum sit omnibus tam presentibus quam futuris quod nos fratres Fernandus Vele, Iohannes Vele, Petrus Vele et Suerius Melendi concedimus et donamus vobis sorori nostre domne Marie Vele libere et sine omni honere possidendam in tota vita vestra hereditatem nostram de Xema qui domnus F. rex nobis et vobis donavit pro concambio de villa Sancti

Cipriani de Mozot que fuit data matri nostre pro concambio de Cauria, ut eam possideatis sicut aliam vestram hereditatem nec aliquis nostrum habeat de cetero potestatem inquietandi vos in ea nec faciendi ibi aliquid nisi forte vocatus fuerit a vobis ut in aliqua causa suum vobis inpendat auxilium.

Post mortem vero vestram volumus ut eam perpetuo habeat monasterium sancte Marie Fontis Ebrardi quam etiam nunc titulo donacionis concedimus predicto monasterio sancte Marie et abbatisse domne ... et sanctimonialibus ibi degentibus tam presentibus quam futuris, tali pacto et condicione ut semper in predicto loco sit conventus sanctimonialium que sub regula et disciplina abbatisse Fontis Ebrardi vivant et ei obedienciam et professionem faciant tanquam proprie abbatisse.

Priorissa vero que ad presidendum illi monasterio fuerit electa, cum consensu tocius conventus et nostro consilio eligatur; alioquidem electio illius non valeat. Si qua vero in consanguinitate nostra ad predicti monasterii regimen inventa fuerit idonea ea pocius eligatur quam alia.

Et si aliqua similiter de consanguinitate nostra vel propter membrorum invalitudinem vel aliam aliquam causam in egestatem inciderit, si in monasterio habitum assummere voluerit sicut aliis monialibus ei sufficienter ibi provideatur; si vero sine habitu digne et honeste ibi vivere voluerit honeste pro facultatibus monasterii provideatur.

Ea vero que cum consensu tocius capituli et nostro consilio electa semel fuerit ab abbatissa Fontis Ebradi confirmetur; que postquam confirmata fuerit, nunquam aministracionem ammittat nisi manifesta culpa illius deprehensa fuerit.

Nobis quoque et consanguineis nostris propinquis videlicet, in predicto monasterio debita reverencia inpendatur et huiusmodi donacio tam nobis facta quam monasterio sancte Marie Fontis Ebrardi semper firma et inconcussa permaneat.

Si quis igitur tam de genere nostro quam de extraneo hanc nostram donacionem infringere voluerit, sit maledictus et excomunicatus atque vobis vel vestram vocem tenenti mille libras auri purissimi solvat.

Facta karta die quo fuit nonas iunii, era Ma CCa XVa IIIIa, regnante rege Fernando cum filio suo rege Alfonso in Legione, Gallecia, Asturiis et Extremis Dorii.

Nos supradicti fratres Fernandus Vele, Iohannes Vele, Petrus Vele et Suerius Melendi hanc kartam donacionis istius vobis sorori nostre domne Marie Vele quam facere mandavimus propriis manibus roboramus et signum in ea fieri iussimus atque testamentum istud confirmamus.

34.

(Christus). In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen. Ego Petrus Petriz una cum uxore mea Teresa Lopiz vobis don Dominico de Campos, in domino Deo eternam salutem. Amen.

Placuit nobis per bonam pacem et voluntatem nullius quoque gentis imperio nec suadentis articulo sed sano animo integroque consilio propria nobis accessit voluntas ut faceremus vobis kartulam vendicionis, sicut et facimus, de illo orto nostro proprio que habemus alende illas casas de sancti Iacobi, pernominato illa medietate del orto que fuit de Cete Avoliniz; ipso orto vendimus vobis et concedimus pro precio que accepimus de vobis pernominato V morabetinis et medio; et de ipso precio apud vos nichil remansit pro dare sed de totum pagati sumus. Ita ut de odie et deinceps sit ipso orto de iuri nostro abraso et in vestro dominio sit tradito atque confirmato per evo et secula cuncta.

Et si aliquis homo venerit vel venerimus, quisquis sit, qui hunc factum nostrum ad irrumpendum venerit, in primis accipiat iram Dei Patris

omnipotentis et sit anathematizatus et excomunicatus et a gremio sancte matris ecclesie segregatus, sed cum Iuda traditore in inferno sit damnatus; et ex parte palacii pectet C morabetinos et pariat vobis ipso orto duplato vel triplato in tali loco et quomodo sit meliorato.

Facta karta sub era Ma CCa XXa, III kalendas iunii; regnante rege Fernando in Legione et in Gallecia et in Asturiis; mandantes Zamora comes urgellensis et Petrus Fernandiz; in sede sancti Salvatoris episcopus W. et eius archidiaconibus Stephanus et Rodericus.

Ego Petrus Petriz una cum uxore mea Teresa Lopiz carta quam iussimus facere et legentem audivimus vobis don Dominico de Campos in hanc cartam vendicionis manus nostre roboramus et concedimus.

Qui viderunt et audierunt. Pelagius de Tauro, sacrista, conf. don Gilabert conf. don Iohannes capelan de archidiacono don Roderico conf. Stevan Franco conf. Arnol conf. Ioan Guilelmiz conf. Ioan Dominguiz conf. Ioan Arias conf. Roman Pelaiz conf. don Menendo presbiter sancta Columba conf. Ioan Martiniz conf. Petrus Martiniz conf. Domingo Orgulio conf. don Iohannes erno de don Estevan Carnizero conf. Martin Drago conf. don Migael erno de Lobo Salvadoriz conf. Cebrian Tapiero conf. Dominico Martiniz conf. Menendo Egas conf. Menendo de Canoniga.

Xab ts. Cidi ts. Velidi ts.

Iohannes Facundi qui notavit.

35.

Hec sunt firmas qui viderunt et audierunt ubi Stephanus Pelaiz quito et solto illa racione que habebat en sancti Salvatoris et parente que ille habuit que nunquam maes la demande et nunquam ibi habeat parte; et hoc fecit don Estevan pro sua anima quando fuit Iherusalem.

Petrus Mauro conf. Stevan Franco conf. Petrus Velidiz conf. Velasco Vermuiz conf. Monio Diaz conf. Fernan Fernandiz conf. don Iulian conf. don Fuchel conf. Stevan Cole conf. Velasco Petriz conf. Petrus Lopiz conf. Roman Dornalio conf. Petrus Martiniz conf. Don Lobo conf. Petrus de Fradexas conf. Ioan Guilelmiz conf. Petrus Vivas conf. Rece Roderico. Pelai Iohannis conf. Roman Estevaniz conf. Arnaldo Gasez conf. Dominico Calvo conf. Ioan Gomiz conf. Petrus Iohannis conf. Boldros conf. don Nunno conf. Ioan de la Ponte conf. Elmeric conf. Stevan Estevaniz

conf. Martin Texprin conf. Vermu Garsia conf. Petrus filio Petrus Santrular conf. Dominico de Alva conf. Menendus Petriz conf. Iohannes Diaz conf. Fernando Canto conf. Ioan Midiz conf. Martin Garsia conf. Don Eita conf. Fernando Matheus conf. Menendus Garsia conf. Ioan Porteiro conf. Fernandus Petriz conf. Monio Pekeno conf. Petrus Maivo conf. Diago Panera conf. Velasco conf. Martin Pelaiz conf. Menendo Laurenzo, Martin Zapateiro conf. Fernan Cirvia conf.

Facta sub era Ma CCa XXa, mense maio.

Iohannes Facundi qui notavit.

36.

(Christus). In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen. Nos eredeiros de Montamarta pernominatos Petrus Ciprianiz, Martinus Xemeniz, Iohannes Fernandiz, Pelagius Martiniz, Petrus Martiniz, Pelagius Pelaiz, Garsia Fernandiz, Michael Petri, Dominicus Garsia, Iohannes Michaeli, Petrus Calvo, Michael Pelaiz, Iohannes Petri, Christoval Dominguiz et uxores nostre et filii et generatio que de nobis exierit, placuit nobis spontanea voluntate ut faceremus sancto Salvatori et dompo episcopo W. et suis canonicis kartulam donacionis, sicut et facimus, de illo decimo nostrarum hereditatum quas hodie habemus et deinceps ganare poterimus ut habeatis inde terciam sicut de aliis ecclesiis que sunt in Zamora; et pro tali pacto ut nos mittamus clericum in illam ecclesiam in qua nos moramus et eiciamus cum consilio episcopi et sui archidiaconi et eius archipresbiteri.

Et si aliquis homo venerit vel venerimus, quisquis sit, qui hoc factum nostrum irrumpere temptaverit, in primis accipiat iram Dei Patris omnipotentis et sit anathematizatus et excomunicatus et a gremio sancte matris ecclesie segregatus et cum Iuda, domini traditore, in inferno sit dampnatus; et ex parte palacii regis pectet mille morabetinos.

Facta karta X kalendas iulii, sub era Ma CCa XXa, regnante rege Fernan in Legione, in Gallecia et in Asturias; mandantes Zamora comes urgellensis et Petrus Fernandi; in sede sancti Salvatoris episcopus W. et elus arcnidiaconi Stephanus et Rodericus.

Nos heredeiros pernominatos de Montamarta in hac carta quam iussimus facere et legentem audivimus sancto Salvatori et dompno episcopo W. et suis canonicis manus nostras roboramus et concedimus.

Qui presentes fuerunt: decanus Michael Petri conf. Pelagius sacrista conf. Pelagius capellanus conf. magisterscolarum conf. dompnus W. conf. Michael Giraldiz conf. magister Pelagius conf. Dominicus Fernandi conf. Dominicus Martini conf. Dominicus Sarrano conf. Pelagius Nuniz conf. Iohannes Didaci conf. domnus Rollanus conf. domnus Petruchius conf. domnus Mames conf. Martinus Constancio conf. magister Martini conf. domnus Egas conf. domnus Munionus conf. domnus Sancius conf. Dominicus Muniz conf. Petrus Ordoniz conf. don Xaino conf. Fernando Menendiz conf. Fernando Fernandiz conf. Roman Estevaniz conf. Vermui Vermuiz conf. Petrus Martiniz conf. Ioan Feliziz conf. Dominicus Pelaiz conf. Menendus Garsia conf. Ioan Anas conf. Almeric conf. Munio Pekeno conf. Petrus Velasquiz conf. Garsia Menendiz conf.

Iohannes Facundi qui notavit conf.

37.

(Christus). In nomine domini nostri Christi. Amen.

Ego Pelagius de Tauro, sacrista sancti Salvatoris, vobis meos vasallos de Corporales ob remedio anime mee et pro bono servicio que michi fecistis facio vobis kartula de illa luctosa que nobis dicimus nuncio que ad me pertinebat de illa mea hereditate propria ut sedeat soluta et nullus homo umquam habeat potestatem de la demandar extra maneria et algarvidade et vos ut sedeatis fideles et vertadeiros et faciatis totas nostras directuras que ad nos pertinent extra illa luctosa que nobis dicimus nuncio.

Et si aliqquis homo venerit, quisquis sit, qui magis illa luctosa que nobis dicimus nuncio demandaverit, sit maledictus et excomunicatus et cum Iuda, Domini traditore, in inferno sit damnatus; et ex parte palacii pectet D morabetinos.

Facta karta in era Ma CCa XXa, regnante rege Fernando in Legione, in Gallecia et in Asturiis; mandantibus Zemora comes urgellensi et Petro Fernandi; in sede sanoti Salvatoris episcopus V. et eius archidiaconis Stephano et Roderico.

Ego Pelagius de Tauro sacrista sancti Salvatoris karta quam iussi facere et legentem audivi vobis meos vasallos de Corporales in hanc kartam manus meas roboro et confirmo.

Qui presentes fuerunt: Monio Pekeno conf. Gil Robert conf. Arias presbiter conf. Arnaldo Gasco conf. Rodericus Ferrador conf. Reimundus clericus et suo ermano conf. Martinus de Troncas conf. Michael Giraldiz conf. don Pelagius capellanus conf. Menendus presbiter sancte Columba. De Fermoselle: don Fernando et don Martin clericos conf. Roman Petriz conf. Badan conf. Fernan Menendiz conf. Martin Pelaiz conf. Fernando Iohanis conf. De Alvaneza: don Suero conf. don Fernando conf. De Xema: Michael Guerrero conf. Cardenal conf. Fernando Mauro conf. Salvador Velidiz conf. don Fuchel conf. Velasco Vermuiz conf. Roi Petris et suos ermanos conf. don Petrolino conf. Velasco Petriz conf. Stevan Gonzemiriz conf. Tome Dominguiz conf. De Corporales: Iohannes Diaz conf.

Iohannes Facundi qui notuit.

40.

(Christus). In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen.

Ego Petruz Eizaz concedo et do terciam partem canonicis sancti Salvatoris de quanto mea mater habuit ad suam mortem. Super totum istut ego supradictus Petrus Eitaz sano animo integroque consilio propria michi accessit voluntas ut facerem vobis cartulam donacionis, sicut et facio de illam terciam de quantum abuero ad obitum meum; ipsam terciam do vobis et concedo pro remedio anime mee et parentum meorum. Et istum nostrum factum nunquam sedeat desfactum neque per pacem neque per iram neque in vita neque ad mortem.

Et si aliquis homo venerit vel venero, quisquis sit, qui hunc factum ad irrupendum venerit, in primis accipiat iram Dei Patris omnipotentis et sit anathematizatus et excomunicatus et a gremio sancte matris ecclesie segregatus et non videat que bona sunt in Iherusalem neque pacem in Israel sed cum Iuda. Domini traditore, sit particeps in inferno inferiori; et ex parte palacii regis pectet D morabetinos.

Et nos canonici damus illam terciam quam mater eius nobis mandavit a Petro Eitez ut habeat illam in prestimonium omnibus diebus vite sue et non vendat de ea quicquam nec in pignore mittat.

Facta karta sub era Ma CCa XXIIIa; regnante rege Fernando in Legione et in Gallecia et in Asturiis.

41.

In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen.

Ego W. zemorensis episcopus do illum monasterium sancti Stephani fratri Garsie cum VII vaccis ut vendat eas et mittat ipsum precium pro ovibus et cum XL colmenis et cum duabus cortis quas habeo in Pino, cum omnibus apendiciis suis ut nichil vendatur de rebus adquisitis onasterii nec de rebus que adquisite erunt; et ut non habitet nisi in monasterio predicto nec faciat condesa in alio loco.

Hec omnia ei do tali pacto ut habeat et possideat omnibus diebus vite sue morando in ipso monasterio nisi fecerit tale malum quo perdere debeat; et ipse frater Garsia in unoquoque anno det La II.as libras cere episcopo Zemorensi; et omnia que habuerit remaneant in predicto monasterio post mortem eius.

Et qui hoc factum infringere voluerit iram Dei Patris omnipotentis incurrat.

Facta karta VIIo kalendas iulii, sub era Ma CCa XXIIIIa, regnante rege Fernando in Legione et in Gallecia et in Asturiis; in sede sancti Salvatoris episcopus W. et eius archidiaconus Stephanus.

Ego W. zemorensis episcopus karta quam iussi facere et legentem audivi propria manu mea roboro et confirmo.

Qui viderunt et audierunt: domnus Munio conf. domnus Egas conf. domnus Matheus conf. Pelagius Gordo conf. Dominicus Muniz conf. Martinus Constanz conf. Domnus Mames conf. Petrus Garsia conf. domnus Petruxe conf. Michael Giraldiz conf. domnus W. conf. Magisterscola conf. magister Martinus conf. magister Pelagius conf. Dominicus Martin conf. Dominicus Fernandiz conf. Dominicus Sarrano conf. Pelagius sacrista conf. domnus Seginus conf. Petrus Petriz conf. domnus Sancius conf. Stehanus archidiaconus conf. dechanus Michael Petriz conf. Monio Pekeno conf. Pere Iastanet conf. Gaufredus capellanus conf.

Iohannes Facundi qui notuit conf.

43.

(Christus). In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen.

Ego Stephanus Stephani et uxor mea Maria Ovequiz pro salute corporum et animarum nostrarum et parentum nostrorum sana et spontanea mente damus et concedimus singulas medietates terciarum omnium bonorum nostrorum inmobilium zemorensi eoclesie sancti Salvatoris, scilicet prenominatam hereditatem VI cortes in Villamaior que est sub Cadozos et illam ferraginem que continuatur hereditati canonicorum zemorensium que est iuxta ecclesiam sancti Iacobi, ut post obitum nostrum ex alia hereditate que restat predicte medietates conpleantur connumerando prefatas medietates cum alia hereditate. Totam autem hereditatem ambo viventes in vita nostra possideamus et altero defuncto, qui vixerit ex nobis totam hereditatem in vita sua possideat et post mortem eius quantum superius determinavimus detur ecclesie sancti Salvatoris.

Et hoc factum nostrum nulli nec nobis etiam irrumpere liceat sed perenne et inviolatum permaneat. Sciendum est quod altero ex nobis defuncto alii non liceat de medietate tercie defuncti quicquam vendere vel donare vel inpignorare. Firmiter etiam mandamus quod redditus qui provenerit canonicis ex illa ereditate dividant inter se in die anniversarii nostri sicut ea que eisdem in prandiis tribuuntur.

Qui autem ex nobis vel extraneis contra hoc factum nostrum venire voluerit, a Deo sit maledictus et excomunicatus et cum Iuda, Domini traditore, in inferno sit dampnatus; et ex parte palacii regis pectet D morabetinos.

Facta karta donacionis IIIIo nonas octobris sub era Ma CCa XXVa, regnante rege Fernando in Legione et in Gallecia et in Asturiis; mandante Zamora Petrus Garsia de Lerma; in sede sancti Salvatoris episcopus W. et eius archidiaconus Stephanus.

Ego Stephanus Stephani et uxor mea Maria Ovequiz kartam quam

iussimus facere et legentem audivimus manus nostre roboramus et concedimus.

Qui presentes fuerunt: Salvador Mela conf. Gonsalvino conf. Domnus Laurencius, Fernandus Velasquiz conf. Burges conf. Rodericus Overiz conf. Fernandus Ponz conf. Monio Pelaiz conf. Iohannes Feliziz conf. Iohannes Didaci conf. Monio Soplaz conf. don Xaino conf. don Matheus conf. Martinus Fernandiz conf. don Fuchel conf. Betegon conf. Petrus Iastanet conf. Lupus Dominici conf. Petrus Cabeza conf. Dominicus Calvo conf. Menendus Petriz conf. Petrus Martiniz conf. Nunnus Midiz conf. Arnaldus Gascon conf. Velascus Zapatario conf. Dominicus Pelaiz conf. Fernandus Petriz freire conf. Menendus Petriz conf. Iohannes Fozezinas conf. don Almeiric conf. Petrus Lupiz conf. Tome Porteiro conf. Roman Stefaniz conf. Michael Guterriz conf. Vermudo Matheus conf.

44.

In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen.

Ego Garcia Frolez una cum fratribus meis, scilicet Sueiro Frolez, maiorem et meliorem mei, et Petrus Frolez et Iohannes Frolez et Didacus Frolez et Maria Frolez et Marina Frolez, facio kartam et stabilimentum cum W. eiscopo zemorensi pro me et pro fratribus meis de quibusdam terris que sunt in Avesamez quas tenebant Michael Iulianiz et Iohannes Sarrano et Roi Pedrez sub pignore XXV morabetinorum quas subpignoraverat don Frola noster pater pro XXV morabetinos et medio; W. episcopus traxit eas de pignore pro XXV morabetinos et insuper dedit episcopus super partem Garcie Frolez XV morabetinos; et teneat eas episcopus pro XXXX morabetinos.

Et istas terras sacou episcopus pro rogo de Garcia Frolez et istas terras teneat episcopus donec Garcia Frolez vel fratres sui dent episcopo XXXXa morabetinos, et hoc omni suo labore elevato.

Facta karta apud Vesamez in mense augusti sub era Ma CCa XXa VIa; regnante rege Alfonso in Legione et in Asturiis et in Gallecia et in Extrematura; W. episcopus in Zemora et in Tauro; Stephanus archidia-

conus in Zemora et in Tauro; G. Bernardi archipresbiter in Tauro; Rodericus Petri et Petrus Caitivi seniores in Tauro; Alvar Gonsalvez et Petrus Pelagii maiorini in Tauro.

Firmas qui viderunt et audierunt: Stephanus zemorensis archidiaconus conf. Gaufredus capellanus conf. Magister Rodericus conf. Magister Petrus conf. Geraldus conf. Pelai Salvadorez conf. Roman Velidez conf. Domingo Pedrez seu gerno conf. Fernan de Zamora conf. Totum concilium de Avesamez confirmatores et auditores.

45.

(Christus). In Dei nomine.

Ego Gomez Fernandi et uxor mea Maria Petri facimus cartam incartacionis de nostra tercia ecclesie sancti Salvatoris Zemore et domno W. eiusdem eoclesie episcopo ut post mortem nostram totam terciam de tota nostra pecunia que ad nos pertinet in pace habeat et domnus episcopus nos manuteneat et defendat et quamdiu nos benefaciendo in hereditate episcopi morare voluerimus dominus episcopus propter alium vasallum suum de supradicta hereditate nos non eiciat; et si alter nostrum prius moriatur et ille qui supervixerit in hereditate episcopi remanere voluerit, remaneat et ipsam hereditatem ad hutilitatem episcopi in quantum poterit bene laboret.

Facta karta sub era Ma CCa XXa VIa, regnante rege Alfonso in Legione, in Asturiis et in Gallecia et in omni regno suo; W. episcopus in Zemora et in Tauro; Geraldus archipresbiter in Tauro; Rodericus Petri et Petrus Caitivi seniores in Tauro; de suas manibus Alvar Gonsalvez et Petrus Pelagii maiorini in Tauro.

Qui presentes fuerunt: magister Petrus domini episcopi conf. Gaufredus capellanus domini episcopi conf. Don Egas conf. Raimundus conf. Don Boiso prior sancti Pelagii conf. Pelagius de Adalia conf. Fernandus Cidez conf. Don Abaz conf. Dominicus Pelagii conf. Goter Melendez conf. Iohannes Gonsalvez conf. Petrus filius eius conf. Garcia Frolez conf. Diego Iohannis conf. Don Vincent conf. Salvador Romanez conf. Domingo Stehani conf. Romanus filius eius conf. Iohannes Calvo conf. Falcon conf. Dominicus Petri conf. Dominicus Pelagii conf. Dominicus Maurus

conf. Salvador Astorgano conf. Pelagius Dominici conf. Martin Pelaez conf. Cit Pedrez conf. Iohannes filius eius conf. Don Roman conf. Don Melendo conf. Roi Pedrez conf.

Iohannes qui notuit confirma.

49.

In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen.

Sanctitum est a sanctis patribus ut illi qui ecclesiastica percipiunt beneficia ecclesias sibi commissas non defradent sed de his que iuste acquirere poterunt canonicam portionem eis relinquant; inde est quod ego A., zemorensis ecclesie canonicus, ecclesiam de Venialvo, michi commissam, heredem instituo in terciam partem omnium que in predicta villa iure hereditario habeo vel deinceps habebo. Huius autem tertie usumfructum omnibus diebus vite mee michi retineo.

Et ut hec donatio firmiter observetur presentem cartam sigillis domini M. zemorensis episcopi et capituli sancti Salvatoris communiri facio.

Era Ma CCa X IIIa Va.

Huius donationis qui astiterunt nomina subariata sunt: I. decanus ecclesie sancti Salvatoris, S. archidiaconus, E. cantor, W. canonicus, He canonicus, M. Constantini canonicus, magister Rodericus.

50.

In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen. Ego Martinus, Dei gratia zamorenis episcopus, facio cartam firmitatis vobis domne Maiori Farte

et filiis vestris Iohanni, Cornelie, Berengarie de centum marabotinis quos debeo vobis de hereditate quam habebatis in Freisno; vendidistis siquidem michi et successoribus meis vos cum predictis filiis vestris unam enceniam integram minus dimidiam octavam et duos ortos et omnes vineas quas habebatis in Freisno, de termino Tauri, et quicquid iuris vos et filii vestri habebatis tam in pelago quam in ceteris pertinenciis illius aldee pro centum quinquaginta marabotinis. De predicto autem precio recepistis iam a me quinquaginta marabotinos; reliquos centum qui restant de solutione debetis percipere de redditibus enceniarum quas ego habeo in Ledesma per manum nuncii mei qui singulis anis debet illuc ire infra octabas Natalis Domini et debet locare encenias meas cui voluerit secundum quod illas melius locare poterit; locarcia vero enceniarum persolvet vobis domne Maiori totum precium quod dabit pro encendis nostris, vel filiis vestris si vos ante decesseritis quam istos centum morabotinos integre recipiatis. Sic faciet nuncius meus singulis annis infra predictas octabas donec centum aurei fuerint soluti; in primo autem natali debetis adducere filias vestras Corneliam et Belengariam que concedant vendicionem istam quam vos et filius vester Iohannes michi fecistis per manum nuncii mei qui iturus est ad castrum Ledesme.

Pro predictis condicionibus adimplendis recepi duos fideiusores ex parte vestra: Petrum Nuni et Martinus Roderici.

Hanc emptionem feci ego pro utilitate zemorensis ecclesie cum assensu et subscripcione canonicorum meorum ut si forte ante completam solucionem contigerit me decedere, succesor meus quod residuum fuerit de precio conpleat et persolvat.

Facta carta era Ma CCa XXXa Va.

51.

(Christus). In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen. Ego don Fuchel una cum uxore mea dona Amelina vobis canonicis sancti Salvatoris, in Domino Deo eternam salutem. Amen.

Placuit nobis per bonam pacem et voluntatem nullius quoque gentis inperio nec suadentis articulo neque pertimescentis nullus homo sed sano

animo integroque consilio propria nobis accessit voluntas ut faceremus vobis cartulam donacionis, sicut et facimus, de una octava de azenia nostra propria quam abemus in zuda de Xexon, pernominata in azenia que vocitant de rivo. Ipsa octava de azenia damus vobis et concedimus propter amorem Dei et nostras animas et ut faciatis nobis nostro anniversario semel in anno. Ita ut de odie et deinceps sit ipsa octava de azenia de iuri nostro abrasa et in vestro dominio sit tradita atque confirmata per evo et secula cuncta.

Et si aliquis homo venerit vel venerimus, quisquis sit, qui hunc factum nostrum ad irrumpendum venerit, sit maledictus et excomunicatus et cum Iuda, Domini traditore, in inferno dampnatus; et ex parte palacii regis pectet D morabetinos et pariat vobis ipsa octava de azenia duplata vel triplata in tali loco et quomodo sit meliorata.

Facta carta donacionis sub era Ma CCa XXXVa, regnante rege Adefonso in Legione et in Gallecia et in Asturiis; mandante Zamora Ponz Velaz; in sede sancti Salvatoris episcopus Martinus et eius archidiaconus Stephanus.

Ego don Fuchel una cum uxore mea donna Amelina carta quam iussimus facere et legentem audivimus manus nostre roboramus et concedimus.

Qui presentes fuerunt: Pere Iastanet conf. Monio Pelaiz conf. Don Iulian conf. Ioan Diaz conf. Don Estevan Gordo conf.

52.

(Christus). In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen.

Ego Petro Pelaiz ex spontanea mea voluntate ex toto corde meo et sine ullo ingenio sed pro salute anime mee et parentum meorum offero Deo et monasterio sancti Angeli de Ursaria et vobis domno Iohanni priori Bambe et fratribus vestris, in Domino Deo eterne salutem. Amen.

Ita placuit michi offerre cum tercia parte ex omnibus bonis quas hebeo tam de hereditate quam de mobile ut in vita mea possideam ipsa hereditatem et post obitum meum ipsam herecitatem terciam partem

do et concedo monasterio sancti Angeli de Ursaria in presencia domno priori Iohanni Bambe et fratribus suis ita ut post mortem meam de iuri meo et filiis meis et parentum meorum ipsam terciam partem hereditatis sit abrrasa et in vestro dominio et prenominato monasterio sit tradita atque confirmata evo perhenni et secula cuncta. Amen.

Et ego prior Iohannes cum fratribus nostris promittimus atque concedimus Petro Pelaiz firmitatem et societatem et participationem omnium bonorum nostrorum, scilicet psalmorum, hymnorum, sacrificiorum, helemosinarum, ieiuniorum, consilium et auxilium ex omnibus bonis que in monasterio fiunt.

Si quis igitur aliquis homo venerit vel venerimus tam de nostris quam de extraneis hoc nostrum factum vel istam kartam irrumpere voluerit, sit maledictus et excomunicatus et cum Iuda traditore in inferno dampnatus et cum Dathan et Abiron accipiat porcionem in infernum et ibi maneat sine deffectu nisi ad dignam emendacionem veramque penitentiam venerit; et pectet in cocto CCC morabetinos ad partem palacii regis et ipsa hereditate duplata vel triplata in tali vel simili loco.

Facta karta donacionis X kalendas novembris, era Ma CCa XXXa VIa, regnante rege Alfonso in Legione et in Gallicia et mandante Zamora regina Urracha mater domini regis; in sede sancti Salvatoris episcopus Martinus; archidiachonus Stephanus.

Ego Petro Pelaiz hanc kartam manus meas roboro et confirmo et hoc signum facio.

Qui presentes fuerunt, viderunt et audierunt:

Dom Mido conf. Martin Pelaiz conf. Pedro Enegez conf. Pedro Domingez conf. Martin Bufaro conf. Martin Tomas conf. Iohannes Longus conf.

Garcia Midiz conf. Connello conf. Nunno Fernadez conf. Diago Pedrez conf. Et aliis bonis omnibus ominibus confirmamus.

Martinus episcopus, Monio Longo, Iohannes Diez, Pedro Romanez, Iohannes Romanez, frater Sancius, don Giraldo, Martinio He(lias), Guteron, el dean, Rodrigo Pinto, P. Gonzalvo, M. Pedrez, Velasco, Fernan Gonzalvo.

53.

Martinus, Dei gratia zamorensis episcopus, dilecto suo Ramiro. Salutem in Domino.

Notum sit omnibus quod de voluntate mea et canonicorum ecclesie mee licencia tibi concessa est edificandi ecclesiam in loco qui dicitur Lacunatoral, sub modis in carta tua prenotatis, videlicet ut ecclesia sancti Salvatoris terciam partem decimarum integre de ea percipiat et clericus in ea deserviens tibi vel alicui de genero tuo nullum servicium exibeat nisi munus orationum. Ipsam autem terciam que ecclesie nostre debetur pro amore tuo tibi concedimus ut eam in diebus vite tue habeas non ad opus tuum sed ad predicte ecclesie fabricam tuo tempore scilicet consummandam. Te vero sublato de medio, Iohannes ecclesie nostre decanus si supervixerit de concessione quam ei fecimus predictam terciam habeat et deinceps ad ius ecclesie nostre perpetuo et sine aliqua contradictione pertineat.

Facta carta apud Zemoram, VIo idus ianuarii, era Ma CCa XXXa VIIa.

Ego M. zamorensis episcopus confirmo. Ego Iohannes zemorensis decanus subscribo; ego Stephanus zemorensis archidiaconus subscribo; ego Albergans magisterscolarum subscribo; ego Pelagius sacrista subscribo.

Ego Iohannes Didaci zemorensis canonicus subscribo; ego Monio Longo zemorensis canonicus subscribo; ego Martinus Constanz subscribo; ego Petrus Garcie subscribo; ego magister Pelagius subscribo; ego Mames subscribo.

Ego magister Rodericus subscribo.

55.

In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen.

Ego M. Dei gratia zemorensis episcopus una cum capitulo ecclesie nostre notum facio tam presentibus quam futuris compositionem quam Petrus abbas de Peleias una cum conventui suo pro se et pro successoribus suis fecit cum dompno Romano dicto abbate ecclesie sancte Marie Nove que sita est intra muros civitatis Zemore et cum ceteris eiusdem ecclesie clericis super hereditate quam predicta ecclesia sancte Marie olim habuit in Peleas de Susanas.

Hanc hereditatem quam nominamus emit monasterium de Peleas a Willelmo abbate predicte ecclesie sancte Marie Nove consentientibus clericis et laicis ad eandem ecclesiam confluentibus pro octoginta aureis et pro quedam hereditate ipsius monasterii, interveniente auctoritate et consensu domni Willelmi predecessoris nostri bone memorie episcopi; et cum predictum monasterium iam dictam hereditatem per sedecim annos et eo amplius libere et quiete possedisset prenominatus Romanus abbas sancte Marie movit controversiam monasterio de Peleas super iam dicta hereditate exibitis litteris coram iudicibus delegatis ab apostolica sede super hoc impetratis; abbas vero, habito maturiori consilio cum fratrbus suis et aliis viris prudentibus persolvit C aureos sepedicto Romano abbati et aliis clericis sancte Marie in utilitatem predicte ecclesie convertendos ut quietem monasterii sui et utilitatem non impediret et suspicionem de iam dicta emptione a monasterio suo penitus amoveret.

Hanc itaque composicionem in presencia nostra et canonicorum nostrorum et aliorum multorum de beneplacito utriusque partis factam confirmamus et perpetuis temporibus inconcussam et illibatam manere decernimus.

Hereditas autem quam predicte ecclesie sancte Marie recepit a monasterio de Peleas est in Valle Campean Villanova iuxta sauto de Cide Veriz; que hereditas fuit de Stevan Symoniz.

Facta karta sub era Ma CCa XXXa VIIIa, XVIII kalendas octobris; regnante domino rege A. in Legione, Gallecia et Asturiis; eius maiordomo F. Garsie; mandante Zemoram R. Petri; sub manu eius merino Maynete; in sede sancti Salvatoris residente domno M. episcopo; eiusdem ecclesie decano I; archidiacono S.; archipresbitero Stephano.

Qui presentes fuerunt:

Ego Martinus zamorensis episcopus confirmo; ego Petrus compostellanus arciepiscopus conf., Ego Gundisalvus salamantinus episcopus conf., ego Fernandus auriensis diaconus et compostellanus archidiaconus conf.

Ego Iohannes zemorensis decanus subscribo; ego Stephanus zemorensis archidiaconus subscribo; ego Munio Longus subscribo; ego magister Mauricius subscribo; ego Dominicus zemorensis ecclesie capellanus subscribo; ego Egas zemorensis ecclesie precentor subscribo; ego Pelaius zemorensis ecclesie tesaurarius subscribo; ego Michael Giraldi canonicus subscribo; ego magister Rodericus canonicus subscribo; ego Aldoinus canonicus subscribo; ego Martinus Constanz canonicus subscribo; ego Dominicus Fernandi canonicus subscribo; ego Pedruch canonicus subscribo; ego Dominicus Sarranus canonicus subscribo; ego Stephanus archipresbiter subscribo.

Ego Iohannes Didaci canonicus subscribo; ego magister Ricardus canonicus subscribo; ego Dominicus porcionarius subscribo; ego Stephanus Pelagii porcionarius subscribo; ego Iohannes Scriptor porcionatius subscribo; ego Gundisalvus porcionarius subscribo; ego Petrus Gallecus porcionarius subscribo; ego Girardus porcionarius subscribo; ego Petrus Petri porcionarius subscribo; ego Micahel porcionarius subscribo; ego Sancius Pelaii porcionarius subscribo; ego Iohanes capellanus magister scolarum subscribo; ego Stephanus subcantor subscribo; ego Dominicus acolitus subscribo; ego Petrus nepos episcopi subscribo; ego Fernandus subdiaconus subscribo; ego Salvador diaconus subscribo.

Ego Gundisalvus acolitus subscribo; ego Stephanus acolitus subscribo; ego Salvador acolitus subscribo; ego Monio acolitus subscribo; ego Petrus acolitus subscribo; ego Petrus Willelmi subscribo; ego Petrus thesaurarius subscribo; ego Romanus abbas subscribo; ego Iohannes Petri eius ecclesie clericus subscribo; ego Romanus Keisada subscribo; ego Laurencius sacerdos sancte Marie Nove subscribo; ego Iulianus presbiter eiusdem ecclesie subscribo; ego Iohanne Dias subscribo; ego Fernan Fernandiz interfui; ego Fernan Yvanes interfui; ego Monio Yvanes interfui.

Ego Velascus zapateiro presens fui; ego Iohannes Didaci interfui; ego Marcus Sancti Ysidori interfui.

56.

In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen.

Quod pietatis intuitu misericorditer sit sic est stabiliendum ut de cetero maneat inconvulsum; huius itaque pro scriptu rationis notum fieri volo omnibus tam presentibus quam futuris quod ego Fernandus comes de Cabreria cum Stephania comitissa, quondam uxore mea, dono totam villam de Manguaneses ecclesie sancti Salvatoris de Zemora et eiusdem ecclesie episcopo domno Martino; et eam cum toto pleno iure suo et omnibus pertinentiis suis pro remedio anime mee et patris et matris mee et omnium parentum meorum ecclesie sancti Salvatoris in perpetuum concedo ita tamen quod in tota vita mea medietatem predicte ville teneam et percipiam nomine ipsius ecclesie. Et prefata comitissa aliam eiusdem ville teneat et percipiat medietatem nomine prefate ecclesie per totam vitam suam; ita quod post mortem alterius eius tota medietas et post mortem utriusque totum redeat ad ecclesiam predictam sancti Salvatoris que totam predictam villam de Manguaneses cum pleno iure suo et omnibus pertinentiis suis in pace teneat et imperpetuum possideat.

Ego vero Stephania comitissa totam hanc donationem predicti Fernandi comitis de Cabreria benigne et spontanee concedo et omni toti iuri quod in predicta villa de Manguaneses per donationem arrarum mearum habeo vel aliquo modo habere videor irrevocabiliter abrenuntio et predicte ecclesie sancti Salvatoris illud totum imperpetuum concedo et ita quod prout predictum est medietatem predicte ville in tota vita mea teneam et percipiam et post mortem meam redeat ad predictam ecclesiam sancti Salvatoris.

Et ego Stephania comitissa, uxor quondam Fernandi comitis de Cabreria abrenuntio omni et toti iuri quod in villa de Manguaneses per donationem arrarum mearum habeo vel aliquo modo habere videor et illud totum ecclesie sancti Salvatoris de Zemora et eiusdem ecclesie episcopo domino Martino in pace et in perpetuum concedo et totam donotionem quam predictus comes facit predicte ecclesie sancti Salvatoris de villa de Manguaneses irrevocabiliter concedo ita tamen quod in tota vita mea medietatem predicte ville teneam et percipiam nomine supra-

dicte ecclesie sancti Salvatoris que post mortem meam tota cum pleno iure suo redeat ad prefatam ecclesiam sancti Salvatoris; et huiusmodi abrenuntiationem meam et donationem et concessionem meam signo in eo confirmo.

Facta karta era Ma CCa XXXVIII, IIIIo kalendas novembrium; regnante rege Anfonso in Legione, in Gallecia, Asturiis et Extrematura; eius maiordomus Fernandus Garsie; mandante Zemoram Roderico Petri; eius maiordomo Mainete; in sede compostellana Petro archiepiscopo IIIo, cancellarius regis Petrus Vele; legionensis episcopus Manricus; astoricensis episcopus Lupus; salamantinus episcopus Gonsalvus; civitatensis episcopus Martinus.

61.

In Dei nomine. Ego domna Maria Vele ob remedium anime mee et avi mei comitis domni Poncii et patris mei domni Vele Guterri et matris mee comitisse domne Sancie Poncii et fratrum meorum Fernandi Vele, Petri Vele, Iohannis Vele, Poncii Vele, dono et imperpetuum concedo domno Martino zemorensi episcopo et ecclesie sancti Salvatoris villam que vocatur Xema cum omnibus terminis et pertinentiis suis omnique lure quod habet et habere debet, quam habui in concambium pro monasterio

sancti Cipriani de Mozoth ab inclito rege Fernando cum voluntate et consensu fratrum meorum, excepta porcione fratris mei domni Poncii Vele.

Quicumque ergo tam de meis quam de extraneis hanc donationem meam infringere voluerit sit maledictus et excomunicatus et cum Iuda traditore dampnatus; et persolvat predicte ecclesie et episcopo ipsius sedis et regie postestati tria milia aureorum.

Facta carta donacionis apuz Zemoram XVo kalendas februarii, era Ma CCa XLa IIa; regnante rege A. cum uxore sua regina domna Beringaria in Legione, in Gallecia et in Asturiis, maiordomo curie regis Gonsalvo Roderici; cancellario regis domno Fernando compostellano decano; tenente Zemoram et Taurum et Extremadura Roderico Petri de Villalobos.

62.

In Dei nomine. Ego Adefonsus, Dei gratia rex Legionis et Gallecie, per hoc scriptum semper duraturum notum facio presentibus et futuris quod (confirmo) Deo et ecclesie sancti Salvatoris de Cemora et vobis domno Martino eiusdem ecclesie episcopus ... illam donationem de Xema quam vobis et ecclesie vestre domna Maria Velo fecit; et si quid est ... que ad me pertineat, totum vobis et ecclesie vestre cum omni lure suo do et concedo.

Hoc autem facio ob remedio anime mee et animarum patris mee et avorum meorum et pro servicio quod michi fecistis et quia in orationibus que in vestra ecclesia Deo cotidie exhibentur eo largiente partem desidero promereri.

Quicumque igitur tam de genero meo quam de extraneo hanc cartam revocare voluerit aut modo aliquo infringere iram Dei habeat et regiam indignationem incurrat et quod invaserit duplet et pro temerario ausu regie voci in pena mille morabetinos persolvere compellatur et tandem cum Iuda, Domini traditore, et cum Datan et Abiron quos vivos terra absorbuit penas luat perpetuas in inferno.

Facta carta apud Pirarium mense februario, era Ma CCa XLIIa.

Ego rex domnus A. hanc cartam quam fieri iussi roboro et conf. et sigillo meo conmunio.

Petro IIIo compostellano archiepiscopo; Manrico legionense episcopo; Iohanne ovetense episcopo; Lupo astoricense episcopo; Martino cemorense episcopo; Gunzalvo salamantino episcopo; Roderico lucense episcopo; Adefonso auriense episcopo.

Iohanne Fernandi regis maiordomo tenente Trastamaram et Montem Rosum, Ruderico Petri tenente Extrematuram et Transserram; Ruderico Gunzalvi tenente Sarriam et Montem Nigrum; Laurentio Suariz regis signifero.

Petrus Petri regis notarius scripsit domno Fernando compostellano decano tenente cancellariam.

67.

In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen. Hac presenti pagina notum sit omnibus tam presentibus quam futuris quod ad habundantem cautelam et ne aliqua super hoc de cetero dubitatio vel controversia oriretur, tempore dedicationis ecclesie sancte Marie que sita est in vega de Tauro iuxta dorium, inter M. Dei gratia zemorensem episcopum et M. Sancli maiorem comendatorem in regno legionense et alios fratres Hospitalis hierosolimitani qui presentes erant talem convenientiam intercessit quod si prefata ecclesia sancte Marie de Veiga divina gratia ullo unquam tempore haberet parrochianos qui eidem ecclesie de suis bonis decimas darent, de illis decimis percipiat zemorensis ecclesia sine fraude ac diminutione terciam partem absque contradictione et molestia fratrum; et ipsa eadem ecclesia zemorensi ecclesie debitam subiectionem recognoscat.

Facta carta mense iunii sub era M CC XLVI.

Ego Martinus cemorensis episcopus conf.

69.

In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen.

Ego Sol Lupiz et vir meus Thome Dominguiz facimus cartam venditionis per alfabetum divisam in perpetuum valituram de vineis quas habemus in Morales que sunt coniuncte cum vineis Martini Martiniz canonici sancti Salvatoris et sunt divise in quatuor parte. Has itaque vineas et ius posturie quod habemus in bago Petri Iohannis de Almeida vendimus capitulo sancti Salvatoris pro LXXXa morabetinis quos iam recepimus.

Et damus maneirum Petrum de Lamas qui debet predictas vineas bene excolere et omnibus diebus vite sue ita tenere ut non habeat potestatem vendendi vel aliquo modo alienandi; et ipse predictus Petrus obligavit se ut singulis annis persolvat VIIII morabetinos de predictis vineis capitulo sancti Salvatoris in tercia die ante Ramis Palmarum in anniversario domini Fulcherii; quod si predictos aureos die prefixa non persolverit, sequenti die secundum consuetudinem ecclesie sancti Salvatoris eos duplabit; et si predictas vineas secundum forum terre non excoluerit perdet vindemiam ipsius anni et habeat eam capitulum sancti Salvatoris et persolvat predictos VIIII morabetinos in pace.

Facta carta sub era Ma CCa XLa VIa.

Isti sunt testes qui viderunt et audierunt et presentes fuerunt:

Martinus Romaniz conf. Fernandus Stephani conf. Gil Dominguiz conf. Gil Domenguez conf. Petrus Ruderici conf. Dominicus Velio conf.

Rudericus Diaz conf. Petrus Martini conf. Martinus Michaelis conf. Dompnus Roman conf. Munio Romaniz conf. dompnus Iohan conf.

Dominguacho conf. Fernandus Gordo conf. Fernandus Garsie presbiter conf. Iohanin Calveth conf. Dominicus Martini conf. Fernandus Ainda conf.

Petrus Moreirola conf. Munio Roderici decanus conf. Dompnus Michel et frater eius conf. Iohan Fernandi conf. Dominicus Cuber. conf. Petrus Salgado conf. Pelagius Mantha conf.

Michael Ruderici notuit.

70.

Notum sit omnibus tam presentibus quam futuris quod ego M. Dei gratia zemorensis episcopus una cum consensu et voluntate totius capituli eiusdem ecclesie do et concedo canonice et perpetue totum forum quod ecclesia zemorensis habet vel habere debet in ecclesia sancti Pelagii de Ripadorii et totum forum quod eadem ecclesia zemorensis habet vel habere debet in ecclesia de Villa de Galegos cuidam capellano quem Martinus Menendi in tota vita sua capitulo zemorense prepresentaverit qui celebret divina in capella sancti Michaelis de Claustro in perpetuum pro anima regine domne Urrace et filii eius A. regis Legionensis. Post mortem vero predicte regine et predicti Martini Menendi capitulum zemorense habeat potestatem pleno iure instituendi capellanum qui semper celebret divina in predicta capella pro animabus iamdicte regine et iamdicti filii eius A. regis legionensis.

Eadem enim capella et proventus eius spectat ad ipsum dictum capitulum zemorense.

Et non liceat michi episcopo vel capitulo vel alicui de successoribus nostris hoc unquam aliquo modo revocare.

Facta carta apud Zemoram mense februarii sub era Ma CCa XIa VIIa.

71.

Notum sit omnibus quod ego M. Dei gratia zemorensis episcopus vobis domno Stephano facio tale pactum et convenientiam quod de quantocumque laboraveritis in fluvio de Ezla circa Almendra habeatis vos inde medietatem et ego aliam medietatem; de azenia vero que ibi est lam facta habeatis vos duas partes et ego terciam quia comparastis eam vestro precio ab heredibus ipsius loci.

Et si vendere volueritis, michi vel successoribus meis vendatis dum emere voluero.

Et promitto vos habere unum solum in ipsa villa de Almendra ubi faciatis domum ea tamen conditione quod si dampnum manifestum michi vel ipsi ville inde venerit et ammonitus emendare nolueritis ego emam ... ibi factam et vos liberetis eam.

Ego autem iam dictus Stephanus grato animo et spontanea voluntate do et concedo ecclesie sancti Salvatoris pro anniversario meo et parentum meorum terciam partem de quantocumque ibi adquisitum habuero in die obitus mei.

Facta carta mense februarii, sub era M CC XL VIIa.

Isti sunt homines qui presentes fuerunt quando convenientia ista facta fuit: Magister Iohannes zemorensis decanus conf. Munio Longus canonicus conf. Martinus Menendi capellanus regine domne U. conf. Archidiaconus magister Florentius conf. Domnus Gundisalvus canonicus conf.

Michael Ruderici notarius domni M. zemorensis episcopi.

73.

In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen.

Ego Dominicus Pelagii et uxor mea domna Meentia, filia de don Jacob, vobis domno Egee cantori zemorensi facimus textum scripture firmitatis et cartam venditionis in perpetuum valituram de quadam media azenia quam habemus in zuda de Matarranas que dicitur Cuturrima prima et est de Pisones. Hanc igitur predictam mediam azeniam vobis ab integro vendimus et firmiter concedimus pro precio nobis et vobis bene conplacabili videlicet C morabetinis fortis monete regis quos a vobis iam recepimus et nichil aput vos remansit in debito ad solvendum.

Ab isto ergo die et tempore de nostro iure sit ablata et abrasa vestroque iuri ac dominio sit tradita et confirmata; habeatis eam, possideatis, vendatis, donetis et omne velle vestrum de ea faciatis in perpetuum.

Si quis vero tam de nostro genere quam de extraneo contra hoc nostrum voluntarium factum venerit vel venire temptaverit, quisquis ille fuerit, sit maledictus et quicquid invaserit duplet et ipsam vobis azeniam duplatam in tali loco vel meliorato componat; et pro temerario ausu regie maiestati exsolvat. Et hoc nostrum voluntarium factum semper maneat in pleno robore firmum.

Insuper damus vobis fideiussores et remotores Petrum Diaz et uxorem eius domna Susannam sobrinam domni Sacriste qui tenentur vobis eam defendere ab omni impetitione in omni vita vestra; et post mortem vestram cui vos eam dimiseritis.

Facta carta mense septembre sub era M CC XI, VIII.

Isti sunt qui presentes fuerunt:

Martinus Martini canonicus conf. Geraldus Moniz canonicus conf. Domnus Gunsalvus canonicus conf. Helias sub conf.

Garsias Fernandi conf. Martinus Teliz conf. Garsias Velasquiz conf. Pelagius alma sen farina conf. Filius eius Mancebo conf.

Domnus Pelagius Ferrarius conf. Domnus Pelagius de Claustra conf. Fernan Mathei conf. Martinus Martini de Pena de Leende conf.

Petrolinus filius de Lobo Feiviz conf. Petrus Ferrarius medicus conf. Domnus Ysidorus portionarius clericus episcopi conf. Nicholaus portionarius conf. Ysidorus clericus domni Munionis Moniz conf.

Domnus Pelagius capellanus decani conf. Dominicus Quadratus decanus conf. Melendus capellanus episcopi conf. Petrus Auricula presbiter conf.

Michael Ruderici notarius episcopi notuit.

77.

In Dei nomine.

Notum sit omnibus hac presenti scriptura quod ego M. Del gratia cemorensis episcopus concedo Petro Lupi alumpno meo ut habeat medietatem illorum molendinorum que edificavit in villa Sancti Mametis et si qua alia ibi habet omnibus diebus vite sue iure hereditario possidenda, tali conditione quod nullam habeat potestatem vendendi, donandi nec supignorandi vel aliquo modo alienandi nisi episcopo cemorensi; et sit semper suus vasallus et serviat ei tanquam vasallus. Et si sine sobole decesserit totum devolvatur ad ecclesiam sancti Salvatoris; si vero filium vel filiam, nepotum vel neptem reliquerit modo supradicto possideant et post eorum obitum ad ecclesiam predictam totum devolvatur.

Et ut hoc in dubium venire non possit hanc inde sibi kartam sigillo meo muniri feci.

Facta carta apud Cemoram VIo die martii sub era Ma CCa LIIa.

Et notandum quod si predicta non serva(ta) fuerint ipsam hereditatem omnino perdat.

79.

In nomine Patris et Filii et Spiirtus Sancti.

Ego M. Dei gratia Zamorensis episcopus omnibus hanc presentem scripturam cernentibus salutem in Domino.

Huius auctoritate scripture quod ea continetur in perpetuum servari

Si quis vero tam de nostro genere quan de extraneo contra hoc volumus et iubemus; instantia canonicorum et clericorum tocius episcopatus zamorensis ad hoc nos induxit ut eos in eo statu et libertate ac consuetudine servaremus et in perpetuum servari faceremus in qua in inicio nostri episcopatus eos invenimus; ea scilicet libertate ut de rebus suis quoquo modo adquisitis tam in vita quam in morte secundum suum dispnant arbitrium; de decimis etiam quas de propriis laboribus habuerint secundum consuetudinem in qua usque ad nostra tempora fuerunt faciant et desponant.

Adicimus etiam ut nullus regum vel principum terrenorum vel eorum vicariorum vel quelibet secularis potestas in eorum rebus tam in vita quam in morte habeat potestatem.

Unde ego M. zamorensis episcopus una cum consensu eiusdem ecclesie capituli hanc libertatem et consuetudinem universis canonicis et clericis nostri episcopatus concedo et eius cartam auctoritate et proprio sigillo et capituli confirmo.

Facta carta apud Zamoram mense decembri, era M CC L III.

80.

Isti sunt homines qui viderunt et audierunt quando don Remondo el sacristán comparavi quatuor quiniones vinee de domna Velesquida mulier de Ioan Cervin pro LIIII morabetinis. Et nullus homo qui demandaverit illas vineas domna Elvira lo arredre.

Firmas: don Vincente canonicus conf. Pedro Pedrez canonicus, Don Pedro Sanchez conf. Pedro Stevanez conf. Gonsalvino Monacino conf. Martin Dente monazino conf. don Pelao de Claustra conf. Pedro Monedeiro conf. Pedro Michel monedeiro conf. don Giraldo de sub porta de Olivares, Salvador Rico conf. Salvadorino carnifex conf. don Fernando carnifex conf. Pedro Rodriguez irmano de don Isidro conf. don Velide de las Eiras, don Pelao ferreiro conf. Pedro salmenteiro conf. don Pelao zapateiro conf. Ioan Sarrano conf. Stevan Franco pescador, Iulian conf. pater eius Pedrelino sapatero conf. Domingo, Pedro Farto sapateiro conf. Domingo Fernandez alfaate, don Beltran conf. Peronete, Domingo Martinez Pedreiro conf. Martin Dente corredor conf. Domingo Malmozo.

Facta karta sub era Ma CC L II.

Isti sunt homines qui viderunt et audierunt quando dona Velesquida mandavit a Petro Farto zapatero et a Martino Dent el corredor que entregassen a don Roman de supradictis vineis; testes: Iohan Correnero, don Matheos Correnero, Petro Saago, Dominico filio de Maria Argolo, Petro Romanez, Iohan filio de Marina Cidiz, don Roman fratri suo et don Fernando et don Andres et don Pelai Frolez, don Roderico suo cognato, Martin Melendez nepos Guaraldi, Martin pelitero et frater suus Iohannes, Petro Iohannes, Pedro Dominico filius de Dominico Fulola et suo subrino Benedicti, Petro Manlebo de Marina Cidiz, Julian filio de Martin Constans.

81.

In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen.

Notum sit omnibus tam presentibus quam futuris quod ego Petrus Petri dictus Pequenezeyme una cum uxore mea Marina Iohannis et filiis et fiilabus nostris dedimus II.as vineas que sunt in loco qui dicitur Lamas capitulo sancti Salvatoris; et hoc fuit factum in concambio quia nos tenebamus de capitulo sancti Salvatoris in Requeixo bonam hereditatem quam vendidimus Ramiro et quia ipsam hereditatem nullo modo capitulo reddere potuimus, predictas vineas de Lamis prefato capitulo dedimus iure hereditario in perpetuum possidendas. Et canonicos ipsius capituli in presentia bonorum hominum in possessionem predictarum vinearum tunc misimus.

Sed quia post mortem Petri Petri uxor eius contra verum dicebat ipsas vineas in vita sua se debere tenere et canonicos multum inquietabat, tandem de consilio prudentium virorum et iudicum et de consensu et voluntate utriusque partis sic inter eos compositum est videlicet quod predicti canonici dederunt predicte Marine Iohannis et filiis suis X morabetinos tali pacto quod de cetero nec ipsa nec aliquis ex parte sua predictos canonicos super has vineas inquietaret.

Si quis igitur contra hanc kartam ad irrumpendum venerit, sit maledictus et cum Iuda traditore dampnatus et insuper CCC.tos aureos regie voci persolvat, karta nichilominus in suo robore permanente.

Facta karta apud Zamoram sub era Ma CCa LVa, VIo idus sebtembris.

Isti sunt testes qui interfuerunt quando Petrus Petri misit canonicos in vineas de consensu et voluntate uxoris sue: archidiaconus Munio Muniz, archidiaconus magister Florentius, Martinus Martini canonicus, Stephanus Geraldi canonicus, Iohannes Scriba canonicus, Dominicus Martini canonicus, Salvador Petri, Salvador Calarius, Martinus Salvadoriz presbiter eius filius, Martinus Scriba et Velascus Petri, Michael presbiter de coro.

Isti fuerunt presentes in currali iudicum zemorensi quando Marina Petri cum filiis suis renuntiavit vineas: de (iudicibus) Fernandus Iohannis canonicus, Pelegrinus, domnus Velascus Petri, Fernandus Garsie; de iuratis: Petrus Didaci Ferratus, Rodericus Pelai, Dominicus Petri Muleto, Dominicus Petri Cabeza, Garsia Muniz miles.

Nicholaus filius Velasci Zapateyro, Iohanninus et Gometius frater eius, Didacus sancti Petri clericus, Pelagius Gunsalvi clericus, Lupus Fro-

chel, Iohannes Gudiz, Petrus de Ribeyra, Pelagius de Claustro, Petrus Stephani clericus de coro, Petrus Mathei clericus eiusdem cori, magister Venege canonicus et procurator capituli, Dominicus Martini dictus quadratus et portionarius.

Alii testes: domnus Guterius abbas sancte Marie Nove, Petrus de Cubelis, Petrus Enxemez, Gomecius Petri, Petrus Muniz Longus, Michael Vinarius, Dominicus Orguli de Burgo, Petrus Toderez, Iohannes Lagartixa, Fernandus Petri, Pelagius Mastrero, Menendus Martini, Menendus Pelai, Matheus Regis, Munio Huzin, Geraldus Calvus, Petrus Gunsalvi, Petrus Fedus de Rua, Michael Ferradu, Iohannes Petri maiorinus, Isidorus Martini, Fernandus Ramiriz.

83.

In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen.

Notum sit omnibus tam presentibus quam futuris quod ego M. secundus Dei gratia Camorensis episcopus una cum consensu tocius capituli çamorensis ecclesie do ad populandum quosdam solos quos çamo-

rensis ecclesia habet in Morales, de termino de Tauro, et quasdam terras que iacent prope ecclesiam sancti Tome in eadem villa, tali conditione quod populatores qui ibi populaverint sint absoluti a nuncio et a manaria et a roso et persolvant singuli duos solidos pro fumalga et unum pro iantar in festo sancti Martini episcopo çamorensis ecclesie; et sint vasalli eiusdem episcopi et parrochianos ecclesie sancti Tome predicte ville et dent ibi primicias et decimas et oblationes. Et ipsi populatores veniant ad episcopum çamorensem super omni iudicio et episcopus iudicet eos secundum forum Çamore. Et si aliquis de dictis populatoribus domum suam vendere voluerit vendat episcopo et si episcopus emere noluerit vendat tali homini qui faciat forum quod ipse faciebat et moretur ibi.

Hanc igitur cartam pro me et pro sucessoribus meis facio et confirmo et ut hoc in posterum in dubium non veniat proprio sigillo facio conmuniri.

Et quicumque hoc factum violare presunserit sit maledictus et excomunicatus.

Facta carta sub era Ma CCa L VIIIa, mense iunii; rege Aldefonso regnante in Legione et in Gallecia et Asturiis et in omni regno suo; tenente Çamoram comite Gundisalvo et Fernando Fernandi et tenente Taurum Egidio Manrich.

85.

Notum sit omnibus tam presentibus quam futuris quod nos M. secundus Dei gratia zamorensis episcopus, attendentes helemosinam inter

cetera pietatis opera a Domino comendatam, intuitu pietatis et misericordie, damus et concedimus in perpetuum albergarie canonicorum quam tenet decanus terciam decimarum sancti Symonis et terciam decimarum sancti Iuliani de Mercato ad sustentationem pauperum ad dictam albergariam confluencium.

Et ut ista concessio, quam sicut credimus licite facere possumus cum non extra ecclesiam nostram set pocius ipsi ecclesie sine dubio fiat, imperpetuum robur obtineat firmitatis sigillo nostro presentem cartam fieri communiri.

86.

Notum sit omnibus quod ego M. zamorensis episcopus concedo Pelagio Ferradez et a Martino Zapatero illas domos quas habet zamorensis ecclesia in Ledesma, que fuerunt de Vermuo Nariz et de Iohanni Ruvio, ita ut ipsi et heredes eorum habeant et in festo sancti Micahele per singulos annos persolvant singulas quartas de morabeti episcopo zemorense. Et si forte sine herede vel heredibus decesserint, ipsi vel heredes eorum, predicte domus pleno iure ad ecclesiam zamorensem revertantur.

Viderunt et audierunt: don Salvador canonico conf. Ioan Florez conf. Ioane capelan conf. don Melendo conf. Gomez Pedrez conf. Martin Cibrian conf. Ioan Ramiadiz conf. Monio Paiz, Petruz clericus de Santaren, Ioan Dominguez conf. Rui Gomez conf. Capifol conf. Ariaz Pedrez conf. Pedro Nunez conf. Pelai Martinez conf. Martin Finde conf. Vasallo, Pedro Grinon.

87.

Reverendis dominis et amicis M. Dei gratia zamorensi episcopo et magistro M. archidiacono toletano et magistro M. segobiensi canonico.

Universitas clericorum ecclesie sancti Stephani de Burgis salutem et cum manuum osculamine debitam reverentiam.

Noverit discretio vestra quod in controversia que inter nos et burgensem episcopum vertitur D. subdiaconum socium nostrum procuratorem constituimus ratum habituri quicquid in predicta controversia duxerit faciendum.

Quia vero proprium sigillum non habemus sigillum capituli sancti Ioannis de Ortega apponi fecimus.

90.

In nomine Domini. Amen.

Que sunt in tempore ne labantur cum tempore poni solent lingua testium et scripti memoria perhennari

Notum volo fieri tam presentibus quam futuris quod ego Dominicus Batagones tenens unam octavam de azenia de rio que dicitur de Pinel que spectat ad ecclesiam sancti Iuliani pro XXV morabitinis quos in opere illius azenie expendi, cum domno Ysidoro eiusdem ecclesie clerico super prenominata octava me volente inpetere, per manum domni Y. arcidiaconi zemorensis compositionem talem feci: quod illam octavam prehabitam in vita mea pacifice possiderem, post meum vero obitum illa octava ad ecclesiam redeat memoratam.

Insuper dedi et concessi pro compositione prehabita et pro remedio anime mee aliam octavam de azenia quam habeo in la Bacalezna ecclesie sancti Iuliani pro meo anniversario tali pacto ut illam similiter haberem in vita mea et post mortem meam remaneret ecclesie sepedicte.

Et quia nec ego nec domnus Ysidorus sigillum proprium habebamus cartam istam sigilli domni Y. archidiaconi munimine fecimus sigillari.

Facta carta sub era Ma CC L VIIII, XIo kalendas decembris.

91.

Notum sit omnibus presentem paginam inspecturis quod nos P. Petri abbas Cellenove et conventus eiusdem facimus vobis domno Y. archidiacono zemorense vestrisque successoribus tale pactum quod pro directuris illis quas habetis in ecclesiis de Val de Perdizes et Sancto Petro de Estula pro petito et procuratione persolvantur vobis tres fanege ab

eisdem ecclesiis annuatim una scilicet de tritico et una de ordeo et altera de centeno et pro solutione ista ego Y. archidiaconus promitto pro me et successoribus meis quod ab ecclesiis memoratis pro supradictis directuris preter illas tres fanegas nichil exigam.

Et ne factum istud calumpnia attentetur sigillis domini M secundi episcopi zemorensis suique capituli et Y. archidiaconi nominati et vestro ac vestri conventus cartam fecimus sigillari.

Facta carta sub era Ma CCa LXa.

96.

(Christus). Notum sit omnibus presentibus et futuris quod orta controversia inter nos clericos de Belveer, scilicet

Martini et Dominicum Martini et Facundum ex una parte et abbatem sancti Facundi ex altera

et parrochianorum de Belveer, ad ultimum cognita veritate sic est inter nos sopita

quod de facto in predictis ecclesiis habebamus et nos habere debebamus de iure nostro

coactione aliqua abrenunciamus, presente episcopo zamorense et Iohanne monacho procuratore dicti abba

Nos vero Guillelmus II Dei gratia abbas dicti monasterii cum assenssu fratrum meorum concedimus vobis

Salvatoris de Villa Ceth sive de Belbeer ita quod provideatur vobis ibi in cibo et potu honeste et

vestes emendas quilibet vestrum recipiat a priore V morabetinos annuatim, medietatem ad festum sancti

terciam partem mortuariorum et medietatem oblacionum que proveniunt ex confessionibus iniungendis et.

promittimus predictis eclesiis nos honeste et fideliter servituros secundum arbitrium et beneplacitum prioris

priorem in his in quibus tenemus amonitus usque tertio si non emendaverit amittat porcionem. Actum

concilio de Belveer.

Et ego Martinus eipscopus zamorensis confirmo et sigillum meum appono.

Facta karta (era Ma CCa LXa IIa) anno ab incarnatione Domini Mo CCXXo IIIIo in mense.

99.

Nos M. Dei gratia secundus cemorensis episcopus notum facimus omnibus presentem paginam inspecturis quod cum controversia verteretur inter P. Petri comendatorem milicie sancti Iacobi in regno Legionis a magistro eiusdem milicie F. Petri datum procuratorem et F. Iohannis canonicum ecclesie nostre nomine cemorensis ecclesie petentem solum in Castro Toraphe cum parte edificii inde constructi ab archidiacono P. Petri domini regis cancellarii et cum cortina ibi iacentia prout cemorensem ecclesiam contigere asserebat, pro bono pacis inter eis talis convenientia intercessit quod fratres milicie supradicte possideant in perpetuum solum, cortinam et edificium memoratu.

In cuius recompensationem solum illud quod fuit fratrum Domini Sepulcri prope eclesiam sancti Nicholay in eodem castro memorato, F. Iohannis nomine camorensis ecclesie concessum est perpetuo possidendum.

Et ne super hoc in posterum dubitetur, instrumentum inter eos confectum sigillo nostro et magistri eiusdem milicie munierunt necnon et suorum firmavere munimine sigillorum.

Sub era M CC LXIII, mense aprili.

104.

A. Dei gratia legionensis rex.

Concilio et alcaldibus de Tauro. Salutem et gratiam.

Mando vobis firmiter quod non contrarietis hominibus de Venialvo laborare et curtare in suo termino quomodo laboraverunt et curtaverunt ab antiquo, quia non volo nec teneo pro directo quod pro divisione termini inter vos et illos de Zamora facta episcopus perdat suam hereditatem in termino vestro.

Et qui vero super ... homines de Venialvo contrariaverit michi M. morabetinos pectabit.

Datum in Castrotorafe, kalendas augusti.

Et mando firmiter etiam Dominico Petri quod si aliquis contra istud venerit vos passetis ad illum pro ...nto unde aliud non sit.

105.

Quod in presenti mundus ordinat oblivionis nule deleri tegitur nisi litterarum beneficio inmitantur, hinc est quod ego dompnus Petrus Petri, fratris Vimani, testamentum meum sub hac forma dignum dari tenore presencium muniendum:

In primis mando canonicis ecclesie sancti Salvatoris XXX morabetinos pro anniversario meo; in die sepulture mee IIII morabetinos; eisdem pro anniversario matris mee XX morabetinos; pro quodam annali done Vide X morabetinos.

Clericis eiusdem ecclesie portionem non habentibus, pro anniversario meo X morabetinos; in die sepulture mee II morabetinos; eisdem pro anniversario domne Vide X morabetinos.

Voto sancte Marie VI morabetinos.

Leprosis II morabetinos.

Confratrie sancte Marie II morabetinos quibus comparentur mante.

Confratrie sancti Laurencii II morabetinos pro mantis.

Falagariis pauperibus ad ianuam meam residentibus II morabetinos.

Marine alumpne mee, filie dompni Menendi, V morabetinos.

Fratribus predicatoribus pro pitancia IIII morabetinos.

Fratribus minoribus pro pitancia II morabetinos.

Scolaribus pauperibus II morabetinos.

I. thesaurario cemorensi VIII morabetinos.

Pro pane et vino in die sepulture mee ad opus pauperum IIII morabetinos.

Petrolino alumpno meo L morabetinos ita quod singulis annis solvantur ei ad opus indumentorum II morabetinos quousque perveniat ad quintum decimum annum; si vero decesserit antequam sint soluti et mater supersters fuerit abeat de illis X morabetinos; residuum vero si ibi fuerit pro anima mea et uxoris mee in pietatis operibus expendatur.

Marine matri eiusdem Petri V morabetinos.

Dolium quidem meum F. decanus si voluerit recipiat et solvat pro illo XIII morabetinos pro anima mea.

Mando canonicis pro uno annali pro me celebrando X morabetinos.

Omnia supradicta compleantur de domibus meis in quibus habito, quas habeant canonici sancti Salvatoris pro CLa morabetinis computato in se quod illius ecclesie pro me et uxore mea lego; reliquum solvant et de dolio meo similiter et de aliis rebus meis ubicumque potuerint inveniri; et si bona mea non sufficerint ad premissa complenda diminiatur pro rata de singulis legatis; et si aliquis residuum fuerit expendatur pro anima mea et uxoris mee in operibus pietatis.

Hoc testamentum relinquo in manu I. thesaurarii zemorensis et ut per manus eius predicta omnia compleantur; omnia alia testamenta que feci aliquando revoco et confirmo istud solum et ultimum valere volo.

Actum sub era Ma CCa LXVIII mense augusto.

Et ne de eo in posterum dubietas oriatur sigillis F. decani et Iohannis archidiaconi illud roborari feci.

106.

In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen.

Quoniam religiosorum virorum precibus quantum cum Deo possumus annuere et cultum divinum pro posse augere tenemur, idcirco nos M. secundus Dei gratia episcopus zamorensis de consensu capituli zamorensis concedimus vobis domno Willelmo abbati et conventui monasterii sancti Facundi quod edificetis unam ecclesiam in Tauro, in suburbio, in solo quod habetis iuxta ecclesiam sancti Thome, ita quod ipsa eadem eoclesia episcopo zamorensi, lege diocesana et lege iurisdicionis semper sit subiecta et matrici ecclecie zamorensi omni tempore sit obediens et devota sicut alie parrochiales ecclesie de Tauro episcopo et ecclesie zamorensi sunt et debent esse obedientes et devote.

Et clericus qui ibi instituendus fuerit ad presentationem abbatis sancti Facundi qui pro tempore fuerit per episcopum zamorensem perpetuis instituatur et si destituendus fuerit per episcopum zamorensem destituatur; et ipse clericus episcopo zamorense et archidiachono ipsius loci sit subiectus sicut alii clerici parrochiales de Tauro sunt et debent esse subiecti.

Et ipsa ecclesia non recipiat pro parrochianos aliquem de illis qui fuerint parrochiani alicuius ecclesie de Tauro nisi ibi elegerit sepulturam vel ibi accesserit moraturus in possessionibus monasterii sancti Facundi; et aliqua ecclesia de Tauro non recipiat aliquem de parrochianis ipsius ecclesie nec ab ipsa ecclesia quam vobis concessimus edificandam ipsi sui parrochiani secundum pravam consuetudinem loci se possint expedire et ad aliquam vel aliquas alias se transferre nisi in ipsis elegerent sepulturam vel mutarent domicilia et desinerent morari in possessionibus sancti Facundi.

Et procuratio una annuatim episcopo zamorense si ad ipsam ecclesiam accesserit causa visitationis habende conferatur ab illo qui domum tenuerit ex parte abbatis.

Et in ipsa ecclesia interdictum episcopi zaorensis et archidiachoni loci et archipresbiteri quando positum fuerit inviolabiliter observetur et illa reverencia et obediencia episcopo zamorense in ipsa ecclesia exhibeatur que debet et solet exhibi in aliis ecclesiis parrochialibus de Tauro.

Et terciam omnium decimarum quas dicta ecclesia perceperit vel percipere debuerit integre sine contraditione aliqua episcopus zamorensis percipiat et in ipsa eclesia plenum ius episcopale obtineat; reliquas vero duas tercias decimarum et oblationes omnes abbas sancti Facundi percipiat et honeste provideat clerico ibidem instituto et in fabrica ipsius ecclesie reficiat que refficienda fuerint et in omnibus necessariis ipsius ecclesie provideat secundum ecclesie facultates.

Permittimus etiam vobis ut cum generale interdictum positum fuerit in Tauro liceat abbati et monachis suis, excluso populo et exclusis exco-

municatis et interdictis, ianuis clausis, non pulsatis campanis, sibi et familie sue divina officia celebrare et debita peragente sepulture.

Et nos abbas et conventus sancti Facundi dictam concessionem dicto modo recipimus et predicta fona fide nos promittimus servaturos.

Et ut hec robur firmitatis obtineant presentem inde cartam per alfabetum divisam sigillorum nostrorum scilicet M. secundi episcopi et capituli zamorensis et Willelmi abbatis et conventus monasterii sancti Facundi munimine fecimus roborari.

Actum sub era Ma CCa LXa VIIIIa, in kalendis ianuarii, anno ab incarnatione Domini Mo CCo XXXo.

108.

Sanctissimo patri ac domino G. Dei gratia socrosancte romane ecclesie summo pontifici.

M. miseratione divina zamorensis ecclesie minister humilem peduum osculum et obedientiam filialem.

Sanctitati vestre presentibus ignotescat me a paternitate vestra recepisse litteras sub hac forma: «Si magister et fratres et cetera»; harum igitur auctoritate magistrum et fratres ordinis milicie sancti Iacobi sepius admonui et eisdem auctoritate vestra frequenter precepi ut Castrum Toraph in meis manibus vestro nomine restitui procurarent; et multis super hoc ad instanciam illustris regis nostri et matris sue datis iudiciis adhuc Castrum ipsum restituere neglexerunt; postmodum vero quidam fratres eiusdem ordinis a sanctitate vestra michi obtulerunt litteras in hunc modum: «Quanto carissimi et cetera».

Ego vero de multorum virorum prudentium consilio cum iam papa dictorum magistri et fratrum negligentiam ecclesias et personas ipsorum interdicto supposuisset, ipsi magistro notificavi qualiter ipsas litteras sanctitatis vestre receperimus et quia quidam fratres sui ordinis instabant ut eos ab interdicto absolveremus qui parati erant probare se appellasse et contradixisse et appellationem ratam habuisse sicut in vestris litteris continebatur et si vellet per se vel per procuratorem veniret iusurus personas testium et eorum iuramenta auditurus, ipse vero magister licet vocatus et post terminum diu expectatus nec per se nec per procuratorum venire curavit.

Ego igitur sanctitati vestre in omnibus obedire paratus, receptis quorundam fratrum pro revocatione instantium testibus et diligenter examinatos et attestationibus eorum diligenter inspectis, inveni probatum quod maior comendator in regno Legionis nomine P. Petri cum quibusdam fratribus suis dicte donationi faciende pro se ac aliis fratribus absentibus contradixit et ne fieret, appellante expresse; qoud factum ratum habuerunt absentes cum pervenit ad eorum noticiam; unde quod fecerim circa personas ipsorum qui intentionem suam probarunt legitime revocavi.

Dictum magistrum qui in sua contumacia perseverabat et quoslibet fratres eius ordinis qui ei ad hoc consilium, auxilium vel favorem prestiterunt excomunicationis vinculo innodavi; cumque postmodum idem magister in gravi infirmitate teneretur ita quod de vita eius eciam ipsi phisici desperarent, litteras suas et sollempnes nuncios ad me misit humiliter supplicando quatinus in tanto periculo ei «iuxta formam et cetera» absolutionis beneficium impenderem. Ego vero de prudentium virorum consilio per quendam archidiaconum astoricensem eum secunduni formam et cetera absolvi feci, qui postmodum in nostra presencia personaliter constitutus humiliter et devote michi promisit quod quicquid ei super ea de Castro Toraphe mandaremus pro posse modis omnibus

adimpleret; obtulit eciam michi toletani archiepiscopi et quorundam episcoporum sigillatas litteras sub hac forma:

- «Notum sit omnibus hanc cartam inspicientibus quod cum nos archiepiscopus toletanus, N. astoricensis, B. segobiensis, P. oxomensis, D. episcopi apud monasterium sancte Marie Regalis essemus in presencia domini regis, accessit nobis presentibus vir religiosus magister milicie sancti Iacobi cum fratribus suis, videlicet domno P. Alvari, maior comendatore tocius Castelle, et domno Roderico, comendatore tocius regni Legionis, et aliis fratribus eiusdem humiliter suplicantes et flexibus genibus cum lacrimis a domino rege petentes ut eis Castrum Toraph restituere dignaretur, quo habito -dicebant- se in omnibus per omnia velle mandatum apostolicum adimplere.

Ad hec dominus rex respondit predictum castrum nullatenus se daturum tam quia in compositione super regno legionense cum sororibus suis facta redditus illius castri fuerant predictis suis sororibus assignati, interposito iuramento, pro bono pacis et terre tranquillitate, tam etiam propter alia impedimenta rationabilia suis temporibus assignanda, qua re predictum castrum restituere non poterat nec debebat et super hiis omnibus dicebat se sollempnes nuncios ad curiam destinare de quorum missione nobis R. archiepiscopo et predictis episcopis evidenter constabat.

In cuius rei testimonium presentem cartam sigillis nostris munitam ad magnam instanciam predictorum magistri et fratrum duximus conscribendum».

- «Venerabili patri et amico in Christo M. Dei gratia zamorensi episcopo. M. eiusdem miseratione burgensis episcopus, salutem et sincere dilectiones affectum.

Magister ordinis milicie sancti Iacobi nobis instanter ac humiliter supplicavit ut de hiis que coram nobis et aliis multis gesta fuerunt vobis scribere dignaremur; noverit igitur vestra paternitas quod nos vidimus, et hoc testamur, predictum magistrum et maiorem comendatorem eiusdem ordinis et alios fratres suos, viros honestos, circa festum omnium Sanctorum primo preteritum prostatos ante pedes domini regis et domine nostre regine genitricis eius petere cum multa instancia et humilitate devota a domino rege ut dignaretur accipere quecumque vellet de bonis ipsius ordinis, villas seu castra vel possessiones et faceret inde quicquid sibi placeret vel ad opus sororum suarum dum modo restitueret eis Castrum Toraph ut possent ipsum tradere ad satisfaciendum voluntati domini pape; nec semel hoc fecerunt, ymmo bis vel ter sicut retolo me presente. Dominus autem rex, deliberatione prehabita, respondit eis precisse quod nulla ratione restitueret eis predictum Castrum nec auferret sororibus suis quia non decebat eum et quia posset esse ipsi valde dampnosum et hoc rationibus probare nitebatur».

- «Venerabili in Christo fratri et amico carissimo M. Dei gratia za-

morensi episcopo. T. eadem palentinus episcopus, salutem in domino Ihesu Christo.

Magister milicie sancti Iacobi et fratres eiusdem ordinis nobis humiliter supplicarunt ut eis ad vos nostras litteras testimoniales concederemus super hiis qui in curia domini regis super facto de Castro Toraph in nostra et aliorum multorum presencia sunt peracta.

Noverit igitur vestra fraternitas nos presentes fuisse et vidisse quando supradictus magister et maior comendator cum multis fratribus eiusdem ordinis et hoc non semel sed sepius fixis genibus ante pedes domini regis et matris eius cum magna instancia postulabant ut dominus rex Castrum Toraph eis restituere dignaretur, ut de eo possent voluntatem summi pontificis adimplere, et ad satisfaciendum sororibus suis de castris aliis sive villis eiusdem ordinis acciperet quicquid vellet.

Rex vero, consilio habito, eis precise respondit quod non faceret ullo modo cum hoc non solum sibi sed eciam utriquqe regno videretur indecens pariter et dampnossum; preterea nobis constat quod supradictus magister paratus est incontinenti super eodem facto ad romanam curiam speciales nuncios destinare».

Ego autem semper de prudentium virorum consilio procedens et vobis semper in omnibus obedire cupiens sub religione prestata iuramenta predicto magistro mandavi quod preceptum vestrum pro posse sub modis omnibus adimpleret et quia tantorum testimonia receperam virorum et super hiis quidam dicebant contra magistrum et fratres amplius procedendum non esse cum ipse pro posse quantum in eo fuerit mandatum vestrum adimplesset; alii vero in contrarium asserebant, sanctitati vestre hoc volui ut in hoc facto quod sciencie vestre visum fuerit procedatur.

109.

In nomine domini. Amen.

Hac presenti carta per alfabetum divisa notum sit omnibus tam

presentibus quam futuris quod cum controversia verteretur inter capitulum canonicorum zemorensis ecclesie ex una parte et dominam Agnetem Alvari nobilem mulierem uxorem quondam domni Alvari Roderici ex altera super pane et vino, bobus et aliis rebus mobilibus que inventa sunt tempore obitus ipsius domni Alvari in hereditate de Paliares et de Coresis quas ab ecclesia zemorensi in diebus suis idem domnus Alvarus tenere debebat, dicta domina asserente medietatem dictarum proventuum ad se de iure consuetudinario spectare debere, capitulo vero nostrum proponente quod ipsa de prefactis proventibus nichil de iure petere poterat ut patebat per instrumentum autenticum a domna Taresia Petri confectum que dictam hereditatem pleno iure contulerat ecclesie zamorense; unde licet clarum esset et manifestum dictam dominam de predictis omnibus nichil de iure petere posse tamen eidem domine canonici gratiam facere volentes medietatem dictorum proventuum et mobilium ratione predictarum hereditatum ad eos spectantium eidem domine concesserunt.

Ipsa vero domina attendens gratiam quam zemorense capitulum fecit sibi pro se et pro filiis suis renunciarunt illi questioni quam domnus Alvarus vir eius adhuc vivens moverat contra domnum M. secundum zemorensem episcopum necnon et contra capitulum racione supradicte hereditatis super quadam summa pecunie et pena quam dicebat sibi solutam non fuisse.

Et ipsum capitulum zemorense renunciavit omni questioni et accioni quan habebat contra domnum Alvarum super dampnis et deteriorationibus in predictis hereditatibus illatis; et ab utraque parte fuit statutum et approbatum quod illa pars que contra ea que superius continentur venire temptaverit pectet alteri parti mille marabitinos, carta nichilominus in suo robore permanente.

Facta Zamore duodecimo die septembri, era M CC LXXo.

Ut autem presens carta perpetuum robur obtineat sigillis domni M. episcopi et capituli zemorensis et abbatisse sancte Columbe et ipsius domne Agnetis Alvari fuit de consensu parcium roborata.

110.

Notum sit presentibus et futuris quod nos M. secundus Dei gratia zamorensis episcopus una cum consensu et voluntate capituli ecclesie zamorensis damus vobis Dominico Petri clerico, capellano quondam ecclesie sancte Marie de la Orta, quandam terram quam habemus inmediate iuxta ortum qui fuit de Fotron in ripa fluminis Dorii circa mercatum in concanbium pro quadam vinea vestra que est in vega de domno Aam inter duas vineas de Garsie Iohannis inmediate.

Et ego Dominicus Petri clericus predictus recipio illam terram vestram et do vobis et concedo vineam meam predictam et istud concanbium factum de consensu et voluntate utriusque partis acepto sicut superius est expressum.

Et si aliquis tam de mea parte quam de vestra contra istud concanbium ire presumpserit pectet alteri parti C. morabetinos, concanbio in suo robore nichilominus permanente.

Et ut istud concanbium ratum et stabile perseveret nos domnus M. episcopus predictus de beneplacito et consensu predicti Dominici Petri clerici presentem cartam per alfabetum divisam sigilli nostri et capituli memorati fecimus munimine roborari.

Actum est oc mense octobris, sub era CCa LXXa.

111.

(In Dei) nomine. Amen.

Hac presenti pagina per alfabetum divisa notum sit tam presentibus quam futuris quod nos (M). secundus Dei gratia (episcopus) et capitulum çemorense concedimus et confirmamus ecclesie Dominici Sepulcri et vobis D. priori et fratribus eiusdem in Yspania et (successoribus vestis) in perpetuum omnes ecclesias cum pertinenciis suis quas habetis in episcopatu çamorense, salvo iure in omnibus quod competit vel competere debet ecclesie çamorense.

Et quia quidam de predictis ecclesiis pauperes sunt et tenues et sustancia providere de procurationibus que ratione visitationis nobis debentur sicut duximus providenda videlicet quod singulis anis nobis et

successoribus nostris in ecclesia sancte Marie de Ripa Dorii una procuratio a fratribus tribuatur cum ratione visitationis accesserimus ad eandem; alia vero procuratio detur nobis similiter in anno pro omnibus ecclesiis quas nunc predicti prior et fratres habent ibidem; alia procuratio etiam in Fontibus Predatis detur nobis. Omnes aliee ecclesie quas habetis in episcopatu çamorense dent cum aliis ecclesiis in procuratione nostra vel episcopi qui pro ipse fuerit sicut dare consueverunt.

Hoc autem facimus ob reverenciam crucifixi et eius sanctissimi sepulcri et quia semper vos exibuistis nobis et ecclesie çamorense humiles et devotos.

Nos vero prior et fratres predicti ordinis approbamus et accepimus pro nobis et successoribus nostris omnia iam dicta et ea curabimus adimplere prout superius sunt expressa.

Hec acta sunt era Ma CCa LXXI mense augusti.

Ad maiorem roboris firmitatem sigillo et episcopi et capituli çamorensis et D. prioris sancti Sepulcri in Yspania hec presencia sunt munimine roborata.

112.

In Dei nomine.

Noverint universi quod ego P. Petri canonicus çamorensis a domno M. secundo episcopo nostro datus auditor in causa que inter I. Petri nomine ecclesie porcionarium ex una parte et clericos de Asparigos ex altera super quodam iantari quod ratione fori dictus I. Petri sibi annuatim persolvi ab eisdem petebat clericis vertebatur, ad petitionem eorundem clericorum dierum partibus assignavi in qua utraque pars ius quod pro se habebat veniret in mea presencia ostensura.

Die vero adveniente dicto I. Petri ex una parte et dictis clericis scilicet Martino Pardo et I. dicto archipresbitero ex altera coram me comparentibus iidem clerici de plano liti cedentes recognoverunt ad predictum iantare solvendum I. Petri eisque successoribus nomine çamorensis ecclesie se teneri.

Ego vero quia de consuetudine aprobata reperii ut ubi forum panis nomine tercie datur ibidem iantare eadem ratione solvitur et quia dicti clerici ad id se tenere ore proprio recognoverunt sentenciando mandavi quod clerici ecclesie sancti Martini de Asparigos petitum iantare dicto I. Petri eisque successoribus idem prestimonium habituris nomine çamorensis ecclesie annuatim persolvant secundum quod moris est circunmiacencium ecclesiarum.

Actum est hoc Çamora in palacio meo.

Presentibus Garsia Iohannis, Petro Petri, Dominico Egidii clericis de coro; Dominico Iohannis, Martino Adriani laicis, Fernando Aprilis, Petro Alfonso et I. Petri clericis domini episcopi.

Sub era Ma CCa LXXIa in festo beati Luce.

Et ut hec in dubium venire non possit presentem cartam feci sigilli mei munimine roborari.

113.

Era Ma CCa LXXIa.

Isti sunt testes quos produxit domnus S. episcopus ulixbonensis contra regem Portugalie: In Ouren: de sancta Maria clerici: Menendus Pelagii don Pao, Iohanes Iulianez, I. Roi don Gil Matheo; de sancto Iohanne: Petrus Meendez, Garsia Martini, Iohannes Petri; de sancto Iacobo: Martinus Suares, Petrus Petri; de sancto Petro: Pedro Leal, Michael. De Olival: Petrus Sandio, Dominicus Boerro, Dominicus Peláez, Rodericus laici.

Isti sunt qui iuraverunt apud Poitum Molarum: Petrus Fernandi archipresbiter, Pao de Porto, don Armigo clerici sancti Iohannis; Martinus Martini et Iohannes Paez clerici sancte Marie; don Aparicius, Petrus Iohannis clerici sancti Petri; Pedro Sinal, don Gomez, Martin Diez, Farpado, Pedro Gonzalvez, Petrus Meendez iudez, alius Petrus Meendez, Martinus Gonzalvez, Meende Gonzalvez laici.

Petrus Pelagii de Olival iuratus et interrogatus dixit se scire quod ecclesia sancte Marie de Olival fuit fundata de consensu regis domni Sancii ,avi istius qui nunc superest, et de consensu episcopi elborensis, nunc est, in solo conmorancium ominum de eodem loco; et dixit se audi-

visse quod episcopus ulixbonensis domnus S., qui nunc est, posuit cum clericis sancte Marie castri de Ouren quod vicissim servirent ecclesie dicte de Olival secundum quod ab ea percipiebant beneficia. Interrogatus si scit aliquando clericum alium positum fuisse per dictum episcopum ulixbonensem specialiter, respondit quod vidit Pelagium Sinal ibi esse et ministrare in eclesia memorata qui dicebat se positum per S. episcopum proxime dictum. Requisitus si ille clericus fuit eiectus per aliquem respondit quod non vidit eum expelle sed audivit ab eodem clerico quod metu Petri Iohannis dimisit ecclesiam. Interrogatus quis percipiat fructus ecclesie dicte tempore isto, respondit quod homines Gundisalvi Godinez militis recipiunt medietatem oblationum et terciam decimarum nomine filii sui cui, sicut homines dicunt, concessit rex qui nunc est ecclesiam ipsam. Interrogatus quanto tempore percepit fructus illius ecclesiae per omines suos respondit quod per ¿duos? annos.

Interrogatus si percipiebat quolibet anno terciam ipsarum decimarum episcopus ulixbonensis respondit quod sic; interrogatus quomodo scit, dicit quod ipse interfuit sepius quando dividebantur decime et partem contingentem episcopo recipiebant homines sui; adiecit etiam quod partem decimarum preteriti anni recepit Iohannes Roderici clericus ecclesie sancte Marie de Ouren nomine ipsius episcopi, ut ipse dicebat; partem vero decimarum istius anni pertinentem ad episcopum recepit Iohannes Michaelis iudex de Ouren qui, ut dicebatur, arrendaverat eam ab episcopo memorato.

Rodericus Duran de Olival iuratus et interrogatus de institutione clerici in predicta ecclesia dixit se nichil scire sed vidit ibi existente Pelagium clericum supradictum ac recessisse ab eadem metu clericorum sancte Marie de Ouren ut dicebatur.

Interrogatus de divisione decimarum dicte ecclesie respondit se presentem fuisse hoc anno quando dividebantur decime et Iohannes Michaelis iudex de Ouren recepit partem contingentem episcopum quam arrendaverat, ut ipse dicebat, ab archidiacono episcopi.

Dominicus Boero iuratus et interrogatus dixit de constructione ecclesie et positione Pelagii clerici idem quod primus et de recessu eiusdem iddem similiter quod primus; de divisione decimarum et promotione clerici qui nunc ibi est respondit iddem quod primus et addidit quod prior iste, scilicet filius Gundisalvi Gondinez ut ipse credit positus ets ibi per regem.

Dominicus Pelagii de Olival iuratus et interrogatus dixit iddem de constructione ecclesie memorate de Olival quod primus; iste testis interrogatus in cuius solo fundata esse ecclesia iam dicta respondit iddem quod primus; de institutione Pelagii iam dicti dixit iddem de visu quod primus ae credulitate; de recessu eiusdem clerici respondi iddem quod

primus; de divisione decimarum et de positione prioris idem quod Dominicus Boero.

Menendus Pelagii de Olival iuratus et interrogatus dixit iddem de institutione Pelagii clerici iam dicti in ecclesia de Olival quod Dominicus Pelagii et quod primus; de recessu eiusdem dixit idem quod primus; de eclesia sancti Petri de Ouren dixit quod rex ammovit ab ea archipresbiterum Michaelem Iuliani cui concesserat episcopus ulixbonensis eandem ecclesiam eo presente.

Don Pao clericus de Ouren iuratus et interrogatus respondita quod, ut audivit, episcopus ulixbonensis qui nunc est instituit pro priore I. Fernandi in ecclesie sancte Marie de Ouren et, ut dicebat, ad presentationem regis istius; et dicit se vidisse quod iste prior dividebat cum aliis clericis sicut consuetum est dividi inter clericos et priorem et deferebant ei tanquam suo priori; interrogatus si credit quod institutus fuerat ad representationem regis respondit quod sic credit quia aliter non venire ad eam auderet ut credit. Post istum Petrus Iohannis dedit eandem ecclesiam, ut dicebatur, filio suo; interrogatus qualiter sciebat quod filius Petri Iohannis haberet eam respondit quod Petrus Pieles serviens Petri Iohannis recipiebat fructus ex ea pro dicto clerico tanquam pro priore. Postmodum rex dedit eam filio Gundisalvi Godinez; interrogatus quomodo sciebat respondit quod vidit et legit litteras domini regis per quas significabat episcopo et canonicis ulixbonensibus quod ipse presentaban predictum filium G. Godinez ad prefatam ecclesiam sancte Marie de Ouren; interrogatus de tempore quando vidit litteras respondit quod in festo sancti Nicholay proxime preterito fuerunt III anni. Interrogatus si episcopus concessit ei dictam ecclesiam respondit quod nescit; interrogatus si vicarius eius concessit ei respondit se nescire sed comendavit eam preposito qui daret de ea iura sua clericis, episcopi et priori vel illi qui erat loco prioris.

De constructione ecclesie de Olival et de institutione clerici dixit idem quod Dominicus Pelagii, sed dixit quod ipsemet erat ille clericus et addidit quod metu Petri Iohannis recessit ab ea; interrogatus quantum tempus esse quod recessit ab ea respondit quod quinque anni vel parum plus.

Interrogatus de ecclesia sancti Iohannis de Ouren respondit se nichil scire sed audivit quod dominus rex dedit eam cuidam habenti tonsuram laicalem.

Interrogatus super ecclesia sancti Petri respondit quod interfuit quando parrochiani et clerici ipsius ecclesie presentaverunt Alfonsum Pelagii clericum episcopo elborense qui pro tempore erat et ipse concessit ei prioratum et inpositionem pallei; postmodum dedit eam rex Martino Garsie; interrogatus quomodo sciebat respondit quod vidit eum accipientem eandem ecclesiam per portarium regis; interrogatus quomodo

sciebat ipsum esse portarium regis respondit quid vidit signum baculi quod ducere consueverunt portarii regis; et facto concanbio consensu episcopi, ipso presente, transtulit eam in Michaelem Iuliani archipresbiterum quem postmodum rex eiecit de ipsa ecclesia per portarium suum; interrogatus quomodo sciebat ipsum esse portarium regis respondit quod deferebat baculum quem deferre consueverunt portarii regis. Post eiectionem ipsius archipresbiteri rex dedit eam Iohanni Menendi clerico colimbriense; interrogatus quomodo scit respondit quod vidit eum accipientem eandem ecclesiam per portarium regis; interrogatus quomodo scit quod per portarium regis respondit quod supradicto modo.

De ecclesia sancti Iohannis requisitus quis eam habeat et qualiter habeat respondit quod, ut dicitur, rex dedit eam domno Martino priori de Soure qui per voluntate sua posuit clericum in eadem ecclesia scilicet Martinum Suerii et eiecit inde Michaelem Menendi qui positus fuerat in ipsa ecclesia per episcopum istum ulixbonensem; interrogatus quomodo scit respondit quod presens erat in ecclesia sancti Petri ubi sigillatim in qualibet ecclesia castri de Ouren assignavit suos clericos inter quos in ecclesia sancti Iacobi posuit Michaelem Menendi; interrogatus quomodo scit quod prior domnus Martininus eiecit Michaelem Menendi respondit quod se vidente et petenti Michaeli Menendi egrotatam portionem suam extitit denegata et sic ex necessitate secessit in Thomar.

Interrogatus super ecclesia de Tamarellas respondit quod vidit episcopum ulixbonensem eicientem de ea fratres sancte Crucis de Colinbria et dantem claves cuidam Petro Gundisalvi spondenti quod restitueret episcopo quando sibi placeret locum memoratum; sed iste suscipiens habitum de Alcobaza tradidit locum ipsum ipsis fratribus de Alcobaza.

Interogatus si rex vel homines sui abstulerunt aliquid episcopo memorato respondit quod presens erat quando Stephanus Midez, vassallus regis, abstulit de frumento episcopi VI modios nomine regis, ut ipse miles dicebat.

Interrogatus quando eiecit portarius regis prefatum archipresbiterum de ecclesia si extendit manus suas ad bona eiusdem respondit quod vidit eum occupantem domum archipresbiteri; de aliis nichil scit.

Petrus Petri clericus sancti Iacobi de Ouren iuratus et interrogatus dixit quod nunquam vidit regem presentantem nec instituentem episcopum priorem in aliqua ecclesia de Ouren sed vidit quod clericos presentabant priores episcopo ulixbonense et ipse ordinabat eos; istum testem presentavit Benedictus Bricii episcopo ulixbonense ad ecclesiam sancti Iacobi.

Interrogatus si vidit quod per regem vel per homines suos aliquid auferretur domino episcopo de redditibus contingentibus eundem respondit quod nichil vidit eidem auferri sed vidit quod domnus Peires alcaide de Ouren prohibebat clericis penes quos fructus deponebantur

ecclesiarum quod nichil darent episcopo ulixbonense; et hoc prohibebat, ut ipse dicebat, de mandato regis; adiecit etiam quod nunc recordabatur quod Stephanus Midez vasallus regis traxit de quadam fovea frumentum quod dicebatur esse domini episcopi sed nescit quantum.

Garsias Martini clericus sancti Iohannis de Ouren iuratus et interrogatus super ecclesia sancti Petri dixit quod vidit presentari per clericos et parrochianos priorem ad ecclesiam sancti Petri episcopo elborensi qui pro tempore erat et ipse concessit eum eis; et postmodum requisieret assensum regis et obtinueret quod placebat ei; postmodum in ausencia episcopi concessit Martino Garsie quo mortuo concessit eam Iohanni Menendi quem excomunicavit episcopus ulixbonensis quia acceperat eam de manu regis et interdixit ipsam ecclesiam; adiecit etiam quod presens fuit quando rex requisivit archipresbiterum quare sic detineret ecclesiam illam per concanbium et exponenti archipresbitero seriem rei et supplicanti regi rex permisit ei quod admonens de cetero talia clericis non contingerent.

Interrogatus super ecclesia sancti Iohannis qui proposuit priorem in ea respondit quod nescit sed Petrus Thomar fuit tempore istius testis quousque fuit defunctus; interrogatus quando mortuus est prior ille respondit quod in fine mensis augusti proximo preteriti fuerunt duo anni elapsi; postmodum in vigilia sequenti apostolorum Symonis et Iude concessit eam rex in comendam cuidam puerulo filio Stephani Midez per litteras suas quas iste et vidit et legit et testis; et adiecit quod pretor et iudez castri de Ouren induxerunt ipsum puerum in possessionem ecclesie per claves et canpanas et hoc, ut ipse credit, pretor et iudex faciebant inviti sed non poterant resistere mandato regali; puero vero mortuo dedit eam rex Dominico Petri qui venit ad eclesiam cum portario regis et cum litteris vicarii et portarius expresse mandavit clericis ex parte regis quod reciperent eum in priorem; vicarius vero mandabat per litteras suas quod nichil contingeret inde ille Dominicus Petri sine voluntate episcopi.

Dicit etiam quod vivente alio priore primo abstulerunt fructus unius anni episcopo memorato.

Interrogatus si postmondum rex eiecit dictum archipresbiterum de predicta ecclesia cui iam permiserat respondit quod sic, interrogatus quomodo scit respondit quod vidit per portarium regis eici memoratum archipresbiterum de ecclesia supradicta et capi domum eius et continuo tradi ipsam ecclesiam Martino Garsie.

Isti sunt testes qui iurati deposuerunt in Alcobaza de Poitu Molarum: Petrus Fernandi archipresbiter, Pao de Porto, don Armigo clerici sancti Iohannis; Martin Martiniz, Iohannes Paez clerici sancte Marie; don Aparicius, Petrus Iohannis clerici sancti Petri; Pedro Sinal, don Gomez, Martin Diez, Farpado, Pedro Gonzalvez, Pedro Meendez iudex, Martin Gonzalvez, Pedro Meendez, Meende Gonzalvez laici.

Don Pedro Fernandi clericus sancti Iohannis de Poitu Molarum iuratus et interrogatus si rex vel aliquis pro eo spoliavit episcopum ulixbonensem aliquibus fructibus ecclesiarum eiusdem loci anno preterito vel currenti respondit se nescire; credit tamen quod non.

Don Ermicho clericus sancti Iohannis eodem modo interrogatus eodem modo respondit sicut precedens.

Don Pelagius de Poitelo clericus sancti Iohannis dixit idem.

Aparicius clericus sancti Petri iuratus et interrogatus dixit idem.

Petrus Iohannis clericus sancti Petri iuratus et interrogatus dixit idem.

Martinus Martini clericus sancte Marie iuratus et interrogatus dixit idem.

Iohannes Pelagii clericus sancte Marie iuratus et interrogatus dixit idem.

Petrus Meendez laicus iuratus et interrogatus dixit idem.

Gomecius Petri iuratus et interrogatus dixit idem.

Petrus Meendez iuratus et interrogatus dixit idem.

Pedro Gonzalver iuratus et interrogatus dixit idem.

Martinus Gonzalvez iuratus et interrogatus dixit idem.

Martinus Pelagii iuratus et interrogatus dixit idem.

Don Pedro Sinal iuratus et interrogatus dixit idem.

Farpado iuratus et interrogatus dixit idem.

114.

Notum sit omnibus quod ego Ferrandus, Dei gratia rex Castelle et Toleti Legionis et Gallecie, inveni cartam patris mei factam in hunc modum:

«In Dei nomine ...».

Et ego prenominatus rex Ferrandus supradictam cartam concedo, aprobo, roboro et confirmo mandans firmiter et statuens quod inviolabiliter observetur.

Si quis vero hanc cartam infringere seu in aliquo diminuere presumpserit iram Dei omnipotentis plenarie incurrat et regie parti mille aureos in cauto persolvat et dampnum super hoc illatum concilio de Frimoselli restituat dupplicatum.

Facta carta apud Cemoram XXIIIa die aprilis era Ma CCa septuagesima secunda.

115.

In nomine domini nostri Ihesu Christi. Amen.

Nos Dei gratia M. secundus zamorensis episcopus notum facimus presentibus et futuris quod cum questio moveretur contra Dominicum Petri clericum hereditariorum super dispositione ecclesie sancti Michaelis de Montamarta necnon super receptione decimationum quas clerici et patroni quidem dicebant eum indebite recipere et Martinus Fernandi datus fuisset procurator a militibus et a clericis ad petendum coram nobis ordinationem ecclesie memorate, nos de voluntate clericorum et hereditariorum et patronorum seu procuratoris eorum mandamus et ordinamus quod deinceps novem tamen clerici sint in ecclesia predicta qui ad perpetuam institutionem sic presentabuntur pos mortem canonice institutorum: duo clerici ab hereditariis presententur, unus a Roderico Pelagii, unus a Fernando Gomecii, unus a Martino Fernandi, alius a Tellio Fernandi et domna Urraca cum generationibus suis; alius a filiis Fernandi Vitalis, alius a Roderico Iohannis et uxore sua et filiis Vermudi Fernandi cum generationibus suis, alius a Iohanne Iohannis.

Et mandamus secundum ius canonice quod de omnibus decimationum tercia sine diminutione ecclesie zamorense solvatur; et salva decimatione fabrice quam consuevit percipere predicta ecclesia totum residuum penes aliquem fidelem vel plures colligatur et collectum equaliter dividant inter se clerici memorati.

Mandante etiam quod portionarium numerus qui sunt novem in

predicta ecclesia ulterius minime augeatur nec deinceps ad aliam villam vel ecclesiam decimationes de Montamarta transfferantur eo salvo quod parrochiani sancti Salvatoris ad ecclesiam sancti Michaelis non possint converti nec parrochiani sancti Michaelis ad ecclesiam sancti Salvatoris.

Et si forte alia ecclesia construeretur in eadem villa illi idem patroni qui sunt in ecclesia sancti Michaelis milites et hereditarii sint in ista ecclesia patroni et ab ipsis clerici presententur, salva non minus in eadem ecclesia tercia decimarum ecclesie zamorense.

Et si vicarius ecclesie zamorensis vel clericis de Montamarta in suspicati fuerint aliquem male solvere decimas suspectus per iurandum ubi defecerit probat(urus) quod bene solverit se compurget.

Oblationes quin etiam et mortuaria equaliter inter eos sicut decime dividantur.

Et ne oblivioni tradatur quod agimus sed robur et futurum obtineat firmitatis, has kartas per alfabetum divisas inter ecclesiam zamorensem ex una parte et ecclesiam sancti Michaelis de Montamarta ex altera sigillo nostro fecimus conmuniri.

Acta sunt hec sub era Ma CCa LXXa IIa in principio maii.

Testes qui ad hoc vocati fuerunt: F. decanus, G. cantor, Y. archidiaconus, I. thesaurarius, P. Petri canonicus, dompnus Parens canonicus zamorensis, Rodericus Pelagii, Martinus Fernandi, Rodericus Iohannis milites.

116.

In Dei nomine.

Ego Martinus Martini canonicus zamorensis facio testamentum et dispono de rebus meis quod de eis fieri velim post obitum meum.

In primis mando omnes vineas meas quas habeo in Morales canonicis sancti Salvatoris de Zamora pro anniversario meo et patris et matris mee et fratrum meorum; eisdem in die sepulture mee VIII morabetinos. Mando etiam vineam meam que dicitur Pousa Romani Cidiz et predictis

canonicis taliter ut dividant inter se medietatem fructum singulis annis in festo sancte Trinitatis et aliam medietatem dent pauperibus orfanis, viduis et peregrinis.

Mando clericis de coro non habentibus portionem cortezellam meam que est apud sanctum Nicolaum et duas domunculas que ibi sunt pro anniversario meo; et pauperes qui ibi habitaverint in morte mea habeant illas omnibus diebus vite sue; post mortem illorum pauperum reddeant ad predictos clericos de coro; mando etiam illis alias duas domos quas habeo apud sanctum Claudium que respiciunt domos quondam domini Romani; eisdem in die sepulture mee II morabitinos.

Mando vineam meam de sub Pisones voto beate Virginis Marie ad refectionem pauperum; et alium quinionem que tenet domnus Clemens.

Mando vineam de Tembraio ecclesie sancti Martini de Mercadelo, medietatem pro anniversario meo et medietatem ad luminaria eiusdem ecclesie.

Mando III.es quiniones quos habeo sub Teliares ad luminaria sancte Trinitatis.

Mando unum quinionem qui est in Valle Aurea ad luminare sancti Salvatoris de Cortidores.

Mando sancto Martino de Xema quandam vineam in Valle de Perales quam excolit Iohannes Didaci.

Mando capitulo clericorum civitatis III.es quiniones in Valle de Perales, illum scilicet in quo sunt faculnee et alios duos sibi coniunctos et quandam vineam quam habeo in Rego de Lube pro anniversario meo.

Mando operi turris sancti Salvatoris XXVII morabitinos quos debet michi Petrus Petri canonicus in festo Pasce.

Mando Marine Petri alumpne mee quasdam domos in quibus moratur Ioglarino, cum cortezella sibi coniuncta; mando etiam sibi XXX morabetinos et meum cum omni paratu suo et meam et pallium destamine.

Mando Dominico alumpno meo IIIIor quiniones in Valle de Perales, quorum unum fuit domne Susane, alterus Iohannis Didaci, alterum Petri Criado et domne Gontine, alterum neptis Alvari Roderici.

Mando Roderico alumpno meo unum quinionem qui iacet iuxta vineam quam excolit Didaci.

Mando Petro Cordii nepoti meo X morabitinos et vineam meam.

Domno Stephano diacono capam de coro, garnacham meam novam cum pena et unum superpelicium.

Thesaurario sancti Salvatoris X morabetinos.

Guterrerio presbiterio X morabetinos.

Petro Sancii presbitero X morabetinos et capam pellem meam et unum superpellicum.

Domni V morabetinos.

Fratribus de Peleis pro pitancia V morabetinos operi eiusdem loci V morabetinos.

Fratibus predicatoribus pro pitancia V morabetinos.

Minoribus pro pitancia V morabetinos.

Domne Marthe servienti mee III morabetinos.

Nunno alumpno meo II morabetinos.

Domne Tarasie nepoti mee pallium meum de Brunete.

Domne nepoti mee X morabetinos et garnacham meam de Brunete.

Petro Martini nepoti meo capam meam garnacham meam cum manicis et aliam novam de Stamin.

Martini nepti mee X morabetinos.

Petro filio Marine Iohannis Xufaiada XII morabetinos.

Petro Monio capellano pelicum meum.

Operibus ecclesiarum de Zamora in quibus faciantur de novo singulos morabetinos.

Fernando Petri clerico.

Pro indumentis pauperum XVIII morabetinos.

Velasquide alumne mee.

Albergarie decani V morabetinos.

Hec omnia compleant de rebus meis mobilibus et inmobilibus per manus I. thesaurarii zemorensis et P. Sancii presbiteri sancte Columbe et de Guterrii presbiteri sancti Claudii et si bona non sufecerint ad complenda diminuatur pro rata de singulis legatis; si quid vero residuum fuerit per manus istorum in pietatis operibus expendatur.

Mando etiam quod ea que superius lego Marine mee habeat in diebus suis et vivat de illis et expendat si necesse fuerit; si que vero superfuerint in obitu eius dentur pro anima mea et sua.

Acta sunt hec mense iulio sub era Ma CCa LXXIIIIa.

Et ut hec omnia maneant inconcussa ea sigilli mei munimine facio roborari.

Notum sit omnibus presentem paginam inspecturis quod nos M. secundus Dei gratia zamorensis episcopus reducimus ecclesiam sancte Marie de Villavelide ad commune ius et statum aliarum ecclesiarum episcopatus nostri, videlicet ut habeat ibi ecclesia nostra catedralis terciam omnium decimarum sicut in aliis ecclesiis iam dicti episcopatus.

Et hoc facimus de consensu et beneplacito patronorum eiusdem eccle-

sie, scilicet Pelagii Munionis et filii eius Petri Pelagii - necnon et consensu Dominici Petri eiusdem ecclesie prelati olim perpetuo instituti.

Et nos supranominati patroni et prenominatus Dominicus Petri clericus approbamus ordinationem domini episcopi et consentimus eidem.

Facta carta era Ma CCa LXXVa.

118.

Nos M. secundus Dei gratia zamorensis episcopus hac presenti pagina per alfabetum divisa notum fieri volumus tam presentibus quam futuris

quod cum abbas et conventus monasterii de Mataplana, ciscterciensis ordinis, palentine diocesis, quasdam possessiones in aldea que dicitur Villavelid sita in episcopatu nostro, videlicet tres iugarias Pelagii Munionis et unam iugariam a Bernaldo et Maria sorore eius post lateranense concilium comparassent, a nobis cum instancia postularunt ut eos a prestatione decimarum de iugariis predictis eximere dignaremur.

Nos igitur favorem ordinis et statum eiusdem monasterii attendentes retentionem decimarum de predictis IIIIor iugariis de consensu capituli nostri abbati et conventui memoratis pietatis intuitu duximus concedendam si tamen manibus suis aut sumptibus easdem excoluerint iugarias.

De aliis vero possessionibus in predicta aldea post predictum concilium adquisitis et de cetero acquirendis, decime integre ecclesie sancte Marie de Villavelid persolvantur; quo iure censeri decernimus possessiones ab eisdem fratribus ante predictum concilium acquisitis si eas personis aliis tradiderint excolendas.

Statuimus etiam de ipsorum abbatis et fratrum connivencia et consensu ut quicumque habitantes in predicta aldea tenuerint aliquam vel aliquas de possessionibus memoratis aut ibidem habitaverint in domibus vel in solo monasterii sepefati ecclesie sancte Marie de Villavelid parrochiani existant. Ad hoc clericus sepefate ecclesie qui pro tempore fuerit fratribus et familiis dicti monasterii ibidem morantibus et aliis quos illo venire contigerit gratis serviat in divinis.

Nos autem E. abbas et conventus approbamus omnia et singula supradicta et ne super hoc possit dubitatione suboriri ego abbas sigillum meum et nos conventus sigillum abbatis de Spina presentibus duximus apponenda.

Actum est hoc VII idus aprilis, era Ma CCa LXXa Va.

120.

Reverendis in Christo patribus et amicis archiepiscopo, episcopis, vicariis et capitulis, abbatibus et prioribus et universis ecclesiarum prelatis ac cunctis in regno Portugalie constitutis.

M. diivna gratia episcopus zamorensis et M. abbas sancti Iohannis de Tarouca iudices a summo pontifice delegati et I. prior monasterii de Pelyas cui abbas dicti monasterii de Pelyas tercius coniudex comisit interim vices suas, salutem in domino Ihesu Christo.

Noveritis causam que inter domnum S. illustrem regem portugalensem ex una parte et S. bone memorie ulixbonensem episcopum ex altera vertebatur, nobis episcopo et sancti Iohannis et de Pelyas abbatibus qui abbas qui interesse non poterat suo priori de Pelyas ad relevandum interdictum comisit interim vices suas esse a summo pontifice delegatam sicut per rescriptum apostolicum si expedierit potestis plenius edocere; verum quia vacante ecclesia ulixbonense capitulum eiusdem nobis per suas litteras et per I. Dominici canonicum humiliter supplicavit ut relevaremus ad aliquod tempus competens interdictum occasione ulixbonensi ecclesie positum in locis ad que rex Portugalie deveniret, et quia dominus rex coram nobis satisfieri si offenderat se obtulit semper promptum, promisit etiam per suas litteras coram nobis quod satisffaceret si offendit quociens requiratur, considerantes statum ecclesie atque regni et habito multorum consilio peritorum interdictum occasione ulixbonensi ecclesie positum in locis ad que regem Portugali contingeret devenire usque ad festum Natalis Domini proximo venturum et ab ipso festo usque ad aliud festum Natalis Domini subsequens inclusive, ad preces dicti capituli relevamus nobis nichilominus reservantes ut possimus terminum breviare si viderimus expedire vel etiam ulterius prorogare.

Quapropter universitati vestre, auctoritate qua fungimur, sub pena suspensionis precipimus et mandamus quatinus visis litteris dicto rege divina officia celebretis et ad quecumque loca devenerit faciatis eidem

A. vobis et ab aliis celebrari exibendo sibi infra terminum pretaxatum quociens opus fuerit omnia ecclesiastica sacramenta.

Actum Zamore in domo episcopi, octava die Assumptionis beate Marie virginis gloriose, sub era Ma CCa LXXa VIa.

Et quia ego I. dictus prior monasterii de Pelyas sigillum proprium non habeo appositionem sigillorum meorum coniudicum approbo et concedo.

122.

Nos P. divina permissione çamorensis electus per hoc scriptum per alphabetum divisum inter parrochianos ecclesie sancte Marie de Tauro ex una parte et eiusdem ecclesie rectorem domnum Guilielmum ex altera notum fieri volumus presentibus et futuris quod de consensu et connivencia nostra et beneplacito partium predictorum inter eos talis permutatio intercessit: predicti parrochiani dederunt memorato rectori Guilielmo et in ipsius dominium trastulerunt domos quas reliquid operi sancte Marie domna Paula filia quondam Garcie Pratu; et ipse concessit predictis parrochianis tres domos quas emit a Petro Alfaate et aliam domum quam emit ab uxore Petri Entrochu. Et earum dominium transtulit in ecclesiam sancte Marie ad opus specialiter operis memorati; solvit etiam dictus Guilielmus pro domibus quas recepit XL morabetinos.

Et ut hec permutatio in dubium non veniat sed rata in posterum robur obtineat firmitatis presentem cartam inter partes memoratas per alphabetum divisam ad instanciam ipsarum parcium sigillo nostro fecimus conmuniri.

Actum est hoc sub era Ma CCa LXXa VIIIa mense iunii.

Testes qui presentes fuerunt et sunt. P. Petri archidiaconus in Tauro, Garsias Iohannis canonicus, magister Arias canonicus çamorensis, Iohannes Dominici portionarius, P. capellanus domini electi, P. Alvari canonicus çamorensis, magister Ascensius clericus domini electi.

125.

Eu don Iohan capelan de la reyna dona Iohana e abade de sancta Maria d'Arvas con conssello de nostros companneros Alfonso Pelaz e Martin e Garcia Rodriguez vendo a vos Domingo Perez e a vos sua moller Elvira Garcia elas casas que furon de Pedro Cozina que son eno cemiterio de sancta Maria d'Arvas que iazen entre nos e Pedro Gutierrez el pelitero; e vendovalas por L maravidades de herdade en Rois para la casa d'Arvas. E yo vendedor e fiador e fazerlas sanas de quien quier que las demande así como ye derecho.

E que esta cosa non sea dada a oblido.

Yo robro esta carta con mío seyelo.

Firmas que viron e que hoyron: Iohan Cerdera clerigo e Pedro Fernandez clerigo, Pedro d'Arvas, Pedro Dezembrio, Ruy Sanchez cunado de Domingo Perez, don Lazareno, Pedro Zamarra e so yerno don Lope, Mateu Xafarrero e Monio Seguin, Martin de Bonaventura, Alfonso Governado, don Pedro yerno de Martin de Pena e don Yvanes so ermano, Ruy Millanez e don Yllan el portero, Pedro Guitierrez el pelitero, don Domingo el baffador e Ruy Diente e Miguel Diente, don Luis el zapatero e Fernan Revel, Martin escrivan, Montesino.

Fecha esta carta eno mes de novembrio en dia de san Martin a salida de la misa, sub era Ma CCa LXXXa.

127.

Noverint universi presentem paginam inspecturi quod ego Rodericus Petri legionensis archidiaconus in Maiorica ob reverentiam domini mei M. secundi quondam episcopi zamorensis qui me nutrivit ac beneficiis exaltavit volo et concedo quod capitulum zamorense nomine meo ad supplendum anniversarium episcopi memorati recipiat et sibi satisfaciat ad valorem C.m morabetinos de primis redditibus qui obvenerint ex prestimonio vel prestimoniis que domnus P. episcopus zamorensis michi promisit in eadem ecclesia liberaliter assignare; et si de primis redditibus sibi satisfieri plene nequiverit de subsequentibus usque ad predictam quantitatem recipiat supplementum, michi residuum reservando.

In cuius rei restimonium presentem kartam feci sigilli mei munimine conmuniri.

Facta karta mense agusti in festo assumptionis beate Marie, era Ma CCa LXXXa prima.

129.

Hac presenti pagina per alfabetum divisa notum sit omnibus presentibus et futuris quod cum inter P. episcopum et capitulum zamorense ex una parte et S. abbatem et conventum monasterii de Morerola ex altera super decimis quarundam possessionum quas dictum monasterium in Bustello, aldea de Tauro, a Fernando Iohannis milite et in Quintanella sita super Aradoy, zamorensis diocesis, a domno Durano post concilium per concambium ut dicitur adquisivit questio verteretur, tandem pro bono pacis et favore religionis que per Dei gratiam in eodem monasterio laudabiliter iuget episcopus et capitulum antedicti dicte questioni cesserunt ita scilicet quod dum ipsi fratres dictas possessiones propriis manibus excoluerint aut expensis de eis decimas solvere non cogantur sicut nec de aliis ante concilim adquisitis; iugarii vero et persone alie quecumque sint qui dictas possessiones vel partem ipsarum ad rationem vel censum vel in prestimonium tenentes excoluerint de eis decimas persolvant secundum consuetudinem diocesis zamorensis. Hoc addito abbate ac conventu prefatis consentientibus quod de decimis possessionum de Quintanella eclesia zamorensis terciam recipiat pontificalem.

Et ne super hiis dubitetur in posterum presenti carte nos P. episcopus et capitulum zamorense et S. abas monasterii de Morerola sigilla nostre duximus aponenda.

Acta sunt hec era Ma CCa LXXXa IIa et mense may.

131.

In nomine Domini. Amen.

Conozuda cosa sea a quantos esta (carta vieren) cómo yo Domingo Prez de Toro omne del rey dono a vós mía (mulier) dona Elvira García quanto yo hó en Venaffarezes qe compré ante que cassasse con Maor Garcia; e dóvola con heredat e con boes e con casas e con semente e con todo apareyamento e con quanto perteneze a esta heredat.

E dóvolo livre e quita e yo soc dador e fiador destas arras per mí e per toda mía bona.

E dóvolo per entregamento sob ella vinna que fu de dona Corneya per

vostras arras e per casamento que die a mía fija Maor Domínguez seyendo con vosco.

E mando que se alguno quisier demandar o contrariar estas arras a dona Elvira García que peche quinentos maravedís e caya de la demanda.

E dólelas arras assí commo nostro foro manda e do a Rodrigo Roiz per mío perssonero que la meta en estas arras assi commo de suso ye dito.

E que este- placito- sea firmi e estavre e que nenguno non sea osado de demandar a dona Elvira García estas arras que dessuso son ditas asseello esta carta de mio seyello.

Testes: Roi Goterrez, Gomez Roiz de Ledesma, Monio Roiz, Velasco Perez, Rodrigo Roiz que mora en Pobladura, Gomez Perez, Velasco García escudero de don Rodrigo Alffonsso, Petro Iohannes fi de Yuan Taffur, don Briz el que ha la heredat eno Fito, Miguel Longo, Rui Millaniz, don Rodrigo de Maria Bolla, Yuan Diaz, don Brito amo de Domingo Perez, don Lugu, don Guillelmo so criado, Dominico Iohannes marido de la cedacera, Ioan Martiniz Çafaduela, Domingo Tomas, Alffonsso Roiz fi de Rui Perez, don Bertholame gerno de Domingo Vicentez, Miguel Fechor, Iohan Iohannis fi de Yuan Longo, don Goterre fi de Monio Roxo, Arias Eanes el freire de la Pobra, Martin Iohan escrivan de Domingo Pérez.

Facta carta eno mes de ianero III dias andados del mes, sub era Ma CCa LXXX VIa.

133.

Notum sit omnibus presentem paginam inspecturis quod nos Petrus, zamorensis episcopus divina permissione, de consensu capituli nostri et Munio Sancii civis zamorensis inter nos tale cambium facimus videlicet nos dictus episcopus damus predicto M. Sancii in aldea que Almaraz vulgariter appellatur quoddam solum nudum sine aliqua terra quod iacet inter palacium quod Fernandus Petri de Sancta Lucia in eodem loco habuit et domum Dominici Monaçini, pro quadam terra sua que iacet desuper areras et protendit usque ad eas inter terram Garsie Sancii clerici eiusdem loci et terram cuiusdam hominis dicti Oveyeiro, filii domni Velasci.

Et ego Munio Sancii do predictam terram pregato episcopo pro supranominato solo.

Et ne hoc processu temporis in dubium revocetur, nos episcopus hanc cartam inter nos et dictum M. per alphabetum divisam nostro et zemorensis capituli sigillis facimus conmuniri; et quia ego Munio Sancii sigillum auctenticum non habeo eidem carte apponi facio sigillum concilii zamorensis.

Actum Zamore, kalendas octobris, era Ma CCa LXXXa VIIa.

135.

Noverint universi presentes litteras inspecturi quod ex parte domni P. episcopi et capituli zamorensis nobis P. Petri episcopo et capitulo salamantino presentata fuit carta prohibitionis domni Aldefonsi regis

ut illam examinaremus diligenter ex examinatam et aprobatam faceremus transcribi roborantes ipsius transcriptum sigillis nostris ad perpetuam rei memoriam faciendam, cuius tenor talis est:

«A. Dei gratia legionensis rex. Concilio el alcaldibus de Tauro ...».

Hanc igitur examinamus cartam et in carta littera atque sigillo et in aliis omnibus que examinari debebatur; invenimus cartam ipsam sine aliquio vici ......prehensione carte, littere atque sigilli et non viciatam, non cancellatam, non abolitam, non continentem superlineare...... et a primo usque ad ultimum eadem manu conscripta; et ideo cartam ipsam ... legitimam existentem transcribi fecimus et sigillis propriis ad perpetuam rei memoriam consignari.

Facta carta Salamantice III idus marcii, era Ma CCa LXXXa VIIIa.

136.

Hec est manda qque faz don Matheus por sua anima:

A los calonigos de san Salvador todos los maiolos de carrera de Saago por sua anima et de so padre e de sua madre.

A los clérigos del choro que non an ración una vina en Barceal de la Mazanal cerca la vina de la fila de Martín Stephanez de una parte e de la otra parte Pedro Pedrez de la Ponte Vela; e IIII morabedis pora sepultura.

A la confrería de san Iacobo X maravedís.

Al chantre una tagara de plata e III maravedís pora fazer un pie.

A don Thomé la heredade de Vilar Seco e quítole XII maravedís.

A Sancha sua criada fila de María García e a sua madre el maiolo del Castro con la vina que fue de Salvador Rico de las Almendrales e la vina que fu de don Guzberte e la cuba de XXII terrazas e la carral de XII terrazas e la tina; et se María García casar saque el chantre todo lo que mando a la nina pora casamento; et se por aventura morisse la nina Sancha ante de casamento la meidade de quanto le mandó don Matheus a la nina tome María García e la otra meadade partan por

medio los calónigos e los clerigos del choro que non an ración pora sos anniversarios.

A su hermana Marina Martín una longuera de vina eno Castro que fu de Ioan Martíniz e una carral de VIII terrazas e I tocino e el manto con la pena.

A Nicolao Gil XV fanegas de centeno que son en Vilarseco.

A Vermo Gil III fanegas de trigo.

A Fernán Gil III fanegas de trigo.

Et a so ermano que fue de la dona de Lenguar otras tres fanegas de trigo.

A Sancha que mora en sua casa I manto sen pena e la garnacha con mangas e I alfamar e I xumazo e III fanegas de trigo e I quinnón de vina que fu de don Salvador el ferrero.

A so ermano don Ioanín las vinas de San Iuste e la cuba grande con la bodega.

A Fernando Osorez so maestro II moravedís.

A Mariabona sua ermana IIII fanegas de trigo.

A Miasol sua sobrina II fanegas de trigo.

A so afilado Nuno Thomás II fanegas de trigo.

A sua afilada fila de Alfonso García IIII soldos.

A Marina Domingo II soldos de casa del chantre.

A sua madre María Iuanes IIII soldos.

A Marina de casa del chantre I soldo.

A la otra marina pequenina II soldos.

A don Estevan sochantre I moravedí.

A Ioan Pelaiz clerigo I moravedí.

A Pedro de Lentis II soldos.

A Pedro de Moral II soldos.

A Pedro Domingo II soldos.

A Ioan Moro IIII soldos.

A Pedro Portero I soldo.

A Fernán Martíniz II soldos.

A Stevan de Lentis II soldos.

A María Pédrez II soldos.

A Ruiz Pedrez I spada.

A don Fortes VI fanegas de cevada.

A frei Pedro Pédrez III moravedís.

A don Gil un quinnón de vina que comparara de mulier de Roy Negro e III octabas de cevada.

A Domingo II soldos.

A Adán II soldos.

Et II tocinos e medio a María García e V fanegas e quarta de trigo e todas las alfaas que furen de María García e I moravedí.

A sua ermana Marina Martín I scano.

Et a María García la cadera.

A los predicadores el so lecho con una cocedra e con tres xumazos.

Et viendan la cuba del vino e la mula et la carral de XVIII terrazas e otra questá con trigo e una tina e paguen toda la manda e la debda, et lo que fuer den a sua ermana Marina Martín que faga missas cantar por sua anima e de so padre e de sua madre en san Salvador e pora saales pora pobres vestir.

La meadade de las azadas e de los azadones den a María García e la otra meadade a Marina Martín.

Et el maiolo de la Cabeza de Iunciel la meadade ie de los calónigos e la otra meadade comparó don Matheus e véndanlo e denlo por sua anima por manu de Marina Martín.

A Gómez Núnez so afilado II fanegas de trigo.

A Pelao de casa del chantre I soldo.

Et esta manda lexa en manu del chantre, presentibus predicatoribus duobus et multis aliis.

Et ut presens testamentum robur firmitatis obtineret ex rogatu domini cantoris et ad maius munimentum hoc transcriptum fecimus sigillo domini I. decani sigillari et penes eum penitus reservari.

Facta carta VI idus maii sub era Ma CCa LXXXa VIIIa.

137.

Conosçuda cosa sea a quantos esta carta vieren cómmo yo don Ferrán por la gracia de Dios rey de Castilla, de Toledo, de León, de Gallicia, de Sevilla, de Córdova, de Murcia e de Jahén, otorgo que reçebí cuenta de vos Domingo Pérez do Toro mío omne en Sevilia en el mes de agosto

que fue en la era desta carta de quantas cogechas cogiestes por mío mandado desde el anno que fue en el era de mill e dozientos e ochaenta e tres annos fatal día desta cuenta, tan bien de viçesimas e de subsidios e de emprestidos commo de fonsaderas e de la moneda de Salamanca e de dezmeros e de azemilas e de bestias e de terçias e de judíos.

Et de toda esta cuenta de cómo me la diestes e las cartas que me mostrastes e quánto diestes por cada carta e a quién lo pagastes mandélo screvir en el mío quaderno e las cartas fueron rotas al día desta cuenta; et montó toda esta cuenta que vos me diestes ciento e quarenta e una vezes mill moravedís e quatrocientos e quareynta e dos moravedís e un sueldo leonés. Et de todo esto me mostrastes mis cartas de cómo lo diestes por mío mandado, et otorgo que so pagado de vos destos ciento. e quareynta e una vezes mill e quatrocientos e quarenta e dos moravedís e un sueldo leoneses. Et si por aventura yo fallare por verdad que cogiests más moravedís destas cogechas o omne por vos o de otras cosas algunas o que non diestes tantos moravedís quanto vos me contastes a mí por vestras cartas esto non vos lo quito yo nin me fago pagado dello.

Datum apud Sebilla rege expresso XX die agusti. Garsias scripsit.

Era Ma CCa LXXXa nona.

138.

Esta he manda que faz el chantre don García Peláez por sua anima:

A los clérigos del coro XX moravedís; por so aniversario X moravedís he pora la festa de sant Ieminián X moravedís.

A los predicadores X moravedís.

A los frades menores V moravedís.

A las Descalças V moravedís.

A la confraría de los clérigos XX moravedís por so aniversario.

A los frades de Peleas V moravedís por pietança.

A los frades de sant Migael del Monte V moravedís por pietança.

A dona Sancha mía sobrina de monesterio de Vega X moravedís.

A Marina pequenna e a so yrmano Alfonso XXX moravedís, he si el uno morier que fiquen al otro.

A María Yuanes X moravedís e a sua filla Marina Domingo X moravedís.

A Marina la maor X moravedís pora casamiento.

A don Morán XV moravedís.

A Gilberto XV moravedís.

A dona Perona X moravedís.

A sua filla de dona Perona la que está ena Orden V moravedís pora vestirse.

A las filas de Munio Pérez mío sobrino cinco moravedís.

A Pero Lentis X moravedís.

A Pero Domingo fillo de María Yuannes V moravedís.

A Cibrián X moravedís.

A Stevaneste el Çuepo III moravedís.

A Stevan de Lentis II moravedís.

A Pedro Portero II moravedís.

A Miguael de la Muga IIII moravedís.

A María mía criada filla de Pedro Domingo de Moral III moravedís.

Mando a la eclesia de san Ieminiani quantos malolos ey enno xano de Xema he la vinna que fue de dona María del Otero.

A Iohan García clérigo del Oyolo V moravedís.

A Pedrelino e a sua mulier X moravedís.

A Stevan de Moral X moravedís.

A Pedro Domingo so capellán III moravedís e la capa de coro.

A Bertolomey III moravedís.

A Pero García este mío tornadiço II moravedís e fágolo livro e quito depoys de mía morte.

A Pelayo mío criado III moravedís, e sua madre dona Iusta II moravedís.

A Iohan Mouro XV moravedís pora fazer ela albergaria que fue de mía avola.

E Mando a don Gil, sochantre, X moravedís que vaya por mi a Santiago.

E mando a Marina pequena I lecho e I chumaço e una manta nova.

E mando a las fillas de Gil Marquiz ela concedra que me echou so padre en pindres.

A Pedro Morán II moravedís.

E mando a don Pedro Peláez mío yrmano e sou fillo García Pédrez ela heredade del Oyolo dalende en que está Mingacho, con boys e con

so apareyamiento; e de esta heredade tienga don Pedro ela meatade en sos días e so fillo Garcia Perez la outra meatade, e quando morir don Pedro ela meatade de Pedro fiquel a García Pédrez so fillo.

E a Pelay Rodriguez elas vinnas de Valdeconeyo, elas casas de Xema en que mora Migael.

E mando a Teresa García, mulier de Alfonso Gunzalvez L moravedís e la heredade de Villadelcanpo e non aya poder de venderla nen malmeterla mays viva en ella e poys de sua morte fique a sous fillos.

E mando a García Muniz el calónigo L moravedís.

E Mando a don Gil sochantre X moravedís e VII moravedís e medio que me devía.

E mando que por estas deuedas he mandas mías non sean contringudos los míos terceros ata que ellos ayan elos moravedís que me deve dar García Muniz a los pracios como son postos.

E lexo por míos terceros a don Pero Vermuiz e a maestre Pero e Pelay Rodríguez, e si otra manda yo fiz en algún tienpo desfágola e mando que ésta sea firme e valga.

E porque esta manda a este mi testamento sea mays firme mando poner mío seyllu en esta carta.

E mando a Fernant Calero V moravedís.

E mando a don Assenssio del Pinnero mío criado X moravedís.

E mando a don Adán V moravedís.

E mando a los terceyros sobredictos sennos vasos de plata.

E mando a la capiella de san Migael una taça de plata pora un calçe.

Et ista in dubium venire non possint presentem cartam feci sigilli mei munimine roborari.

Sub era Ma CCa LXXXa IXa pridie kalendas novenbris.

139.

Ego Garsias Pelagii, cantor zamorensis, vivus et in meo sensu, divido de superletilibus et mobilibus meis.

Mando Pelagio Roderici III cocedras et tres xumaços et tres façolos; et quandam culcitram meliorem cum uno pulvinari filiabus de Egidii Marquez sine aliquo precio; et aliam Garsie Petri quam ipse tenet, cum suo pulvinari et cum suo alfanbari et cum suo lecto.

Et aliam culcitran cum uno pulvinari et cum uno lecto et cum una manta nova Marine Pequenne ad matrimonium contraendum.

Item, volo quod de culchis albis habeat frater Petrus, predicator, unam novam quam tenet de super me.

Item, alliam magnam nigram habeat domnus Pelagius cum quadam alba; et aliam habeat Garsias Petri.

Item, aliam magnan ruptam et veterem habeat Marina Iohanis.

Item, los raceles et los tapedes et el cobertor de cuniculis habeat domnus Pelagius.

Item, palium meum de panno de Paris habeat domnus Petrus Remerii capellanus.

Item, de duabus garnachis unam, quam voluerit, habeat petrus Dominici presbiter noster.

Item, domnus Bartolomeus presbiter Sancti Marcii habeat II ¿cocedras? loco garnacie hee et quandam mantam quam tenet.

Item, de aliis quoatuor pulvinaribus habeat dona Perona II et dona Tarasia alia duo.

Item, duo paria manutergiorum mense habeat domnus Pelagius.

Item, habeat donnus Pelagius superpelicium meum et duas archas: unam magnam et aliam parvam in qua est subtilis clavis, et valorem illius parve que fuit Iohanis Pelagii recipio in VII morabitinis et dimidio in quibus michi tenebatur.

Item, de mantis habeat Iohannes unam, Petrus de Leretis aliam, Ciprianus aliam, Egidius Botus aliam.

Item, illas quas tenent Maria Iohanis et Marina Dominici et Marina Magna, habeant.

Item, mensas, entremisos, scannos et caderas, bolsas, redomas, maletas et arguenas et arqueta de candelas et superlectilia alia pertinecia ad coquinam habeat donnus Pelagius.

Item, volo quod capam rotundam veterem de aqua habeat aliquis presbiter pauper.

Item, ferra ad faciendas obleas habeat donnus Pelagius.

Item, volo quod Maria Iohanis habeat VI fanecas tritici et VI fanecas ce(n)teni.

Item, Marina ela Grande habeat quandam tunicam panni palentini.

Item, mando Pelagio Roderici IIIIor cubas de la mía bodega.

Item, a dona Perona V fanecas tritici et V de centeno; et a dona Elvira et a Martín Pérez, su marido, V fanecas tritici et V fanecas de centeno.

Petro de Lentis VII fanecas de trigo.

Item, Marie Iohanis VI fanecas tritici et VI fanecas de ce(n)teno.

Item, donne Marine, que olim fuit uxor donni Arie, V fanecas tritici et V fanecas siliginis.

Item, donne Tarasie et viro suo Alfonso Gundisalvi X fanegas tritici et tantum panem huius anni qui est in Outer d'Aguila.

Item, donne Iuste et donne Marine si(n)gulas fanecas tritici.

Item, filie Munionis Pedreç, S. Sancie Munioni III fanecas tritici.

Item, a Mioro I faneca tritici, mater de Amador.

Item, donne Tarasie III fanecas tritici, sorori Marie Hernandi.

Et filie sue Miasol II fanecas tritici.

Item, Marine Pequenne mando quandam carralenm que stá fora de la bodega.

Item, a donna Julia V fanecas de centeno.

140.

Noverint universi presentes litteras inspecturi quod ego Garsias Pelagii cantor eclesie camorensis in bona memoria constitutus doto ecclesiam sancti Geminiami del Oyolo pro remedio anime mee et parentum meorum et dono ecclesie supradicte omnes vineas meas quas habeo eno xano de Xema et duas alias vineas quas habeo enna costa et aliam vineam de la corvera que fuit Menen Petri; item aliam vineam que es in Valdecuniculi que fuit Menen Petri del Otero et quasdam domos quas habeo in Xeambrina; item quandam cupam que vocatur d'Aviadiello et unam carral.

Et ut ista donatio non valeat in dubium revocari uius donationis cartam sigilli mei munimine roboravi.

Sub era Ma CCa LXXXa VIIIIa, pridie kalendas novembris.

142.

Conosçuda cosa sea a quantos esta carta vieren cómo yo don Alfonso por la gracia de Dios rey de Castilla, de Toledo, de León, de Gallicia, de Sevilla, de Córdova, de Murcia e de Iahén vi carta del rey don Ferrando mio padre fecha en esta manera:

«Conosçuda cosa sea a quantos esta carta vieren ...».

E yo, sobredicho rey don Alffonso otorgo e confirmo esta carta del rey don Ferrando mío padre.

Fecha la carta en Badaloz por mandado del rey, XX días de novienbre era de mill CC e novaenta años.

Maestro Ferrando notario del rey la fizo.

144.

Coneçuda cosa sea a los que son e an de venir que yo Domingo Pérez vendo e atorgo a donna Elvira García mía mulier ela mía parte quanta que yo ei e quanta mi pertenez en Adalia de la Fonte por CC moravedís que die mía fiya Iohanna Dominguez en son casamiento.

E yo así le lo vendo e así le lo atorgo con casas e con vinas e con suelos e con na meatade del uerto e con entradas e con salidas; así cumo lo yo avíe así vo lo vendo e así lo atorgo.

E neguno que de mía parte venga ni fiyo ni fiya ni otro neguno non sea osado dir escontra esta heredade por demandarla e se alguno o alguna quesier pasar a esto pora demandar peche en coto D moravedís e non le valga ela demanda.

E por esto ser mays firme e mays estravre mando yo Domingo Pérez poner y mío seyello pendiente.

E este preyto fuy fecho en Toro joves XV días andados de mayo, era Ma CCa LXXXXa prima.

Testes: frey Pedro gardián de la casa de Toro, frey Rodrigo, Fernán Roiz de Vega, don Ioan Pérez de la Rua Nova de Santiago, Martín Caliza, Loppe Çamora, Ioán yerno Pedro Vinzentez, Monio García, Martín Moniz, Domingo Moniz, Don Pedro de María Vela, so fiyo Ioán Pérez, Pedro Franco d'Arvás, don Pedro el capelán, Domingo García sacristán, don Nicolás criado d'Arvás, Pedro Ioán de las Terceras, Ruy Iulianiz, don Frechos, so hermano don Pelaio, Migael d'Adalia, Ioán Pérez de Pedro d'Arvás, don Beneyte fi de donna María de las Terceras, Domingo Miguel fi de don Salvador el merchán, so cunado Domingo de Nogales, don Sesgude, so yerno don Iuanes, don Yuanes fi de Pedro Martinez cambiador, don Peai e so fiyo Iuan Pelai, Domingo Bessador, Juan Canorio, don Babilés.

145.

Connoscida cosa sea todos los omnes que esta carta vieren cuémo yo don Alffonso por la gracia de Dios rey de Castiella, de Toledo, de León, de Galizia, de Sevilla, de Córdova, de Murcia e de Iahén do e otorgo a vós don Pedro por la gracia de Dios obispo de Çamora en el aldea que dizíen en tiempo de moros Iaucena a que yo pus nombre Villahermanos quarenta arançadas de olivar e de figueral del heredamiento que y a; e que ayades vestra parte de todo lo al que y oviere assí de vinnas commo de huertas como de molinos como de casas como de heredat de pan a la razón deste heredamiento que vos yo do e que é dado a los otros que é heredado en esta aldea sobredicha. E do vos y diez aranzadas de vinnas e do vos seys iugadas de bueyes de heredad pora pan a anno e vez en Notias.

Et este heredamiento sobredicho vos do e vos otorgo que lo ayades libre e quito por iuro de heredad pora siempre iamás pora vós o pora quien lo vestro oviere de heredar, pora dar, pora vender, pora empennar, pora camiar, pora enagenar e pora fazer dello todo lo que vós quisierdes cuemo de lo vestro mismo.

Et mando e defiendo firmemientre que ninguno non sea osado de yr contra esta mi carta deste mi donadío nin de quebrantarla nin de minguarla en ninguna cosa, ca qualquiere qque lo fiziesse avríe mi yra e pechar mi a en coto mil moravedís e a vos o a quien vestra boz toviesse todo el danno doblado.

Et porque este mi donadío sea más firme e más estable mandé seellar esta carta con mío seello de plomo.

Fecha la carta en Sevilla por mandado del rey, siete días andados del mes de setiembre, en era de mill e dozientos e nonaenta en un anno.

Alvar García de Frómesta la escrivió el anno segundo que el rey don Alffonso regnó».

146.

Universis presens scriptum cernentibus innotescat quod nos Petrus, divina permissione çamorensis episcopus, capitulo eiusdem ecclesie pro anniversario nostro concedimus ac donamus et in ipsum iure dominii et proprietatis transfferimus quicquid excellentissimus domnus Alfonsus

illustris rex Castelle ac Legionis nobis donavit ex acquisitione quam clare memorie dominus rex Fernandus pater suus et ipse in terra seu de terra sarracenorum fecerunt, super qua donatione idem rex Alffonsus cartam talis existit:

«Connoscida cosa sea a todos los omens...».

Sane nos supradictus episcopus ut prelibata nostra donatio probationem habeat evidentem perpetueque robur obtineat firmitatis presenti carte sigillum nostrum duximus appendendum.

Actum Zamore XIII kalendas ianuarii era Ma CCa XCa II anno Domini Mo CCo Lo IIIIo.

147.

Hec sunt que nos Petrus zamorensis episcopus emimus et melioravimus in episcopatu:

Emimus in Zamora domos subtus almoxavagan pro LXX morabetinis; fecimus fieri domum carceris que constitit XXX morabetinos; item emimus III carrales bonas pro XX morabetinis et II cupas pro XL morabetinis.

In Manganeses emimus III paria domorum et cortezellam prope palacium episcopi pro LXII morabetinis et III arançatas vinearum pro XL morabetinis; et posuimus III boves cum omni apparatu suo.

In Iunciel emimus I carralem et fecimus tapiari totam vineam; et fecimus ibi populam.

In Fradexas emimus quemdam ortum pro XII morabetinis et quasdam domos in popula pro XI morabetinis et I cupam pro X morabetinis; fecimus tapiari magnum ortum de duplici tapiali.

In Fraxino de Riparia emimus III arançatas vinearum pro XL morabetinis et II carrales pro XV morabetinis; posuimus ibi VI boves cum omni apparatu suo et III et portandum petram pro çuta; emimus partem riparie et acenie pro XXV morabetinis; emimus ibi II dornas bonas ad mittendum petram ad çutam; fecimus palacium de fundamento quod constitit LX morabetinos; melioravimus açenias de fundamento; adquisivimus in termino vineas Dominici Martini clerici.

In Sancto Martino posuimus II iuga boum cum omni paratu suo.

In Almendra emimus terciam partem acenie et riparie pro LXX morabetinis et quasdam domos cum cortezella pro VIII morabetinis; fecimus domos que constiterunt LXX morabetinos; fecimus poni vineam et alias a vasallis de quibus debet habere episcopus terciam partem.

In Villa de Campo emimus V cortes cum parte devise unius clerici pro CXXX morabetinis et aceniam de Viençola cum medietate cannalis et portus pro DC et L morabetinis; fecimus palacium et cameram que constiterunt LXX morabetinos.

In Almaraz emimus I iugariam boum cum domibus pro L morabetinis; fecimus repari domos que erant quasi dirupte; emimus in acenia de Ranero III quinnones pro X morabetinis.

In Sancta Maria de Valle emimus V arançatas vinearum pro LXX morabetinis; item emimus alias III arançatas pro XXX morabetinis ut credimus; adquisivimus I ortum in media villa; emimus terciam partem unius molendini; posuimus ibi III boves cum omni paratu suo; emimus I faceram pro VI morabetinis.

In Venialvo emimus in popula quandam domum cum currali suo pro V morabetinis, et quandam aliam domum pro XVII solidis; emimus II quinones vinearum pro VI morabetinis; fecimus presam molendini; fecimus porticum ante ecclesiam et aliam in introitu domus; melioravimus torcularia et emimus vigam in torculari quod est prope ecclesiam; fecimus in popula quoddam currale ad servandum paleam et ligna.

In Fonte Sambuci emimus quandam terram prope aceniam, soutum, pratum, ortum et I solum et domos pro bobus pro LXIII morabetinis; emimus IIII cupas novas et II alias pro XCIII morabetinis; posuimus in Valle de Garona III cupas; fecimus lagare novum et melioravimus aliud; fecimus portas cum cancellis pro potecha; melioravimus porticum, cameras et tuneas ad tenendum panem, quorum omnium impendia extimamus in LX morabetinis.

In Villa Amor emimus I cortem et quandam domum; posuimus ibi I iugum boum cum omni paratu suo.

In Maalde fecimus palacium et duas domos que constiterunt LX morabetinos.

In Moraleya melioravimus domos.

In Tauro emimus III domus subtus almoxavagan pro XXXVI morabetinis; item emimus VII dolia et I carralem et II tinas que fuerunt domni Willelmi pro CXXX morabetinis; et emimus ibi aliud dolium novum pro XV morabetinis; melioravimus ecclesiam sancti Dominici que constitit CXX morabetinos; fecimus I lagare et I cameram prope ipsum de novo et melioravimus almoxavagan et fecimus ibi alias meliorationes que omnia extimamus in C morabetinis.

In Aveçanes fecimus II domos de novo pro bobus; posuimus ibi I iugum boum cum omni paratu suo.

In Bustiello fecimus domos pro bobus.

In Morales populavimus hereditatem.

Pro requisitione et necessarii apparatus instructione necnon melioratione hereditatis de Sevilia quam dominus rex nobis donavit enpendimus C morabetinos et plus.

Summa emptionum et meliorationum preter ea que non fuerunt extimata MM et CCCC et IX morabetini.

Hec omnia suprascripta lecta et recitata fuerunt in presencia capituli zamorensis IIIo nonas ianuarii, era Ma CCa XCa IIIa.

148.

Cognoszuda cosa sea a todos aquellos omnes que esta carta viren que yo Mioro Migueliz ensembra con mío marido Andrés Domínguez vendemus a vos maestre Pelayo canónigo de Çamora quanto avemos e aver devemos en San Cibrán e en so término e en Castrotorafe e en so término, convién a saber: casas, terras, vinnas, vuertos, heredades e todo quanto hy avemos e aver devemos e commo los nós oviemos e aver devemos.

Esta devandicha heredade e cosas assí commo dicho es vendemos a vós devandicho maestre Pelayo por LX moravedís bonos leoneses que recebimos de vós conplidos a VIII soldos el moravedí.

E porque esta vendición sea mays firme feziemos vós esta carta e

rogueymos a don Iohán deán de Çamora e al arcidiagno maestre Pedro que posiessen en ella sos siellos; et yo devandicho don Iohán, deán de Çamora por rogo de los devandichos Mioro Miguelez e Andrés Domínguez vendedores e del devandicho maestre Pelayo comprador puse en esta carta mío siello pendiente; e yo arcidiágano maestre Pedro por rogo de los devandichos Mioro Miguelez e Andrés Domínguez vendedores e del devandicho maestre Pelayo comprador puse en esta carta mío siello pendente.

Facta die mércoles postremeyro de fevrero en era de mil e CC e XC e III annos.

Firmas que viron e que ouiron: Domingo Yuanes arcipreste, so capelán Fernán Páez, Vasco Páez clérigo del coru, Pedro Giráldez clérigo el fiyo de don Giraldo texedor, Alfonso Gonzalvez ierno del chantre, Domingo de Benavente, Domingo Yuanes fiyo de Yuan Pepina, don Helías fiyo de dona Doce, so primo don Helías, Iohán Rodríguez scriván del conceyo de Çamora.

150.

Don Alfonso por la gracia de Dios rey de Castilla, de Toledo, de León, de Gallicia, de Sevilla, de Córdova, de Murcia e de Iahén.

Al conceio de Toro, salut e gratia.

Sepades que se los derechos de sancta eglesia fueron bien parados por los otros reyes que fueron ante de mí, mi voluntat es que sean bien parados agora en el mío tiempo e que sse non menoscaben nin se pierdan por mingua de justicia et de derecho.

Agora feciéronme entender que ha tales en vostra villa et en su término que no quieren soffrir que los tercieros o los que han de recabdar los dieçmos que estén delante quando ellos cogen su pan nin quieren que sepan quánto es ante me diçen que se hy se quieren allegar por veer se lles dan su derecho o quieren saber quánto es por se non menoscaben los dieçmos que los maltraen et los fieren et los corren ende. Et diçen que ha hy otros que por esconder el su derecho a sancta eglesia que cogen sus montones de noche et a furto sin sabidoría daquellos que han de recabdar los dieçmos et que daquí nacen contiendas et baraias et juyçios et muchos enxecos entrellos et los terceros que lles demandan los dieçmos porque ellos an de iurar et dizen que sse periuran et que assí pierden las almas et sancta eglesia sus derechos.

Otrossí diçen que las sentencias que ponen los obispos et los prelados sobresta raçón que las non tienen et que muerren muchos omnes descomulgados et en la sentencia.

Et yo por toller todos estos males et sacar ende toda dubda et guardar su derecho a sancta eglesia et a Dios que lo da todo, tengo por bien et mando que desdes todos vestros dieçmos et todos vestros derechos bien et entregamientre a sancta eglesia; et porque los dieçmos sean meior parados et meior recabdados et los derechos de sancta eglesia non se pierdan nin se menoscaben mando et defiendo firmemientre que ninguno non sea osado daquí adelante de coger nin de medir su montón de pan se non desta guisa: que repique la canpana tres vegadas a que vengan los terceros o aquellos que an de recabdar los dieçmos et ninguno non sea osado de los maltraer nin de los menaçar nin de correr porque ellos non osen estar delantre a veer se dades sus derechos a sancta eglesia daquello que cogedes et por non aver dubda entre vos et ellos et por non venirdes depués a otras contiendas nin andedes a iurar nin caer en otras sentencias tale al semeiaria que lo façiedes por asconder et por menoscabar los sus derechos a sancta eglesia ca quien quier que lo feçiesse ho contra estas cosas sobredichas que yo mando veniesse pesar mí e et al cuerpo et a quanto oviesse me tornaríe por ello. Demás mando a los alcaldes de vestra villa quqe lo fagan conplir assi commo yo mando et se al feçiessen a ellos me tornarie por ello.

Dada en Valladolit, el rey la mandó XXVIII días de julio.

Johán Pérez de León la fiço.

Era de mill et CC et novaenta et tres annos.

151.

Conosçuda cosa sea a todos los omnes que esta carta vieren cuemo yo don Alfonso, por la gracia de Dios rey de Castilla, de Toledo, de León, de Gallizia, de Sevilla, de Córdova, de Murcia e de Jahén vi carta del rey don Ferrando mío padre fecha en esta guisa:

«Notum sit omnibus quod ego Ferrandus ...».

E yo, sobredicho rey don Alfonso otorgo esta carta e confírmola, e porque sea más firme e más estable mandéla seellar con mio seello de plomo.

Fecha la carta en Valladolit por mandado del rey, XII días andados del mes de agosto en era de mille e dozientos e novaenta e tres años.

Millán Pérez de Aallón escrivió el año quarto que el rey don Alfonso regnó.

152.

Conozuda cousa sará a quantos esta carta viren que eu don Rodrigo González confesso et reconosco qe vós F. et Sanso do Touro fezestes a min paga inteyramente de III mil moravedís que eu tegno del rey ena martinega de Touro, de quaes moravedís meu tegno por muy bien pagado et ainda eu don Rodrigo González desuso dito gaaney carta del rey que todo homne que me fezesse manleva que el rey que o outorgava et que lle plazía ende, a quel carta a vos dey.

Et que esta carta sará firme et en dultanza vinir non possa fiz a eu asseelar de meu seelo pendente.

Feyta a carta en Mayorga XX días andados de septembre en era mil et duzentos et novaenta et tres annos.

153.

Don Alfonso por la gracia de Dios rey de Castiella, de León, de Gallizia, de Sevillia, de Córdova, de Murcia et de Iahén.

A todos los conceios de las villas et de las aldeas del obispado de Çamora. Salut et gratia.

Porque nostro sennor Ihesu Christo es rey sobre todos los reyes et los reyes por él regnan et dél an el nombre et él quiso et mandó guardar los derechos de los reyes et sennaladamientre quandol quisieron temptar los judíos et le demandaron si darien a César su tributo et so pecho, porque si él respondiesse que non gelo devíen dar quel pudiessen reprehender que tollíe los derechos a los reyes et él entendiendo sos malos pensamientos respondió et díxoles: «Dat a César los derechos que son de César»; et pues que los reyes deste sennor et deste rey avemos el nombre et dél tomamos el poder de fazer iusticia en la tierra et todas las onrras et todos los bienes dél nacen et dél vienen et él quiso guardar los nostros derechos sin que él es sennor sobre todo et puede fazer como él quisiere en todo, por el amor que él nos muestra en guardar los nostros derechos, grand razón es et gran derecho que nós le amemos et quel temamos et que guardemos la su onrra et los sus derechos et mayormientre el diezmo que él sennaladamientre guardó et retovo pora si por mostrar que él es sennor de todo et dél et por él vienen todos los bienes.

Et porque el diezmo es debdo que devemos dar a nostro sennor, ninguno non se puede escusar de non lo dar ca si los moros et los judíos et los gentiles que son de otras leyes et que non an connoscencia de la verdadera fe dan los diezmos derechamientre segunt los mandamientos de su ley, mucho más lo devemos nós dar complidamientre et sin enganno que somos fijos verdaderos de sancta eglesia.

Et estos diezmos quiso nostro sennor pora las eglesias cuemo pora las cruzes, pora calzes, pora vestimentas et pora sustentamientos de los obispos que predican la fe et pora los otros clérigos por quien son dados los sagramientos de la christiandad et otrosí pora los pobres en tiempo

de fambre, et pora servicio de los reyes a pro de si et de su tierra quando mester es.

Et pues que esto se parte et se despiende en tan buenas huebras et en tantas guisas et tan a pro et todos comunalmientre hy an parte, cada uno lo deve dar de grado et de buena voluntad et sin otra premia ninguna si quier por el acrescentamiento del temporal que viene dent, lo que promete nostro sennor a cada uno quil diere complidamente el so diezmo que es so derecho que es grant pro et grant salut de las almas de cada uno quel dará habundancia de los fructos et de los bienes et esto provamos et veemos cada dia por fecho que aquellos que bien et derechamientre lo fazen que acrescenta Dios sus bienes.

Et porque nostra voluntad es que en el nostro tiempo non se mengüen nin se pierdan los derechos de Dios por mingua de la nostra iusticia mas que crescan cada día a servicio dél et a onrra de sancta eglesia et de nós, por ent mandamos et establecemos por siempre que todos los omnes de nostro regno que den su diezmo a nostro sennor complidamientre de pan et de vino et de ganados et de todas las otras cosas que se deven dar derechamientre segunt manda sancta eglesia. Et esto mandamos tan bien por nós cuemo por los que regnaren después de nós cuemo por los ricos omnes cuemo por los cavalleros cuemo por los otros pueblos que demos cada uno el diezmo derechamientre de los bienes que Dios nos da segunt la ley manda. Otrossí tenemos por bien que todos los obispos et la otra clerezía que den diezmo derechamientre de todos sus heredamientos et de todos los otros bienes que an los que non son de sus eglesias.

Et porque fallamos que en dar estos diezmos se fazíen muchos engannos defendemos firmemientre daquí adelant que ninguno non sea osado de coger nin de medir so montón de pan que toviere limpio en la era si non desta guisa: que sea primeramientre tannida la campana tres vezes a que vengan los terceros o aquellos que deven recabdar los diezmos; et estos terceros o aquellos que los deven recabdar defendemos que non sean menazados de ninguno ni corridos ni feridos por demandar so derecho; et non lo coian de noche ni a furto mas paladinamientre et a vista de todos.

Et qualquier que contra estas cosas sobredichas fizier, peche el diezmo doblado, la meetad del doblo poral rey et la meatad poral obispo, salvas las sentencias que dieren los obispos et los prelados contra todos aquellos que non dieren el diezmo derechamientre o fueren en alguna cosa contra este nostro establecimiento que queremos que las sentencias sean guardadas por nós et por ellos de guisa que el poder temporal et el espirital que viene todo de Dios se acuerde en uno; et las sentencias que los prelados pusieran sobre estas cosas sean bien tenidas fata que la emien-

da sea fecha, et quando la emienda fuere fecha la sentencia sea luego tollida.

Et porque esta carta sea firma et estable mandéla seellar con mi seello de plomo.

Fecha la carta en Burgos por mandado del rey, XXIII dias andados del mes de octubre en era de mill e dozientos et novaenta et tres annos. Millán Perez de Aellón la escrivió el anno quarto que el rey don Alfonso regnó.

154.

In Christi nomine. Amen.

Anno Domini Mo CCo Lo Vo VIIIo idus novembris.

Noverint universi quod nos, magister, Egidius cantor et Martinus canonicus çamorensis et Sancius Petri canonicus palentinus, arbitri a partibus electi in questione que super tercia pontificali ecclesiarum de Villar de Frades inter çamorensem et palentinam eclesias vertebatur, attendentes universa que circa questionem eandem credidimus attendenda et ad diffinitionem ipsius procedentes prout ex forma compromissi eam debuimus diffinire, ordinamus, statuimus et mandamus quod sequestrationen predicte tercie que apud homines de Villar de Frades de consensu utriusque partis extitit sequestrata suis patentibus litteris revocet pars utraque ita quod salvum ius remaneat eoclesie çamorense super fructibus ex inde perceptis ab eo tempore quo sequestratio facta fuit.

Item arbitrali diffinientes sentencia prohibemus ne episcopus et capitulum palentinum deinceps impediant vel impediri procurent quominus çamorensis ecclesia libere percipiat ac quiete possideat terciam prelibatam.

Preterea, quia nobis iustum et equum videtur quod emolumento penes çamorensem ecclesiam remanente palentine non sit ecclesia in dampno totaliter remansura, ordinamus, decernimus et mandamus quatinus par-

tem honeris expensarum quas pro iam dicta tercia eruenda de manibus clare memorie Alfonsi regis Legionensis palentina fecit ecclesia çamorensis agnoscat ecclesia CL morabetinos burgalensis monete reffundens ecclesie palentine quas tunc solvi volumus et mandamus cum primo possessionem predicte tercie facta fuerit ecclesia çamorensis; super qua solutione eandem ecclesiam prestare decernimus palentine fideiussoriam cautionem, prohibentes ne çamorensis ecclesia de predicta tercia quicquam percipiat antequam de dicta summa pecunie facta sit plena solutio ecclesie palentine.

In cuius rei testimonium nos predicti arbitri presenti carte sigilla nostra duximus appendenda.

155.

Don Alffonso por la gracia de Dios rey de Castilla, de Toledo, de León, de Gallicia, de Sevilla, de Córdova, de Murcia et de Iahén.

Al conceio de Villar de Frades. Salut et gracia.

Sepades que sobre contienda que era entre la eglesia de Palencia e la eglesia de Çamora sobre las tercias que pertenescen al obispo en las eglesias de Villar de Frades, a plazer de ambas las partes metiéronse en mano de amigos que estodiessen en su mandado et aquella parte que no estodiesse a su mandado que pechasse al otra parte mill aureos; et estos amigos avenidos mandaron que estas tercias fuessen de la eglesia de Çamora; et depués desto el obispo de Palencia e el obispo de Çamora enviaronme pedir merçed que lo mandasse complir, onde vos mando que recudades al obispo et a la eglesia de Çamora con estas tercias sobredichas e que ge las paredes bien et las dedes a quien el obispo de Çamora mandare e non fagades end al.

Dada en Urdunna XIX dias de dezembre en era de mill et novaenta et tres annos.

Miguel Fernández de León la mandó de mandado del rey; Diego Eánez la fizo.

156.

Connoscuda cosa sea a quantos esta carta vieron cómo yo Estevan Domingo de Toledo, omne del rey, vendo a vós don Suero Pérez obispo de Çamora treinta arançadas de olivar con su figueral et las mis casas et la mi parte del molino et la vinna que yo he en Pilas, aldea de Sevilla, el qual heredamiento a mí ovo dado el rey don Alffonso por su carta plomada; todo este heredamiento sobredicho vos vendo yo Estevan Domingo por ciento moravedís alffonssís a quinze sueldos de pepiones el moravedí o a siete sueldos et medio de burgaleses el moravedí los quales yo recebí de vos et so pagado dellos.

Et por estos ciento moravedís sobredichos vos vendo yo Estevan Domingo a vós don Suero Pérez todo este heredamiento sobredicho con entradas et con exidas et con todas sus derechuras las que ha et las que deve aver. Et desoy que es fecha esta carta que sea vuestro aver de vuestros averes et que fagades dello et en ello lo que vós quisiéredes commo de vuestro. Et de todo este heredamiento sobredicho me desapodero yo Estevan Domingo el sobredicho et non retengo en él pora mí nin pora nengún omne por mí nenguna demandança nin nenguna derechura por nenguna manera, pues de todo me desapodero yo Estevan Domingo et apodero a vós don Suero Pérez que sea vuestro assi como sobredicho és.

Et todo este eredamiento sobredicho con su figueral et con la mi parte del molino et con las casas et con la vinna assí como sobredicho es vos vendo yo Estevan Domingo el sobredicho como fuero es de Sevilla en las compras et en las véndidas con María Darac.

Et porque esta carta sea firme et estable et non benga en dubda yo Estevan Domingo fago testigos de sobre mí a los que metrán sus nonbres en fin della.

Facta carta sábado XV días de enero era de mill et CC et LXXXXIIIIa annos.

Ego Micael Domínguez fijo de Domingo Çambrano testis. Ego magister Fernandus çemorensis canonicus domini regis fisicus testis et ego Garsias

Fernandi canonicus lucensis et domini regis scriptor testis. Ego Petrus Egidii çamorensis domini regis scriptor testis.

Et yo García Gómez de Almoguera escreví esta carta et so testigo della.

159.

Conoscida cosa sea a todos aquelos que esta carta viren, partida por a.b.c. que nós don Iohán deán el cabildo de Sançalvador de Çamora

porque entendemos fazer prol de nostra egrisia fazemos cambio con Pedro Pereç leygo de Cubielos en esta guisa: Nós don Iohán et el cabildo damos a esse Pedro Pérez unas casas que avemos en Cubielos alí hu está la carniçaría et de la otra parte cerca elas están elas casas desse mismo Pedro Pérez. Et Pedro Pérez da a nós por cambio destas casas otras casas que avía en Moreyrola de Miro que iazen de la una parte cerca las casas de Justa Salgada et de la otra parte cerca las casas que foron de don Lobo; et danos con estas casas dos quinones de vinas de los quales el uno iaz cerca la vina que fu de Martín López, el otro iaz cerca la vina que fu de don Lobo.

Et por tal que este cambio sea estable et estas cartas firmes, nos don Iohán et el cabildo ponemos en ella nostro seello; et eu Pedro Pérez roguey a los juices et al conceyo de Çamora que mandassen en estas cartas poner el seello del conceyo, et nós juizes et conceyo manámolo assi fazer.

Facta carta era Ma CCa XCa IIIIa in mense julii, regnante in regnis Castelle et Legionis domno rege Alfonso; domno Sugerio existente episcopo in ecclesia zamorense, magistro Stephano et magistro Petro existentibus archidiaconis en eadem.

160.

In Dei nomine. Amen.

Notum sit omnibus presentis scripti seriem inspecturi quod nos magister Petrus archidiaconus ecclesie zamorensis in Tauro et Gomecius

Petri canonicus çamorensis, fratres, de omnibus bonis patrimonialibus scilicet tam de domibus que olim fuerunt patris nostri que sunt inter ecclesiam sancti Martini et ecclesiam sancte Marie Nove Çamorensis quam de hereditate paterna que est in Canpeán et de mobilibus ipsorum bonorum talem facimus ordinacionem:

Volumus et statuimus quod sorores nostras dompna Maria et dompna Xemena predicta bona cum cupis et bobus et aliis mobilibus ad ipsa pertinentibus ab hac hora in antea habeant et retineant quo ad usumfructum dum vixerint possidenda; et si altera illarum decesserit, altera remaneat in usufructu predicto. Post mortem vero quarum et nostram alter fratrum nostrorum qui indigentior fuerit recipiat omnia predicta quo ad usumfructum similiter possidenda sed antequam bona predicta recipiat extimentur boves et instrumenta seu apparatus ipsius hereditatis et prestet sufficientem cautionem quod dictam extimationem cum cupis et aliis omnibus bonis hereditariis supradictis in morte sua relinquet alteri fratri suo si supervixerit vel si frater superstes non fuerit relinquet illi clerico qui de legitimo matrimonio natus proximior nobis fuerit de genere patris et matris nostrorum linea recta descendens.

Et antequam ipse clericus adeat bona predicta volumus quod coram episcopo vel loci archidiacono et aliis consanguineis nostris cupe, boves et alia mobilia extimentur et prestet eisdem sufficientem cautionem quod nichil de bonis predictis vendet, pignorabit vel aliquo alio modo alienabit, et quod reficiet domos quocienscumque opus fuerit et culturam debitam ipsis possessionibus adhibebit et quod omnia bona predicta et extimationem cuparum si a bonitate sua nimis descenderint vel si ad huc in bonitate sua perstiterint et ipsas cupas et extimationem aliorum mobilium per se vel per alium in morte sua restituet alteri clerico suo consanguineo nobis prosimiori ut supra dictum est patentes nostros recta linea contingenti.

Et hec forma semper servetur circa omnes alios clericos qui ad successionem predictorum bonorum fuerint evocandi ut non laycus exceptis predictis fratribus nostris sed semper clericus dum repertus fuerit de predicto genere nostro linea recta descendens ad sucessionem huius sub predictis cautionibus admittatur dum modo filios non habeat et ad clericatus ordinem idoneus iudicetur.

Item volumus quod iste clericus qui bona predicta possideat pro modo suo possibilitatis aliis suis consanguineis nostri generis indigentibus benefacere teneatur; et si tempore procedente in continentie deditus filios procreaverit aut cum possit benefacere nostris consanguineis, ut predictum est, noluerit, ab eo aufferantur bona predicta et alii clerico eiusdem generis sub predictis cautionibus assignentur.

Et si duo vel plures clerici in eodem gradu reperti fuerint, dicta bona

sub predictis cautionibus ei qui moribus et sciencia ad olericatum aptior fuerit assignentur.

Et quocienscumque fuerint alicui assignanda per litteram domini episcopi vel archidiaconi qui pro tempore fuerint datis predictis sufficientibus cautionibus assignentur et has cautiones aliis consanguineis proximioribus tam laicis quam clericis quasi intersit eorum teneantur prestare.

Item volumus quod si post mortem sororum nostrarum aliquis nostrum in seculari conversatione superstes fuerit libere valeat recipere et retinere dicta bona ita quod promittat bona fide quod post mortem suam restituet dicta bona alteri fratrum nostrorum qui indigentior fuerit vel proximiori clerico de genere nostro prout superius est expressum; post mortem vero nostra prehabita discussione coram episcopo vel archidiacono supradictis assignentur ut dictum est illi clerico cui fuerint assignanda.

Et si aliquis clericus de legitimo matrimonio natus repertus non fuerit et aliquis illegitimus de soluto et soluta progenitus de predicto genere linea recta descendens ad clericatum aptus inveniatur iam dicta bona ut dictum est superius assignentur.

Item, si nullus clericus tam legitimus quam illegitimus de genere parentum nostrorum linea recta descendens repertus fuerit sepefata bona illi clerico proximiori qui ex linea transversali consanguinitatem parentum nostrorum attigerit sub prefatis cautionibus assignentur.

Et ego dopna Maria soror vestrum domini archidiaconi et dompni Gomecii predictorum volo ut post mortem meam quicquid iuris habeo in dictis bonis patrimonialibus transfferatur ad fratres et clericos generis nostri ut Illud habeant in usumfructum dum vixerit successive tenendum iusta formam que a vobis superius est expressa.

Item adicimus quod si nullo clerico de genere nostro prout dictum est superius repertus fuerit dicta bona ad zamorense capitulum transferantur et si ob aliquod impedimentum dictum capitulum dicta bona retinere non potuerit prefata bona distraat et precium recipiat ex eisdem.

Item volumus quod post mortem nostram, sororum et fratrum nostrorum quocienscumque memorata bona fuerint alicui clerico assignanda fiat illa asignatio presente aliquo pro capitulo çamorensi si illi assignationi voluerint interesse.

Et ut hec in dubium venire non possint nos archidiaconus et Gomecius supradicti sigilla nostra duximus presentibus adpendenda.

Et ego dicta Maria quia sigillum proprium non habeo per me appositione sigillorum fratrum meorum presentibus aprobavi.

Actum est hoc Zamore IIo idus octobris, anno domini Mo CCo Lo VIIo.

164.

Conoçuda cousa sea a quantos esta carta viren que nós, Ruy Pelayz, fiyo de Pelay Rodríguez de Touro, e Elvira Rodríguez, marido e muyier, por tal que podamos mays desenbargadamientre fazer servicio a nuestro

señor Ihesu Christo, anbos ensenbla e cada uno por sy, de nuestra buena e livre voluntade renunciamos al sieglo. E yo, Roy Pelayz, renuncio al derecho que hey de morar e de vevir con mia moyer doña Elvira Rodríguez, e outrossy renuncio a todo el outro derecho que you ey en sua persona e prometo perpetua continencia e doume a la Orden de la Cavallería de Santiago e dou licencia a mía moyer doña Elvira Rodríguez que tome la sobredicha Orden ou outra qual le plouguier.

E porque esta cousa sea cierta e non venga en dubda, nós, sobrenombrados Roy Pelay e Elvira Rodríguez rogueymos al prior e al convento de los predicadores e a mestre Gil, chantre de Çamora, e a don García Móniz, canónigo, vigario del bispo de Çamora que metan sous seyellos en esta carta.

E nós, prior e convento e chantre e García Móniz devandictos, a rogo de marido e de la moyier sobredictos metimos nostros seellos en esta carta.

Actum Zemore, in eclesia fratrum predicatorum, anno Domini Mo CCo Lo VIIIo.

165.

Conocida cosa sea a quantos esta carta viren cómo yo donna Elvira García, muyer de Domingo Pérez de Toro, alcayde del re, dimito aquella rienda que tien Domingo Pérez del cabildo de Sanctiago, tan bien de vinnas como casas como heredat; que yo nin mios fiyos non queremos dello parte, que se avinier pasamiento de mi o de Domingo Pérez, mío aver nin de míos fiyos, elo ganado el por ganar no lo obligamos en esta rienda por pagar en ella cosa del mundo; e lo contradigo que se alguna cosa avinier que nunqua faga entrega en no mío aver nin en no de míos fiyos.

E esta defensión fago yo por mí e por míos el anno que fue ela gran xena de los ríos, seyendo Domingo Millán de Salamanca alcayde en Toro; esta deffenssion fuy fecha sábado otro día de sancti Beneyto, X dias por andar de marcio, era Ma CCa et LXXXXa VII annos.

Firmas: Domingo Millán allcayde en Toro, don Bertholamé, don Assenssio, Alfonso Sánchez, Gomez Ferrandez yerno de Tiboba et so cunnado

Domingo Juanes, Martín Carro, Vinián Sánchez et Matheo Sánchez et Ruy Fernández et Gutier Moniz que facía esta carta et Iohán Pérez canóligo de Santiago et don Assenssio hermano de Tiboba.

166.

Cunctis hanc scripturam cernentibus innotescat quod ego P. Benedicti magisterscolarum zamorensis, vicarius magistri Stephani archidiachoni eiusdem loci, ad instanciam Roderici Pelagii militis zamorensis graviter conquirentis quod domna Elvira Roderici uxor sua se cohabitare sicut uxor viro indebite detractabat, et ipsam districtione compelli ecclesiastica ad cohabitationem debitam postulantis, citavi eandem dominam cuius procuratore ac viro coram me pro tribunali sedente in prefixo termino constitutis, ex parte predicte uxoris quoddam instrumentum in iuditio exibitum fuit et lectum, cuius tenor totaliter de verbo ad verbum inferius est insertus, quo perlecto, supradictus vir universa in eadem instrumento contenta confessus est esse vera, ipsa etiam tunc expressim approbans et aceptans; quam ob rem ego prenominatus vicarius presentibus testibus infrascriptis diffinitivam inter eosdem coniuges tuli sentenciam sub hiis verbis:

«Ego P. Roderici magisterscolarum zamorensis, vicarius magistri Stephani archidiachoni eiusdem loci, petitionem Roderici Pelagii militis zamorensis quantum contra domnam Elviram Roderici uxorem suam michi proposuit intellecta, tenore etiam instrumentorum quod ex parte ipsius uxoris coram me in iuditio fuit exibitum diligenter perpenso, considerata insuper confessione prefati R. viri sui quantum in iure fecit super articulis in eodem instrumento contentis, memoratam domnam Elviram uxorem iuditiali absolvo sententia ab inpetitione Roderici Pelagii viri sui».

Nomina testium qui presentes fuerunt hec sunt. Mestre Gil, chantre de la eglisia de Çamora; Gil Meyrino, racionero desa misma eglisia;

Pedro Giraldo, clérigo desa misma eglisia; don Estevan, clérigo de sancta Colomba; Pedro Gil, clérigo de sanct Martín el Pequenino, don Gil clérigo de sancta María ela Nova; Martín Amador, clérigo de Çamora, Pedro Domingo, capellán de Pelay Rodríguez, Martín Fernández et Symón Anaez, clérigos desse mismo Pelay Rodríguez, don Pedro, clérigo de Coureses; Gil Domínguez, sobrino de don Gil el sochantre, Martín Fernández cavallero, Fernant Gómez fiyo de Mioro Godina, Martín Martínez fiyo de Tereysa García, Domingo Pérez de sanct Lourienze, don Iohán clérigo de sanct Torcade.

Ut autem plena super hiis habeatur omni tempore concordia ego sepefatus vicarius presenti carte sigillum duxi proprium appendendum.

Actum Zamore nonas madii era Ma CCa XCVII.

167.

Noverint universi presentem litteram inspecturi quod ego Didacus Gundisalvi confiteor me recepisse a vobis venerabili patre S. episcopo zemorensi porcionem ecclesie sancti Petri que dicitur de Porta Putei Antiqui in Tauro, quam michi contulistis ratione iuris patronatus quod habetis in ea, recognoscens vos et alios episcopos zamorenses qui pro tempore fuerint dominos et patronos tam in temporalibus quam in spiritualibus.

Et promitto vobis bona fide et successoribus vestris obedire tanquam patronis et episcopis zamorensibus in temporalibus et in spiritualibus ut superius dictum est iusta canonicis sanctiones.

Et quia sigillum proprium non habeo rogavi magistrum Garsiam archidiaconum zamorensem in Tauro et Dominicum Iohannis archipresbiterum in eodem loco ut presentem cartam sigillis suis conmunirent; et nos magister G. archidiaconus et Dominicus Iohannis archipresbiter supradicti ad preces Didaci Gundisalvi cartam istam nostris sigillis fecimus roborari.

Datum Tauri, Vo idus ianuarii, era Ma CCa XCa VIIIa.

168.

Noverint universi ad quos presens scriptum pervenerit quod nos I., Dei gratia compostellanus archiepiscopus, P. astoricensis, M. lucensis, I. auriensis, I. mindoniensis et E. tudensis episcopi vidimus, tenuimus et diligenter inspeximus patentem litteram domini Alfonsi clare memorie illustrissimi regis Legionis et Gallecie eius sigillum harensum habentem et non viciatam, non cancellatam, non abolitam in omnique parte suspicione carentem cuius tenor talis est:

«In nomine Domini nostri Ihesu Christi. Amen...»

In cuius rei testimonium presenti carte sigilla nostra duximus appendenda.

Actum Hyspalis, idus ianuarii anno Domini Mo CCo sexagesimo.

169.

P. Dei gratia compostellanus archiepiscopus.

Dilectis suis archidiacono de Olmedo et domno Nicholao canonico abulense. Salutem et sincere dilectionis affectum.

Ex parte venerabilis fratris nostri episcopi et dilectorum nostrorum decani et capituli zemorensis nobis extitit intimatum quod cum inter ipsos ex una parte et R. Petri maiorem comendatorem, priorem et con-

ventum de Alcantara Ordinis Calatravensis ex altera coram dilecto nostro R. cantore salamantino ex delegatione nostra super presentationibus, institutionibus, procurationibus ecclesiarum et rebus aliis quas predictus Ordo habet in diocesi zamorensi questio verteretur, ex parte predictorum episcopi et capituli contra eunden iudicem fuit in modum exceptionis obiectum quod cum dictus iudex prestimonium teneat ab ipso Ordine ex hoc et ex aliis exceptionibus legitimis que in actis inter ipsas partes coram eodem iudice confectis plenius continentur, eisdem episcopo et capitulo suspectus merito habebatur iudex esse non poterat in ac causa et quia predictus iudex exceptiones huiusmodi admittere recusavit, ex parte dictorum episcopi et capituli ad nostram audientiam extitit appellatum.

Quocirca discretioni vestre mandamus quod vocatis qui fuerint evocandi si inveneritis predictam exceptionem vel aliquam aliam legitimam que in actis continentur ex quibus vel qua ad vos extitit appellatum esse vera iuxta tenorem litterarum nostrarum dicto cantori directarum tum eandem fine debito terminetis, nichilominus in irritum revocantes si quid appellationem hunc inveneritis atemptatum; alioquin partes ad prioris iudicis remittatis examen facientes quod decreveritis per censuram ecclesiasticam firmiter observari.

Testes autem qui fuerint nominati si se gratia, odio vel timore subtraxerint censura simili erogatis virtuti testimonium prohibere, quod si ambo hiis exequendis interesse non poteritis aliter vestrum ea nichilominus exequatur.

Datum apud Palles, XIIIIo kalendas novembris, era Ma CCa nonagesima octava.

170.

Noverint universi ad quos presens scriptum pervenerit quod nos B., divina providencia hyspalensis archiepiscopus, M. legionensis, frater P. carta ginensis, frater ... astoricensis episcopi, vidimus patentem litteram sigillatam sigillo pendenti concilii zamorensis, non cancellatam nec abo-

litam nec in aliqua parte sui viciatam omnique etiam suspitione carentem et factam in hunc modum:

«Cognosçuda cosa sea......»

In cuius rei testimonium presenti carte sigilla nostra duximus appendenda.

Actum hoc Hispali, XIIo kalendas ianuarii, ano Domini Mo CCa sexagesimo.

171.

Noverint universi presentem paginam inspecturi quod nos S. divina providencia toletane sedis archiepiscopus, Hyspaniarum primas et domini regis cancellarius, frater M. segobiensis, P. Gehenensis, F. Cordubensis episcopi, vidimus, tenuimus, diligenter inspeximus patentem litteram sigil latam sigillo pendente concilii zamorensis, non cancellatam nec abolitam nec in aliqua parte sui viciatam omnique etiam suspitione carentem factam in hunc modum:

«Cognosçuda cosa sea...»

In cuius rei testimonium presenti carte sigilla nostra duximus appendenda.

Actum hoc Hispali, XIIe kalendas ianuarii, anno Domini Mo CCo sexagesimo.

172.

Conosçida cosa sea a quantos esta carta vieren que sobre querellas que ante nos don Alffonso por la gracia de Dios rey de Castilla, de Toledo, de León, de Gallizia, de Sevilla, de Córdova, de Murçia et de Jahén fizo don Suero por essa misma gracia obispo de Çamora por sí et por so cabildo del conceio de Çamora, que dezia que fueron a la villa de Fremoselle con senna tendida et con conçeio pregonado, tan bien de villa como de aldeas que el obispo tenía de iur et de poder et ge la entraron por fuerça et lo desapoderaron della et quel echaron ende sos omnes, dlérigos et legos, que hy tenía et que metieron hy juyzes de so mano et que dessondraron a los juyzes que hy pusiera el obispo que non judgassen; et quel derribaron sos casas de morada que hy feziera et que ge las quemaron et quel despendieron et destruyron so pan et so vino et otras cosas muchas que el obispo hy tenía et quel cortaran arvores que avía en esta villa sobredicha de Fremoselle.

Nos aplazamos al conçeio de Çamora sobredicho por nostra carta en que mandamos que enviassen sos personeros ante nos a este janero mediado que agora pasó; et a este plaço venieron por el obispo et por el cabildo sobredicho Gil Pasqual raçionero de Çamora et Roy García clérigo del coro con carta de personería del obispo et del cabildo; et Lope Rodríguez et Velasco Meléndez et Iohán Pérez venieron por el conçeio con so carta de personería.

Et el obispo por sí et por so cabildo presentes los personeros de las partes pediónos por merçet que feziessemos al conçeio de Çamora quel entregassen la villa sobredicha de Fremoselle de que estava desapoderado et quel feziésemos correger et emendar así commo era fuero et derecho todos los otros tuertos et todos los otros dannos que recebiera en la sobredicha villa por el conçeio de Çamora.

Et porque nós sopiemos que estas querellas eran connoçudas de guisa que se non podían negar oviemos conseio con los arçobispos et con los obispos et con los ricos omnes et con los otros omnes bonos que eran en nostra corte, mandamos et tenemos por bien et por derecho que si el conçeio de Çamora tiene esta villa de Fremoselle que la entregue al obispo de Çamora ho a quien él mandare assí como la tenía ante que ge la el conçeio entrasse; et se por la ventura el obispo la tiene por sí o por sos omnes que se la tenga et el conçeio non ge la entregue; et si el obispo non la tiene nin el conçeio mandamos a Pedro Guilelmo de Salamanca nostro alcalde que la entregue al obispo ho a quien él mandare en nostro logar; et se Pedro Guilelmo ovier algún embargo que non pueda hy seer a fazer esta entrega, mandamos a Estevan de Gá-

rate de Çamora que faga al obispo esta entrega ho a quien él mandar assi commo nós mandamos; et qualquier dellos que hy pudier seer será delante et sin otra demorança si el obispo tiene esta villa ho si la tiene el conçeio ho se la non tien ninguno dellos et segunt que fallar faga la entrega assí como sobredicho es.

Otrossí mandamos que el conceio de Çamora den al obispo ho a quien él mandar tanto quanto valían las casas quel derribaron en Fremoseelle; et demás denle la valía dotras tales casas segunt que las apreçiaren Pedro Guilelmo de Salamanca et el arçipreste et Pedro Vermuez de Çamora a que mandamos que vayan hy et que sepan en omnes bonos et en maestros iuramentados que las viron fechas ante que las derribassen quáles eran et las apreçien.

Et mandamos que el arçipreste et Pedro Guilelmo iuren en mano de Pedro Vermuez que iuró en nostras manos sobresta razón que lo fagan bien et derechamientre por amas las partes; et se hy todos non pudieren ho non quisieren seer mandamos que sean hy los dos dellos et lo cumplan assí como sobredicho es.

Otrossí mandamos que todos los otros dannos que el obispo reçebió en pan et en vino et en cubas et en todas las otras cosas que él avía en la villa de Fremoselle que ge las entregue todas el conceio de Çamora a tres doblo; et en tal manera que el mayordomo ho el casero del obispo que él hy tenía al tiempo ques el conceio entró la villa sobredicha que iure primeramientre quáles et quántas eran las cosas que hy perdió el obispo; et las cosas sabudas por iura mandamos que las aprecien estos omnes bonos sobredichos ho los dos dellos quales hy fueren et el apreciamento fecho mandamos que el conceio de Çamora faga la entrega al obispo ho a quien él mandar a tres doblo assí como sobredicho es. Et esta entrega le fagan tan bien del apreciamiento de las casas commo de las otras cosas del día que el apreçiamiento fuer fecho fata quarenta días so pena del doblo; et las árvoles que fallaren que cortaron ho destruyron péchenle por cada una arvor segunt que manda el fuero de Çamora.

Et esto mandamos salvo el derecho de amas las partes en todas cosas fueras ende aquellas cosas que aquí son mandadas.

Dada en Sevilla; el rey la mandó siete dias de março.

Fernán Romero la fizo.

Era de mill et dozientos et noventa et nueve annos.

173.

Conocida cosa sea a quantos esta carta viren cómmo nós don Pedro Guilelmo de Salamanca alcalde del rey et Pedro Vermuiz juyz de Çamora et Domingo Juanes arcipreste desse mismo lugar recibimos carta del rey que fuessemos a Fermoselle de que sse querelló el bispo de Çamora al rey que lle la entrara el conceio de Çamora por forcia et lo desapoderaran della et que lle derribara suas casas de morada et le tomaran so pan et so vino et le cortaran árbores et le fezieran otros dannos muchos assí como diz la carta del rey; et nos fumos al lugar et apreciemos las casas por mestres iuramentados en quatrocientos morabedís de leoneses, salva la piedra et la madeyra que hy stá que sse fica pora lo bispo; otrossí fallemos en lo obispo et en lo maordomo del bispo por iuramento que perdió el bispo por el conceyo quarenta et seys fanegas et media de centeno et III fanegas et V ochavas de cevada et V fanegas et II ochavas de millo et XVIII terraças de vino et II cubas que furon apreciadas en X morabedís et otras cosas menudas que furon apreciadas en XIIII morabedís et quarta de leoneses. Et fallamos que lle cortaron et destruyron sessaenta et cinco árbores.

Et después, XVIII días andados de abril veniemos al concello de Çamora et dexiémosle de parte del rey que den elos quatrocientos morabedís del apreciamiento de las casas doblados et el pan et el vino et los X morabedís de las cubas et los XIIII morabedís et quarta de las otras cosas que lo den al bispo a tres doblo o a sos personeros; et que lle den otrossí por las LXV árbores que lle cortaron et destruyron por cada una de las árbores segundo commo manda el fuero de Çamora; et dexiemos et emplaçiemos al conceyo que diessen et complissen a mestre García arcidiagano et a Iohán Domínguez et a Alffonso Gasco canónigos de Çamora et a Iohán Pérez vicario del bispo et a Iohán García clérigo procuradores del bispo o a cada uno dellos todas estas cosas sobredichas

deste día ata quarenta días so pena del dublo assí como manda la carta del rey.

Otrossí yo don Pedro Guilelmo presente Pedro Vermuiz et Domingo Juanes arcipreste sobredichos falley por verdade en omne buenos que el conceyo de Çamora entraron por forcia al bispo ela villa de Fermoselle, et porque el concello la tenía non ge la pude entregar et díxelli de parte del rey que la entregassen a los procuradores del bispo assí como manda la carta del rey.

Et que esto sea mays firme et non vienga en dulda yo don Pedro Guilelmo et Pedro Vermuiz et Domingo Juanes arcipreste sobredichos seellamos esta carta de nostros seyellos colgados.

Feca la carta de Çamora XVIII dias andados de abril en la era de mil et CC.os et XC et nueve annos.