In nomine sancte et individue Trinitatis, que a fidelibus in unitate colitur et adoratur. Quoniam pre ceteris hominibus regiam decet precipue maiestatem quemque sibi bene ac fideliter servientem donis remunerare, eapropter ego rex Sancius Dei gratia, domni Adefonsi bone memorie illustris Hispaniarum imperatoris filius, facio cartam donationis et textum scripture in perpetuum valiturum tibi Munioni Garsie de Quintanilla de Bon et filiis tuis et omni generationi tue illam prenominatam hereditatem de Fonte Burova, ipsam quam tenuit Petrus Carrillo in honore, ut habeatis eum et possideatis iure hereditario in perpetuum. Ita inquam dono tibi eum et concedo et concedo ubicumque eum in predicta villa invenire poteris ut facias inde quidquid volueris, vendendo, donando, uel concambiando cuicumque tibi placuerit libere ac quiete. Et hoc facio tibi pro servicio quod mihi multociens fecisti. Si quis hoc meum factum infringere voluerit, sit maledictus et exconmunicatus, et cum Juda proditore Domini in inferno damnatus.
Facta carta in Soria sub era MaCaLXXXXaVIa, mense Febroario, anno quo domnus Adefonsus, famosissimus Hispaniarum imperator, obiit; Sancio, rege Navarre, existente vassallo domni regis. -Ego rex San-
cius hanc cartam, quam fieri iussi, meo proprio robore confismo. SIGNUM REGIS SANCII. Sancius rex Navarre cf. Comes Almanricus cf. Comes Poncius cf. Comes Lupus, alferiz regis, cf. Comes Vela, tenens Grainum, cf. Gomez Gonsalvez, maiordomus regis, cf. Guterre Fernandiz, potestas in Castella, cf. Johannes Toletanus archiepiscopus et primas Hispanie cf. Reimundus Palentinus episcopus cf. Petrus Burgensis episcopus ct. Johannes Oxomensis episcopus cf. Cerebrunus Segontinus episcopus cf. Rudericus Calagurrensis episcopus cf.In nomine Domini nostri Jhesu Christi, amen. Decet regiam potestatem aliquem sibi bene et fideliter servientem donis remunerare. Qua propter ego Aldefonsus, Dei gratia rex Castelle et Extremature, do vobis domno Moniu Garciz et uxor uestra domna Elfira et filiis et filiabus vestris iure hereditario in perpetuum illam criazon quod pater meus vobis dedit rex Sanccius in Fonte Burova; dono vobis et confirmo istam donationem quod pater meus vobis dedit ut habeatis et possideatis in perpetuum et cum suos foros. Et hoc nostrum factum semper sit firmum. Si quis vero ex proienie mea vel de extranea istum nostrum donativum disrrumpere voluerit, sit a Deo maledictus et excomunicatus, et cum Juda Domini traditore in inferno dampnatus, et insuper pectet in coto regie parti mille morabetis. Facta carta in Naiera mense Maii era millesima ducentesima carta, regnante rege Aldefonso in Castella et in Naiera et in Extrematura et in Asturiis. Et ego rex Aldefonsus, qui hanc cartam fieri iussi, manu propria roboro et confirmo SIGNUM
REGIS ALDEFONSI. - Johannes Toletane sedis Archiepiscopus, Hyspaniarum primas, cf. Raimundus Palentinus episcopus cf. Petrus Burgensis episcopus cf. Rodericus Calagurritanus episcopus cf. Sanccius Avilensis episcopus cf. Celebrunus Segontinus episcopus cf ... Comes Nunnus cf. Comes Lupus cf. Albarus Petriz cf. Gomez Gonsalvez cf. Gonsalvo Roiz cf. Petrus Amalrric cf. Gomez Garciz cf ....In nomine sancte et individue Trinitatis, Patris et Fini et Spiritus Sancti, amen. Que loquimur facile transeunt; que vero scripto commendamus rata firmaque teneamus. Eapropter notum sit omnibus tam presentibus quam futuris quod ego Teresa Gonsalveç pro salute et remedio mariti mei, pro redemptione etiam et quiete anime mee parentumque meorum, spontanea voluntate, libenti animo, do et concedo Deo et hospitali Sancte Marie de Torres, quod est Situm inter Rave et Fornillos, communi etiam strata que ducit ad limina beati Jacobi, cum omnibus pertinentiis suis et hereditatibus. Etiam dono totam hereditatem que mihi contingit in Castrillo et totam hereditatem quam ego comparavi et adquisivi in Sancta Maria de Taiadura et in Villa Frandovideç et in Barriolo et illud de Villa Vedon et de Villa Felmiro quam michi dedit rex Aldefonsus. Has omnes hereditates dono atque concedo cum montibus, fontibus, ingressibus et regressibus et cum omnibus pertinentiis suis integro do omnipotenti Deo eiusque pauperibus regique Aldefonso eius-
que successoribus firme et inrationabiliter possidendas. Et etiam dono predicto loco res omnes meas mobiles. Dono etiam meum proprium solare quod habeo in Buris, quod est situm in barrio Sancti Romani inxta Martinus Ferrero et fratribus suis et iuxta Johanne Pas chasio et iuxta illo camino et iuxta illas carreras. Hec omnia predicta et quicquid deinceps adquirere potero omnibus diebus vite mee do predicto hospitali cum concessione et voluntate filiorum meorum et parentum meorum. Si quis ex progenie nostra vel aliena hanc nostram donationem infringere voluerit, in primis iram Dei omnipotentis incurrat, et cum Juda proditore in inferno inferiori penis dampnetur eternis. Facta Burgis V kalendas Mai era MaCCaXIXa, Aldefonso rege una cum uxore sua regina Alienor filiisque suis Sancio et Berengaria regnante in Castella et Conca et Strematura et Toleto. Lupus Diac, maiorinus regis in Castella, cf. Garsias Ruderici de Aguilar, cf. Martinus Gonsalveç de Contreras, cf. Rudericus Guterreç, maiordomus curie regis, cf. Gomeç Garsie, alferiz regis, cf. Paulus fecit.In Dei nomine. Notum sit omnibus hominibus tam presentibus quam futuris quomodo ego dompna Stephania Nazaren una cum filias meas dompna Gontrodo et dompna Juuana, filias de Alvar Peidrez, vendimus vobis don Garcia Fredinandez et uxori vestra dompna Teresa Munnioz illa hereditate quam habemus in Villaldemiro, quod fuit ex dompna Crestina, nostra avuncula, et fuit ex nostro visavunculi Alvar Fannez, donos, agros, vineas, molinendis, ortros, linares, cannamares, ferragines, eras, pascuis, ri-
vis, montes et fontes, exitus et regressitus, quantum nobis ibi pertinet ex Alvar Fannez unde nos hereditare debemus, tali modo cum voce et hereditate; et accepimus in precio C et L mor. alfonsis, accepimus una mula per los L., et un manto de escarlata per los XL. et LX mor. en oro: isto est el precio et en corroboratione IIIIor mor.Ego dompna Stephania Naçaren, una cum filias meas, qui vendimus, sumus paccatas ex toto precio et corroboratione, et non remansit nichil per dare ex quantum vobis Garcia Fredinandez et uxori vestre et nobis in unum convenimus.
Facta carta notu die in die Ascensione Domini, in mense Madio, sub era m.a cc.a XLI, regnante rege Aldefonsus cum regna Lionor in Toleto et in Conca, in tota Estremadura et in Burgos et in Castro et in Castella et in omni regno suo. alfieraz comite Fredinandus; maiordomus, Rodericus Roderici; merino maior, Guterrus Díaz; electus Burgensis, Ferrando Gonçaluez.
Ego dompna Stephania Naçaren, una cum filias meas dompna Gontrodo et dompna Juana, qui hanc irtam fieri iussimus, coram his testibus confirmamus et roboramus. Huius rei veritate sunt testes: Rodericus Gonçalviz, abbas Sancti Vincenti ex Billamaior, cf; Petrus Ferrandiz de Arenas, cf; Gonçalvo Gonçalvez, cf; Ferrand Gascon de Villaldemiro, cf.; Petrus Martinez, fi de Miecha, cf ; Gonzalvo de Oro Maria, testis: Dominico Johannes presbyter, testis; Pedro Filio presbyter, testis; Martin Gonçalvez, testis; Martin Migael, testis; Johannes Esquierdo, testis. Et concilio de Villaldemiro testes et auditores et confirmatores.
Garcia Gonçalvez, filius Gonçalvo Pelaez de Ferrera, et don Estevania Naçaren sunt fiadores de mancomun quod redrent de ista hereditate illis quod hereditare debent in illa ex proienie Alvar Peidrez et de Alvar Fannez, sicut forum terre est. Si quis ex nostro genere vel alieno istum nostrum factum franigere vol-
uerit, in primis habeat iram Dei omnipotentis et ex sancta Maria cum omnibus sanctis; sit maledictus et excommunicatus; cum Juda traditore in inferno dampnatus; obsorbeat eos terra, sicut obsorbuit Datan et Abiron qui Deum negaverunt; nont habeant hereditatem in regno Christi et Domini, et pectet in cotu regi qui terram obtinuerit C. morauetinos, et vobis don Garcia Fredinandez et uxori vestre Teresa Munnioz ista hereditate dupplicata restituat in simili tali loco vel meliori. Jacobus notarius, Pelagio merino, titulavit.In Dei nomine. -Notum sit omnibus hominibus tam presentibus quam futuriis quod ego dompna Urracca, filia de Martin Petri Miecha de Villaldemiro, ex magna mea voluntate vendo vobis Garla Fredinandez et vestra uxor Terasia Munnioz quantum mihi pertinet in illo orto quod ego habeo in Villaldemiro, quod fuit de meus pater, cum arbores et cum molino et cum quantum mihi ibi pertinet cum voce et demanda et cum exitus et regressitus, in precio per isto orto LXII morabetis, et in corroboratione I morabeti Ego dompna Urracca sum paccata ex toto precio et corroboratione quantum ego et vos Garcia Fredinandez et vestra uxor dompna Terasia Munnioz in unum convenimus, et non remansit nichil per dare. Et sunt alletanei, ex una parte Petrus Martinez meus frater, et ex alia parte filios de Johannes Estevanez et filios de don Bela, et in somo et in fondon el arroio.
Facta carta die notu in die Sancti Clementi, in mense novembris, sub era Ma CCa XLa IIIa, regnante rege Aldefonso cum regina Alionor in Toleto et in Conca et
in Burgos et in Castella et in omni regno suo; alfieraz, comite Fredinandus, maiordomus Gonzalvo Roiz, me rino maior Guter Diaz. Ferrand Gonzalvez, Burgensis episcopus. Ego dompna Urracca, qui hac carta fier iussi et coram his testibus confirmavi et roboravi. Gonzalvo Gonzalvez confirmat, Ferrand Martinez confirmat, Don Guterre el monge, testis, Don Gonzalvo de Oro Maria, testis, Petrus Andres de Arenas, testis, Martin Gonzalvez, testis, Don Dominico, filius de Petrus Micael, testis, Dominicus Johannes abbas monastirii, testis. Don Petrus presbyter de Palaciolos, testis. Et concilio de Villaldemiro testes et auditores et confirmatores.Si quis ex meo genere vel alieno istum meum fac tum vel ista carta infringere voluerit, in primis habeat iram Dei Patris omnipotentis et ex sancta Maria cum omnibus sanctis, sit maledictus et excommunicatus, cum Judas traditore in inferno dampnatus, et pectet in cotu regi qui terram tenuerit c. morabetis, et vobis Garcia Ferrandez et vestra uxor dompna Teresa isto orto dupplicato in tali loco vel meliori restituat. Jacobus notavit et de manu sua hoc signum fecit.
In Dei nomine. Ego dompna Urracca, filia de Martin Petriz Miecha de Villaldemiro, vendo vobis don Garcia Fredinandiz et uxore vestra dompna Terasia Munnioz illa terra de Torre, quantum mihi ibi pertinet per x. mor. Et sunt alletanei ex ipsa terra ex una parte la terra quod est de Sancti Vincentii de Villamaior, et ex alia parte Roi Gonzalvez, et ex alia Becent Johannes, et ex alia viam que vadit ad Torre. Et ego dompna Urracca sum paccata ex toto precio et
corroboratione, et non remansit nichil per dare ex quantum vobis mecum in unum convenimus. Facta carta die notu Scolastice Virginis, IVo Idus in mense Febroarii. sub era Ma CC. XLa, regnante rege Aldefonsus cum regina Lionor in Toleto et in Conca, in Burgos, in Castro et in omni regno suo; alfieraz comite Fredinandus, maiordomus G. Roiz; merino maior Guter Diaz; electo in Burgos Ferrand Gonçalvez. Ego dompna Urracca, qui hanc cartam fieri iussi coram istis testibus corroboravi et confirmavi. Huius rei sunt testes: Roi Ferrandez de Valdorrios t., Diago Gonçalvez de Celada t., Ferrand Gascon de Villaldemiro t., don Gonçalvo de Oro Maria t., Dominicus Johannis ts., Johannes Gillelmez f., Pedro Garciez f., don Johannes scriba t. Et concilio de Villaldemiro testes et auditores. Si quis etc. Jacobus me titulavit.In Dei nomine. Ego don Vela Garciez, filio de don Garcia Ordonnez, bona voluntate vendo et roboro vobis domnus Garsias Ferrandez et uxor vestra domna Maior Arias totam quantam hereditatem ego habeo et soror mea Urraca Garciez in Bilviestre et in suos terminos et totum quantum ad nos ibi pertinet, scilicet: sas, terras, vineas, ortos, arbores, molinos, prata, solares populatos et non populatos, montes, et fontes, pascuis et rivis, cum introitibus et exitibus et cum omnibus suis pertinenciis, totum ab omni integritate, et accipio a vobis in precio C. morabetinos bonos directos, et unum mantum in roboramento, et so inde pacatus. Si quis is-
tam vendidam et istud roboramentum infringere voluerit, habeat iram Dei, et in cotum regis terre Dtos morabetinos persolvat, et vobis domnus Garsias Ferrandez et uxor vestra domna Maior Arias istam vendidam et istud roboramentum sit dupplatum vel melioratum in simile tali loco.Facta carta mense novembris, sub era Ma CCa La IIIIa, regnante rege Henrico in Burgis et in Toleto et in Castella et in omni regno suo; alferiz domini regis, comite Alvaro Nunii, Gundissalvus Ruderici, maiordomus curie domini regis, Ordonius Martinez, merino maiore in Castella, Rodericus Semenez, archiepiscopus Toletane sedis, Tellus Telli, episcopus Palentine, Domnus Mauricius Burgensis episcopus. Huius rei sunt testes qui viderunt et audierunt; de infançonibus: Ferrant Suarez, Gil Gilez, Ferrant Armillez, Garcia Johannes, Roy Suarez, Munno Peidrez de Vallúgera, Ordonio Alvarez. Armillo de Ormaza. De criazon de la Regina. Garcia Peidrez de Valladolith. Dominicus Adam. De Burgis: Don Matheo del Chastel, el alcalde, Don Johan Yaguez el alcalde, Don Martín el alcalde, Don Petrus Gonçalvez.
Et son fiadores de riedra ad forum terre de istam hereditatem suprascriptam: Don Ordonio de Castil Seraçin et don Vela Garciez.
Et dieron por mano a Petrus Acedreis que metiese en la heredat a don Garcia Ferrandez vel ad suo mandamiento. Nicholaus Martini scripsit.
In nomine Domini nostri Jesu Christi, amen. Notum sit omnibus tam presentibus quam futuris quod ego dompnus Stephanus, abbas Sancte Marie Vitis, et totus conventus eiusdem loci, vendimus vobis dompno
Garsie Fernandi et uxori vestre dompne Maiori omnem illam hereditatem quam habemus in Villa Silos, et quantum ad nos pertinet in monasterio Sancti Cybriani, et vocem et demandam ad fundos terre, videlicet, cum domibus et vineis, cum solaribus populatis et depopulatis et rivis, cum molendinis et pascuis, in fonte et monte, cum ingressibus et egressibus et cum omnibus directuris et pertinentiis suis, pro quingentis aureis, et sumus de illis paccati. Et ego dompnus Stephanus abbas, qui hanc cartam fieri iussi, propriis manibus meis eam roboro et confirmo. Raimundus prior confirmat, Garsias subprior confirmat, Rodericus sacrista et cantor confirmat, Eximinus cellerarius confirmat, Petrus vestiarius confirmat, Johannes provisor confirmat, Petrus provisor confirmat, Garsias hostalarius confirmat, Benedictus portarius confirmat. Et totus conventus confirmat. Si quis ex nostris vel aliis hanc nostram venditionem iniuste violare, auferre, vel minuere, vel contradicere ausus fuerit, sit maledictus et excomunicatus atque in inferno cum Juda traditore dampnatus, et insuper pectet in coto regi mille aureos, medietatem regi et medietatem vobis dompno Garsie Fernandi, et vobis hereditatem in tali vel simili loco dupplatam restituat.Facta carta IIIIo nonas febroarii, sub era ma cca La VIIa regnante rege Fernando in Toleto et Castella et in Extremadura et in omni regno suo; maiordomus regis Gundisalvus Royz, alfierez Lupus Didacus, merinus maior Gundisalvus Petri de Arniellas. Huius rei sunt testes: de militibus: Fernandus Bermudez, Sencius Fernandez, Lupus Semenez, Rodericus Petri, Garsias Royz, Gundisalvus Petri, Martinus Petri, Petrus Gundisalvi, Rodericus Diez, Dompnus Armillo, Petrus Ferdinandi Moralega. De presbyteris: Rodericus Dei gratia abbas Sancti Petri de Arlantia, Dompnus Didacus capellanus, Petrus clericus Sancte Marie de Fanokez. De laicis: dompnus Martinus, magister de la
Noz. De Torre de Patre. dompnus Stephanus. De Torre Domer: Petrus Diez. Petrus Kyrici, Gundisalvus de Quintanilla de Rivo de Francos.Ego Stephanus scriptor qui hanc cartam scripsi, die et anno ut supra.
In Dei nomine. Notum sit omnibus hominibus presentem paginam inspecturis quod ego Rodericus Roderici, filius Roderici Didaci, non pro metu, nec pro turbatu sensu set propter meam spontaneam voluntatem vendo vobis don Garcia Ferdinandiz et uxori vestre domna Maiori illa mea propria hereditate quam ego habeo in Sancta Maria de Fanovequez et in suos terminos, terras, vineas, casas pobladas et per poblar, et solares et eras et ferragines, ortos, arbores, linares, cannamares, molendinis, rivis, pascuis, pratos, fontes, pontes, montes, ecclesias, ospitales, cum exitus et regressitus et quantum mihi ibi pertinet in Sancta Maria de Fanovequez et in suos terminos todo vobis vendo illo, quantum est nominatum desuper isto vendo vobis a fondos terra cum voce et demanda por DCC morabetis in precio et corroboratione, et sum pac cato ex toto precio et de corroboratione, et non remansit nichil pro dari ex quantum ego et vobis don Garcia Ferdinandiz et uxori vestre domna Maiori in unum convenimus. Fiador de sanamento ego Rodericus Roderici qui vendo.
Facta carta notu die veneris ante Ramis, in die Sancte Marie Annunciacio in mense Marcii, VIII kalendas Aprilis sub era Ma CCa LXa, regnante rex Ferdinandus cum regina Beatrice in Tolleto et in Estremadura, de Vilche usque ad Sanctum Emeterium, de
la Moya usque ad Sanctum Sebastianum, de Bitoria usque ad Sanctum Facundum, et in Burgos et in Castro et in Castella et in omni regno suo; alfieraz regi Lupus Didaci, maiordomus regi Gundisalvo Roderici; archiepiscopus in Tolleto Rodericus Semmeniz, Mauricius Burgensis episcopus, Ferrand Ladron, merino maior. Et ego Rodericus Roderici, qui hanc carta istius vendicionis fieri iussi, coram his testibus confirmavi et roboravi. De militibus huius rei sunt testes: don Roderico Garcia de Orçegon cf. Garcia Lopez de Torquemada cf. Gundisalvus Garciez de Torquemada cf. don Petrus Luppiz cf. Gil Gilez de Osorno cf. Garcia Gonçalvez de Valverde cf. Ferdinandus Gonçalviz frater eius cf. Guter Gonçalvez de Fenestrosa cf. Petrus Gundisalvez cf. Ferrand Martinez cf. Alfonso Petriz cf. Alcaldibus de Burgos: Ordonius Alvarez cf. don Johan Petriz t. don Petrus Enriche t. don Elias de Limoges t. don Guillem Constanz t. don Pardo t. don Dominico fi de Garci Coisso t. Ista vendida fuit delant el rex in Munnio facta. Siquis ex meo genere vel alieno istum meum actum ex ista vendicione vel ista carta temptare voluerit, in primis habeat iram Dei Patris omnipotentis et ex Sancta María cum omnibus sanctis, sit maledictus et anathematizatus, cum Juda traditore in inferno dampnatus, et pectet in cotu regi mille libras aurei, et vobis dompnus Garcia Ferdinandiz et uxori vestre domna Maiori vel filiis vestris vel filiabus ista hereditate dupplicata restituat in simili tali loco vel meliori. Jacobus de Villaldemiro me titulavit.Per presens scriptum tam presentibus quam futuris notum sit ac manifestum quod ego
Ferrandus, Dei gratia rex Castelle et Toleti, una cum uxore mea Beatrice regina et cum filiis meis Alfonso, Frederico et Ferrando, ex assensu et beneplacito domne Berengarie regine genitricis mee, pro multis serviciis et magnis que michi fecistis et adhuc facere non cessatis, facio cartam donacionis, concessionis et confirmationis et stabilitatis vobis domno Garsie Ferrandi, dilecto meo, vestrique heredibus perpetuo valituram. Dono itaque vobis et concedo Figuerolam, que est in termino de Alarcos, cum aquis, pratis, rivis, montibus, fontibus et terris cultis et incultis et cum omnibus terminis suis prout in presenti pagina declaratur; videlicet, de rostro serre que est contra Caracuel in summo de illa cannada que cadit in Alcantariella, et istud pro entrada sit et exida ad sua ganata ad Xavalon; et de Alcantariella quomodo venit totum per lomum sicut aque vertunt et illa çannada ad iusum usque ubi ferit in Colladiello qui est inter ambas illas cannadas; et de illo Colladiello directe ad summum de Atalaya que est inter ambas las Figuerolas, et de summo atalaye directe per medium plani sicut respondet in la nava blanca que iacet in illa carrera que vadit ad Calatravam, et vadit directe per medium plani ad Villar del Pozo, et per medium del Villar ad cannadam que iacet inter la Mota et la Penna, et illa cannada ad sursum sicut aque vertunt usque ad summum serre, et sicut rediit per summum serre quomodo aque vertunt usque ad rostrum supradictum quod est in summo cannade. Et in istis fazeris serre, sicut aque vertunt, faciatis defesas de monte et de cuniculis, et in navis faciatis defesas pratorum ad opus boum. Ceteri termini sint comunes inter Alarcos et Figuerolam ad pascendum insimul et cortandum. Et hec mee donationis et concessionis pagina rata et stabilis omni tempore perseveret.Si quis vero hanc cartam infringere seu in aliquo diminuere presumpserit, iram omnipotentis Dei plenarie incurrat, et regie parti mille aureos in caupto per-
solvat, et dampnum super hoc illatum restituat duplicatum.Facta carta apud Munno XXIIa die Februarii era Ma CCa LXIIIIa, anno regni mei IXo, eo videlicet anno quo Aceyt Abemnafomat, rex Baecie, devenit vassallus meus et osculatus est manus meas. Et ego predictus rex Ferrandus, regnans in Castella et Toleto, hanc cartam quam fieri iussi manu propria roboro et confirmo. Rodericus, Toletane sedis archiepiscopus, Hyspaniarum primas, cf. Infans Alfonsus, frater regis, cf. SIGNUM FERRANDI REGIS CASTELLE. Mauricius Burgensis episcopus cf. Tellius Palentinus episcopus cf. Luppus Segontinus eps. cf. Lupus Conchensis eps. cf. Dominicus Abulensis eps. cf. Dominicus Placentinus eps. cf. Johannes Calagurritanus eps. cf. Johannes. domini regis Cancellarius, abbas Valleoleti, cf. Alvarus Petri, tenens Marcos et Anduiar, cf. Alfonsus Tellii cf. Rodericus Roderici cf. Garsias Ferranli, maiordomus regine domne Berengarie, cf. Suerius Tellii cf. Guillelmus Gonzalvez cf. Guillelmus Petri cf. Gonçalvus Gonçalvez de Cavallos, maior merinus in Castella, cf. Lupus Didaci de Faro, alferiz domini regis, cf. Gundisalvus Roderici, maiordomus curie regis, cf.
Tam presentibus quam futuris notum sit ac manifestum quod ego Ferrandus, Dei Gratia rex Castelle et Toleti, una cum uxore mea regina Beatrice, et cum filiis meis Alfonso, Frederico et Ferrando, ex assensu et beneplacito regine domne Berengarie genitricis mee, facio cartam donacionis, concessionis et confirmationis et stabilitatis vobis domno Gar-
sie Ferrandez dilecto meo valituram. Pro multis itaque serviciis et magnis que michi diu et fideliter fecistis et facitis cotidie, dono et concedo vobis totum pectum et ius quod habeo et habere debeo in Villa Maior, que est in campo de Munno, ut illud vos vel cuicumque illud dederitis habeatis iure hereditario, et possideatis dando, vendendo, concambiando seu ex eo quidlibet aliud faciendo. Et hec mee donacionis et concessionis pagina rata et stabilis omni tempore perseveret. Si quis vero hanc cartam infringere seu in aliquo diminuere presumpserit, iram Dei incurrat, et regie parti mille aureos in cauto persolvat, et dampnum super hoc vobis illatum reddat dupplatum.Facta carta apud Sanctum Dominicum Exilihensem XVI die lanuarii era Ma CCa LXa Va, anno regni mei decimo, eo videlicet anno quo Baeciam et Capellam adquisivi, secundo etiam anno quo Salvaterram, Martos, Anduchar et Borialamer de manibus sarracenorum liberata reddidi cultui christiamo. Et ego rex Ferrandus, regnans in Castella et in Toleto, hanc cartam quam fieri iussi manu propria roboro et confirmo. Rodericus Toletane sedis Archiepiscopus et Hyspaniarum primas cf. Infans domnus Alfonsus, frater domini regis cf. SIGNUM FERRANDI REGIS CASTELLE. Lupus Didaci de Faro, alferiz regis cf. Gonzalvus Roderici, maiordomus curie regis, cf. Mauricius Burgensis episcopus cf. Tellius Palentinus eps. cf. Lupus Segontinus eps. cf. Lupus Conchensis eps. cf. Petrus Oxomensis eps. cf. Dominicus Abulensis eps. cf. Dominicus Placentinus eps. cf. Johannes Calagurritanus electus cf. Johannes domini regis cancellarius et abbas Valleoleti cf. Alvarus Petri, tenens Martos et Anduchar, cl. Alfonsus Tellii cf. Rodericus Roderici cf. Garsias Ferrandi cf. Rodericus Gonzalvi cf. Guillelmus Gonzalv cf. Guillelmus Petri cf. Didacus Martini cf. Garsias Gonzalvi, maior merinus in Castella, cf. Dominicus Al-
vari iussu vice cancellarii scripsit.In Dei nomine amen. Quoniam longinquitate temporis facta que pagine non traduntur cito a mentibus hominum elabuntur, inde est quod ego Garsias Fernandi, maiordomus regine domne Berengarie, de consensu et beneplacito domne Maioris Arie, uxoris mee, bono animo et spontanea voluntate, nullo cogentis imperio, neque suadentis articulo, in remissionem peccatorum nostrorum atque perentum nostrorum, facimus cartam donationis et firmitudinis, in perpetum valituram, Deo omnipotenti et beatissime Genitrici sue semperque virgini Marie, et ordini Cisterciensi et monasterio Sancte Marie Regalis Burgensis, et vobis domne Sancie abbatisse, tum temporis existentis ibidem, de monasterio Sancte Marie et Sancti Vincentii de Villamaiori, cum omnibus pertinentiis et directuris suis, quod nos iure hereditario pacifice et quiete possidemus tam ratione patrimonii quam ratione emptionis et adquisitionis atque donationis.
Videlicet, ipsum monasterium supradictum de Villamaiori cum omnibus pertinentiis et directuris suis, et cum omni hereditate et pertinentiis quas nos ibi habemus et habere debemus, tam ratione patrimonii quam ratione comparationis sive cuiuscumque adquisitionis, et de omni illo quod in omnibus diebus nostris, Deo opitulante, ibidem poterimus adipisci; et cum domibus quas habemus in Burgis, quas emimus et adquisivimus in vico Sancte Agate; et cum omni illa hereditate quam habemus in Prezencio, quam emimus ab archiepiscopo et capitulo Toletano; et cum omni illo quod amodo, dan-
te Deo, ibi posterimus adipisci; et cum ecclesia Sancti Michaelis de Vascones, quam ibi emimus cum omnibus pertinentiis, hereditatibus et directuris suis, et cum omni illo quod in omnibus diebus vite nostre ibi adquirere amodo poterimus, Deo dante; cum Turre de Paderno cum omnibus pertinenciis et directuris suis spectantibus ad ipsum monasterium de Villamaiorii; et cum Nava et Zorita cum pertinenciis et directuris suis; et cum Vallezalamio et Torrezella de Monte cum omnibus pertinenciis et directuris suis, et cum Zafael et Quintanella de sub Sancto Petro de Villa et cum pertinentiis et directuris suis; et Sancta Maria de Durancho et Manziles, cum omnibus pertinenciis et directus suis; et cum Sancta Cecilia de Rio de Arlanza cum omnibus pertinentiis et directuris suis; et cum Sancta Cecilia de Cerrato cum omnibus pertinentiis et directuris suis; et Peral cum pertinenciis suis; et cum Quintanella de Roanno cum pertinenciis suis; et cum hereditate de Pennella que ibi spectat ad ipsum monasterium; et cum hereditate quam ipsum monasterium habet in Pampliga, et cum hereditate de Villa serrago quam illud monasterium ibi habet; et cum omni hereditate et pertinenciis quas ipsum monasterium habet in Villasendino; et cum Sancto Michaele de Valterra cum omnibus hereditatibus et pertinenciis et directuris suis; et cum Polancho, circa Sanctam Julianam in Asturiis, cum omnibus pertinenciis et directuris suis; et Villella que est in valle de Ripa Yble cum pertinentiis et directuris suis; et Villascusa circa Sanctum Martinum de Felines cum pertinenciis et directuris suis; et Robredo en Castella veteri circa rivum suum cum omnibus pertinenciis et directuris suis; et cum hereditate de Villafortes, que spectat ad monasterium supradictum; et cum uno solari quod ipsum monasterium habet Burgis in vico Sancte Marie de Veteri ruga.Tali videlicet pacto et conditione damus et conditionaliter concedimus supradictum monasterium, cum
predictis hereditatibus et rebus supradictis et cum pertinentiis et directuris suis, Deo omnipotenti et Beate Marie semper virgini et cisterciensi Ordini et monasterio Sancte Marie Regalis Burgensis et vobis domne Sancie abbatisse et successioni vestre, ut semper sit monasterium per se, exhibens tantum monasterio Burgensi reverentiam et debitam obedientiam secundum cisterciensis Ordinis instituta.Si quis igitur, tam de nostris, quam de extraneis, contra hoc factum nostre donationis venire voluerit et illut infringere temptaverit, iram Dei omnipotentis incurrat, et pro ausu temerario vocem huius carte pu[blice] mille morabetinos pectet; et quantum inquietaverit in duplo restituat, scripto semper in suo sobore permanente. Et ut hoc factum nostre donationis maiorem obtineat firmitatem, duas cartas per alphabetum divisas super hoc scribi fecimus, et easdem sigilli nostri munimine roborari, quarum una remanet penes monasterium Sancte Marie Regalis, Burgensis, altera penes ipsum supradictum de Villamaiori.
Actum est hoc apud ipsum monasterium de Villamaiori, tempore domine Marine Arie, tum temporis ibidem abbatisse, sub era ma cca Lxa VIa, quarta die mens marcii, regnante rege Fernando in Castella et Toleto et Extrematura cum regina Beatrice uxore sua et filiis suis Alfonso, Frederico, et Fernando et illustrissima matre sua regina Berengaria. Gondissalvo Roderici existente maiordomo, maiorino maiore Garcia Gonzalvi de Ferraria; Mauricio episcopo Burgensi.
Teste huius rei: Vitalis abbas de Buxeto; Frater Michael, monachus eius; Frater Gonzalvus, monachus eius; Rodericus, prior Sancti Petri de Gomiel; Frater Xemenus sacrista, eius monachus.
Ego autem supradictus Garcias Fernandi et uxor mea domina Maior et filii et filie nostre, hanc cartam quam fieri iussimus propriis manibus roboramus et hoc signum facimus.
Vincentius monachus cf. Egidius monachus cistercienses, cf. Dominicus de Soria presbiter, cf. Gonzalvus capellanus Burgensis monasterii cf. Et Fernandus frater eius cf. Gometius Gonzalvi cf. Rodericus Martini d'Arcos cf. Fernandus Garcie et fratres eius Johannes Garcie et Alfonsus Garcie cf. Fernandus Roderici et Lupus frater eius, quorum est avus dominus Garsias actor huius rei. cf.Frater Gonzalvus, prior de Olmos, cf. Frater Michael, prior S. Christofori d'Eveas, cf. Rodericus Petri de S. Michaele, cf. Gonzalvus Garcie, filius Garcie Johannis, cf. Garsias Gonzalvi, cf. Ferran Martini d'Ormaza, frater eius Garcia Martini, Sancius Ermilli, Ordonius Petri, milites, cf. Johannes de S. Romano, cf. Johannes de los Cannos, cf. Martinus d'Olmellis, cf. De Concilio de Villamaiori: Dominicus Jacobi Alcas, cf. Dominicus Martini Alcas cf. Dominicus Johannes, cf. De Sancta Cecilia: Petrus Gundissalvi cf. Maiorinus Michael cf. De concilio de Videzella: Martinus Armaentalez cf. Johannes, filius juverii, cf. De Vallezalamio, Didacus et Joannes frater eius, cf. De Zorita. Dominicus, cf. De Vascones: Vincentius, cf. De Sancta Maria de Fannovequez: Dominicus presbyter, cf. Dominicus diachonus, cf. Et aliorum locorum multi testes qui viderunt et audierunt, cf. Bartholomeus clericus episcopi Palentini, notavit.
Notum sit omnibus, cumo esta es carta de remenbrança, cumo yo don Garcia, con plazer et con otorgamiento de mi mugier donna Mayor Arias, fago tal pleyto et tal abenencia con meos filios don Roy Garciez et don Ferranth Garciez et donna Mayor Garciez por par- ticion dessu madre donna Teresa Munnoz qe ficieron comigo en Villaldemiro de quanto compré et gané con su madre fasta aqel dia qe partieron comigo. Et por aquella partición qe les cayo de parte de ssu madre de moble et de heredat en Villaldemiro et in Santa Maria de Fañovequez et en Fuente dosso et en Escuderos et en Santa Cecilia, en estos logares o en otros si los ya, et por toda particion quanta devien aver de parte de ssu madre de moble et de heredat, doles por sus suertes en cambio: a Don Roy Garcies, toda quanta heredat yo e et compré et gané en Escuderos et en Congosto et en Fuente Espina, et la serna de Negrillos, con conpras et ganancias et con todo quanto yo heredar y devo. Et do a Ferranth Garciez todo quanto qe yo e en Talamanca et en Talamanquilla, con la serna qe es entre Torrepadre et Talamanca, con compras et ganancias et con todo quanto yo heredar y devo. Et do a Doña Mayor Garcia todo quanto qe yo e en Santa Cecilia et en Manciles et en Sant Godesmian, foras sacado end lo qe yo tenia de Sant Veçent de Villamayor, todo lo al le do con compras et ganancias et con todo cuanto yo heredar y devo. Et estas heredades nominatas les do por las sus suertes sabidas qe les cayeron de parte de ssu madre Doña Teresa Muñoz qe ellos devien heredar; et doles estas isas con bues e con todel moble qe en las casas es, assi cum estan enteramientre.
Et doles ciento ciento cargas de pan et con esto se parten por pagados de Don Garcia so padre de moble et de heredat de todo quanto les apertenecie de parte de ssu madre.
Et sobresto yo Don Roy Garcia et yo Don Ferranth Garcia et vo Doña Mayor sumus pagados de Don Garcia, nuestro padre, de todo quanto nos apertenecia de parte de nuestra madre Doña Teresa Muñoz, de moble et de heredat, con estas suertes sabidas assi cum son superscriptas, et de todo quanto ganó con nuestra madre Doña Teresa Muñoz.
Facta carta in mense Setembris, in viespera de Nativitas Sancte Marie, Anno ab incarnacione Domini Jesu Christo Mo CCo XXo VIIIo, era m cc LX VI. Hujus rei sunt testes: de filiosdalgo. Gonçalvo Gomez, filio del comde Don Gomez; Roy Gonçalves de Valverde; Roy Martinez de Arcos; Petro Gomez; Nuño Nuñez; Alvar Nuñez, frater ejus, filios de Nuño Gonçalvez; Don Ordoño Alvarez; Don Armillo de Ormança; Alvar Garciez; Gomez Armillez; Don Gil frater ejus; Don Diego: Don Sancho; Don Rodrigo; Don Adam; Roy Petrez de Sancto Michael de Paramo; Ferranth Martinez; Diago Gonçalvez. De Muño; Don Yague el alcalde; Don Gonçalvo el alcalde; Don Estevan el alcalde; Don Muño de Celada; Don Petro presbyter; Don Martin presbyter; Petro Petriz presbyter; Don Rodrigo, filio de Petro Michaellez; Don Estevan el iuez; Don Dominico Alvaro. Martinus Petri scripsit.
In nomine Domini. Notum sit omnibus hominibus tam presentibus quam futuris, quod ego don Estevan, abbath del monasterio de la Vid, una cum todo el convento daqueste mismo monasterio et con otorgamiento del rey don Ferrando nuestro señor, de nuestras bonas voluntades vendemos et roboramos vobis don Garcia Ferrandez et a uxor vestra donna Mayor Arias todo quanto qe nos abemos et a nos apertenece en Cevico Nabero et in suos terminos, scilicet, collaços, terras, vineas, casas, solares populatos et non populatos, ortos, molinos, prados, pastos, rivis, aquis, montes et fontes, entradas, exidas, con todas suas pertenencias, totum ab omni integritate; et prendemus de vobis in precio quinientos morabetis bonos directos et un manto en robo- ra, et sumus de illis paccati de vendida et de robora. Qui ista vendida quisiere temtar, aya la ira de Dios primerament, et in cotum regi terre mil morabetis persolvat, et ista vendida et ista robora sit vobis don Garcia Ferrandez et a uxor vestra donna Mayor Arias dupplata vel meliorata in simili et tali loco.
Facta carta in mense Junii, sub era ma cca Lxa et sex annos, regnante rege Ferdinando cum uxore sua regina Beatrice in Burgos et in Toleto et in Castella et in omni regno suo. Don Roderico el prior, confirma, Don Ferrando susprior, confima, Don Johan provisor, confirma, Don Remondo sacrista, confirma, Don Diago celleriço, confirma, Don Garcia bestiario, confirma, Don Petro ostalero, confirma, Don Benito portero, confirma. Todel convento daquest supradicto monasterio de la Vid, confirman. Huius rey sunt testes qui fuerunt antel rey quando esta venta et ista robora fue fecha: don Rodrigo Diaz de los Camberos, don Rodrigo Gonçalvez, filio de don Gonçalvo Roiz, Roy Petriz Tapiola, Petro Xemenez de Soria, Gonçalvo Petriz Descalada, Pelay Nichola, don Gonçalvo Johanes, alcalde del rey, don Johan Cambiador, alcalde de Burgos. De criaçon: don Lorenth copero, Johan de Hunes. De Roda: don Pasqual, don Lechon, don Adam del Aldeuela, Petro Martínez de la Horra. De Maderolo: don Gordo, don Yenengo frater eius, Michael Petriz, Dominico Johannes. Ego don Ferrando, rey de Castella, et mea mater la reyna donna Berenguela otorgamos ista vendida et ista robora qe fue fecha ante nos; et por qe sea mas firme et mas estable vo rey don Ferrando mando poner meo segillo en ista carta.
Tam presentibus quam futuris perpresens scriptum notum sit ac manifestum quod ego Ferandus, Dei gratia rex Castelle et Toleti, Legionis et Gallecie, una cum uxore mea Beatrice regina et cum filiis meis Alfonso, Frederico et Ferrando, ex assensu et beneplacito regine domne Berengarie, genitricis mee, facio cartam donationis, concessionis, confirmationis et stabilitatis vobis domno Garsie Ferrandi et uxori vestre domne Maiori Arie, filiis et filiabus vestris totique successioni vestre perpetuo valituram. Dono itaque vobis villam illam que dicitur Maçaneda, que est in terra de Limia. Hanc, inquam, dono vobis cum omnibus terminis suis et cum omnibus pertinenciis et directuris suis et cum omnibus que ad vocem regiam in eadem pertinere noscuntur. Hec, inquam, omnia vobis dono ut ea iure hereditario habeatis et in eternum possideatis, faciendo de eadem villa quicquid volueritis dando, vendendo, comutando, impignorando, et quodcumque volueritis de ipsa faciendo. Hoc autem facio vobis pro multis et bonis serviciis que mihi fecistis et maxime in principio regnorum Castelle et Legionis. Et hec mee donationis et concessionis pagina rata et stabilis omni tempore perseveret. Si quis igitur hanc cartam infringere seu in aliquo diminuere presumpserit, iram Dei omnipotentis plenarie incurrat, et regie parti mille aureos in cauto persolvat, et dampnum vobis vel successioni vestre super hoc illatum restituat duplicatum. Facta carta apud Valleoletum XVIII Augusti era Ma CCa Septuagesima. Et ego supradictus rex Ferrandus, regnans in Castella et Toleto, Legione et Gallecia, Badallocio et Baecia. hanc cartam quam fieri iussi manu propria roboro et confirmo. SIGNUM FERRANDI, REGIS CASTELLE ET
TOLETI, LEGIONIS ET GALLECIE. Lupus Didaci de Faro, alferiz domini regis, cf. Garsias Ferrandi, maiordomus curie regis, cf. Rodericus Toletane sedis archiepiscopus, Hyspaniarum primas, cf. Infans domnus Alfonsus, frater domini regis, cf. Bernaldus, Compostellane sedis archiepiscopus, cf. Johannes, Oxomensis electus, domini regis cancellarius, cf.Mauricius Burgensis eps., cf. Tellius Palentinus eps., cf. Bernaldus Segobiensis eps., cf. Lupus Segontinus eps, cf. Johannes Calagurritanus eps, cf. Dominicus Abulensis eps., cf. Gonçalvus Conchensis eps., cf. Dominicus Baeciensis eps., cf. Alvarus Petri, cf. Rodericus Gonçalvi, cf. Tellius Alfonsi, cf. Guillelmus Gonçalvi, cf. Didacus Martini, cf. Gonçalvus Gonçalvi, cf. Rodericus Roderici, cf. Alfonsus Suerii, cf. Johannes Ouetensis eps., cf. Nunnius Astoricensis eps., cf. Martinus Çamorensis eps., cf. Martinus Salamantinus eps., cf. Michael Lucensis eps., cf. Laurencius Auriensis eps., cf. Michael Civitatensis eps., cf. Stephanus Tudensis eps., cf. Rodericus Gomez, cf. Rodericus Ferrandi, cf. Ferrandus Guterrii, cf. Ramirus Frolez, cf. Didacus Frolez. cf. Rodericus Frolez, cf. Ferrandus Johannis, cf. Pelagius Arie, cf. Alvarus Roderici, maior merinus in Castella, cf. Sancius Pelagii, maior merinus in Gallecia, cf. Garsias Roderici Carnota, maior merinus in Legione, cf.
Conoçuda cosa sea a todos los homes que aquesta mi carta vieren como yo don Garcia, de mi bona voluntad et a saneamiento de mi alma et de mi cuerpo, fago esta manda et partola asi. Mando al Monasterio de
Sancta Maria de Sant Vicente de Villamayor con mio cuerpo que e y mandado el quinto de quanto mueble en el mundo es, et nombradamente de haberes et de pan et de vino et de ropa et de ganado et de todo quanto mueble es en todas cosas, fuera ende caballos et lorigas. Mando por el quinto de quanta heredad es en todo el mundo la heredad que es en Villamayor quanto he et heredo et a mi perteneçe, todo a fondos terra, et quanto yo heredo de mio patrimonio, et quanto compré et gané. Et mando las casas de Lerma, las que compre del abbad de Fusiellos et quanto yo gané. Esta heredad nombrada mando por mio quinto, todo a fondos tierra, quanto yo y heredo et quanto compré he gané et quanto a mi pertenece con todas sus pertenencias et con todos los derechos. Et mando a los frayres de la Orden de Calatrava quinientos mrs. Mando a la Orden de Ucles quinientos mrs. Mando al Monesterio de Ranuço docientos mrs. Mando al Monesterio de Carriço docientos mrs. Mando al Ospital de Sant Joan de Jerusalem quinientos mrs. de que tengan los frayres un caballo en tierra de ultramar por mi un año, con tal paramiento que si yo por aventura fiziese esta romeria en mi vida que estos quinientos mrs. no los den. Et demas desto mando setecientos mrs. al convento de Sancta Maria de Sant Vicente de Villamayor desta guissa. que compren una heredad de que salga atal renta porque puedan tener un clerigo que cante missa ante el altar de Sancta Maria por la mi anima, et que arda y candela de cera ante aqueste altar todos los dias et todas las noches que fuere el siglo de aqueste mundo. E mando vestir cien pobres. E mando que fagan cantar diez annales por la mi alma. E mando a los malacos de Forniellos docientos et çinquenta mrs. Mando a Sancta Maria de Rocamador docientos mrs. Mando que si alina heredad tengo a tuerto de algun home, que lo entreguen los cabeçales. Mando a don Domingo el capellan çiento et veynte mrs., a Fernan Royz, çiento et veynte mrs.; a Joan Perez çiento et veynte mrs., a don Romero quarenta mrs., a Andrés quarenta mrs.; a Boxedo çien mrs.; a Torquemada çien mrs., a Fontcaliente çien mrs.; a Barria çien mrs., a Palaçuelos çien mrs.; a los caballeros mios que yacen captivos en tierra moros, a Rodrigo Ordoñez quinientos mrs., a Tel Garcia docientos mrs., a Pedro Garcia de Contreras docientos mrs., a Armillo Gustios docientos mrs., a Garci Muñoz docientos mrs., a Gonzalo Fernandez docientos mrs., a Ruy Fernandez el Gallego çien mrs., a Alfonso Lopez de Villahoz, çien mrs., a Alfonso Perez, hermano de Garci Muñoz çien mrs., a Garci Martinez de Campos çien mrs. La mi loriga et las brafonas et la loriga de caballo mando a Joan Garcia, el mi caballo al Temple; el azor garcero et el azor anadero et el torçuelo mando que los den a la reyna donna Berenguella. Et quito los caballos a quantos mios vasallos de mi los tienen. Et quito ambos merinos et a unos caseros et a quantos de mi tubieren algo, dando sus quentas derechas. A donna Mayor et a mis fijos mando las mis sortijas, fueras los diamantes a Villamayor para façer una cruz. Mando el mio camaeo, bono a mio señor el infante don Alfonso. Esta carta et esta manda et a donna Mayor Arias mi muller et al Monesterio de Villamyor et todo quanto en el mundo yo don Garcia he, metolo en mano del rey don Fernando et de la reyna donna Beringuella et de mio señor el infante don Alfonso, cuya merced yo so et quien lo dio et con quien lo gane. Et por la su merced et por la limosna que siempre me fizieron, que defiendan a donna Mayor et a todo lo mio, et por la su merced que lo fagan todo cumplir assi como yo mando. Et si algun home lo quisiere contrastar a ellos; a ellos pido merced que los fagan cumplir; et a ellos fago yo señores et poderosos de donna Mayor et de quanto en mundo he. Et de toda esta manda que yo mando fago poderosos en todo quanto he a la abbadessa de Villamayor et a donna Mayor Arias mi muller, et a don Rodrigo Gar- cia mio fijo, et a Garcia Alvarez, que cumplan todas estas cosas que yo mando, et que mios fijos no sean poderosos en lo mio fasta esto sea cumplido. Et mando que esta manda vala por todo tiempo si la yo non canviare. Esta carta fue fecha en Villaldemiro, domingo veynte dias andados de Octubre anno ab Incarnatione Domini mille et ducientos et quarenta et uno, era mill ducientos et setenta y ocho años. Testigos: freire Pedro, prior de la casa de la predicacion de Burgos, et freire Miguel et freire Aparicio et freire Garcia, et don Domingo el capellan, et don Romero, et Fernand Roiz, et Joan Perez que fiço la carta. Et yo don Garcia otorgo esta carta et esta manda et robora, et mando a los cabeçales sobre dichos que si fallaren que yo alguna cosa fez de tuerto, que la enmienden.In Dei nomine. Conoçuda cosa sea a todos los que esta carta vieren como nos don Migael dean et el Cabillo de Sancta Maria de Toledo, por muchos servicios, bonos et agradables que fiço don Garcia Ferrandez, que Dios perdone, a la eglesia de Toledo, et otrossi por la donacion de la casa de Toledo, que es dicha el mesonciello, cerca de los bannos del Cavalliello, con un poço que es hy, que nos fizieron dona Mayor Arias et los fiios de don Garcia su marido, segund que yaze en la carta del donadio, lo que nos les tenemos en grand grado et ent grand amor, recebimos los en oraciones et en los otros bienes que seran fechos en la eglesia de Toledo hata la fin del mundo, et prometemos de façer cadaño anniversario por alma de don Garcia, et otrosi
por alma de dona Mayor, quando della deviniere. E porque esta cosa sea mas firme, feziemos fazer esta carta, seellada con nuestro seello et subscripta et confirmada de nostras subscripciones. Datum apud Toletum VIto Kalendas Aprilis era Ma CCa LXXX prima, anno Domini M.o CCo XLo tercio. Ego M. decanus Toletanus confirmo et s. Ego Guterrius Fernandi canonicus Toletanus s. ego B. Munionis canonicus s. ego W. Capellanus cf. et iussi scribere pro me. ego magister Petrus, canonicus Toletanus s. ego G. Aznarii cf. et iussi ribere pro me. ego Johannes Cipriani canonicus s. ego Magister Guillelmus canonicus s. ego Augustinus canonicus s. ego Noteranus canonicus s. ego Magister Dominicus, Toletane ecclesie precentor cf. et s. ego B. Calatravensis archidiaconus s. ego Magister Lupus, canonicus Toletanus s. ego Ferrandus Garsie canonicus Toletanus s. ego magister Stephanus Toletanus canonicus s. ego Guillelmus de Tutela canonicus.Innocentius episcopus, seruus servorum Dei, venerabili fratri ... episcopo Palentinensi, salutem et apostolicam benedictionem. Ne obruatur innocentia si fuerit indefensa, expedit ut hiis potius adsit tutela iustitie quibus minus proprie defensionis potentia suffragatur. Cum igitur, sicut accepimus, dilecte in Christo filie Abbatissa et Conventus Monasterii de Villamaiori, Cisterciensis ordinis, Burgensis diocesis, a nonnullis qui letantur cum malefecerint multipliciter molestentur, Nos earundem quieti providere volentes, fraternitati tue per apostolica scripta mandamus quatinus dictis abbatisse et
Conventui presidio defensionis assistens, non permittas ipsas super bonis suis contra indulta priuilegiorum Sedis Apostolice ab aliquibus indebite molestari, molestatores huiusmodi per censuram ecclesiasticam appellatione postposita compescendo. Presentibus post triennium minime valituris.Datum Lugduni XII kalendas Junii Pontificatus nostri anno septimo. Fernandus Roderici.
INNOCENTIUS episcopus servus servorum Dei, venerabilibus fratribus ... archiepiscopo Toletano et suffraganeis suis, et dilectis filiis abbatibus, prioribus, decanis, archidiaconis, archipresbyteris et aliis ecclesiarum prelatis per Toletanam provinciam constitutis, salutem et apostolicam benedictionem. Non absque dolore cordis et plurima turbatione didicimus, quod ita in plerisque partibus ecclesiastica censura dissolvitur et canonice sententie severitas enervatur, ut viri religiosi et hii maxime qui per Sedis Apostolice privilegia maiori donati sunt libertate, passim o malefactoribus suis iniurias sustineant et rapinas, dum vix invenitur qui congrua illis protectione subveniat, et pro fovenda pauperum innocentia se murum defensionis opponat. Specialiter autem dilecte in Christo filie ... abbatissa et sorores monasterii Sancte Marie de Villamaiori, Cisterciensis ordinis, Burgensis diocesis, tam de frequentibus iniuriis quam de ipso cotidiano defectu iustitie conquerentes, vniversitatem vestram litteris petierunt apostolicis excitari ut ita videlicet eis in tribulationibus suis contra malefactores ipsarum prompta debeatis magnanimitate consurgere, quod ab angustiis quas sustinent et pressu-
ris vestro possint presidio respirare. Ideoque universitati vestre per apostolica scripta mandamus atque precipimus quatinus illos qui possessiones vel res seu domos predictarum sororum irreverenter invaserint, aut ea iniuste detinuerint que predictis sororibus ex testamento decedentium reliquuntur, seu in ipsas uel earum aliquam contra apostolice sedis indulta sententiam excommunicationis aut interdicti presumpserint promulgare, vel decimas laborum de terris habitis ante Concilium generale, ante quod susceperunt eiusdem ordinis instituta, quas propriis sumptibus excolunt seu nutrimentis animalium suorum, spretis Apostolice Sedis privillegiis, extorquere, monitione premissa, si laici fuerint, plublice candelis accensis singuli vestrum in diocesibus et ecclesiis vestris excommunicationis sententia percellatis: si vero clerici vel canonici regulares seu monachi fuerint, eos appellatione remota ab officio et beneficio suspendatis, neutram relaxaturi sententiam donec predictis sororibus plenarie satisfaciant; et tam laici quam clerici seculares, qui pro violenta manuum iniectione in easdem sorores vel ipsarum aliquam anathematis vinculo fuerint innodati, cum diocesani episcopi litteris ad sedem apostolicam venientes ab eodem vinculo mereantur absolui. Datis Lugduni III idus Junii, pontificatus nostri anno septimo. Th. O. Fernandus Roderici.Connosçuda cosa sea a todos los omnes que esta carta vieren, cuemo yo Don ALFONSO, por la gracia de Dios rey de Castiella, de Toledo, de Leon, de Gallizia, de Sevilla, de Cordova, de Murcia et de Jahen, en uno con la reyna Donna IOLANT,
mi mugier, et con mis fijas la inffante Donna Berenguella et la inffante Donna Beatriz, por muchos servicios que me fizo Donna Mayor Arias, dol et otorgol por heredamiento Cecivo de la Torre con todos sus terminos, et con todos sus montes, et con todos sus rios, et con sus fuentes, et con sus pastos, et con sus entradas, et con sus sallidas, et con todas sus pertenencias, et con todos aquellos derechos, et con todo aquel sennorio, et con todas aquellas cosas que yo hy he et devo aver pora siempre iamas, salvo ende que finca pora mi et pora todos aquellos que regnaren despues de mi moneda et justicia; et dogela desta guisa por heredat que guarde et que tenga el conceio de Cevico de la Torre a aquellos que oy hy son moradores et que seran daqui adelante pora siempre iamas todos sus fueros et todos sus derechos, assi como siempre los ovieron en dias del rey Don Alfonso mio visavuelo, et del rey Don Ferrando mio padre, et en el mio en todas cosas; et que lo aya ella et sus fijos et sus nietos et todos aquellos que della vinieren, que lo suyo ovieren de heredar, pora dar, pora vender, pora camiar, pora empeñar, pora enagenar et pora fazer della todo lo que quisiere, como de lo suyo mismo. Et mando al conceio de Cevico de la Torre, a quantos oy hy son moradores et que seran daqui adelante pora siempre iamas, que den e que recudan a Donna Mayor Arias et a sus fijos et a sus nietos et a quantos della vinieren, assi como sobredicho es, que lo suyo ovieren de heredar, en todos los deretos et a quantos della vinieren, assi como sobredicho es. Et mando que derruequen la torre, et que non fagan hy castiello en ningun tiempo sin plazer e sin otorgamiento de mi et de los que regnaren despues de mi. Et mando et deffiendo firmemiente que ninguno non sea osado de yr contra este privilegio deste mio donadio, nin de crebantarle, nin de minguarle en ninguna cosa; ca qualquiere que lo fiziesse avrie mi yra, et pechar me en coto diez mill moravedis, et a ella todo el danno doblado. Et porque este privilegio sea firme et estable, mandelo seellar con mio seello de plomo.Fecha la carta en Valladolit, por mandado del rey, dos dias andados del mes de Setiembre, en era de mill e dozientos e novaenta et tres anos, en el año que don Odoart, fijo primero et heredero del rey Henrric de Anglatierra, recibio cavalleria en Burgos del rey don Alfonso el sobredicho. Et yo sobredicho rey don Alfonso, etc.
Connosçuda cosa sea a quantos esta carta vieren cumo yo don Johan Garcia et yo don Alfonso Garcia et yo don Diago Garcia et yo donna Teresa Garcia et yo donna Marina Garcia et yo Garçi Gutierrez et yo Johanna Gutierrez damos a vos donna Mayor Garcia, priora del Monasterio de Villamayor quanto avemos et devemos aver en Quintaniella de Vallado, casas, solares, heredades, viñas, huertos, molinos, prados, pastos, aguas, montes, todo quanto nos hy avemos et heredar devemos con entradas et con exidas, con voz et con demanda, todo entera miente lo damos sin entredicho et sin escatima ninguna, fueras ende las devisas, pora siempre jamas perpetual miente pora servirvos dello en toda vuestra vida, et despues que finque en el Monasterio libre et quito. Esto todo vos damos, asi como sobrescripto es, por quanta partida aviedes a aver de parte de vuestro padre et de vuestra madre que nos diestes pora nos que lo partiessemos. Et yo donna Mayor Garcia, priora del Monasterio de Villamayor, con otorgamiento de mi hermana el abbadessa donna Mencia otorgo que recibo este heredamiento asi como sobre-
dicho es; et por esto et por lo de Ornejo que me dades por en mios dias quito me vos de toda partiçion que yo devia aver de mio padre et de mi madre que lo ayades quito et libre por vuestro heredamiento.Desto son testimonio. Alfonso Perez de Villalbin, e Garci Migaellez, e Alvar Lopez, e Johan Arias, e Ruy Sobervio, e Ferrant Martinez Bimbibre, e Ferrant Dominguez de Cellada, e Don Yvañes, casero de Villaldemiro, e Don Yvañes casero de Palaçuelos, e Domingo Abbat de Palaçiolos.
E por que este fecho e esta carta sea más firme e non venga en dubda, yo Don Johan Garcia otorgo esta carta e mando poner en ella mio sello colgado. -E yo Don Alfonsso Garcia otorgo esta carta e mando poner en ella mio seello colgado. -E yo Don Diago Garcia otorgo esta carta e mando poner en ella mio seello colgado. -E yo Doña Teresa Garcia otorgo esta carta, e mando poner en ella mio seello colgado. -E yo Doña Marina Garcia otorgo esta carta e mando poner en ella mio seello colgado. -E yo Garcia Gutierrez otorgo esta carta e mando poner en ella mio seello colgado. -E yo Johana Gutierrez otorgo este fecho e quanto esta carta dize.
Fecha la carta en Villaldemiro, postrimero dia de Febrero, en era de mill e ccc años, el anno de la Incarnacion mill e cc LX e un anno. Don Yllan, capellan que fue de Doña Mayor Arias, la escrivió.
Don Sancho, por la gracia de Dios rey de Castiella, de Toledo, de Leon, de Gallizia, de Sevilla, de Cordova, de Murcia, de Jahen e del Algarbe, a todos los conçejos, alcalles, jurados, alguaziles, merinos, comen- dadores, aportellados, portadgueros, e a todos los omes de mios regnos que esta mi carta vieren salut e gracia. Sepades que tengo por bien e mando que los ganados de las dueñas del monesterio de Santa Maria de Villamayor e de los sus pastores que los guardaren, fasta en quantia de seysçientas vacas e dos mill ovejas e çinquanta yeguas, que anden salvos e seguros por todas las partes de mios regnos e pazan las yerbas e bevan las aguas assi commo las mias mesmas, ellas non façiendo daño en miesses nin en viñas nin en huertos nin en prados de guadaña; e defiendo firmemente que ninguno non sea osado de los prendiar nin de los contrallar por portadgo nin por montadgo nin por diezmo nin por renda nin por castelleria nin por assadura nin por serviçio que an a dar nin por otra cosa ninguna, que tengo por bien que anden salvos e seguros assi commo los mios mesmos. Et mando que los pastores que puedan cortar leña e rama en los montes para cozer su pan e para lo que ovieren mester, salvo que non puedan cortar arbol por pie sinon para fazer puentes en que passen ellos e sus ganados, e que puedan sacar corteça para curtir su calçado, la que mas los cumpliere. Et deffiendo que ninguno non sea osado de les fazer fuerça nin tuerto nin mal ninguno, nin de los enbargar en ningunas de sus cosas, nin de los peyndrar sinon por su debda conosçuda o por fiadura que ellos mesmos ayan fechao. Et si por aventura alguno dellos finare tanbien en la mi tierra commo en las de las Ordenes, que les non tomen diezmo nin quinto de lo que aduxieren. Et los omes que andudieren con el ganado sobredicho e traxieren esta mi carta, que non den portadgo en ningun logar de todos los mios regnos de las cosas que aduxieren para complimiento de sus cabañas, nin de la ropa que aduxieren para su vestir. E deffiendo que ningun cogedor nin sobrecogedor nin arrendador nin reçibidor non sea osado de los peyndrear por monedas nin por serviçios sinon en aquellos logares do fueren
moradores. Otrosi mando que saquen pan do quier que lo fallaren a vender para complimiento de su cabaña aquello que ovieren mester, ca qualesquier que passassen contra esta merçed que les yo fago en ningunas destas cosas sobredichas, pechar me yan en pena mill mrs. de la moneda nueva e a las dueñas del Monasterio sobredicho o aquien su bez toviesse todo el daño doblado. E sobresto mando a los omes que yo pus para entregar los ganados, que aquellos que passaren o tomaren alguna cosa contra esto, que gelo entreguen con aquella pena que dize en la mi carta, e que recabden la pena sobredicha para mi. E mando a los conçejos, alcalles jurados, alguaziles, merinos, justiçias, comendadores aportellados, cada unos en sus logares, que fagan a estos sobredichos aver derecho luego de las cosas que les dixieren o les mostraren en esta razon sin otro detenimiento ninguno. E non fagan ende al, sinon a ellos e a lo que oviessen me tornaria por ello. Et desto les mande dar esta mi carta seellada con mio seello colgado. Dada en Benavente quatro dias de Setiembre era de mill e treçientos e veynte e çinco años. Don Ruy Diaz, abbat de Valladoliz, la mando fazer por mandado del rey. Yo Goncalo Yañez la fiz escrivir. Roy Diaz. Sant Muñoz.Sepan todos los omes que este privilegio vieren e oyeren cuemo nos don Alfonso, por la gracia de Dios rey de Castiella, etc., et de toda la Andaluzia, por grand sabor que avemos de levar adelant el fecho de la cruzada dallend mar a servicio de Dios e a exaltamiento de la christiandad, e por pro de nues-
tros regnos e de nuestro sennorio, fazemos nuestro adelantado mayor de la mar a don Johan Garcia nuestro mayordomo, e damosle con el adelantamiento todos los derechos que deve aver almirant, que los aya assi como nunqua meior los ovo almirant que fuesse de emperador nin de rey. E mandamos a todos los conceios e a todos los logares de los nuestros puertos de Castiella e de Leon e de Gallicia e del Algarve e del Andaluzia e de nuestro sennorio, e a todos aquellos que vinieren por mar de quales partes quiere a nuestra tierra que fagan por él en todo fecho de mar como por nuestro almirage en todas las cosas que él mandare, assi como farien por nos mismo; e quel den todos los derechos del almiraldia complida miente, e que recudan con ellos a él e a quien él mandare. E deffendemos que nenguno non sea osado de venir contra este nuestro fecho, nin de minguarle ende ninguna cosa, ca aquel que lo fiziesse terniemos que nos errava muy mala miente, como aquel que va contra nuestro mandamiento, e demandargelo yemos en el cuerpo e en quanto que oviesse. E porque esto sea firme, diemosle este nuestro privilegio, seellado con nuestro seello de plomo. Fecho el privilegio en Sevilla por nuestro mandado, martes veynte siete dias andados del mes de julio en era de mill e dozientos e novaenta e ocho annos. Et nos sobredicho rey don Alfonso, etc.