---
title         : Thucydides
date          : 2<sup>a</sup> mit. s XIV
purl          : https://purl.uni-rostock.de/demel/t0093
publisher     : DEMel - Diccionario del Español Medieval electrónico (https://demel.uni-rostock.de)
analog source : Gago Jover, Francisco (ed). 2011. “Tucídides”. Navarro-Aragonese Texts. Digital Library of Old Spanish Texts. Hispanic Seminary of Medieval Studies. On line at http://www.hispanicseminary.org/t&c/nar/docs/text.tuc.htm.
text encoding : UTF-8
---

[ 1r ]
  
 SENYORES
 LA
 EMBAXAda
 comesa a uosotros por
 los athenienos no era ni
 es de responder ni contrastar
 alas presentes proposiçiones
 plantas ⁊ querellas
 de nuestras amistades Mas
 por otras cosas Empero
 tantos cridos
 dados contra nosotros
 nos somos puestos en medio
 no solament por contrastas
 alos dithos cridos et
 paraulas mas encara dubdando
 nos que por complazer
 uuestos amigos no ayades
 buen consello et liberaçion
 por aquesto parlaremos
 algunas cosas que
 seran prouechosas a uosotros
 mostrando por comuna
 Razon que las querellas
 de uuestros amigos no
 son iustas Et como lo tenemos
 auemos con iusto
 titol ⁊ buena razon et que
 la nuestra çiudat es bien auenturada
 et pora prouar aquesto
 no serie neçessario
 recontar las antiguas cosas
 fechas por nuestros predecessores
 sino solament por que
 mayor testimonio de fama
 dan los fechos passados
 que no los aduenidores 
 los quales no creemos sean
 ocultas a uosotros Et si
 no uos semellara greu faremos
 memoria de algunas 
 Et primerament uos
 sabes bien que nos otros nos
 metiemos uigorosament
 en cosas periglosas por saluaçion
 quasi comuna alas
 quales en alguna partida fuestes
 uosotros participantes
 et agora somos mal
 mentados de aquellos qui
 la ora saluamos los quales
 siempre nos deurien loar
 et fer gracias et auer nos quasi
 por lurs padres bien que
 nosotros no nos deuamos
 

[ 1v ]
  
 mas glorificar que los
 otros empero querriemos
 de uosotros mismos saber
 contra qual çiudat pugnaredes
 ni faredes resistençia
 si no aues buen consello
 diziendo ⁊ retornando
 uos a memoria como
 amaratona nosotros nos
 metremos en resistençia
 del barbaro no sin grandes
 periglos de nuestras personas
 et apres seyendo retornado
 el dicho barbaro la segunda
 ⁊ ultima ueguada sobre
 nos otros con muy
 grant poder por mar ⁊ por
 tierra por tal como nuestro
 poder no era suffiçient destar
 asu resistencia por tierra
 auido entre nosotros
 buen consello dexamos todo
 lo nuestro et metiemos comunament
 todos dentro
 en las galeas ⁊ como
 plazio ala fortuna sconfiemos
 ⁊ desbaratamos
 el dicho barbaro asalamina
 por el qual sconfimiento
 fue liberada toda la naçion
 elinica dela subiecion
 del barbaro Car si non fues
 stado nuestro buen consello et ardideza
 el stol del dicho barbaro 
 sin ningunt empachamiento
 yua en torno del
 peloponisso guastando todos
 los castiellos Et tierras
 que son Riba mar los
 quales castiellos por deffender
 cascuno a ssi mismo no
 podrien soccorrer los unos
 alos otros assi como la fin
 dela dicha uenida del barbaro 
 faze testimonio a nuestras
 paraulas el qual asi como
 por nosotros fue sconfido
 en mar fuyo con todo su exerçitu
 mostrando que no
 era suffiçient ni bastant 
 de star contra nuestro poder
 por que pareçe clarament
 que la saluaçion dela generaçion
 ellinica fue nuestro
 buen consello ⁊ sfuerço ⁊
 stol del qual stol era capitan
 general themistocles el
 qual entre las otras maestrias
 que fizo como sabio
 en aquesta guerra fue que
 

[ 2r ]
  
 consello que la batalla se
 fizies enel strecho de salamina
 por el qual consello et maestria
 el dicho Themistocles
 fue de uosotros graciosament
 rreçebido ⁊ honrrado mas
 que los otros nosotros solos
 mostramos grant animosidat
 ⁊ sfuerço car uidiendo
 que por tierra no pudiemos
 auer socorro de nenguna
 part por que todos
 nuestros uezinos se eran dius
 metidos al barbaro nosotros
 queriendo prouehir a nuestro
 saluamiento ⁊ comuna
 ment de toda la generacion
 ellinica quisiemos mas
 dexar nuestra ciudat Et derrocar
 nuestras habitationes et
 hedificios no queriendo
 mal a nuestros uezinos por que
 no uinien en nuestra ayuda
 nos metiemos en mar uigorosament
 contra el enemigo
 a grant periglo de nuestras
 proprias personas
 por la qual cosa parece que nos
 otros nos loamos iustament
 auiendo liberado a uosotros
 et a toda la naçion ellinica
 dela subieçion barbarica car
 por tal como auiedes uuestros
 castiellos en prosperidat
 et plenos de Riquezas temiendo
 uos de perder los
 uos mouiestes Et uiniestes
 en nuestra ayuda auiendo
 ya nos otros abatidas nuestras
 habitaçiones et habandonados 
 todos nuestros bienes
 pues nuestra periglosa ardideza
 la qual non era sin esperança
 ha scapado a todos comunament
 la qual cosa quisiemos
 antes fer Que por
 dolor de derramar nuestras familias
 Et de desabitar nuestra
 çiudat ⁊ habitationes fuessemos
 diusmetidos al barbaro 
 como los otros Pues
 laçedemonyos por aquestas
 cosas Razonablement no
 deuemos seyr mal queridos
 por los Ellinos por que
 somos cabo de lur Senyoria
 antes deuemos seyer
 amados dellos por nuestro grant
 sfuerço Et sauieza la qual
 mostramos la ora no
 

[ 2v ]
  
 en chica neçessidat encara
 nosotros no auemos ouida
 nuestra senyoria por fuerça ni con
 maneras squisitas como
 los uuestros han proposado mas
 por uosotros no quisiestes
 fincar al encalçament delos
 barbaros como nos fincamos
 encalçando los enta
 panfilia ado uenieron las
 amistades et seyendo preguados
 por ellos queriendo
 los complazer Recibiemos
 la dicha senyoria tomando
 exemplo de los otros
 por nuestro prouecho Et honor
 bien que no nos pareçie
 de todo prouechoso por que
 mucho nos querien mal
 et apres algunos de aquellos
 se retrayeron de nuestra amistança
 contra las conditiones
 fechas entre nos
 et ellos los quales fueron de
 continent destroydos quasi
 de todo Encara uosotros
 no guardastes el primero
 amor nuestro car por uuestro contrast
 nos aues dado sospecha
 pensando que por negligençia
 uiniessemos en periglo
 traballando nos de retraer
 nuestras amistades ⁊ de
 unir las con uosotros et es
 manifiesta cosa que nenguno
 no deue seyer enculpado
 si se prouide delo que
 es su prouecho en tiempo
 de neçessidat uosotros lacedemonios
 senyoreades
 todos los castiellos del peloponisso
 con horden de Olligarchia
 por uuestro prouecho
 et si fuessedes la ora fincados
 al en calçament del barbaro 
 como nosotros la senyoria
 de los ellinos que nosotros
 hemos auriedes uosotros
 Et si la huuiesedes
 creyet que tan bien parecerie
 greu alas amistades como
 faze la de nosotros et
 assi como serie agradable 
 a uosotros tener la senyoria
 forçadament sin star
 a periglo assi nos no auemos
 fecho sin Razon ni cosa stranya
 ala condiçion humana
 de perder la senyoria que uoluntariament
 ⁊ de comuna
 

[ 3r ]
  
 uoluntat nos es dada la qual
 por tres cosas no la queremos
 dexar por honor por miedo et
 por prouecho dela qual cosa nosotros
 no somos los primeros
 quelo han començado
 antes es costunbre antigua
 que el mas poderoso sea senyor
 del menos poderoso ⁊ de
 aquesto soes uos otros exemplo
 car como mas poderos
 queres diusmeter ⁊ senyorear
 toda la naçion ellinica
 pero nos otros somos dinos
 de tal senyoria car seyendo
 nos dada la dicha senyoria
 nos somos mostrados
 iustos lo mas que hemos
 podido Et si por uentura
 huuies algun otro esta senyoria
 pareçerie que nosotros
 no somos senyores
 uiolentos ni iniquos mas
 domesticos plus que los otros
 por la qual domestiqueza
 nuestra nos es sdeuenido
 el contrario car como deuriemos
 seyer loados somos
 blasmados Et como
 quiere se fagua el iudicio
 segunt nuestra ordenança o segunt
 los patos delas amistades
 siempre les pareçe que
 nos no iudguamos ni femos
 iusticia no guardando
 cada uno como muchos
 otros senyores son a lurs
 subdictos inicos et iniustos
 et no son blasmados de aquellos
 por que a tales senyores
 no faze menester de
 star en iudicio con sus subdictos
 seyendo el poderoso
 de forçar los Mas los nuestros
 seyendo husados de parlar
 el uno al otro con egual onor
 si algun tiempo por condiçion
 ⁊ poder dela senyoria
 los abaxan un poco en honor
 se corroçan mas que si
 nos otros huuiesemos començado
 a senyorear sin ningun
 horden de razon Et ya
 por aquesta manera ellos
 no podran contrastar car
 no es razonable quel senyor
 se diusmeta al senyoreado ⁊
 pareçe que los honbres se
 corroçan mas quando les
 es stado fecho tuerto que
 

[ 3v ]
  
 fuerça por quel tuerto se
 faze a egual et fuerça a menos
 poderoso Et por aquesto
 comportauan pacient
 ment los greuges que sostenien
 delos medos Et la
 senyoria Razonable de los
 Athenienos les pareçe grieue
 por que siempre el subdicto
 se agreuia delo present
 assi como podrie sdeuenir
 a uosotros si huuiessedes
 prosperidat de auer tal senyoria
 como auemos nos el
 amor que agora auedes de
 los ellinos por miedo de nos
 muy ayna se tornarie al contrario
 si uos mostrasedes
 semblantes al tiempo que
 los senyoreastes por occasion
 delos medos por que no
 conuersan segunt nuestra ordenança
 ni los capitanes enuiados
 por algun luguar
 quieren conuersar segunt
 uuestro orden ni dela otra elada
 ⁊ pues la present congraguacion
 es fecha por grandes
 fechos auet uuestro consello
 deliberadament et no
 querades entrar en treballos
 et periglo por uoluntat ⁊ plantas
 de otri ymaginando primerament
 el començament
 dela guerra et del inçierto torneamiento
 de fortuna
 por que la luenga guerra pende
 mucho en la fortuna et
 muchas ueguadas auienen
 periglos dalla donde honbre
 no se piensa ⁊ quando los
 honbres comiençan a fer
 guerra sin deliberacion subitament
 fazen cosas las
 quales deurien fer apres ⁊
 apres quando son constrenydos
 piensan aquello que
 deurien pensar primerament
 por que pues uos ⁊ nos somos
 fuera de tales pensamentos
 uos consellamos que no
 queraes Ronper los pactos
 pues aues spacio de auer
 buen consello ny no queraes
 seyr speriuros mas sean
 tirados los scandalos Et
 periglos con grant acuerdo
 segunt el thenor de nuestros pactos
 Nos otros no començaremos
 la guerra mas contra
 

[ 4r ]
  
 qui la guerra començar nos
 metremos en resistençia et
 pugnaremos uirilment auiendo
 los dioses en nuestra testimoniança.
 Los laçedemonyos
 auiendo huydas
 las querellas primerament
 de lurs amigos
 contra los athenienos et
 apres las paraulas delos
 athenienos dichas de suso
 mandaron que todo hombre
 stirase apart por tal que
 pudiesen auer conssello
 entre ellos Et fecho el consello
 por la mayor partida fue
 determinado quel tuerto era
 de los athenienos por la qual
 cosa querien sentençiar de
 prender la guerra ⁊ uenguar
 lurs amistades Mas
 arquidamo Emperador
 delos laçedemonyos hombre
 sauio ⁊ honesto se metio
 en medio et dixo las paraulas
 seguientes O laçedemonios
 no so yo solo husado
 enlas batallas mas encara
 todos aquellos de uos
 otros que soes dela edat
 mia por que no me pienso
 que nenguno de uosotros
 quiera la guerra como farien
 los no husados ni alguno 
 de uosotros puede
 pensar que la guerra present
 sea buena ⁊ sin periglo et si
 queres ymaginar quanto
 deue durar aquesta guerra 
 la trobaredes muy luenga
 por que sila guerra huuiessemos
 con nuestros uezinos muy
 tost se finarie por que nuestro
 poder serie tan grant como
 el lur o plus mas la guerra 
 auemos a fer con gentes que
 son luent de nos los quales son
 muyt diestros en mar ⁊ suffiçientes
 et poderosos de mantener
 guerra por la grant Riqueza
 de lur comun et particularment
 han gualeras
 

[ 4v ]
  
 cauallos Et multitud de
 gent proprios de lur çiudat
 mas que nengun otro luguar
 dela elada et han muchos
 tributarios et ayudas
 pues como deuemos nos
 prender guerra contra ellos
 assi leugerament Et con
 que sperança la començaremos
 assi subitament no
 seyendo fornidos de gualeras
 et delo que nos faze
 menester ni no seyendo asi
 diestros como ellos por que
 ha hemprender la nos fazen
 menester dos cosas spacio
 de tiempo Et riqueza la
 qual auemos muy poca car
 nuestro comun non de ha et aquellos
 quela han la dan
 mal uoluntier si aues sperança
 que somos mas gentes
 que ellos Et mas diestros
 en fecho darmas ⁊ que
 guastaremos lur tierra los
 athenienos han mucha otra
 tierra dius lur Senyorya
 de do faran uenir por
 mar lo que auran menester
 o si speraes de fer les Rebellar
 lurs subdictos encara
 que todo aquesto fuesse
 deues guardar que en luguar
 de prouecho no uos uengua
 el contrario por que la mayor
 part delos ditos lurs subditos
 son habitadores delas
 yslas et uos fara menester
 auer fuerça pora defenderlos
 en mar pues como fara aquesta
 guerra por nos no auiendo
 tanto poder en mar
 ni podiendo los empachar
 de auer lurs Rendas con las
 quales sostienen la guerra tanto
 me pienso que nos pueda
 nozer que apres queriendo
 uenir a concordia con
 ellos no lo querran fazer
 speçialment si la occasion
 de començamento dela guerra 
 uiene por nos assi pues
 no crea nenguno de uosotros
 que aquesta guerra aura
 fin assi tost en cara que
 ayamos nos guastada lur
 tierra mas me dubdo que
 dure entro al tiempo de nuestros
 fillos Et susçessores de aquellos
 tal es la manera
 

[ 5r ]
  
 delos athenyenos que non
 se humiliarien en cara que
 lur tierra fues guastada ni
 temen la guerra como otros
 que no No uos do esti consello
 por que no ayades cura
 del dapnage de uuestras amistades
 como si no lo sopiesedes
 mas que no querades
 meter mano alas armas
 antes que no emuiedes a reprender
 los Athenienos
 mostrando que non aues desseo
 dela guerra Et entre
 tanto nos forniremos delo
 que nos faze menester et
 nos liguaremos con los ellinos
 Et con los barbaros 
 por que no es ni sera Represo
 nenguno dela ellada si
 con ayuda de barbaros puede
 scapar de sus enemigos
 car qui es forçado no faze
 comparacion de ellinos a barbaros 
 demandando una sola
 cosa es a saber su saluaçion
 et cercaremos manera como
 ayamos moneda Et poder
 en mar et si la ora nuestra demanda
 sera Reçebida delos athenienos
 por la manera que
 he dicto de suso aquesto es lo
 mellor como cosa pacifica
 et sin periglo Et en caso que
 no nos quieran huyr la de
 neçessidat daqui a dos o
 tres anyos si nos pareçera
 nos moueremos contra ellos
 seyendo fornidos de todas
 cosas Et me pienso que
 uidiendo ellos nuestro prouecymiento
 consintran antes
 de uenir en acuerdo no auiendo
 guastada lur tierra
 et por amor de lurs possesiones
 se consellaran mas
 domesticament pues no uos
 querades mouer assi suptament
 por tal que no metamos
 en desesperaçion los
 athenienos car si vna ueguada
 les guastamos lur
 tierra despues no trobariemos
 do fer les miedo por que
 dubdo me que si nos mouemos
 assi subitament no
 seyendo bien fornidos a destruction
 de lures blades et
 bienes que torne en strecchura
 del pelloponisso et
 

[ 5v ]
  
 uergonia de nos Et las
 querellas delos castiellos
 de las amistades particularment
 leugerament los faremos
 contentos mas que
 nos metamos a guerra comuna
 por uoluntat et plazer
 de otri la fin dela qual
 es in çierta creyet me que
 muy mal la leuaremos
 ala fin que a nuestro honor se perteneçe
 Et no quiera pensar
 alguno de uosotros que
 seremos Repressos como couardes
 por hir sobre una çiudat
 seyendo tanta multitud
 de gent car aquella ha
 muchas amistades las quales
 le dan muchas monedas
 dela qual cosa ha menester
 la guerra mas que armas
 por que las armas poco
 ualen sin moneda Nos
 somos diestros a batalla 
 en tierra et ellos son diestros
 en tierra et en mar nos les
 podemos nozer por tierra
 et ellos nos pueden nozer
 por tierra et por mar por la
 qual cosa nos deuemos prouehir
 primerament de toda
 cosa neçessaria pora mantener
 la guerra en speçial
 de moneda et nos mouamos
 por paraulas de nuestras
 amistades sin prouesion
 mas nosotros que auremos
 toda la culpa et cargua si la
 sperança present torna en
 el contrario ayamos nuestro
 consello deliberadament
 no faguamos assi subita
 ment aquesta guerra por
 uergonia de seyr repressos
 de couardeza de negligençia
 por que quanto mas tost
 la començaredes tanto mas
 turara car la començaredes
 sin sufiçient aparellament
 La nuestra çiudat es siempre
 franca ⁊ honrrada por que
 siempre sta en una derecha
 conuersaçion que ni
 por prosperidat de exalça
 ny por desauentura se humilia
 mas que la otras
 çiudades Et ni por loor
 de fama ni por dolor de Reprension
 no nos mouemos
 subitament a fechos
 

[ 6r ]
  
 periglosos mas somos buenos
 conselladores et diestros
 guerreros por nuestra honestat
 por que la Reuerençia
 partiçipa mas con la honestat
 Et la animosidat
 con la uergonia pues no
 queramos mostrar de seyr
 mas sauios que las leys
 no queriendo las obedeçer
 por nuestra super fluidat de sauieza
 Et no nos queramos
 mostrar sauios en las cosas
 uanas reprendiendo
 por palauras los sauios
 prouehimientos de nuestros
 enemigos car trobando
 nos en la obra mal diestros
 pensaremos que otros
 ya tan sauios como nosotros
 Et recordemos nos
 que los auenimientos de
 la guerra et los torneamientos
 de fortuna son inumerables
 ⁊ no nos queramos
 loar de paraulas mas
 ordenemos sauiament
 nuestros fechos contra los enemigos
 muy sauios et sanos
 en lurs consellos et
 no ayamos sperança de prosperar
 por lures fallimientos
 mas por nuestros buenos
 prouehimientos et no
 pensemos que ya grant
 diferençia de un onbre a
 otro car aquel es mas fuert
 que se adiestra ⁊ se apparella
 en las cosas nesçessarias
 ni no queramos dexar
 los mandamientos
 et buenos consellos que
 nuestros primeros padres nos
 dexaron car quanto mas
 las guardaremos tanto
 mas nos saluaremos guardat
 que por uuestra gran cuyta
 en una ora del dia no
 tomemos mal consello pora
 nuestras personas castiellos
 possessiones Riquezas et
 honores mas auet uuestro consello
 deliberadament la qual
 cosa por uuestra grandeza podes
 fer millor que los otros
 enuiat alos athenienos
 uuestros misageros por el castiello
 de potidea ⁊ notificaldes
 las querellas delas amistades
 dadas contra ellos
 

[ 6v ]
  
 por que los athenienos
 dizen que son contentos
 de star a rrazon car no es
 assi digno de punicion aquel
 qui demanda Razon
 et concordia como aquel
 que faze tuerto Et no se cura
 dela razon prouat por aquesta
 manera los athenienos
 Et uosotros dat grant
 diligençia de apparellar lo
 que uos faze menester pora
 la guerra Si aquesti
 mi consello sera de uos reçebido
 sera a uosotros mucho
 prouecho et uuestros enemigos
 ne tomaran grant
 miedo apres las quales paraulas
 se metio en medio
 uno delos procuradores
 dela tierra en aquel anyo
 que auie nonbre stenlayda
 por contradir alas paraulas
 et consello del emperador.
 LAçedemonyos
 yo no entiendo
 las muchas paraulas
 delos athenienos
 enlas quales manifestaron
 lures loores mas no respondieron
 ni contradixieron
 alas proposiçiones fechas
 por las amistades contra
 ellos ni han mostrado como
 no fazen tuerto alas
 amistades ni al pelloponisso
 lohan se que se mostraron
 ualientes et uirtuosos contra
 los medos pero pues que
 agora se amuestran iniquos
 contra los ellinos son dignos
 de auer el danyo o de seyr
 repressos al doble car seyendo
 primerament buenos
 se son fechos agora malos
 mas nosotros quales eramos
 la ora tales somos agora
 stando siempre en una
 buena semblança Et proposiçion
 por que si sauios
 somos nos es de neçessidat
 que ayamos cura del tuerto
 que Reçiben nuestras amistades
 

[ 7r ]
  
 Et no demoremos tanto
 de socorrer les car no speran
 el mal mas ya son en passion
 los otros han muchas
 Riquezas gualeras Et cauallos
 et nos auemos amigos
 los quales no deuemos
 dexar uenir al poder ⁊ uoluntat
 delos athenienos ni a
 iudicio de paraulas car al
 present no sostienen mal de
 paraulas mas de fechos por
 que son dignos de seyr uenguados
 pues faguamos ayna 
 lur uenguança con todo
 nuestro poder Et no querades
 star al dicho de aquellos
 que dizen que los iniuriados
 se deuen consellar Reposadament
 Mas dat sentençia
 de guerra sin replicar
 mas paraulas con grant
 animosidat et no dexemos
 creçer mas la fuerça delos
 athenienos ni dexemos
 los amigos nuestros alur tirania
 Mas mouamos nos
 con ayuda delos diosses
 contra ellos Como iniustos.
 O Amigos quanto
 los laçedemonios
 no seran de nos
 otros Represos daqui auant
 pues la present congreguaçion
 se es fecha por
 lur mandamiento queriendo
 prouehir al bien comun
 et dando a cada uno el honor
 conuenible Et han
 determinado la guerra present
 por la qual razon son dignos
 de seyr loados de todos
 nosotros como buenos ⁊
 suffiçientes capitans Et
 digo a todos comunament
 que los habitantes cerca
 dela marina no cal que ayan
 grant sotileza conque
 los otros que habitan luent
 dela marina les soccorran
 certificandolos que si no
 les ayudan mal hi podran
 portar a uender lurs fruytos
 super fluos Et menos
 

[ 7v ]
  
 podran auer las cosas que
 por mar uienen ala tierra
 firme pues cada uno de
 aquellos que es luent de
 la marina se guarde de consellar
 ⁊ iudguar mal sobre
 uuestro parlament pensando
 que no les toque rex antes
 deuen bien pensar que si
 los iustamarinos se diusmetiessen
 alos atheniennos
 que el nozimiento no
 serie de aquellos solament
 mas encara alos que son luent
 dela marina pues el
 present nuestro consello no
 faze mas por los que habitan
 cerca la marina que
 por los otros por la qual
 cosa sin negligencia deuen
 encara aquellos prender
 la guerra mas uolentier
 quela paz car assi como es
 buena manera alos sauios
 de star pacificament mientre
 que no son iniuriados
 assi es Razonable Et grant
 ualentia alos honbres sforçados
 et ualientes quando
 son iniuriados por alguno 
 de prender antes la guera 
 que la paz por uenguar
 se ⁊ apres auida fin de lur
 entençion dexar la guerra 
 Et enclinarse a concordia
 et por auer prosperidat en
 las batallas no de exalçar
 ni puyar en superbia ni qui
 es iniuriado por star pacificament
 no lo deue suffertar
 car el que es negligent
 de uenguar se por star en
 reposo diusmetido por su
 pereza a otri ayna pierde el
 plazer de su Reposo semblant
 ment falle qui se ensuperbia
 por las prosperidades
 delas batallas no pensando
 que superbia es cosa desleal
 por el torno dela fortuna
 Empero que algunas 
 ueguadas mal consello
 ha prosperado et bien
 auenido por el mal consello
 dela otra part contraria
 et algunas ueguadas
 buen consello uiene a menos
 dela entencion del consellador
 por quela fin no
 uiene siempre segunt la
 

[ 8r ]
  
 entençion delos honbres
 nos al present nos mouemos
 ala guerra como iniuriados
 no en una causa
 mas en muchas Et quando
 seremos bien uenguados
 nos pacificaremos
 uolenterosament
 car auemos sperança de
 uictoria por muchas cosas
 la primera que somos
 gentes en mayor quantidat
 que nuestros enemigos
 la segunda que somos
 mas diestros en batalla 
 la terçera que somos todos
 de una oppinion et
 nos hemos apleguado con
 animosidat Et con una
 uoluntat por que si son los
 athenienos poderosos en
 mar nosotros daremos
 cada uno delo suyo proprio
 et en cara nos faremos
 prestar delos templos de
 delphus Et de olinpio ⁊
 dando nosotros mayor
 sueldo podremos leuar
 todos los marineros strangeros
 que los athenienos
 han alur sueldo car la mayor
 part del poder delos athenienos
 son strangeros
 soldados la qual cosa no
 puede sdeuenir a nosotros
 por que no auemos
 sperança en moneda mas
 en nuestras proprias personas
 et hemos sperança que
 por una batalla marina
 faremos çessar nuestros enemigos
 silos uençemos
 et por uentura si duran
 tanto en nuestra resistençia
 de poco en poco nos asitilaremos
 assi bien alas
 batallas marinas que seremos
 assi diestros como
 ellos Et auremos de uantaga 
 la ualentia car lo que
 nos auemos naturalment
 no lo pueden ellos auer
 por maestria Et lo que
 ellos han por sçiençia podemos
 nos bien auer por
 maestria pregando
 nos que spendamos pro
 moneda por guanar lo
 nuestro proprio car no es razonable
 cosa que pues
 

[ 8v ]
  
 las amistades delos athenienos
 nose agrauan de
 paguar los targos aellos
 impuestos en lur seruitut
 que nosotros por scasedat
 no osemos spender por far
 uenguança de nuestros enemigos
 Et saluar anos
 mismos guardemos nos
 que por scaseza de spender
 poco no lo perdamos todo
 et senyoreando nuestros enemigos
 nos podran agrauiar 
 conlo nuestro proprio nos
 auemos buenas maneras
 et uias de guerra la una
 es diuision de muchas
 de lurs amigos la otra es
 por las dictas diuisiones
 de fallimento delas Rendas
 por las quales han puyado
 en tan grant poder ⁊ muchas
 otras occasiones que
 no son manifiestas al present
 por que la guerra no
 ha fin segunt el orden del començamento
 mas la guerra 
 misma da orden ⁊ razon
 a prosperidat Et qui ordena
 la guerra sauiament
 et con buena diligençia
 ha buena sperança mas qui
 no se prouie falle et el contrast
 fues particular de cada
 uno de nosotros contra
 un otro su egual por qual
 que chica cosa nolo sufririemos
 et deuemos pensar
 como los athenienos son
 uenidos en tan grant poder
 que no solament son fuertes
 a cascun castiello delos
 nuestros por si mas contra todos
 en semble por que si no
 nos mouemos todos en
 semble a fer uenguança
 contra ellos liugerament
 podran destroyr a cascun
 de nos particularment
 et sconfitura es muy greu
 de oyr por que manifiestament
 representa suggecçion la
 qual solament en pensamiento
 faze uergonia antes
 que sea fecha a todo el pelloponisso
 Et es en conuenible
 cosa que tanta terra
 et castiellos seamos grauados
 por una sola çiudat
 deque paresçera una de dos
 

[ 9r ]
  
 cosas silo consentimos o
 que somos grauados iustament
 o lo sofrimos por nuestra
 couardeza de que deuremos
 seyr represos de nuestros parientes
 como indignos los
 quales liberaron la elada si no
 podemos defender lo que
 ellos conquistaron Et nos
 dexaron consentiendo diusmeter
 dius la fuerça de
 una çiudat todas las otras
 speçialment loandonos
 seyr destruydores delos tiranos
 Quanto delas cosas
 passadas no cal parlar
 ne luengament mas
 delas que son a uenir daqui
 auant deuemos al present
 ayudar con traballo
 et pues auemos fama por
 nuestros parientes mantenguamos
 la uirtuosament
 con treballo car si auemos
 auantage de Riqueza et
 senyoria mas que los otros
 no deuemos por aquello
 dexar prender las cosas
 que auemos conquistadas
 con treballo enclinando
 uos ala negligençia por
 sperança dela nuestra grant riqueza
 mas mouamos la
 guerra auiendo sperança
 segunt el comendamiento
 diuigno pues que del dios
 nos es prometida ayuda
 car todo el remanient dela
 elada uerna animosament
 en nuestro socorro por dos Razones
 la una por temor
 la otra por lur prouecho et
 no penses que uosotros seres
 los primeros Ronpedores
 dela paz car antes la han
 Rompida los athenienos
 por la qual cosa uos comiendan
 los dioses prender guerra 
 contra ellos como speriuros
 car no son speriuros
 aquellos que demandan
 uenguança mas aquellos
 que primerament comiençan
 a iniuriar lurs amigos
 et Verament uos seredes
 loados como uenguadores
 de honbres iniuriados de
 que paresçe de todo que aquesta
 guerra es iusta de
 fazer Et todos en semble
 

[ 9v ]
  
 consellamos que se fagua
 por prouecho comun Et de
 cada uno Et no tardemos
 mucho de uengar los potideatos
 los quales seyendo de
 la naçion son grauiados de
 que es todo el contrario de
 lo que fue en los tiempos
 passados Et no seades negligentes
 en afranquir 
 los que son en periglo et
 no se pueden mas defender
 ⁊ no solament son en periglo
 los potideatos mas en
 cara algunos delos que
 son enla present congreguaçion
 Et si destos no
 femos uenguança breu
 ment se ueran los otros
 en semblant passion pues
 o amigos pensat ya la
 neçessidat uos sobre uiene
 et que nuestro consello es
 profeytoso dat setençia
 de guerra et no uos dubdedes
 del treballo que aures
 mas deletaduos del
 luengo Repposo que guanares
 fendo ayuda et exsiguiendo
 la present guerra 
 car por occasion dela
 guerra se firma la paz Et
 por poco treballo auiene
 el luengo reposso por que no
 es iudguado uirtuoso qui
 no se osa meter en batalla 
 por el periglo auiendo esperiança
 apres aquella deue
 auer paz ⁊ Reposso pues
 mouamos nos contra et
 en destruçion de tal çiudat
 la qual es fecha tirrana contra
 toda la elada diusmetiendo
 assi toda la mayor
 part Et piensa en cara
 en diusmeter el Romanient
 por peraça de sofrir
 un poco de treballo por nuestro
 mismo prouecho ⁊ reposo
 et por deliberacion de todos
 los otros ellinos que son
 seydos por fuerça diusmetidos
 a ella.
 

[ 10r ]
  
 SEnyores athenienos
 quanto mi
 consello siempre
 es uno que no uos diusmetades
 alos pelloponissos et
 bien que quando se corroçan
 los honbres son animosos
 alas batallas et apres
 quando son sobre el fecho
 et les es ya passada la furia
 son perezosos por que segun
 las bueltas dela fortuna
 se bueluen lurs uoluntades
 pues neçessidat es de
 proponer mi consello en
 aquesta manera pero digo
 primerament que si el
 present consello uos plaziere
 et se firmare por todos
 Et apres por uentura
 uiene a fallimiento
 que no sea Represo el consellador
 car no serie razon
 tampoco como alguno 
 no se deue loar por buen
 consellador si su consello
 uiene segunt su entençion
 por que las cosas no siguen
 siempre al consello
 mas muchas ueguadas
 auienen los aduenimientos
 contrarios ala entençion
 del hombre por que
 no es causa el consellador
 delos aduenimientos
 prosperos ni contrarios
 mas la fortuna uos otros
 sabes çiertament que entro
 aqui siempre los laçedemonyos
 nos trayen ⁊
 deçibien occultament et
 agora nos menos preçian
 manifiestament Et assi
 guardemos bien lo que
 auemos car entre nos ⁊
 ellos eran pactos de amor
 et que todos ensemble
 matariemos los escandalos
 con razon et agora
 nos demandan cosas irrazonables
 Et si nos las
 demandasemos no las
 querrien consentir antes
 aman mas amortar las
 querellas de lures amigos
 con batalla que con
 acuerdo segunt que agora
 poco ha emuiaron embaxadores
 no reprendiendo
 nos como culpables
 

[ 10v ]
  
 mas mandando nos
 como si fuessen nuestros seniores
 que dexasemos
 el castiello de potidea et
 la ysla de egina en lur
 libertat et de anullar la
 determinaçion que auiemos
 fecha contra los
 megaros et encara aquestos
 presentes embaxadores
 nos mandan que dexemos
 todos los ellinos
 en lures libertades la qual cosa
 no es otro comendamiento
 sino que renunçiemos
 toda la Senyoria
 que auemos sobre
 ellos pues deuedes pensar
 que anullada la determinaçion
 fecha contra
 los meguares entraremos
 en guerra et batalla 
 por una otra petita
 occasion sino que de
 todo faguamos lur uoluntat
 car como ueyedes
 muchas otras cosas proponen
 los lacedemonios
 contra nos assi en aquesta
 chica causa sta nuestro
 fundamiento Et la prueua
 de nuestra uoluntat por
 que si aquesta les consentides
 luego uos comandaran
 otra mas grande et
 apres aquesta otra mas
 greu pensando que por
 miedo de uenir en guerra 
 les consintiredes una
 et apres otra como la primera
 mas si uos no consentides
 ren ellos se enclinaran
 a egual acuerdo et
 no uos comendaran con
 senyoria como fazen agora
 pues una de dos cosas
 deues fazer si aues miedo
 que antes que sufraes
 dapnage uos diusmetades
 aellos o no les consintades
 ren que apres que
 aquesta les aures consentido
 muchas grieues cosas
 trobarien deque enculpar
 uos a mouer uos guerra 
 pues uos uean temerosos
 Et lo millor me pareçe
 que noles otorguemos 
 cosa ninguna chica ni
 grande car silo femos
 

[ 11r ]
  
 mostraremos que lo que
 auemos es de mal iusto ⁊
 daremos a entender que
 tenemos con miedo las cosas
 que auemos conquistado
 con treballo Et si feches
 una delas mas chicas
 cosas que ellos uos comandan
 Representara subieçion
 pues por que nos enclinaremos
 a nenguna cosa de
 lo que nos comandan en
 las batallas no somos
 menos ardidos ⁊ poderosos
 que ellos Et dir uos
 he las cosas que son en la
 part contraria los pelloponissos
 se muestran pobres
 en todas cosas por que
 non han moneda comuna
 ni propria apres en las
 batallas marinas no son
 tanto husados como nos
 ni las batallas terrenas
 en do son husados no pueden
 mantener luenguament
 si enuian una huest en tierra
 luent dela suya Et uiene
 a menos por qual que
 fortuna apres por lur pobreza
 por mar ni por tierra
 no le pueden soccorrer ni
 en uiar otra en su luguar
 et la guerra no se mantiene
 por donos forçados
 de cascuno mas por comun
 rriqueza por la qual pobreza
 los pelloponissos son
 mas prestos con lurs personas
 enlos fechos que
 guerreros con moneda
 pensando de saluar se mas
 lur ardimento que por la
 poca moneda Certas los
 pelloponissos en semble
 con lurs amigos pora
 una batalla son suffiçientes
 a todos los ellinos mas
 no pueden mantener la
 guerra luenguament
 como pobres por que no
 han comun luguar de consello
 ni trasoro Et no
 nos dubdemos si por uentura
 auran sufficient poder
 en mar car no la pueden
 auer assi grant que
 en mar nos puedan contrastar
 Et el huso delas
 batallas marinas faran
 

[ 11v ]
  
 a nos pues tost diestros
 alas terrenas que no
 faran alos laçedemonios
 por las terrenas alas
 marinas alas quales
 no se podran assi adextrar 
 por que non de podran
 husar por el empachamiento
 de nuestro grant
 stol Et encara que ellos
 fuessen husados en la
 mar et huuiessen suffiçient
 stol contra nos
 seyendo uirilment empachados
 del nuestro se paçificaran
 quieran o no ⁊
 no pudiendo husar en
 la mar no se podran amaestrar
 et por conseguient
 seran mas pereçosos por
 que a nenguna cosa no
 es honbre ten pereçoso
 como ala cosa que no ha
 husado ni sabe fer speçial
 ment que la marineria
 ha menester mas destreza
 que nenguna otra
 arte et es cosa inpossible
 que ninguno se pueda
 bien adextrar sino que
 dexado todo otro treballo
 continuament huse la
 art dela marineria si los
 laçedemonyos se fazen
 prestar la Riqueza duna
 delos templos del delphus
 et delos olinpios con entençion
 de leuar nos los
 marineros strangeros
 dando les mas sueldo pero
 non deuemos mucho
 curar car nos auemos
 marineros dela tierra
 por uoguar asaz et comites
 et nauchiers nuestros
 proprios çiudadanos susfiçientes
 et diestros en
 los quales sta todo el fecho
 dela marineria. Et auemos
 de nos mismos
 muchos buenos hombres
 et ualientes guerreros
 husados alas batallas 
 marinas et yo creo en
 cara que los strangeros
 marineros que son husados
 de beuir et star con
 nos por esperança de un
 poco mas sueldo en poco
 tiempo no querran
 

[ 12r ]
  
 fuir ni dexar a nos Et a
 mi parece que de todas
 las cosas de que he parlado
 dellos somos nos otros
 habundantes Et auemos
 otras speranças mayores
 car si ellos con huest querran
 destruir nuestra tierra
 et nos nauiguando por
 la Ribera del pello ponisso
 desçendiendo de luguar
 en luguar les destruyremos
 toda la Ribera de la
 mar la qual cosa no es egual
 car ellos guastaran
 los blades Et fruytos et
 nos destruiriemos ueniendo
 subitament sobre
 lurs possesiones et fruytos
 los quales no podran recobrar
 ni guanar otra tanta
 en luguar de aquella
 sin grandes guerras et batallas 
 Et si a uos corren
 et guastan aquesta auemos
 grandes tierras en
 mar ⁊ en tierra en muchos
 luguares ado podemos
 auer Refugio pues auet
 cura de uuestras personas ⁊
 no uos faguan duelo
 los casales ⁊ possessiones
 car con las personas seyendo
 francos cobraremos 
 Riquezas Et con las riquezas
 no podriemos
 cobrar las personas si eran
 en seruitut en cara me
 recuerdo de muchas cosas
 que si uosotros querres
 con aquellas auredes
 uictoria dellos empero
 yo uos consello assi que
 por uuestro ardiment no començedes
 la guerra ni
 querades meter uuestras personas
 a periglos uoluntarios
 car mas me dubdo
 de nuestros fallimentos
 que delos consellos de
 nuestros enemigos pues demos
 conget alos embaxadores
 con tal respuesta
 que nos daremos libertat
 alos meguaros
 segunt lur demanda et
 les daremos todos nuestros
 puertos alur comun necessidat
 si ellos querran
 çessar de echar los strangeros
 

[ 12v ]
  
 de lurs iurisditiones
 tanto los proprios como
 amigos nuestros ⁊ daremos
 franqueza a todos los otros
 castiellos que al tiempo
 dela paz eran liberos
 si ellos daran aquella
 misma libertat alos castiellos
 a ellos subdictos
 en manera que biuan
 cascuno asu uolumtat
 et no a plazer delos lacedemonios
 et que nosotros
 no queremos començar
 guerra mas que nos
 plaze de star a rrazon segunt
 los pactos dela paz
 et si ellos la queran començar
 que nos somos
 prestos de star ⁊ uenir
 alur Resistençia aquesta
 respuesta es conuenible
 a nuestra çiudat de dar
 alos laçedemonios mas
 con todo aquesto me pareçe
 que es nescessario de
 entrar en aquesta guerra 
 la qual quanto mas uolumptariament
 la Reçibremos
 tanto menos nos
 forçaran nuestros enemigos
 particularment ni emsemble
 a toda la çiudat
 et los grandes honores
 no uienen sino delos grandes
 periglos segunt que
 paresçe por nuestros anteçessores
 los quales no auiendo
 tan grant poder como
 nos dexaron todas
 cosas por fer guerra et resistir
 alos medos alos quales
 echaron de lurs confinias
 mas por fuerça o
 ardideza de persona que
 por puxança et cresçieron
 tanto lures cosas que son
 mas dignos de grant
 fama muertos que nos
 otros biuos por que nos
 sera inconuenible et de
 grant deshonor si nos
 mostramos menos uirtuosos
 que nuestros parientes
 pues conuiene nos
 de neçessidat tanto por
 nuestro honor como por nuestra
 saluaçion de Resistir
 uirtuosament a nuestros
 enemigos Et soliçitar
 

[ 13r ]
  
 en toda manera de dexar
 a nuestros suscessores entegrament
 lo que dexaron
 a nos otros nuestros parientes
 tales fueron las paraulas
 de pericles ⁊ plaziendo alos 
 athenienos el consello de
 pericles fue confirmado
 et respondieron alos embaxadores
 delos laçedemonyos
 segunt que pericles
 auie consellado por horden
 a cada una demanda çertificandolos
 que por lur
 comendamento no farien
 cosa ninguna Mas que
 eran aparellados de star
 a rrazon segunt lurs pactios
 et de amortar las plantas
 delos amigos con comuna
 concordia con esta
 respuesta partieron los
 embaxadores delos lacedemonyos
 delos athenienos
 et apres no tornaron
 otros ningunos aquestos
 de suso escriptos
 fueron los scandalos ⁊ occasiones
 dela guerra los
 quales uinieron por epidamno
 Et por quirquerea
 segunt es dicho de suso.
 GEntiles honbres
 del pello ponissos
 et amigos muchas
 huestes han fecho
 nuestros parientes et predeçessores
 en lur tiempo dentro
 del pello ponisso
 Et de fuera et en cara
 todos uosotros los antigos
 somos husados alas
 batallas enpero nuestros predeçessores
 ni nosotros
 nunca salieron con tan
 grant huest et poder como
 agora auemos nosotros
 Et assi nos es neçessario
 por que nos mouemos
 contra la mayor çiudat
 E mas poderosa de
 toda la ellada pues por
 Razon no nos deuemos
 mostrar peores de nuestros
 predeçessores ni deuemos
 

[ 13v ]
  
 perder la fama que auemos
 delas gentes pues auemos
 mayor poder que ellos auien
 por que toda la Ellada
 guardan aquesti fecho et
 por el amor que han a nos
 otros et el mal que quieren
 alos athenienos se
 piensan et han todos buena
 sperança que uernemos
 a buena fin de nuestra entençion
 por lur libertat pero
 no quiera nenguno pensar
 que somos muchos et
 ualientes no ossen nuestros
 enemigos star ni uenir
 abatalla con nosotros
 ni quiera seyer negligent
 por aquello mas cada
 un capitan Et honbre
 darmas quiera pensar
 en si mismo que hi ha
 gran periglo por que las
 bueltas dela fortuna son
 muchas Et los aduenimientos
 delas batallas 
 inçiertos ⁊ començamiento
 faze naçer furia en
 los coraçones de aquellos
 contra qui se fa el mouimiento
 Et muchas ueguadas
 poca huest ha stado
 en campo de batalla 
 contra grant huest uigorosament
 Et han sido
 uictoriosos los pocos por
 que la grant huest auiendo
 sperança en la grant
 multitut se metien enla
 batalla negligentment
 por que conuiene ala huest
 quando es en tierra de
 sus enemigos que de coraçon
 con toda su fuerça se
 meta contra aquellos et
 deue star continuament
 assi bien apparellada como
 si quisies ya entrar
 en batalla et stando bien
 apparellados si se mouran
 contra los enemigos et
 los scometran mas ardidament
 et si los enemigos
 los scometieren
 seran mas seguros agora
 nosotros no nos mouemos
 ni himos contra
 çiudat que no es poderosa
 a resistir nos antes es
 de mayor poder que nos
 

[ 14r ]
  
 otros Et bien fornida de
 todas cosas neçessarias
 pues deuemos pensar que
 ellos se metran palesament
 contra nosotros en batalla 
 campal uidiendo stroyr
 lurs possesiones et fruytos
 car los hombres quando
 ueen subitament
 uenir sobrellos alguna 
 pasion no husada se corroçan
 Et los mas ocçiosos
 et negligentes por furia
 se meten en el fecho
 et mayorment pertenesce
 alos athenienos corruçarse
 mas que a otros
 por queles parece auer
 razon de senyorear los otros
 et no seyr senyoreados
 ⁊ de yr a correr et guastar
 las tierras delos otros
 et no seyr guastada
 la lur pues ayamos en
 memoria contra que çiudat
 nos mouemos et
 que aqui deuemos conquistar
 fama a nosotros
 et a nuestros desçendientes
 de honor o de desonor por
 que uos conuiene
 seguir las hordenaçiones
 de uuestros capitanes Et sobre
 todas cosas queras
 star concordes et parellados
 a reçebir los comendamentos
 de aquellos
 por que no es mas
 segura cosa en uuestra huest
 que aquesta Et tanto
 quanto es mayor la huest
 tanto deuen seyer
 entrellos mas concordes
 et obedientes alur 
 capitan.
 Stando en cara la
 huest delos pelloponissos
 al
 strecho de corintio pericles
 dexantipo penso en su coraçon
 que si por ventura
 arquidamo como amigo
 antigo suyo por fer
 le gracia o los laçedemonyos
 de çierta sçiençia
 

[ 14v ]
  
 queriendo lo mal por meter
 lo en sospectha Et yra
 delos athenienos como
 auien fecho otra ueguada
 segunt es dicho de suso
 enel primer libro no
 le quisiesen guastar ny
 destroyr sus tierras et casales
 que serien en periglo
 por la qual cosa pericles
 se metio un dia en medio
 del consello et congreguacion
 delos athenienos
 et dixo tales paraulas
 athenienos arquidamo
 es mi grant
 amigo de grant tiempo
 entaca la qual amistat
 fiz yo no por mal de mi
 nacion ni de mi tierra
 mas por bien et si por uentura
 por la dicta amistat
 queriendo me en speçial
 fer gracia no me guastase
 mis blades ni me Robase
 mis casales uosotros
 me auriedes en sospecha
 por la qual cosa antes que
 aquello pueda sdeuenir
 lo do yo todo al trasoro
 comun apres Vos consello
 que metaes todas
 uuestras cosas enla çiudat
 et no salguaes fuera ala
 Resistençia de uuestros enemigos
 mas que stedes
 dentro ⁊ guardedes uuestra
 çiudat ⁊ quanto mas
 podres con grant solliçitud
 ordenedes la fuerça
 uuestra dela mar no planniendo
 hi nengunas spensas
 diziendo que toda
 guerra auie menester
 dos cosas pora uenir a buena
 fin Riqueza et solliçitut
 et que huuiessen
 grant sperança diziendo
 assi nos auemos de
 tributo de nuestras amistades
 cascun anio vic talentes
 en moneda solament
 menos delas otras cosas
 et al present auemos
 en nuestro thesoro comun
 vim talentes en cara auemos
 en baxela et en
 muchas otras cosas que
 son estadas offreçidas
 alos templos por los cursarios
 

[ 15r ]
  
 de oro et de argent
 vc talentos Et ultra aquesto
 mucha otra uaxiella 
 et ioyas delos dioses
 en cara la ydola dela dea
 que fizo maestre medea
 ha muchas ioyas dela despulla
 de los medos la qual
 ha sobre si oro fino talentes
 .xl. las quales cosas
 et ioyas es Razonable
 de prender las en tienpo
 de neçessidat por nuestra saluaçion
 Et apres Render
 les semblantes o de mayor
 ualor nosotros auemos
 honbres suffiçientes
 darmas .xiiim menos
 delos que son hordenados
 ala guarda de los castiellos
 et delas murallas de
 la çiudat los quales son
 entre uiellos et iouenes
 .xvi.m. apres auemos
 hombres de cauallo .mjl
 et .ijc. et de ballesteros 
 mjl.vjc. et auemos gualeras
 entre chicas et grandes
 apparelladas a naueguar
 .iiic. pues sforçemos
 nos et entremos con grant
 esfuerço en esta guerra 
 en la qual guanaremos
 mayor fama Et honor
 que en todas las otras
 guerras.
 Dicho es de suso
 que sobre la sepultura
 delos que
 eran muertos en batalla 
 de dizen por algunt sçient 
 honbre lurs uirtudes segunt
 era lur husança por
 que los athenienos preguaron
 a pericles que dixiesse
 algunas cosas loables
 por honor delos que
 eran muertos en aquella
 batalla el qual puyo
 en hun luguar alto fecho
 pora aquesto Et dixo
 todos los rectoricos
 que enlos tiempos passados
 loaron la uirtut
 delos que fueron muertos
 

[ 15v ]
  
 por el bien delur tierra
 loaron el ordenador
 de aquesti honorable comun
 sepellimiento Et
 a mi paresçe que sea suffiçient
 que assi como ellos
 eran uirtuosos no de
 paraulas mas de fechos
 assi nos con obra deuemos
 mostrar lurs honores por
 tal que las uirtudes de
 tales honbres no podrien
 seyer dichas por la sçiencia
 et lengua de uno solo
 car inposible es que lo
 que por uno solo es dicto
 sea creydo de todos speçialment
 quando alguno 
 es enuidioso se piensa
 que lo mas sea dicto
 fuera dela uerdat la qual
 cosa auiene por en uidia
 o por que huye mas famosas
 uirtudes que no
 son enel las quales no creyen
 mas delo que huyen
 de otros sino tanto quanto
 el es suffiçient a fazer
 empero algunas ueguadas
 tales como aquestos
 si huyen las cosas con affeçion 
 por uentura les
 pareçe mas uerdat que
 lo que ellos saben mas
 pues que a todos los antigos
 plazio la ordenaçion
 del que lo ordeno me
 conuiene seguir la dicta
 hordenaçion Et dezir
 Razonablement tanto que
 sea uuestro plazer et honor et
 primerament començare
 en nuestros parientes anteçessores
 por que razonable
 cosa es et iusto en tales
 fechos fer memoria
 dellos por que ellos nos
 dexaron habitar en lur
 çiudat liberament los
 quales son dignos de fama
 por que aquello que
 les fue dexado guardaron
 con grandes treballos
 de lurs personas mas apres
 fue agradeçido por
 nos speçialment por los
 que son mas ançianos
 et auemos fecha nuestra çiudat
 et tierra suffiçient
 pora tiempo de guerra
 

[ 16r ]
  
 et de paz las quales cosas
 dexo a dezir a aquellos que
 lo saben mas por que uinieron
 en tal stado et por qual
 hordenaçion pollitica
 et por qual manera agrandesçieron 
 las cosas dela
 çiudat quiero dezir et mostrar
 primerament et apres
 tornare a loar aquestos
 que auemos soterrados
 et pienso que lo que se dira
 al present sera cosa conuenible
 et a toda la multitud
 sera prouechoso tanto
 alos dela tierra como
 alos strangeros que escuchar
 lo querran porque
 nuestra conuersaçion no
 sigue las leyes de otros
 malos ⁊ otros la toman
 por enxemplo Et por que
 el horden de nuestra senyoria
 es en muchos se clama
 dimocratia por que en
 orden legual todos son
 eguales et no ha diferençia
 del uno al otro en
 honor por Rico ni por pobre
 que sea mas en dignidat
 qui mas se muestra
 uirtuoso amas auantaga
 et el auantaga del honor
 es dada a cada uno
 segunt es mas uirtuoso
 et todos conuersamos
 chicos et grandes liberament
 en la comunidat
 por tal que ninguno no
 aya sospecha de despreçio
 et no nos corroçamos
 ni lo tenemos en despreçio
 si el mas chico de nos
 faze alguna cosa prouechosa
 al comun delo suyo
 proprio cada uno faze
 asu guisa mas delo
 que toca al comun no
 osa ninguno fer cosa sin
 razon por miedo delas
 leyes tanto son strechas
 approuecho de los iniuryados
 pues por Refrescament
 del treballo auemos
 hordenado muchos
 reposos Et luguares
 muy bellos de theatros
 ginmagios por prouecho
 soplenidades et sacrificios
 diuignos por
 

[ 16v ]
  
 nuestro plazer delos quales
 la alegria continua
 nos tira los dolores et la
 mal enconia En cara por
 la dignidat de nuestra çiudat
 ⁊ de todos los castiellos
 et tierras lieuan a
 uender todas cosas en ella
 como a plaça comuna
 en cara en husar en fecho
 darmas grant differençia
 ya de nos a nuestros enemigos
 por quela nuestra çiudat
 es comuna a todos
 et nengun stranger no
 se mete aprender et ueyer
 de nos que uidiendo
 quasi no prendra fruyto
 de prouecho et la razon
 es aquesta nos otros
 que no auemos sperança
 en maliçias et en guanyos
 mas en la animosidat
 que regna en las
 obras Et fechos nuestros
 naturalment et los iouenes
 nuestros en lur iouentut
 se adoctrinan con
 grant treballo de lures
 personas alas armas et
 los que somos de hedat
 antigua et beuimos reposadament
 como amadores
 de nuestra uida no somos
 menos ardidos quelos
 iouenes en los periglos
 que ellos se meten amando
 conquistar honor segunt
 se muestra por obra Et
 aquesti es senyal manifiesto
 por que los lacedemonyos
 se son mouidos contra
 nos con otros de sus
 amistades En cara iamas
 no fuemos en tan grant
 neçessidat de mostrar nuestro
 poder como somos agora
 Et quando auiamos
 stol por mar o huest por
 tierra en alguna part si
 nuestros enemigos se encuentran
 con alguna partida
 de aquella ⁊ los sbaratan
 se loan que han uençido
 todos los athenienos
 et si ellos son uençidos
 se escusan diziendo que
 por todos los atheniennos
 son stados uençidos
 et si es assi como nuestros
 

[ 17r ]
  
 enemigos nos blasman 
 es a saber que no queremos
 periglar tanto por
 orden legal et manera
 de ualentia como por inpaçiençia
 ⁊ husança que
 auemos enel treballo a
 nos uiene grant prouecho
 que quando nos deue
 uenir algun mal no
 nos agrauiamos antes
 que uengua ni desque es
 uenido no nos mostramos
 mas impaçientes
 que aquellos que son siempre
 en passion pues
 por aquesta cosa es Razonable
 Que nuestra çiudat
 sea famosa mas que todas
 las otras por que amamos
 el bien con humildat
 et prodeza en semble et
 en tienpo neçessario auemos
 de continente habundançia 
 de obra a todas
 nuestras neçessidades
 pues o que grant auançament
 de paraulas sin
 fruyto car no es suzia
 cosa qui confiessa palessament
 su pobreza mas
 peor es qui no se ingenia
 de tirarle la pobreza de sobre
 si assi como nos no
 auemos grant diligençia
 cascuno del suyo proprio
 mas todos comunament
 delos fechos comunes
 et semblantment somos
 diligentes en saber las
 Razones del stado ⁊ conuersaçion
 pollitica et entre
 nos otros aquel que
 no da buena diligençia
 en saber el horden
 del stado poblitico no
 es por nos tenido por
 paçifico mas de todo
 por honbre de no ren ⁊
 de poca ualor Et todos
 nuestros fechos metemos
 en ordenaçion segunt
 que nos pareçe lo millor
 o segunt las antiguas
 ordinationes car
 no semella a nos que
 la doctrina sea nozimiento
 de nuestros fechos mas
 nos pareçe mas nozimiento
 que alguno fagua
 

[ 17v ]
  
 conuenible sin que
 lo aya apreso antes por
 tal que con huso de doctrina
 uengua a fin de lo
 que es conuenible dela
 qual cosa auiene no
 falle et si falle no es represo
 la qual cosa auemos
 nos mas que los otros
 por que somos en los periglos
 firmes et en los fechos
 proueydos mas que
 los otros Mas çierta
 ment aquellos seran de
 razon iudguados ualientes 
 que han mas apertament 
 las cosas delectables
 et dolorosas et todo
 lo toman en paçiençia
 En cara auemos nos
 uirtudes et muchas cosas
 que no las han otros
 por que nos auemos amigos
 no que ellos ayan
 fecho antes a nos bien
 et seruicio mas tales
 que son tenudos a nos
 de muchos benefiçios
 et graçias et es mas
 seguro qui faze bien a
 otri que qui Reçibe bien
 de otri por que qui
 faze bien acquista el amor
 del que lo reçibe
 mas qui reçibe benefiçio
 es meior del bien fechor
 por que siempre es deudor
 a render le semblant
 gualardon no de graçia
 mas de deudo Encara
 nos somos que sobre todos
 femos bien alos otros
 no por sperança de auer
 prouecho enel tiempo
 aduenidero mas por notificar
 nuestra grandeza et
 a breument parlar nuestra
 çiudat es cabo de doctrina
 de toda la Ellada ⁊
 cascun çiudadano della
 me pienso que sea sufiçient
 alas mas famosas
 cosas de ardideza et
 de grant husança Et que
 mis paraulas no sean
 uanas Et de grant loor
 mas uerdaderas lo
 notifica la potença de
 nuestra çiudat la qual creçe
 por la manera que auemos
 

[ 18r ]
  
 dicha de suso por
 que entre todas las çiudades
 del tienpo present
 sola la nuestra es famosa de
 todas las uirtudes Et
 speçialment en la grandeza
 ⁊ la sobirana uirtut
 que un honbre pollitico
 puede auer si es que sea de
 grant coraçon et firme
 en las tribulaçiones et
 desauenturas assi como
 nuestra çiudat si le sobreuiene
 algunos enemigos
 no se echa a desesperaçion
 segunt que son testimonyo
 a esto las sepulturas
 de los que son stados muertos
 en muchos lugares
 et partes por saluaçion
 ⁊ bien de lur ciudat la qual
 cosa es marauilloso indiçio
 del grant amor que
 han alur çiudat por la
 qual murieron combatiendo
 no por otro sino por
 la antigua dignidat de
 la çiudat que es la libertat
 por la qual cosa el
 primer hordenador de aquesti
 sepellimiento ordeno
 aquesti loor el qual
 lohor no toca a todos
 mas solament a aquellos
 que son stados en muchos
 periglos por el bien
 de lur tierra no que el hordenador
 tire aquesti loor
 a ninguno mas uerament
 qui no ama el bien de su
 tierra el se tira las uirtudes
 de aquestos que agora
 femos mençion se manifiesta
 por lur muert por
 que ninguno de aquestos
 ni por Riqueza quiso antes
 la uida delectable ni
 por pobreza sperando ueuir
 rico quiso fuyr ala
 muerte mas considerando
 ellos que no es otro
 periglo mas honorable que
 aquel que honbre se mete
 por el bien de su tierra
 amando mas fer uenguança
 de lurs enemigos que
 beuir en despreçio Et
 metieron se todos con
 una et semblant entençion
 a fazer venguança
 

[ 18v ]
  
 por conquistar gloria
 et Remetieron ala sperança
 que aurien uictoria
 delos enemigos aquestos
 fuyeron a reprension
 de cobardeza queriendo
 antes que la muert comuna
 que deuien morir
 sin regraçiamiento
 et loor Reçebirla por lur
 tierra ⁊ por lures parientes
 ⁊ çiudadanos en loor
 lur et de lurs proprios
 parientes et en prouecho
 de lur Tales amadores
 fueron estos alur çiudat
 el Romanient deuemos
 preguar de beuir
 segurament no pero de
 seyer couardes contra
 lurs enemigos uidiendo
 quantos prouechos
 et bienes se fazen por
 la Resistençia que femos
 a nuestros enemigos mas
 uidiendo encara el fecho
 et el poder dela Çiudat
 tornando a memoria que
 no se agrandeçio por si
 misma mas con treballos
 de honbres sauyos
 ualientes Et uirtuosos
 en los fechos et si murieron
 saluaron lur tierra
 de periglo con treballos
 de lurs personas Reçibiendo
 en regraçiamiento
 loor perpetual et famosa
 sepultura delos quales
 prendiendo nos exemplo
 no seamos perezosos
 en los fechos dela batalla 
 porque al honbre sauio
 la uida le es mas dolorosa
 en mala buelta de
 fortuna que la muerte
 en tienpo de prosperidat
 por la qual cosa no
 me duelo de los parientes
 de aquestos muertos
 mas deuen auer consolaçion
 dela muert loable
 que han reçebida los quales
 por una passion et muert
 han scapado de muchas
 otras desauenturas
 que occoren en la
 uida et la lur desauentura
 es fecha lur prosperidat
 por que es stado
 

[ 19r ]
  
 complido el tiempo de lur
 uida et cresçido el loor de
 lurs uirtudes et el tiempo
 que uiuieron en aquesti
 mundo lo uiuieron prosperament
 Se bien yo
 mis çiudadanos que no
 es leugera cosa que yo
 uos fagua otorguar de
 sofrir aquesta passion
 car la ualentia de los biuos
 daran a uos memoria
 delas uirtudes de uuestros
 fillos et parientes assi
 como auiedes en tiempo
 passado alegria de lurs
 ualentias el mancamiento 
 delos quales dara
 tanto dolor que no se podra
 sofrir por que no es
 assi doloroso el deffallimiento
 delas cosas que
 honbre no huuo iamas
 como es delas cosas que
 honbre ha et despues la
 pierde por que los que soes
 de edat iouenil deues
 sofrir el dolor sperando
 de engendrar otros de
 los quales impliendo
 se nuestra çiudat no sera despoblada
 ni desierta al tiempo
 aduenidero Et
 los fillos que faredes
 uos daran obliuion de
 los passados et aures
 en luguar de dolor alegria 
 ⁊ los que sodes ya
 uiellos deuedes auer por
 guanançia la prosperidat
 que aues ouido entro ha
 hagora et mientre biures
 da qui auant deures auer
 consolaçion dela gloria
 que uuestros fillos auran
 por todo los quales murieron
 honorablement
 por que en la uelleza como
 se piensan algunos 
 no es tan honorable la
 Riqueza como el honor
 el qual es singular sobre
 todos los deleytes
 del mundo el qual no
 se pierde iamas pues
 razonable cosa es que
 los fillos destos muertos
 sean nodridos del
 comun dela çiudat entro
 aque sean de hedat perfecta
 

[ 19v ]
  
 en gualardon de
 la uirtud de lurs padres
 la qual cosa sera prouecho
 ala çiudat si en los
 tiempos aduenideros
 huuiere guerras como
 ha al present por que alla 
 do se gualardonan los
 honbres uirtuosos se apleguan
 los famosos
 Apleguados los
 athenienos pericles
 se metio en
 medio ⁊ dixo O athenienos
 ya sabia yo antes
 que seria blasmado por
 la qual cosa uos he fecho
 apleguar aqui por recordar
 uos Et encara reprender
 uos porque ni a
 mi blasmades iustament
 ni soes paçientes enla
 aduersidat car yo pienso
 que quando prospera
 la çiudat mas leugerament
 podrie ayudar
 a cascun de sus çiudadanos
 si es aduersidat
 enque no podrie cada un
 çiudadano prosperando
 ayudar asu çiudat quando
 ueniese de todo en aduersidat
 sila comunidat
 prospera Et la çiudat uiene
 a menos o alguno de
 sus çiudadanos no se desespera
 seyendo ayudado
 de su tierra pues la çiudat
 puede portar la aduersidat
 de cada uno et uno
 solo no puede supportar
 la aduersidat dela ciudat
 por que es conuenible cosa
 que sea ayudada de
 todos mas todos uosotros
 ⁊ cada uno seyendo
 uençido de su proprio
 dolor aues abandonado 
 uuestro comun saluamiento
 Et yo so represo por
 que uos conselle la empresa
 de aquesta guerra 
 et encara reprendes uuestras
 proprias personas pues
 que todos fuestes enla
 congreguaçion et consentimiento
 del dicho
 

[ 20r ]
  
 consello Et agora blasmades
 a mi que si huuies
 conoscido la inconueniençia
 la auria magnifestada
 ala congreguaçion
 como aquel que amo
 el bien de mi tierra et
 no me corrumpo por moneda
 por que qui sabe et
 siente el prouecho et no
 lo dize a sus çiudadanos
 tanto uale como si no
 se auisas ni lo sopies et
 qui lo siente et lo dize si
 no ama de buen coraçon
 su tierra bien lo dira mas
 no como se deue dir et si
 por uentura lo dira como
 se deue si es cobdicioso de
 moneda sus uirtudes no
 ualen ren las quales uirtudes
 no uos deuen semblar
 que yo las aya ⁊ pues
 que fuestes contentos del
 consello que uos di sobre
 aquesta guerra no me deues
 agora inculpar ni blasmar
 por que grant follia
 uos serie Si entrasedes
 en esta guerra que neçessario
 no uos fues mas necessario
 era que una de dos
 cosas se fizies que nos
 diusmetiesemos ala senyoria
 de nuestros enemigos
 o por fuerça de batalla saliesemos
 fuerra de lur
 subieçion et senyoria
 aquel deue seyr inculpado
 et represo que squiua
 la guerra mas no
 qui la mantiene Et quanto
 yo so de una opinion
 que no la esquiue ni
 la tire a çagua Mas uos
 otros aues mudado consello
 et entençion por que
 no lo ymaginastes quando
 no auiedes nenguna
 tribulaçion et agora que
 aues ouido passion uos
 arepentides ⁊ dezides que
 mi consello no era bueno
 no por otra cosa sino
 por la in constançia de
 coraçon et pensamiento
 mas el çaguero aduenimiento
 de prouecho en
 cara no es magnifiesto
 a todos afflaqueçiendo
 

[ 20v ]
  
 uos assi grandament
 por poca cosa que no podes
 sofrir nenguna cosa
 segunt la animosidat
 que mostrauades enel
 prinçipio et es uerdat
 que el sfuerço humilia
 todas las cosas que auienen
 subitament speçialment
 si es cosa inrazonable
 como es stada
 aquesta pestilencia empero
 segunt la grandeza
 et fuerça de nuestra çiudat
 la qual es grande et poderosa
 et husada en los
 tiempos passados a prosperidades
 et a tribulationes
 nos conuiene agora sofrir
 la aduersidat et las
 cosas graues por tal que
 nuestra flaqueza no fagua
 perder la dignidat de
 nuestra çiudat de que senos
 sigue en luguar de antiguo
 honor nueuo blasmo
 por que los honbres
 egualment iudguan a
 blasmar un çiudadano
 de una famosa çiudat
 que por su pusilaminidat
 se muestra cobart et aquellos
 que se tienen no deuidament
 sino son de famosa
 çiudat por que da
 qui auant cada uno deue
 dexar su propria tribulaçion
 et dolor et dar buena
 diligençia en nuestro comun
 saluamiento Et
 si uos dubdaes quela guerra 
 sera trop luengua et
 no lo podres durar ya uos
 he dicho que lo no pensaes
 bien por que uos quiero dezir
 una cosa que iamas
 no la huystes la qual no
 dixe al començamiento
 ni la diria agora por que
 sembla grant loor sino
 por que uos ueo de todo smaguados
 et fuera de uirtut
 uosotros ymaginades que
 no senyoreades otra cosa
 sino aquellos que auedes
 en uuestra ligua Et amistad
 mas yo uos mostrare que
 delas cosas que son mayores
 Et mas neçessarias
 en esti mundo son a ssaber
 

[ 21r ]
  
 el mar ⁊ la tierra senyoreades
 la una de todo aquesta
 es la mar por que no
 ya emperador ni ninguna
 otra gente que sea sufiçient
 a resistir nuestra fuerça
 marina por que a conparacion
 de asi grant poder
 no es res lo que pensaes
 auer perdido en casas
 et en possessiones et mostraes
 que sodes desfechos
 por aquesta perdida assi
 que no fecha mençion
 de tales perduas deues
 auer en memoria que
 si seredes diligentes a
 saluar la libertat de uuestra
 çiudat reaquistaredes
 con honor lo que aues
 perdido Et si uos diusmetedes
 a otri con el uituperio
 que aduze la subiecçion
 perdres encara
 aquello que auedes pues
 no uos querades mostrar
 en aquestas dos cosas
 menores de honor que
 uuestros parientes los quales
 lo conquistaron con
 grant treballo de lurs
 personas en las neçessidades
 Et saluandolo con
 grant diligencia lo dexaron
 a uosotros por heretage
 en cara es mas deshonor
 a un honbre perder
 aquello ha que si pierde
 lo que demanda uiniendo
 a menos de su entençion
 por que no nos deuemos
 mouer contra
 nuestros enemigos no solament
 con sperança mas
 encara menospreçiando
 los car algunas ueguadas
 el honbre temeroso
 toma sperança quan
 uiene en alguna prosperidat
 sin prouedimento
 aquel deue menospreçiar
 su enemigo que es
 çierto que lo sobre puya
 de seso el qual seso se dize que
 Regna mas en nos que
 en todos los otros pues
 seso ⁊ despreçio en semble
 dan audaçia segura et
 la sperança es incierta
 de prosperar Mas el seso
 

[ 21v ]
  
 no es inçierto por que no
 es sin prouedimiento
 deues pues ayudar ala
 dignidat de uuestra çiudat
 no queriendo fuyr al treballo
 en aquesta cosa deues
 dar grant diligençia
 por tal que en luguar
 de libertat no seades fechos
 sieruos et deues auer
 cura de no perder la
 senyoria por la qual si la
 perdes seres destroydos
 de todo ⁊ por quela aues
 conqistada tiranesca
 ment pareçe in iusta de
 tenerla mas dexar la es
 magnifiesto periglo et
 los que piensan el contrario
 no lo piensan bien
 los quales con lur
 consello podrien liugerament
 fer uenir
 los enemigos et combatir
 nuestra çiudat en cara
 aquestos solos serien
 suffiçientes a destroyr
 la si huuiessen cabo de
 senyoria pues no seades
 enguanyados de tal çiudadano
 ni querades auer
 mala uoluntat contra mi
 por que los enemigos han
 guastado lo que han podido
 segunt la husança dela guerra 
 por que no uos quisiestes
 subiuguar alur senyorya
 vos otros me queres
 mal por Razon dela guerra 
 et dela enfermedat asin
 razon por que la guerra comunament
 la consintiestes
 por la pestilencia de enfermedat
 por que assi como
 si uos fues uenida alguna 
 prosperidat no auriedes
 pensado que ende fues
 stado causa tan poco no deuedes
 echar la culpa dela
 enfermedat sobre mi mas
 conuiene nos de necessidat
 sofrir la disciplina
 de los dioses con humildat
 Et la fuerça de los
 enemigos uigorosament
 car nuestra ciudat es husada
 a tales cosas de grant tiempo
 entaqua et por aquesto
 es famosa por que no
 se abandona ni se humilia
 

[ 22r ]
 
 alos contrarios aduenimientos
 dela qual Remandra
 memoria perpetua en
 cara que agora uiniesse
 ha menos por que natural
 ment todas las cosas del
 mundo uienen a menos
 encara diran que habitamos
 la mas Rica grant
 et famosa çiudat dela elada
 Et yo se bien que alos 
 que plaze beuir pacifica
 ment me reprehendran
 delo que yo digo mas qui
 es diligente et animoso
 lo loam et si dezides que
 somos mal queridos aquesto
 han todos aquellos que
 aman senyorear car sabet
 çiertament que qui no
 abandona la dignidat
 por occasion de enuidia
 es bien consellado por que
 la enuidia no dura mucho
 mas la dignidat del
 honbre que ama honor
 tura et es perpetual a todos
 tiempos pues considerando
 el honor que auies
 apres Et de quanto deshonor
 seres fuera mostrando
 agora uuestra prudencia
 et bondat seyet magnanimos
 de conquistar fama
 et loor enel tiempo present
 poral tiempo aduenidero
 et no queraes enuiar embaxadores
 alos lacedemonyos
 ni magnifestar les
 el dolor dela passion sdeuenida
 sobre uos por que aquellos
 delos quales la entencion
 no se uençe del
 dolor Et son pacientes
 enlas tribulaçiones son
 fuertes a uençer lurs enemigos.
 Dela otra part formion
 capitan de
 la huest delos athenienos
 uidiendo que
 la gente de su stol se apleguauan
 en semble et tenien
 muchos parlaments
 del grant stol delos enemigos
 la multitut del
 

[ 22v ]
  
 qual les ponie grant miedo
 queriendoles parlar et
 confortar ala batalla segunt
 auie fecho ala otra batalla 
 passada por sacar los de pensamento
 fizo apleguar
 toda la gent de su stol et
 parloles por la manera
 seguient O gentiles honbres
 et companyeros uidiendo
 el pensamiento que
 auedes por la multitut
 de uuestros enemigos uos
 he fecho apleguar no que
 yo digua que temaes los
 periglos mas por Reduzir
 uos a memoria que nuestros
 enemigos como sconfidos
 de nos uidiendo çiertament
 que no son semblantes a
 nos enel huso dela mar son
 uenidos con tanto stol Et si
 ellos han sperança en lur
 ualentia assi como ellos
 mismos se loan no son
 ualientes sino en las batallas 
 de tierra en do se piensan
 por lur destreza auer
 auantaga a nos mas que
 nos seamos mas diestros
 en las batallas de mar ellos
 mismos lo confiessan
 pues que contra tan poco estol
 como el nuestro han apparellado
 tan grant armada
 Quanto de sfuerço natural
 no son mas sforçados
 que nos pues no dubdedes
 de lur multitud por que
 como sconfidos antes de
 agora son uenidos no solos
 mas con aquella grant
 armada de lurs amistades
 deque ellos mismos scubren
 lur uergonia mostrando
 que somos mas ardidos
 que ellos Et si no
 fuessemos no esperariemos
 en batalla assi pocos
 a tan grant armada et somos
 çiertos que faremos
 obra de ualentia car quando
 los muchos uienen sobre
 los pocos pareçe que
 han sperança en lur multitut
 mas quando los pocos
 se meten sin neçessidat
 ardidament en batalla 
 con lurs enemigos
 es cosa magnifiesta que
 

[ 23r ]
  
 tal ardimiento uiene
 de lur magnanimidat
 et seso la qual cosa considerando
 nuestros enemigos han
 miedo de nos no tanto por
 la multitut de nuestro stol quanto
 por el huso nuestro et animosidat
 assi como muchas
 ueguadas grandes huestes
 son stadas sconfitas por
 mas chicas Toda ueguada
 yo no me metre en batalla 
 dentro el golfo sino
 contra mi uoluntat por que
 los lenyos que han sperança
 en lur sotileza et de en
 uestir ⁊ appartarse et apres
 tornar estrecho luguar lo
 empacha car en poco spaçio
 no pueden tornar fuerça
 de uogua por en uestir
 ny por apartarse antes le
 conuiene por fuerça star
 en hun luguar firmes ala
 batalla et en tal luguar
 pueden antes prosperar aquellos
 que son muchos
 de aquesto yo me proueyre
 lo millor que podre Et
 cada vno de uos otros quiera
 star firme en la plaça
 que le sera hordenada Et
 seyt obedientes alos comendamientos
 de uuestros sobiranos
 Et lo que faros sea
 fecho sin Rumor et bien
 hordenadament la qual cosa
 es prouechosa en fecho
 de batalla et speçialment
 en mar Et stat ualient 
 ment ala Resistençia de
 uuestros enemigos como fiziestes
 no ha muchos dias
 por que la ora semblant
 ment eran en quantidat
 mas de uos et agora es
 de neçessidat que una de
 aquestas dos cosas se fagua
 o que los pelloponissos
 se desesperen de todo
 dela fuerça marina o que
 los athenienos les ayan
 miedo assi por mar como
 por tierra finalment uos
 digo que uos metades
 uigorosament en batalla 
 contra aquestos los quales
 son stados sconfidos de uos
 car uerament non ha tal cor
 ny ardiment ni lo deue
 

[ 23v ]
  
 auer Razonablement el
 uencido como el uençedor
 Los embaxadores
 de mecelin de suso
 dichos como
 fueron pleguados ala çedemonia
 les fue comendado
 por los lacedemonios
 que sperasen entro al dia
 que se fazie la fiesta delos
 olimpios ala qual se deuien
 pleguar todas las amistades
 por tal que lur
 embaxada fues oyda de
 todos emsemble Et pudiesen
 auer lur consello
 pues uenido el dia dela
 fiesta et apleguadas todas
 las amistades los
 embaxadores de metelin
 propusieron lur embaxada
 segunt se sigue Senyores
 de Laçedemonia et
 delas amistades de aquella
 todos sabemos la costunbre
 ellinica que en
 tiempo de guerra si algunos 
 se retrahen de lur primera
 amistat et se apleguan
 a otro aquellos por
 qui son Reçebidos se alegran 
 dela nueua ligua
 tanto quanto puede
 seyr su prouecho empero
 siempre los han por
 sospechosos como rebelles
 ⁊ traydores alur primera
 amistat la qual oppinion
 o iudiçio no es
 irrazonable contra gentes
 que se retrahen de fecho
 uoluntariament sin
 ninguna Razon de amigos
 de buena uoluntat
 et amor mas no es assi
 entre nos et los athenienos
 por que uos preguamos
 que no nos querades
 reputar por maliciosos
 pudiendo dezir que los athenienos
 en tiempo de
 paz nos honrauan et nosotros
 agora en tiempo de
 guerra et de tribulaçion
 los abandonamos ⁊ çercamos
 

[ 24r ]
  
 otra ligua la qual
 cosa no femos iniustament
 car todos sabemos çierta
 ment que ningun honbre
 ni çiudat no pude auer
 firme amistat et ligua
 con otra sino que sea prouechosa
 ala part et ala otra
 por la qual puedan
 auer concordia et assi
 como se mudan las maneras
 de las gentes et
 delas çiudades o castiellos
 assi se mudan lurs fechos
 nosotros nos faziemos
 amigos dela ligua
 de los athenienos quando
 uosotros por negligençia
 ⁊ por no treballar uos
 partiestes dela guerra de
 los medos et ellos hi fincaron
 entro ala fin dela
 dicha guerra Et fiziemos
 nos de lur ligua ⁊ amistat
 no por diusmeter obedencia
 et comendamiento
 la nacion ellinica
 mas por liberarla de
 los medos Et mientre
 que ellos senyorearon
 las amistades como deuien
 nos los obedeçiemos
 uolunptariament
 mas despues que huuo
 fin la guerra midica et
 començo la subiecçion
 delas amistades segunt
 que se diusmetieron todos
 alur senyoria exçepto
 nos otros et los [??]
 siempre nos dubdamos
 dellos et entro agora los
 aconpanyamos como
 liberos guardando la fin
 de lurs fechos Et agora
 uidiendo que en todos
 lurs fechos son iniustos
 no nos pareçie que fiziesemos
 bien en no aconpanyar
 los mas car no
 nos pareçe que sea otra cosa
 sino ayudarles a diusmeter
 la naçion ellinica
 et lo otro que no nos fiamos
 dellos uidiendo
 aquello que fazen alos 
 otros con nuestra ayuda que
 por uentura no fiziessen
 semblant a nos si en luguar
 les uiene car alla
 

[ 24v ]
  
 se mantiene firme la amistat
 en do la una part
 se dubda dela otra como
 semblant et egual de poder
 los athenienos dexaron
 a uos otros liberos entro
 agora engeniandose con
 manera maliciosa de diusmeter
 la mayor part
 alur senyoria por que al
 Remanient encara que
 fuessen poderosos dalli 
 auant non les preciarien
 rex lur poder por que serien
 solos et menos poderosos
 que ellos por la fuerça
 o poder delos que auien
 traydo alur obediençia
 car si huuiessen començado
 primerament quando
 cada una amistat era
 libera no las aurien podidas
 subiuguar temiendo
 se dela nuestra fuerça marina
 que no nos alleguasemos 
 con uos o con otros
 et enpachasemos
 lur entençion con periglo
 de lurs personas entro
 aqui no eramos obedientes
 alos athenienos et honrrauamos
 lures senyores
 et gentiles honbres por passar
 nuestro tiempo no amiguablement
 mas paçifica
 por que no es iusta amistat
 ni leal libertat retener el
 uno al otro contra su uoluntat
 car quando los athenienos
 son en guerra 
 honran a nosotros por que
 nos han menester et en
 tiempo que son en paz somos
 dius lur senyoria por
 miedo et guanamos nuestra
 libertat con temor la qual
 uerament se firma del amor
 et desque somos en la
 amistat delos athenienos
 entro agora hemos fecho
 mas por miedo que por amor
 dubdando que nos
 ronpiesen la amistat como
 mas poderosos pues
 qui piensa quel tuerto
 es nuestro por que nos retrahemos
 dela senyoria de
 los athenienos sin sofrir
 antes algun mal o iniuria
 dellos et que non auemos
 

[ 25r ]
  
 sperado la fin de
 lur consello et entençion
 no lo piensa bien por que
 si fuessemos poderosos a
 la Resistençia delur poder
 iamas no nos auriemos
 humiliado a seyer
 dius lur senyoria et obediençia
 Et assi como los
 athenienos diusmetieron
 a lur senyoria a nos otros
 maliçiosament la qual
 cosa pareçe magnifiesta
 ment por lo que fazen
 alos otros assi nos
 queremos agora tomar
 la auantaia por nuestra seguridat
 aquestas son las
 occasiones por que somos
 mouidos a retraernos dela
 Senyoria delos athenienos
 por que es magnifiesto
 a todos que iniusta
 ment no nos Retraemos
 de ellos si por miedo nos
 prouehimos de nuestra seguridat
 et assi como uos
 sabedes grant tiempo ha
 que nosotros Requiriemos
 uuestra ayuda queriendo nos
 retraer de lur amistat la
 qual requesta nuestra fue de
 uosotros refusada por la
 qual cosa emos sperado
 entro agora no queriendo
 manifestar nuestra entençion
 alos athenienos Mas agora
 seyendo nos requiridos
 por los athenienos de
 sobre aquesti fecho de continente
 de lur consello somos
 uenidos a uos con entençion
 no solament de retraer
 nos delos atheniennos
 por que ala fin no fuesemos
 destroydos dellos
 mas encara de todo el remanient
 delos ellinos
 que no querran dar lur fauor
 et ayuda ala liberaçion
 ellinica toda ueguada
 por que nuestro retraymiento
 fue subito no seyendo
 fornidos suffiçientment
 deuedes reçebir nuestra demanda
 sin tardança de buena
 uoluntat et enuiarnos
 ayuda prestament la qual
 ayuda no sera solament
 prouechosa a nos mas encara
 

[ 25v ]
  
 nozimiento et danyo
 de uuestros enemigos speçial
 ment en tal tiempo como
 aquesti que son destroydos
 quasi del todo por la
 pestilençia mortal queles
 es auenida Et son muy
 pobres por la spensa de aquesta
 guerra encara
 lur fuerça es derramada
 daqua et dalla alas partes
 de uosotros et alas
 nuestras et si aquesti stiu queres
 yr contra ellos por
 mar et por tierra no seran
 suffiçientes a guardar
 lur çiudat et a resistir al
 stol uuestro et fuerça marina
 antes les conuerna
 fer de dos cosas la una
 o que no salguan a uuestra
 resistençia o fuyan por
 mar ⁊ por tierra como sconfidos
 et no uos agrauiedes 
 de meter uos en periglo
 por nuestra tierra car tanto
 como es mas luent
 de uosotros tanto trobaredes
 mas çerca uuestro prouecho
 si huuieredes a guerrear
 ni fer batalla en lactica
 la qual no ha rendas
 sino delas amistades et
 si pueden destroyr a nos
 sera mas prouechosa et
 no osara daqui auant nenguna
 amistat retraerse de
 la senyoria delos athenienos
 et nosotros que nos
 diusmetamos primera
 ment alur senyoria sofriremos
 mas mal que los
 otros si agora sobre la rebellacion
 pueden auer senyoria
 sobre nosotros nos
 prestaes agora uuestro fauor
 seremos fuerra del periglo
 delos athenienos et uos
 conquistaredes grant fuerça
 marina la qual aues
 grant menester en tal
 tiempo como aquesti con
 la qual liugerament humiliaredes
 la fuerça delos
 athenienos rebelandoles
 de poco en poco lures amistades
 car uidiendo nuestro
 reçibimiento cada una
 se enclinara segurament
 a uuestra ligua et de aquesto
 

[ 26r ]
  
 no seres represos de nenguno
 car uos mostraredes
 nuestros liberadores affranquidores 
 et conquistares
 buena fama et grant fuerça
 pora aquesta present
 guerra pues refirmando
 la sperança que los ellinos
 han en uos et honrrado el
 dios olimpio en tiempo
 del qual seremos uuestros supplicadores
 et oratores
 sientan uuestra ayuda los de
 metelin et no queraes refusar
 tales honbres que
 meten lurs personas en
 periglo los quales si prosperan
 lur prouecho no sera
 singlar mas comun
 alos otros et por el contrario
 sy decayan por falta
 de uuestra ayuda assi mismo
 lur destruçion sera comuna
 a todos pues mostrat
 por obra contra nos segunt
 la fama que aues entre
 los ellinos et segunt la nuestra
 present necessidat
 A todos los senyores
 que somos
 sobre aquesti stol
 dando consello me pareçe
 bueno que antes que
 los athenienos sapian
 nouellas de uuestra uenida
 uayamos lo pus tost que
 podremos et los scometamos
 subitament car yo
 creo que como una huest
 quando prende una çiudat
 o una tierra stan todos
 por la alegria dela presa
 alegrament et sin guardia
 que assi sten agora
 los athenienos speçialment
 por que no se dubdan por
 mar en do nos auemos
 agora fuerça suffiçient
 et si nos los scometemos
 de noche subitament he
 sperança que los spantaremos
 en tal manera que
 si algunos amigos nuestros
 son fincados en la çiudat
 con lur obra et fauor et
 con nuestro seso et ardiment
 

[ 26v ]
  
 podriemos prosperar pues
 no ayamos miedo considerando
 que una guerra 
 es cosa marauillosa et de
 grant fama al honbre en
 prouar si dela desauentura
 podra auer prosperidat
 et he buena esperança que
 uernemos a fin de nuestra entençion
 liugerament lo
 uno por que nuestros enemigos
 como no proueydos
 et ignorantes de nuestra uenida
 no auran buenas
 ni suffiçientes guardias
 et la otra por que sabiendo
 nosotros lurs fechos yremos
 bien prouehidos
 a batalla.
 Fecha la segunda
 congreguaçion
 et consello dixo
 cascuno su oppinion et
 apres se metio en medio
 cleon honbre ualient en
 los consellos et buen parlador
 el qual auie dada
 la dicta primera sentencia
 en destruçion delos
 de metellin et fizo su proposiçion
 segunt se sigue
 afirmando el su primer
 consello et oppinion O
 athenienos muchas ueguadas
 me pense en mi
 coraçon que una çiudat
 que se gouierna dius
 senyoria de pueblo es imposible
 que pueda senyorear
 otra tierra mas agora
 me so çertificado
 por el arepentimiento
 uuestro et mutaçion de consello
 la qual cosa es
 auenida a uosotros por
 que no guardades uuestras
 amistades antes ni despues
 ni consideraes que
 si por lausengeria o por
 almosna uos enclinaes
 a misericordia de uuestros
 culpables tal misericordia
 es uuestro periglo ni ymaginaes
 que casi tiranescament
 tenedes la senyoria
 

[ 27r ]
  
 Et que siempre soes
 mal queridos de todos los
 uuestros subdictos por que
 los senyoreades por fuerça
 et soes obedeçidos dellos
 no por amor mas por fuerça
 por que no pueden resistir
 a uuestro poder et lo peor si es
 que la nuestra determinaçion
 no se tiene firme ni consideramos
 que millor se rige
 una çiudat que sigue
 sus leys et statutos encara
 que no sean Razonables
 que no faze aquella
 que ha iustas leys et statutos
 et no los sigue et
 mas honrado es un honbre
 ydiota uirtuoso que no
 otro sçient et de mala conuersaçion
 assi que mas
 seguras son las tierras que
 son habitadas de honbres
 no çientes que no son aquellas
 que son habitadas
 de honbres sçientes por
 que los sçientes queriendo
 cada uno approbar su oppinion
 contra el test del
 orden legual contrastant
 enlas congreguaçiones
 et consellos no reguardando
 tanto al bien comun
 como a mantener cada
 uno su oppinion la qual
 cosa no osarien mantener
 dauant de otros mas
 sçientes que ellos deque
 auiene fallimiento alur 
 çiudat mas los ydiotas
 no fiandose de lur seso
 mantienen la sentençia
 legal ⁊ no reprehenden
 a ninguno que sigue
 la horden delas leys mas
 afirman la lur sentençia
 como legual por la qual
 cosa prosperan
 en los mas fechos lures
 assi deuriemos fer encara
 nos et no forçar el pueblo
 a mudar consello sobre cosa
 determinada por superbia
 de mantener cada uno
 su oppinion Et quanto yo
 siempre so de una oppinion
 et marauillo mucho de aquellos
 que han tractado
 que aquesti segundo consello
 se fiziese por los de metellin
 

[ 27v ]
  
 et de prolonguar
 tanto la uenguança la
 qual es prouechosa alos 
 culpables et danyosa alos 
 iniuriosos por que el honbre
 iniuriado se mueue
 subitament a uengarse
 si puede de su enemigo como
 deue mas silo dexa passar
 algunt tiempo la yra
 se humilia ⁊ fazese de dos
 cosas la una qui lo dexa
 passar algunt tiempo que
 no se faze uenguança nenguna
 et si se faze es una
 poca et no suffiçient dela
 qual cosa poral tiempo aduenidero
 naçe grant nozimiento
 por quel mal fechor
 despreçia al iniuriado
 por la pereza que ueye enel
 et encara spera tiempo et
 luguar de fer peyor Et
 me marauillo que aquesta
 cosa pueda alguno contradir
 que la iniuria fecha
 a nos por los de metellin
 sea a nos prouechosa
 et el dapnage nuestro sea nozible
 a nuestros enemigos la
 qual cosa es magnifiesta
 que alguno queriendo
 mostrar la fuerça de su Rettorica
 o por uentura sperando
 guanar alguna cosa
 que contra digua ala primera
 nuestra sentençia Et fagua
 mudar el comun consello
 por los quales contrastes
 los culpables se saluen
 et nuestra ciudat uengua en
 periglo et toda la falta uiene
 por culpa uuestra car aues
 husado reguardar las paraulas
 et huyr los fechos
 como es razonable que
 en los fechos aduenideros
 çercaes qual consello
 es millor por uenir a buena
 fin de uuestra entençion
 que es cosa inçierta et en
 los fechos passados uidiendo
 los aduenimientos
 no queres mantener uuestra
 primera oppinion mas
 como aquellos que aues
 husado de oyr uolenterosament
 paraulas lausongeras
 se engenia uuestro coraçon
 como si huuiesedes
 

[ 28r ]
  
 a iudguar quales paraulas
 son mas recthoricas
 et no qui consella el bien
 dela çiudat assi dexaes las
 cosas husadas et demandaes
 las no husadas et inclinades
 uos a aquellas
 uolumptariament et las
 cosas prouadas no queres
 seguir assi como si el treballo
 fues por otri et por nuestro
 honor de seyr senyores como
 somos Breument la
 mi sentençia es aquesta
 los dela çiudat de metellin
 tractaron de fer perder
 a nos la ysla de metellin
 sin causa ninguna por la
 qual cosa no son dignos
 de misericordia car en aquellos
 ha luguar de misericordia
 los quales forçados
 por grauamiento
 de senyoria se Rebellan
 mas no en tales como aquestos
 que auien la ysla
 dius lur comandamento
 et habitauan castiellos
 ⁊ fortalezas bien
 muradas ⁊ no auien miedo
 de nuestros enemigos
 sino por mar et encara
 contra lur fuerça marina
 eran suffiçientes et
 conuersauan liberament
 a toda lur uolumptat
 honrados por nos mas
 quelas otras amistades
 los quales se han Rebellado
 no por diuision car
 la diuision naçe entre aquellos
 que son grauados
 Et por fuerça del grauiamiento
 se rebellan
 antes sin nenguna razon
 han fecha magnifiesta
 trayçion et rebellamiento
 segunt pareçe manifiestament
 car ellos se
 apleguaron con los peores
 enemigos nuestros speçialment
 en tiempo tan
 perigloso queriendo nuestra
 destruççion de todo la qual
 cosa es peyor que si ellos
 solos auiendo el poder se
 fuessen mouidos contra
 nos no recordandose del
 poder de nuestra çiudat ni los
 castiguaron las passions
 

[ 28v ]
  
 delos otros nuestros rebelles
 como por fuerça los
 diusmetremos a nuestra senyoria
 mas por lur gran
 superbia no guardando
 a ninguna de aquestas
 cosas se son mouidos contra
 nos por lur fuerça luenguament
 mas segunt la
 uoluntat que auien a nuestra
 destruçion curtament et
 pensando con lurs ingenyos
 sobre puyar nuestra fuerça
 fizieron tractado subitament
 contra nos sin
 ninguna occasion de grauamiento
 et assi como
 conteçe ad algunos castiellos
 que si subitament
 les uiene alguna prosperidat
 se leuantan en superbia
 assi ha conteçido agora
 alos de metellin que
 por tal como nos otros los
 honrrauamos mas que a
 las otras amistades han
 fecho aquesto superbia del
 qual honor ellos no eran
 dignos Et ya es humana
 et antigua costunbre
 que quando el mayor consiente
 mas que non deue
 al menor es luego menos
 preçiado por aquel por que
 es Razon que aquellos de
 metellin sean punidos
 corporalment segunt lur
 fallimiento et no singularment
 mas todo el pueblo
 grandes et chicos car
 todos de comun consello
 consintieron al tracto de
 la Rebellaçion Et si aquesto
 dexaes passar assi sin punicçion
 qual castiello sera
 aquel a uuestro pareçer que
 con occasion o sin occasion
 no se Rebelle de nos pues
 les damos razon ⁊ apres
 que metamos en reaquistar
 aquellos las nuestras personas
 et bienes en periglo
 et conquistado perderemos
 las Rendas que soliemos
 dellos pues seran destroydos
 dela guerra conlas
 quales somos potentes
 et si se liguaran con los
 otros nuestros enemigos
 en luguar de guerrear nuestros
 

[ 29r ]
  
 enemigos auremos a
 guerear ⁊ a conbatir nos
 conlas amistades Rebelladas
 de nos assi que nos
 otros mismos creçemos
 la guerra sobre nos por la
 superbia inrrazonable misericordia
 nuestra pues no sea
 tan ardido ninguno que
 conselle el contrario por
 subornaçion ni por mostrar
 la fuerça de su sçiençia
 car la misericordia ha
 luguar en aquellos que
 fallen contra lur uoluntat
 mas los de metellin
 uolumptariament cometieron
 contra nos rebellaçion
 por que afirmando
 la primera oppinion
 mia et la sentençia dada
 contra ellos de metellin
 contradigo a aquesta
 segunda congreguaçion
 Et consello ⁊ alos 
 que quieren consellar
 que los Rebelles nuestros de
 metellin no sean punidos
 preguando uos et
 consellando uos que no
 uos arrepintaes dela primera
 sentençia dada contra
 los dichos rebelles por
 tal que no falguamos
 en aquestas tres cosas
 que son muy nozibles
 a una senyoria compasion
 enguanio et consentimiento
 compassion
 es quando alguno ha
 misericordia del culpable
 enguanyo es quando
 al honbre plaze de huyr
 paraulas dulçes et sin
 prouecho consentimiento
 quando honbre no cerca
 diligentment la Razon
 legual car la misericordia
 es buena en honbre
 misericordioso o no en
 aquel que no ha en si misericordia
 ⁊ es iniquo et
 maluado et muestran se
 los Rectoricos con la uirtut
 de lur sçiençia en otros
 fechos mas no en aquellos
 que guanan o speran
 guanar et la çiudat aura
 alguna alegria en las paraulas
 et si les da mal consello
 

[ 29v ]
  
 en los fechos aura
 grant danyo consentimiento
 ha luguar en
 aquellos que son firmes
 amigos si les conteçe
 algun fallimiento de
 uentura breument la
 entençion de mis paraulas
 es aquesta et si queres
 seguir mi consello
 fares contra los de metellin
 iustament et segura
 pora uosotros et faziendo
 el contrario no fares
 gracia a ellos mas
 inculparedes a uos mismos
 car silos de metelin
 se rebellaron iustament
 uos senyoreades iniustament
 pues renunçiat
 la senyoria o punillos
 corporalment segunt
 lur fallimiento considerando
 lo que ellos aurien
 fecho contra uos si huuiessen
 prosperado et no
 ayas compassion de tales
 traydores como aquestos
 car el mal fechor scapado
 dela iusta puniçion
 çerca de fer peor pues no
 seaes traydores contra
 uos mismos mas pensando
 que soes enel periglo
 que se auien pensado contra
 uos los dictos traydores
 Rendeldes iusta et digna
 retribuçion segunt
 lurs fechos et fazet dellos
 iusta punicion la qual
 han guanada bien por
 tal que aquesta tal pugniçion
 sea exemplo alas
 otras nuestras amistades et
 qui se quiera Rebellar de
 nos sepa que no ha otra
 pena sino la muert o renunçiat
 la guerra de uuestros enemigos
 por guerrear uuestros
 Rebelles.
 Apres que cleon
 huuo dicta su entençion
 como
 aues uisto diodoco de
 entrantes honbre de grant
 sciençia el qual enel primer
 

[ 30r ]
  
 consello consellaua
 alos athenienos que no
 destruyessen los de metelin
 encara se metio en medio
 et parlo por la manera
 seguient o athenienos
 ni aquellos que tractaron
 que esti segundo consello
 se fiziese Reprendo ni encara
 loo aquellos que Reprenden
 si muchas ueguadas
 se faze consello sobre
 grant cosa por que segunt
 mi pareçer aquestas dos
 cosas empachan al honbre
 de auer buen consello
 furia et frecta delas
 quales la una uiene por
 impaciençia Et la otra
 por poco huso et qui dize
 quela sçiençia no es maestra
 delos fechos es ignorant
 o maliçioso ignorant
 es sino creye que un otro
 pueda assi bien consellar
 sobrel proposito dela demanda
 como el maliçioso
 es queriendo fer comfirmar
 ala multitud su
 oppinion inculpa los contradizientes
 et lieua a
 reprension aquellos que
 los consintiran apres la
 Razon por que enculpan
 aquellos que consellan
 el contrario ⁊ dize que
 como subornados contradizen
 et son inculpados
 como ydiotas et por
 que no pueden fer consentir
 la multitut a su
 consello son reputados
 mas ignorantes que
 iniustos mas agora inculpados
 como iniustos
 por subornaçion et los
 que pueden fer consentir
 ala multitut cayen en
 sospecha et qui no puede
 se reputa por ignorante
 et ministro delas
 quales cosas la çiudat
 no ha nengun prouecho
 car por sospecha uiene
 a menos de buen consello
 deque conclude que
 mas prospera una çiudat
 que es poblada de
 çiudadanos ydiotas
 por que ninguno dellos
 

[ 30v ]
  
 no la puede forçar a consentir
 a nengunt fallimiento
 digo el buen
 çiudadano no deue menazar 
 nenguno que quiera
 contradir al primer
 consello mas esponiendo
 cada uno su entençion
 con egual libertat puedan
 los çiudadanos esleyr
 lo millor pues la çiudat
 no deue a un buen
 honbre exalçar lo enlos
 mayores honores ni abaxarlo
 ni por el contrario
 a uno que no sea diestro
 consellador no lo deue
 condepnar ni blasmar
 et con aquesta manera
 aquel qui da el consello
 sile es reçebido no
 se leuantara en superbia
 de consellar cosa no conuenible
 ni aquel de qui
 no es Reçebido osara con
 paraulas lausongeras
 tornar la multitut del
 pueblo asu consello de
 las quales cosas nosotros
 femos el contrario
 car si alguno dize bien
 caye en sospecha de subornaçion
 et por inuidia
 delo inçierto fazemos
 perder ala çiudat su manifiesto
 bien et hutilidat
 et tanto es creçida
 la sospecha que qui dize
 bien no es menos sin
 suspicion que qui dize
 mal por las quales suspiçiones
 pareçe impossible
 que ninguno pueda
 ayudar asu çiudat
 sin enguanyo car qui
 simplement consella
 aquello que le pareçe
 prouechoso asu çiudat
 caye en suspiçion de todo
 el contrario por la qual
 cosa quando se faze consello
 sobre grant cosa
 no se deue dexar todo a
 la oppinion de uno mas
 cada uno por si et todos
 ensemble hi seades et
 proueades lo millor et
 no podres inculpar a
 uno solo consellador empero
 yo so entrado en medio
 

[ 31r ]
  
 no a contrastar por
 la libertat de aquellos
 de metelin ni encara por
 inculpar uos car no es
 agora neçessario de mostrar
 si ellos fizieron a uos
 iniuria Mas por reduzir
 uos que ayamos cura
 de auer buen consello
 por nos Et con todo
 que yo mostrare que aquellos
 de metelin son
 iniustos contra nos no
 digo que por aquello
 los faguamos morir
 si lur muert no es a nos
 prouechosa ni en cara
 contrasto por lur perdonança
 si alathica no pareçe
 que sea su prouecho
 et a mi pareçe que agora
 no deuemos çercar
 la Razon mas aquello
 que nos puede conteçer
 enel tiempo aduenidero
 et segunt dize et afirma
 en su propossiçion nuestro
 prouecho sera de hordenar
 que qui se Rebellara no
 aya otra puniçion sino
 la muerte con entençion
 que por miedo dela muert
 muy pocos se rebelaran
 contra nos et yo guardando
 por semblant manera
 al tiempo aduenidero
 consello todo el contrario
 et si uos prego que
 no sea refusado
 el mi prouechoso consello
 por la fuerça delas
 paraulas propuestas
 por el dicho cleon car segunt
 la yra que aues al
 present contra aquellos
 de metellin su proposiçion
 uos es iusta mas nos al
 present no somos en iudiçio
 con ellos por demandar
 iusta uenguança
 mas somos en consello
 por ueyr que cosa faremos
 contra ellos que
 sea nuestro prouecho todos
 sabes que en cada una
 çiudat son ordenados danyos
 et punicions mortales
 no solament por
 tan gran fallimiento
 como aquesti de metellin
 

[ 31v ]
  
 mas por mucho menor
 pero que con todo aquesto
 dius alguna sperança
 cada uno se mete en
 periglo ardidament et
 naturalment los hombres
 cada uno por si et
 todos en semble fallen
 nenguna ley ordenada
 por los sauyos en pugniçion
 de los honbres
 que fallen no ha ouido
 poder de fer çessar el mal
 huso por do pareçe que
 en los tiempos passados
 la ordenaçion delas
 poniciones no era asi
 fuerte mas por las desobediençias
 delos honbres
 de poco en poco los
 ordenadores delas leys
 cresçieron las pugniçiones
 entro ala muert
 Et con todo aquello
 no çessan las desobediençias
 delos honbres
 pues pensat de trobar
 otra mayor pugniçion
 que aquesta car aquesta
 no puede empachar los
 fallimientos por quela
 pobredat Et neçessidat
 da desobediençia mas
 la senyoria da cobdicia 
 con superbia et blasmo
 et semblant ment todos
 los otros delictos
 son mouedores
 de periglo yrado cada
 uno si no puede auer cosa
 ha el paçible todo el
 nozimiento uiene de esperança
 et de cobdicia 
 et nace primero la cobdiçia 
 et apres se sigue
 la sperança la cobdiçia 
 da cura de començamiento
 et la sperança da
 entendimiento de prosperidat
 et algunas ueguadas
 la fortuna da
 su fauor a aquestas cosas
 tanto que algunos 
 honbres de poco stado el
 subito aduenimiento
 los mueue a grandes
 periglos et semblant
 ment fazen todas las
 çiudades et castiellos
 por lurs libertades o por
 

[ 32r ]
 
 cobdiçia de senyorear Et
 qui se piensa que quando
 la natura humana se mueue
 a alguna cosa con animosidat
 la pueda empachar
 ley ni nengunt
 otro temor piensa impossible
 et es magnifiesta
 follia pues por aquesto
 no deue ninguno seguiendo
 la puniçion consellar
 mal ni dar occasion
 de desesperaçion alos Rebelles
 sguardando que
 si algunt castiello se rebellara
 contra nos daqui
 auant ⁊ apres la rebellacion
 no se siente suffiçient
 a nuestra Resistençia
 sabiendo nuestra buena
 misericordia et confiando
 de aquella mas liugerament
 se inclinara a concordia
 Et tornara a nuestra
 primera obediencia contemtando
 nos de todas
 las espensas dela guerra 
 et paguando dalli 
 auant cascun anyo el
 tributo ordinario mas
 si de todo
 lo querres destroyr necessario
 uos sera quelo
 assitiedes strechament
 et lo ayades por fuerça de
 batalla en do spenderemos
 nuestro auer con periglo
 de nuestras personas et
 silo conquistaremos no
 auremos del nenguna
 renda como soliemos
 por que sera destroydo de
 la guerra delas quales
 rendas se mantiene nuestra
 fuerça et si no lo podemos
 conquistar creçeremos
 la fuerça de nuestros enemigos
 sobre nos pues no
 sera nuestro prouecho si por
 çercar sotil et iusta razon
 femos danyo a nos
 mismos Mas daqui
 auant la puniçion sea
 con misericordia contra
 los culpables por tal que
 ayamos los castiellos
 delas amistades en nuestra
 subieçcion et obediençia
 seyendo sufficientes a uenir
 en nuestra ayuda et no
 

[ 32v ]
  
 creades que la puniçion
 cruel sea buena car ai algun 
 luguar que sea franco
 es subiuguado contra
 su uoluntat et se
 mueue a rebellacion por
 tornar en su primera franqueza
 no es bueno de
 punir tales honbres greument
 mas antes que
 salguan los deuemos
 guardar por manera que
 no puedan auer fin de
 lur entençion ni pensar
 tal cosa contra nos et
 quando una çiudat se
 Rebella contra nos quando
 es conquistada no deuemos
 [??] culpar todos
 los heretadores de aquella
 antes dar la occasion
 [??] [??] pues pensat
 en uuestros coraçones quanto
 fallaredes si [??]
 el consello del [??] [??]
 car entro aqui de todos
 los pueblos delos castiellos
 de luguares de nuestras
 amistades fues bien queridos
 Et si algun gentil
 honbre faze tracto de rebellacion
 el pueblo no lo es
 participant Et silo consiente
 traerlo por fuerça
 contra su uolumtat et
 apres quando aluguar
 se leuanta contra los dictos
 gentiles honbres [??]tadores
 dela trayçion
 et auiendo uosotros la
 uoluntat del pueblo poderes
 yr con buena [??]ça
 contra uuestros Rebelles
 como fue el caso semblant
 con los de metellin pues
 [??]rado ala destrucçion
 del pueblo el qual
 no era participant ala
 rebellaçion antes quando
 trobaron tiempo et
 hora conuenient se rindieron
 a uos con lur çiudat
 falliredes con dos cosas
 la primera que [??]
 [??]stament de destroyr
 uuestros buen fechores ⁊
 apres que por aquesta
 Razon se [??] de
 [??] [??] con los
 gentiles hombres los
 

[ 33r ]
  
 quales quando faran Rebellar
 algun luguar contra
 uos auran el pueblo en
 lur ayuda queles era contrario
 no por otro sino
 que punis de egual pugniçion
 los ignorantes
 con los culpables ancara
 si sabedes algunos que
 sean culpables deues
 mostrar que non de sabedes
 ren por tal que non demos
 occasion al romanient
 de nuestros amigos que
 se faguan nuestros enemigos
 et yo me pienso que mas
 prouechoso sea a sostenimento
 de nuestra senyoria
 dexar uoluntariament
 alguna cosa de nuestra Razon
 que perder aquellos de
 metellin a nuestro danyo la
 qual cosa segunt la oppinion
 no pareçe assi considerando
 como iusto de punir
 assi asprament los de
 metellin Empero considerando
 uosotros lo millor
 no queraes consentir
 ni inclinaruos a misericordia
 mas que no se deue
 mas segunt muestra el
 fecho consentit et confirmat
 mi consello el qual es aquesti
 que todos los de metellin
 que paquida enuio aqui como
 culpables sean iudguados
 con buena deliberaçion
 et el Romanient sean perdonados
 et dexat los habitar
 lur çiudat et aquesto sera
 uuestro prouecho como cosa
 paçible a uuestros amigos et
 despazible a uuestros enemigos
 et aquesto es cosa
 iusta mas que si fuesedes
 sobrella con grant fuerça
 no proueydament tal fue
 el consello de diocto.
 SEnyores de la
 çedemonia nuestro
 castiello et nuestras
 personas auemos Rendidas
 a uos dius sperança
 de misericordia et no dius
 pugniçion la qual puniçion
 es magnifiesta segunt uuestra
 demanda sobre la qual demanda
 

[ 33v ]
  
 Respondiendo
 contra la uerdat el fecho
 nos Reprende et diziendo
 la uerdat nosotros
 mismos iudguaremos
 contra nos mas pur respondremos
 de neçessidat
 bien que seamos dapnados
 a muert por tal que sobre
 nuestra destruççion no seamos
 en cara Repressos
 que por responder no
 fuemos scapados dela muert
 et es uerdat que no es
 liugera cosa que uos faguamos
 atorguar lo que es
 en uerdat car si fuesemos
 en iudicio con tales que
 no supiessen nuestro fecho podriemos
 auer prouecho
 produziendo testimonios
 en los fechos ignorados
 dellos mas agora queremos
 dir lo que deuemos
 ya lo sabedes todo delo qual
 ya como condepnados nos
 dubdamos empero tornaremos
 a nuestra memoria todo
 lo que a nos pareçe Razonable
 sobre aquesta guerra 
 contra los thebeos o otra
 naçion ellinica et primerament
 sobre la demanda
 uuestra si enla presente
 guerra auemos fecho algun 
 prouecho alos laçedemonyos
 et alurs amistades
 respondemos assi si
 uos lo demandades como
 a enemigos tuerto alguno 
 hemos fecho a uosotros
 car el enemigo al otro no
 deue de tractar ni fer prouecho
 alguno et si nos reputaes
 por uuestros amigos
 la ora falliestes uosotros
 que prendiestes armas contra
 nos enel tiempo dela
 paz bien sabedes que enla
 uenida delos medos nos
 mostramos ualientes et
 de grant animosidat et en
 tiempo de paz no podemos
 seyr represos que entro
 agora ayamos seydos ronpedores
 de aquella
 enel tiempo dela uenida
 delos medos porque
 nosotros solos entre los
 otros uiotios nos metiemos
 

[ 34r ]
 
 alur Resistençia por
 la libertat ellinica et ydos
 por tierra entro al luguar
 clamado arthemisio nos
 metiemos en mar et nos
 combatiemos contra el
 stol delos miedos con todo
 que no lo auemos usado
 iamas et somos agora
 mal queridos encara
 enla batalla fecha en uuestra
 tierra uiniemos en uuestra
 ayuda enel qual tiempo
 en todos los periglos eramos
 participantes con
 el romanient delos elinos
 encara quando se rebello
 contra uos el castiello
 de ythomi apres el theremotu
 nosotros fuemos
 en uuestra ayuda la qual rebellacion
 metio toda spartia
 en grant miedo como
 uosotros sabedes et hi enuiamos
 en seruicio uuestro
 la terçera part de nuestra fuerça
 la qual cosa no deues
 oluidar Tales amigos
 nos mostramos enta uos
 enel tiempo passado et
 apres nos feziemos uuestros
 enemigos mas la occasion
 fue uuestra car seyendo costrenydos
 et iniuriados delos
 thebos Requiriemos
 uuestra ayuda et uosotros
 refusastes nuestra requesta
 dando nos en tal tiempo
 de neçessidat tal respuesta
 repensible Nosotros
 somos luent de uos
 et los athenienos uos son
 mas çerca yt aellos apres
 en aquesta present guerra 
 no aues reçebido danyo
 alguno de nos Et si nosotros
 nos retraximos de
 la senyoria delos athenienos
 segunt uuestro mandamiento
 no feziemos iniustament
 porque no era
 iusta cosa fer trayçion
 contra aquellos que uos
 fauorearon contra los dictos
 thebeos nuestros enemigos
 los quales muchas ueguadas
 nos iniuriaron
 et ultimament segunt
 sabedes la traycion que
 cometieron contra nos
 

[ 34v ]
  
 por la qual hemos sofrido muchos
 males et encara somos
 a periglo los quales asallieron
 en tiempo de paz
 a traycion nuestra ciudat et
 por que fiziesemos uenguança
 contra ellos segunt
 la Razon comuna la qual
 quiere que cada uno se defienda
 de su enemigo
 nos queredes agora punir
 si nos punides iniustament
 seremos punidos
 et si iuzguaes contra nos
 reguardando a uuestro prouecho
 et ala enemistat que
 es entre nos et los thebeos
 et no ala Razon uuestra
 sentençia sera iniqua et
 iniusta et si queres dir que
 los thebeos son en uuestra ayuda
 et amistat recordat
 uos deuedes del tienpo
 que erades en mas grant
 periglo que no aquesti
 como por el uuestro succurso
 et por el delos athenienos
 huuiestes grant prouecho
 car agora aues guerra 
 conlos athenienos
 mas en aquel tiempo el
 barbaro uinie contra todos
 los ellinos delos
 quales ellinos los dichos
 thebeos eran conel barbaro 
 solament Et si por uentura
 auemos fallido agora
 en alguna cosa deues
 meter en luguar del
 fallimiento la animosidat
 et sfuerço quela ora
 mostramos et special
 ment en tiempo tan perigloso
 que era casi impossible
 quela fuerça ellinica
 huuies podido Resistar
 a tan grant exerçitu
 barbarico de innumerable
 quantidat Et
 en aquel tienpo eran loados
 no aquellos que prouihien
 solament lures
 personas seyr fuera de
 periglo mas aquellos que
 no curauan del periglo de
 la muerte et metien lures
 personas uoluntariament
 con sfuerço enlos periglos
 por conquistar fama et
 ualentia enel qual tiempo
 

[ 35r ]
  
 nos mostramos animosos
 et valientes no menos de
 los otros et agora somos
 en periglo de seyr destroydos
 por que no quisiemos
 antes a uosotros con guanançia
 que alos athenienos
 con Razon dela qual cosa
 somos dignos de loor car
 no es mas loable cosa quel
 amigo quando guarda
 firmement la amistat recordandose
 del seruiçio
 et graçia a el fecha por su
 amigo considerat pues que
 el Romanient dela naçion
 ellinica uos tienen por
 comun exenplo de ualentia 
 la qual cosa es tenida
 delos honbres por uirtuosa
 quando se acompanya
 con la iustiçia et si uos
 queres punir et danar
 a muerte la qual puniçion
 sera magnifiesta por todo
 apres uuestra ualentia sera
 iudguada delos hombres
 por uicio et no por uirtut
 encara sera iniqua cosa si
 offreçes a uuestros templos
 de nuestra despulla car çiertament
 somos stados
 bien fechores dela ellada
 pues considerat quanta reprension
 aures si el castiello
 de platea enel qual
 uuestros parientes anteçessores
 scriuieron enel templo
 de delphus famoso
 por su uirtut sea agora
 destruydo de nos otros
 por amor delos thebeos
 la ora eramos en periglo
 de seyr destroydos si el
 barbaro huuies prosperado
 et agora stamos a destrucçion
 no por los barbaros 
 mas delos amados
 de nos mas que los otros
 et pendemos entre dos
 peligros el uno que si nos
 huuiesemos Rendido el
 nuestro castiello a uosotros
 seriemos muertos por fuerça
 de fambre et de muert
 muy dolorosa et el otro agora
 que nos hemos rendido
 uoluntariament stamos
 a sentençia de morir iniustament
 et somos abandonados
 

[ 35v ]
  
 de todos tales
 honbres de grant animosidat
 entre todos
 los elinos et no auemos
 sperança sino en uosotros
 lacedemonios por que uos
 preguamos et uos coniuramos
 de part delos dioses
 que tornando a memoria
 el nuestro antigo succurso
 ayades misericordia de
 nos et no queraes proçedir
 contra nos segunt
 la demanda delos thebeos
 mas contra aquella
 guardando a uuestro honor por
 que leugerament nos aures
 destroydo mas no
 scaparedes leugerament
 dela Reprension perpetual
 si nos perdonaredes faremos
 iustament por que
 nos Rendremos a uos
 uolumptariament et nos
 fiziemos uuestros supplicadores
 por scapar segunt la
 ley ellinica la qual dize que
 tales honbres no deuen
 seyr condapnados a muert
 somos agora uuestros
 supplicadores los quals podemos
 dir segurament
 que sienpre fuemos uuestros
 bien fechores et si non lo
 creyedes Reguardat a las
 sepulturas de uuestros parientes
 que fueron muertos
 enla batalla delos
 medos et soterados en nuestra
 tierra como nos cascun
 anyo los honrrauamos
 comunament toda la
 çiudat cubriendo la sepultura
 de cada uno con
 bellos drapos et leuando
 les en present cosas arematicas
 flores et yeruas
 adoriferas en memoria
 et loor de lur uirtut lo
 uno assi como amados
 nuestros et de semblant naçion
 et la otra por que
 eran con uos en semblant
 periglo et pausanya los
 fizo sotherar aqui teniendo
 aquesta tierra como
 por uuestra propria Et sy
 uosotros agora nos queres
 destroir et dar nuestra
 tierra alos enemigos
 

[ 36r ]
  
 guarda quantas cosas irrazonables
 fares primera
 ment metres en seruitut
 tierra la qual por su poder libero
 la nacio ellinica apres
 fincaran aqui uuestros parientes
 sin comemoraçion
 como si yaziesen en tierra
 de lures enemigos et se
 destroyran los templos
 delos dioses alos quales
 supplicaron uuestros parientes
 et con lur ayuda huuieron
 uictoria contra los
 medos et perderan lur comemoracion
 aquellos
 de qui fueron hedificados
 Aquesta cosa lacedemonios
 no es uuestro honor
 de fallir ala Razon comuna
 delos ellinos et alos 
 uuestros parientes et destroir
 honbres bien fechores speçial
 ment no por ren que aya
 fecho a nos sino por mal querencia de otros Antes
 es mas uuestro honor de auer
 compassion et misericordia
 de nos por la qual cosa
 uos coniuramos de part
 delos dioses que no querades
 uenir contra los
 sagramentos de uuestros parientes
 en cara uos coniuramos
 por el amor que
 portaes alos munimentos
 de uuestros parientes que
 no uos queraes dar en
 las manos delos thebeos
 agora la fin de nuestras paraulas
 pues que ya nuestra uida
 es çerca et sta ende periglo
 es aquesta nosotros
 no auemos Rendido nuestro
 castiello alos thebeos car
 antes auriemos sofrido
 dolorosa muert de fanbre
 mas fiamos nos de uos
 otros et si no uos queres
 inclinar a nuestra Requesta
 dat nos libertat que nos
 çerremos nuestra çiudat et que
 muera cada uno como le
 plazera aquesto cridamos
 dauant uosotros con grandes
 preguarias Et no queraes
 que seamos sacados
 de uuestras manos et mesos
 en manos delos thibeos
 nuestros muy grandes enemigos
 

[ 36v ]
  
 mas saluat nos
 segunt la sperança que auemos
 nos Rendiemos
 a uos et no queraes perder
 uuestra fama antigua es a saber
 que soes liberadores
 de los ellinos por destruyr
 a nos otros de todo tales
 paraulas dixieron
 los platheos
 Apres los thebeos
 dubdando se
 que las paraulas
 delos platheos mouiessen
 a misericordia
 los iuges de los lacedemonios
 demandaron liçençia
 de parlar et obtenida
 aquella se metieron
 en medio diziendo
 las paraulas siguientes
 O Laçedemonjos si
 los platheos huuiessen
 respuesto breument sobre
 uuestra demanda loando
 a si mismos et no huuiessen
 enculpado a nosotros
 nos no auriemos demandado
 liçençia de parlar sobre
 lur proposiçion mas agora
 nos es neçessario
 contradir alo que nos enculpan
 et Reprender los
 de lures uanos auantamientos
 por tal que de aquello
 que nos reprenden
 ni delo que se loan no ayan
 prouecho ninguno Enpero
 uosotros huyda la una
 et la otra part cerniredes
 la uerdat primerament
 hemos contristado con estos
 platheos por que nosotros
 hemos hedificado et habitado
 plathea et sus çircustancias
 et apres no querien
 seyr dius nuestra obediençia
 mas ultra passauan
 lur antigua husança et
 por que los requiriemos
 que nos Reçibiesen por
 lurs capitanes confugieron
 

[ 37r ]
 
 alos athenienos
 con los ensemble fizieron
 a nosotros grant dapnage
 por la qual Razon si ellos
 han sofrido dapnage o iniuria
 de nos hanlo sofrido
 iustament por lur grant
 maluestat segundament
 se lohan que quando el
 barbaro uino sobre la ellada
 ellos solos no lo obedeçieron
 et reprenden a
 nos aquesto es uerdat
 mas semblantment fallieron
 ellos car quando los
 athenienos se mouieron
 contra los ellinos entre
 todos los uiotios aquestos
 solos se apleguaron
 con ellos et nosotros nos
 metiemos en batalla 
 contra ellos a coronia
 animosament et fueron
 uençidos et liuramos
 la ora uiotia de lur subiecçion
 et agora con nos
 otros en semble nos hemos
 metido por la libertat
 dela ellada dando
 en su ayuda gent a pie
 et a cauallo mas que nenguna
 delas amistades otras
 et esto basta ala Reprension
 que nos fazen
 mas que uosotros platheos
 ayades fecho tuerto
 alos ellinos uos lo prouaremos
 car uosotros
 respondedes que por fer uenguança
 de nos uos fiziestes
 amigos delos athenienos
 pues deuiedes les
 demandar ayuda contra
 nosotros solament et
 no yr contra los ellinos
 et segunt que uosotros
 uos loades pues que en
 semble con los lacedemonyos
 saliestes ala Resistençia
 del barbaro aquella
 cosa sola era suffiçient
 a enpachar uos dela ligua
 de lurs enemigos mas
 parece que uolumtariament
 quisiestes antes la
 amistat de los athenienos
 como amadores de honbres
 iniustos apres dezides
 por uuestra escusacion que
 era mas conuenible de
 

[ 37v ]
  
 seyr contrarios al Romanient
 de toda la naçion
 ellinica con la qual aues
 iura de ayudarle a defender
 su libertat et no contra
 los athenienos que
 gela quieren tirar por la
 liberacion que fizieron
 ala ellada ya por aquesto
 no aues rendido alos 
 athenienos semblant
 gualardon por que segunt
 uuestra escusacion como iniurados
 demandastes
 lur ligua o amistat et auedes
 les dado fauor a
 fer tuerto alos otros el
 qual gualardon es iniusto
 por que es fecho en
 pre iudicio iniuriando
 a otros deque pareçe et
 uidentment segunt dicho
 auemos que por aquesta
 occasion no uos
 diusmetiestes la ora
 al barbaro por que los
 athenienos no se diusmetieron
 ael et como
 amadores de tuertos
 aues fecho ligua con
 los athenienos que son
 semblantes a uos otros
 por diusmeter alos otros
 et pues que magnifiestament
 entro aqui
 soes stados de lur
 ligua que por que podes
 aleguar uuestra escusaçion
 uiniendo contra los sagramentos
 fechos en
 aquel tienpo delos quales
 fuestes ya speiuros pues
 que ensemble con los
 athenienos fuestes contra
 eginites et otros que
 eran partiçipantes en
 la coniuria contra los
 quales uiniestes menos de
 seyrne forçados por
 que pareçe quela bondat
 que mostrastes contra
 el barbaro no Era
 nuestra mas agora se muestra
 la uerdat que les fuestes
 naturalment siempre
 fiziestes de todo ligua
 con los iniustos
 encara antes que sitiasemos
 uuestro castiello
 fuestes Requiridos por
 

[ 38r ]
  
 nosotros que estasedes
 paçificament entre uos
 otros et no fuesedes con
 la una ni conla otra part
 pues Razonablement
 deues seyr mal queridos
 delos ellinos mas que
 todos los otros dela naçion
 elinica por que quisiestes
 mostrar uuestra ualentia 
 en lur destrucçion
 ultimament propones
 la iniuria que aues reçebida
 de nosotros diziendo
 que iniquament uiniemos
 sobre uuestro castiello
 en tiempo de paz et en dia
 de fiesta aquesto no fue
 culpa nuestra mas uuestra car
 fuemos requiridos delos
 mas poderosos de uuestro
 castiello no por alre sinon
 por meter nos en diuision
 con los athenienos
 et tornaruos ala primera
 uuestra parentella delos
 uiotios assi que el tuerto
 era de aquellos que
 nos fizieron uenir et no
 nuestro mas encara segunt
 nuestrro pareçer ni ellos fizieron
 in iustament ni nos
 otros car como mas poderosos
 nos hubrieron
 las puertas et nos fizieron
 entrar no como enemigos
 mas como amigos
 de lur çiudat queriendo
 que los mal fechores
 que eran en ella no
 se fiziessen peyores et los
 buenos huuiessen la dignidat
 et honor queles
 pertesçie castiguando
 la çiudat mas no puniendola
 et uiniendo con
 los primeros parientes
 suyos Et que nos no hy
 entramos como enemigos
 mas como amigos
 es magnifiesto car no
 fiziemos danyo a nenguno
 antes fiziemos cridar
 que qui quisies seyr hobedient
 alos uiotios uiuies
 segurament a uos
 et uosotros con alegria 
 uos enclinastes a concordia
 stando paçificament
 et apres como sintiestes
 

[ 38v ]
  
 que eramos pocos uos mouiestes
 a destroyr nos los
 quales si huuiessemos
 seydos grant quantidat no
 era nuestra entencion de nozer
 a nenguno mas no
 uos Rendiestes semblant
 gualardon ny treballastes
 con buenas paraulas
 que nos partiessemos
 mas uos mouiestes sin
 toda Razon et delos que
 matastes tantosti sobre
 el andar de uuestra furia no
 nos dolemos por que la
 husança es tal mas de
 aquellos que se Rendieron
 amisericordia et en
 cara prometiestes a nosotros
 de remeter los liberament
 et apres los fiziestes
 morir iniquament
 en que cometiestes tres
 cosas muy iniustas la
 primera que fuestes spreiuros
 et aquellos que se
 Rendieron a uos la segunda
 fuestes spreiuros a
 nos alos quales prometiestes
 que si no guastasemos
 uuestros castiellos
 et possessiones no los fariedes
 morir et la terçera
 et ultima que feziestes
 morir sin misericordia
 honbres que se rendieron
 a uuestra merçe por
 las quales cosas soes dignos
 de auer retribuccion
 semblant et de morir a
 cruel muert si estos queran
 iudguar derechament
 o lacedemonios todas
 aquestas paraulas hemos
 dichas por que seades
 çiertos que razonablement
 pugniredes aquestos
 platheos en uenguança
 nuestra la qual con
 todo que sea cruel et amargo
 no sera sufficient a
 comparaçion del mal que
 hemos Rescebido de ellos
 no ayaes compassion
 de ellos por huyr contra
 lurs antiguas ualentias 
 las quales no son uerdaderas
 et si son uerdaderas
 ellas deuen uenguarlos
 iniuriados et
 

[ 39r ]
  
 punir alos iniustos por
 que doble pugniçion deue
 auer el honbre uirtuoso
 si falle que no otro
 no uirtuoso et no seaes
 mouidos a lagrimas por
 los monumentes de uuestros
 parientes diziendo que
 se desertaran car peyores
 cosas hemos sofridas
 nosotros que yazen aqui
 la iuuentut de nuestra ciudat
 tallados en pieças
 los padres delos quales
 algunos fueron muertos
 en la batalla de coronya
 por uos et otros
 fincaron despoderados
 los quales uos suplican
 que faguaes punir de
 corporal pugnicion aquestos
 platheos car aquellos
 son dignos de misericordia
 que sufren iniustament
 mas los iniustos
 son dignos de
 destrucçion assi como
 aquestos car uoluntariament
 Refusaron la
 millor amistat no por
 otro sino porel mal que
 quieren a nosotros pues
 o lacedemonios fechi uenguança
 porla ley ellinica
 ala qual aquestos
 son stados desobedientes
 et a nos qui auemos
 de ellos sufertado muchos
 danyos iniquament
 et sea exaudida nuestra demando
 Rendiendo nos
 iusto gualardon segunt
 la animosidat que auemos
 mostrada siempre
 por uosotros et no sea refusada
 nuestra demanda por
 lurs paraulas mas mostrat
 exemplo alos ellinicos
 como no guardaes
 apparaulas compuestas
 mas alos fechos si son
 buenos a desencusar basta 
 una paraula et si son
 malos la multiplicaçion
 delas paraulas los faze
 sospechosos por la qual
 cosa si uosotros pues que
 aues poder firmaes capitol
 de uuestra comuna iusticia
 contra estos atardi
 

[ 39v ]
  
 se metra nengunt otro
 a cobrir fechos iniustos
 con paraulas ornadas
 Inmostenes confortando
 sus gentes
 dixo o ualientes 
 honbres no se dubde
 ninguno de uosotros
 uidiendo tanta multitud
 en torno de uosotros
 por mar et por tierra mas
 cada uno et todos ensenble
 fuera echado todo miedo
 nos mouamos uigorosament
 contra los enemigos
 que en otra manera
 no podemos scapar
 car enla necessidat no
 es menester imaginacion
 mas presto auenturamiento
 et yo no me
 desespero antes ueo muchas
 cosas que nos son
 en ayuda si solament
 queremos durar el treballo
 contra nuestros enemigos
 animosament
 no dexandoles aquesti
 passo por smaginamiento
 de lur multitut specialment
 que auemos
 auantaga por la grant
 montada que ya por que
 me pareçe que uos sea
 mas leugera cosa de
 resistirles antes que
 tomen tierra que si toman
 tierra car por la
 strechura del luguar
 no podran ellos todos
 ensemble combatir
 nosotros athenienos
 somos husados en la
 art dela marineria et
 somos diestros a resistir
 semblant luguar
 et passo como aquesti
 et nuestros enemigos no
 son diestros de tomar
 tierra por fuerça por la
 qual cosa uos prego
 que el uno con el otro uos
 deuaes confortar por
 

[ 40r ]
  
 deffender aquesti passo
 de nuestros enemigos et por
 scapar nuestras personas
 de periglo et saluar aquesti
 castiello.
 Pleguados los enbaxadores
 delos
 laçedemonios
 en athena propusieron
 lur embaxada en aquesta
 manera o senyores athenienos
 los laçedemonios
 nos han enuiados
 a uosotros por la saluaçion
 de nuestra gent que
 es cerrada en la isla de
 faccuria si posible sera
 que podamos con uosotros
 acabar cosa que sea
 nuestro prouecho et uuestro honor
 senyores nuestra manera
 es de parlar breument
 mas segunt el tiempo et
 la neçessidat algunas 
 ueguadas parlamos
 ultra nuestra husança por
 tal que podamos mostrar
 por paraulas nuestra
 entençion por que uos
 preguamos que nos
 queraes escuchar no como
 a enemigos mas
 como amigos ny uos
 enoxedes de nuestras paraulas
 que no uos diremos
 sino aquello que sera neçessario
 a auer buen consello
 como honbres sauios
 et pratricos que soes
 por que si uos otros
 uos contentaes dela
 prosperidat quentro
 aqui aues huuida con
 periglo conquistaredes
 grant fama et gloria
 et no faredes como fazen
 los honbres no husados
 que quando les sobre
 uiene alguna prosperidat
 siempre çercan de
 auer mas pues deuedes
 guardar nuestra desauentura
 quanta es que las
 

[ 40v ]
  
 gentes mas famosas
 que todos los ellinos
 son uenidos agora a seyr
 uuestros supplicadores
 demandando uos las
 cosas que nos auiemos
 en nuestro poder et en luguar
 de seyr supplicados
 de otros somos agora
 suplicadores de uosotros
 la qual cosa no nos
 es sdeuida por ni paciencia
 ni por ergul mas
 por falta de consello la
 qual cosa contece
 comunament a todos
 honbres pues comuenible
 cosa que por
 el poder de uuestra çiudat
 ni por la cercana prosperidat
 que aues ouida
 pensedes que siempre
 la buena uentura
 sea con uos et ciertament
 aquellos son clamados
 sauios los quales por lur
 seguridat no dan fe ala
 prosperidat et pocos falliran
 de aquellos que
 quando prosperan no
 puyan en superbia no
 fiandose enla fortuna
 la qual cosa es conuenible
 que uosotros athenienos
 faguades agora
 enta nosotros considerando
 que si por uentura
 agora no nos querres
 oyr uos puede uenir apres
 alguna desauentura segunt
 que es huso comun
 una cosa uos demandamos
 los laçedemonios
 es a saber la gent lur que
 se troba en la ysla de
 factina et si uosotros
 querres açceptar lur
 demanda dexaran la
 guerra et firmaran paz
 et ligua con uos la qual
 paz faran ellos solament
 por scapar aquellos por
 que como humiliados
 et costrenidos por fortuna
 Requieren la paz
 con preguarias la qual
 cosa otorguar deuen los
 honbres mas ayna alos 
 mayores enemigos que
 alos menores por la qual
 

[ 41r ]
  
 Razon deues consentir
 ala paz la qual sera buena
 a entre amas las partes
 antes que no sobreuenguan
 ala passion que depues
 no se podra mitigar 
 por la qual seremos forçados
 de auer perpetual scandalo
 si la nuestra Requesta
 fuere uana a nos es suzia
 cosa que uos preguamos
 de fer paz por una sola
 desauentura que nos es
 sdeuenida mas uosotros
 ende conquistaredes grant
 fama et auredes por grandes
 amigos los que eran
 uuestros grandes enemigos
 pues pacifiquemos nos
 queriendo la paz por reposo
 nuestro et de toda naçion
 ellinica et delos males
 que sostiene por uuestra occasion
 la qual cosa Regraçiara
 a uos como a causa
 dela paz car no es manifiesto
 ni declarado qui fue
 occassion dela guerra et
 si uos dexades agora la
 guerra pues aues el poder
 seres publicament causa
 dela paz et si a uosotros
 plaze la paz los lacedemonios
 ynduziran toda
 la naçion ellinica a otorguar 
 la et biuir dius los
 pactos de aquella la qual
 no fares por fuerça contra
 uuestra uoluntat mas
 por amor et graçia de que
 seres siempre loados.
 Seyendo apleguados
 en semble
 todos los dictos
 embaxadores et mocrates
 se metio en medio et
 dixo O seniores çiçilianos
 yo dire lo que me pareçe
 comuenible et prouechoso
 a todos los de çiçilia
 et primerament digo que
 la guerra sea plena de todo
 mal no es neçessario
 de multiplicar paraulas
 sobre las cosas que son
 çiertas de todo car qui no
 

[ 41v ]
  
 es husado no se sfuerça
 de guerrear ni el que
 ha sperança de prosperar
 no se dexa por miedo
 nenguno mas conteçe
 que algunos por
 guanar meten lurs
 personas en
 periglo et otros sufren
 los periglos uoluntaria
 ment no por otra cosa
 sino por no seyr menos
 preciados las quales cosas
 sino se fazen en tiempo
 conuenible aduzen 
 dapnage mas que
 prouecho et quel consello
 dela paz sea prouechoso
 nolo qual Recontar si
 uosotros queres reçebir
 mi consello primera
 ment nosotros como
 no husados nos metiemos
 en guerra et agora
 que la hemos prouada
 nos assayamos de
 paçificar el huno con
 el otro la qual cosa placia
 alos dioses que uengua
 a buena fin por que
 en aquesta congreguaçion
 si somos de buen
 consello no conuiene
 que cada uno piense
 lo millor pora si mismo
 mas quel uno piense
 bien poral otro et
 todos en semble pora
 toda çeçilia por tal que
 la podamos scapar de
 la traycion que los athenienos
 se in maginauan
 a fer por uenir
 a fin de lur entençion
 car como honbres que
 han mas poder que los
 otros ellinos assi como
 los lenyos armados que
 han por razon de ayuda
 la qual pensaes uosotros
 que sea Razonable
 et prouechosa uidiendo
 ellos la diuision
 nuestra de poco en poco ellos
 se meten ala guerra 
 comuna de todos
 uosotros por lur prouecho
 la qual cosa aduiene 
 por nuestra occasion car
 discordando nos entre
 

[ 42r ]
  
 nosotros requirimos
 lur ayuda assi que nosotros
 combatiendo el huno
 contra el otro uenimos
 a menos de nuestro poder
 et ellos creçen pues
 pareçe que quando ellos
 uos ueran humiliados
 et uenidos a menos de
 fuerça por las comunas
 batallas uernan con
 mayor stol et con mayor
 poder por tornar toda
 la çiçilia en lur subiecçion
 los sauios honbres
 deuen Requerir ayuda
 alures amigos
 et seyr animosos et firmes
 en los periglos quando
 cercan que su tierra uengua
 en algun prouecho
 que no suele auer et no
 por fer le perder lo que ha
 pensat pues en uuestros coraçones
 como la diuision
 destruye cascun castiello
 por si et toda la ysla de
 ceçilia en semble toda
 ueguada pensando nosotros
 todas estas cosas
 nos deuemos pacificar
 los unos con los otros et
 todos con un amor et consello
 soliçitar de saluar
 la ysla de çiçilia la qual
 sta en periglo como uos
 he dicto et uosotros lo sabedes
 bien et no deuedes
 pensar que ha algunos 
 de nosotros quieren bien
 los athenienos como
 yonios et a otros quieren
 mal como dorios et
 uenguan en ayuda de
 los que aman Mas uienen
 por que aman los
 bienes de çiçilia los quales
 hemos todos nosotros
 sperando los auer como
 han fecho los de otros luguares
 que han requerida
 lur ayuda et ya de aquesto
 yo no Reprendo
 los athenienos mas reprendo
 aquellos deque son requeridos
 car el honbre naturalment
 quiere senyorear
 todo aquello que
 sele diusmete et por aquesto
 deue cada uno
 

[ 42v ]
  
 considerar lo que deue
 uenir pues ha actoridat 
 de proueyr en su prouecho
 por la qual cosa si nos
 otros no ordenamos et
 no nos prouehimos contra
 aquello que nos dubdamos
 por nuestra saluaçion
 grandament falliremos
 del qual falimiento
 no podemos salir si
 no que nos concordemos
 en semble et stemos
 paçificament car
 los athenienos no son
 uenidos por si mismos
 contra nos mas por razon
 de aquellos quelos
 han requeridos et la guerra 
 non çessa con guerra 
 Mas los scandalos
 se amortesçen con paz
 et assi si nosotros los requirimos
 sende auran
 a tornar con iusta Razon
 la paz ha consi reposo
 crescimiento et gloria
 et muchas otras buenas
 cosas que yo no nombro
 por no multiplicar paraulas
 Mas la guerra 
 ha todo el contrario las
 quales cosas considerando
 uosotros no deuedes
 menospreçiar mis paraulas
 mas de ellas
 se deue cada uno proueyr
 en su saluamiento
 et no se piense ninguno
 que por que el aya iusta
 razon o poder prospere
 entro ala fin car muchos
 con Razon quisieron fer
 uenguança de aquellos
 que los iniuriaron et
 otros con fuerça que auien
 quisieron por cobdiçia 
 de senyoria forçar
 a otros et ni aquellos
 se pudieron venguar
 ni en cara scapar ni aquestos
 no podieron complir
 lur deseo antes perdieron
 lo que auien por
 que la Razon no prospera
 siempre antes algunas 
 ueguadas el tuerto
 la sobre puya ni el
 poder ha siempre sperança
 çierta antes algunas
 

[ 43r ]
  
 ueguadas si enguanian
 por que dubdando se los
 omnes de lur inconstancia
 et prouidiendo en lurs
 personas se concordan
 entre ellos et deue cascuno
 empachar su uoluntat
 et seyer farto dela guerra 
 et deuemos dar conget
 que se partan dela tierra
 nuestros enemigos los quales
 nos mismos auemos
 fecho uenir et si es cosa possible
 faguamos paz perpetual
 et sino alo menos por
 algunt tiempo echemos a
 part las Rentas et scandalos
 Et todos comunament
 deues meter en uuestros
 coraçones que si uos consentiredes
 aquesti mi consello
 cascuno habitara
 en su çiudat como libero
 et stara pacificament et
 se uenguara iustament
 mas si uosotros no queres
 consentir al dicho mi consello
 et querres inclinar
 los otros por fuerça no
 digo solament que fares
 uindicta mas quando aures
 prosperado de todo lo
 queres la ora seres amigos
 de uuestros enemigos et enemigos
 de uos mismos
 por que uos prego Et uos
 consello que uos concordedes
 el huno con el otro
 dexando alguna cosa de
 uuestra razon et no ayades tanta
 animosidat de fer uenguança
 dela qual podes auer
 danyo et no prouecho
 alguno si tanto es al menos
 fechi la uenguança
 entre uos mismos el uno
 contra el otro et no con
 ayuda stranya car no es
 suzia cosa si el uno da luguar
 al otro como habitadores
 de una tierra et
 pues todos somos uezinos
 paçifiquemos nos en semble
 con acuerdo et todos
 de una uoluntat echemos
 todos los estrangeros de
 nuestra tierra por tal que seamos
 fuera del temor de
 lurs trayciones et apres
 como francos et de una
 

[ 43v ]
  
 tierra seamos amadores
 el uno del otro.
 SEgunt la demanda
 de ubrassida
 los acantios se aiustaron todos en hun
 luguar et abiertale la puerta
 el entro en medio
 de ellos et dixo tales paraulas
 O acantios los
 laçedemonios me han
 enuiado aqui la razon
 por que nos somos metidos
 en aquesta guerra 
 contra los athenienos
 es a ssaber por la libertat
 delos ellinos et yo he tardado
 mucho de uenir por
 quel tiempo dela guerra 
 se es alonguado de priuar
 alos athenienos dela senyoria
 mas que cuydauamos
 pero no me Reprenda
 es pues que so uenido luego
 que he podido et marauillo
 me como
 no abriestes la puerta con
 todo que mi uenida no uos
 plazies car nosotros uos
 teniemos por nuestros amigos
 por la qual cosa hemos tanto
 caminado et metido nuestras
 personas en periglo
 passando por tierras estranyas
 et por malos passos
 uiniendo con buena uoluntat
 dius uuestra sperança
 pues si uos aues en
 uuestros pensamientos otra
 uoluntat o si uosotros enpachaes
 nuestra franqueza
 et de todo el Romanient
 delos ellinos Nome feches
 un mal solament si
 no me reçebides mas sguardando
 todas las otras
 çiudades et castiellos en
 uosotros qui soes sauios
 et aues fuert çiudat quando
 yo hi yre no me recibiran
 ni yo aure Razon de
 responderles car ellos pensaran
 que iniustament
 cerco yo la franqueza que
 uos prometo et si apres
 

[ 44r ]
  
 uernan los athenienos
 no sere yo suffiçient alur 
 resistençia yo no so uenido
 aqui con mala entençion
 mas por la libertat delos
 ellinos segunt el sagrament
 que yo he fecho alos senyores
 dela cedemonia sobre aquesti
 fecho que todos aquellos
 que yo tornare ala amistat
 delos laçedemonios sean
 fuera de toda seruitut et
 francos a toda lur uoluntat
 pues no uos traemos
 a nuestra amistat por fuerça
 ni con enguanyo ninguno
 mas nos uenimos a
 la uuestra por sacar uos dela
 subiecçion delos athenienos
 por que uos prego que
 no me tenguades por enguanyador
 ni me reputedes
 no suffiçient a uuestra ayuda
 mas uenit comigo
 segurament et no quiera
 ninguno de uosotros pensar
 que por amistat de otro
 sea yo uenido a tornar en
 seruitut uuestra çiudat por
 que serie mayor que tirania
 de otra naçion barbarica 
 et a uosotros tornarie
 en luguar de regraciamiento
 et honor desonor et
 blasmo por la qual cosa seriemos
 a todo honbre mas odiosos
 que los athenienos
 por que mas suzia cosa es
 al honbre honorable con occasion
 casi Razonable fer
 mal que si fazie fuerça manifiesta
 car la fuerça uiene
 por Razon de uentura
 et el enguanyo uiene
 de manera iniusta et
 falsa assi que nosotros somos
 mucho apartados de
 las maneras et condiciones
 delos athenienos assi
 en fechos como en paraulas
 yo clamo que me sean
 testimonios alos dioses
 como yo so uenido por uuestro
 bien et no me queres creyer
 por que si yo uos agrauiare
 guastando uuestros blades
 et bienes no pienso
 pont que fare iniustament
 antes me lo conuendra
 assi fer por dos cosas neçessarias
 

[ 44v ]
  
 la una que por el
 grant amor que auedes
 alos athenienos los fauoreades
 con moneda en
 la present guerra de que
 reçiben danio los laçedemonios
 et la otra tierra
 por uuestra occasion se enpachan
 los otros ellinos
 de lur misma franqueza
 por que pues nos no trebellamos
 por talanto de
 senyoria mas por anullar
 el plazer dela cobdiçia de
 otri a muchos fariemos
 tuerto dexando a uosotros
 en pacifico stado los quales
 empachaes la franqueza
 de todos pues auet buen
 consello entre uosotros
 por que no ayades danyo
 et uuestra ciudat aya fama
 que es stada començamiento
 dela libertat ellinica
 aquesto dixo ubrassida
 et fizo fin asu parlament.
 Stando los uiotios
 enla
 pagondo de eolado
 se metio en medio
 et dixo o gentiles hombres
 de uiotia no deue alguno 
 pensar en su coraçon
 que es cosa inconuenible
 de scometer alos 
 athenienos si no lo conseguimos
 dentro en las
 confinias de uiotia pues
 que ellos dentro en las
 dichas confinias han
 fecha fortaleza ciertament
 por destrucçion de nosotros
 Et que por do ellos
 entraron se conportaron
 enta uos como enemigos
 en do nos los aconseguiremos 
 los deuemos conbatir
 como a nuestros enemigos
 et si alguno de
 uosotros por miedo del
 periglo se piensa storuar
 la present batalla no lo
 piense antes eche dessi
 el miedo por que desde
 

[ 45r ]
  
 los primeros nuestros parientes
 entaqua auemos por
 husança que si alguna 
 huest strangera uiene sobre
 nos o sobre nuestros uezinos
 nos combatimos
 con ellos car todos se tiran
 dessi el grauamento
 de sus uezinos con resistençia
 et specialment deuemos
 resistir a aquestos
 entro a la fin car ellos no
 diusmeten assi solament
 los que son lurs uezinos
 mas aquellos que son
 luent Et daquesto podes
 tomar exemplo en los
 enoys et en la otra ellada
 como ellos la han subiugada
 et entre nosotros
 et ellos nasçieron
 los contrastes por algunas 
 confinias mas si a
 uosotros pueden sobre
 puyar en alguna poca
 cosa de todo uos destruyran
 pues resenblemos
 a nuestros parientes en los
 fechos et no faguamos
 uerguença a nuestras propias
 personas ni queramos
 scureçer la resplandient
 fama de nuestros parientes
 et ayamos sperança que
 el dios sera a nos fauorable
 por que los athenienos
 la han retuuido por fuerça
 el templo suyo la qual
 cosa el sacrifiçio nuestro
 declara et muestra bien
 que andemos alur resistençia
 pues ardidament
 uayamos et mostremos
 les que no deuen uenir
 a scometer a nosotros mas
 contra aquellos que no
 les osan ressistir et que
 no passaran paçificament
 entre aquellos que con
 batalla et ualentia defienden
 lur tierra solament
 et que no se entremetan
 de diusmeter tierra estrania
 alur senyoria iniustament.
 

[ 45v ]
  
 Ypocrates yua en
 torno de su huest
 como dicto auemos
 confortandola con
 tales paraulas O athenienos
 mi consello es pocas
 paraulas car tanto et mas
 obran las pocas paraulas
 en los ualientes hombres
 como las muchas las
 quales no son comendamiento
 mas de recordança
 que alguno no piense
 que iniustament nos
 combatiremos por que
 la tierra es estranya antes
 si hemos uictoria daqui
 auant no osaran uenir
 assi ardidament los
 enemigos sobre nuestra tierra
 Et con una batalla 
 si soes uictoriosos guanaredes
 aquesta tierra strania
 et deliberaredes la
 uuestra propia por la qual cosa
 uos priego que segunt
 el nonbre dela uuestra tierra
 propria la qual es famosa
 por todo et uuestra fama
 et la uirtut de uuestros parientes
 los quales con mironides
 enel tiempo antiguo
 prendieron aquesta
 tierra de uiotia con
 batalla et con ualentia 
 querades uos agora mostrar
 sfuerço et resistir
 alos enemigos ualientes 
 entro ala fin tal era
 el consello que ypocrates
 daua asu huest.
 Ebrassida yua derere
 como dicto
 es diziendo O ualientes 
 honbres si yo uidies
 que uosotros uos dubdasedes
 delos enemigos por
 que aues fincados solos
 yo no uos comandaria
 ni consellaria res mas uidiendo
 como soes fincados
 solos et pocos contra
 tanta multitut de enemigos
 

[ 46r ]
  
 breument uos recordare
 algunas cosas mostrando
 como deues seyr
 famosos aqui no por ayuda
 de otra gent sino por
 uuestra uirtut et ualentia 
 por que no uos deues dubdar
 de mucha gent por
 que no es ualient como
 soes uosotros car todo lo
 que uosotros tenes aues
 ouido por uuestra prodeza et
 ualentia leuando la uictoria
 de todas partes que
 uosotros uos combatistes
 pues no ayades miedo
 delos yllirios por que
 no uos sodes combatidos
 con ellos iamas car
 tan poco enel tiempo passado
 no uos auiedes prouado
 con los maçedonios
 et fecha la prueua
 supiestes bien como ellos
 auien grant miedo
 de uosotros Et a mi parece
 que los yllirios no son
 tales como hemos oydo
 dir segunt se mostrara
 de fecho como lur fama
 es uana et no uerdadera
 et dela ora auant seremos
 ardidos contra ellos car
 la ualentia et el miedo
 es comun a todos et la ardideza
 et el dubdo a ssi
 mismo Et çiertament
 los barbaros de uista como
 saluages terribles
 pareçien alos que eran
 ignorantes de lur poca
 uirtut et lur boz como
 grande et grosa et el mouimiento
 de lurs armas
 fazen miedo alos otros
 mas enel fecho dela batalla 
 contra aquellos que
 no se espantan de amenazas
 uanas et se meten
 contra ellos ardidament
 no son tales como paresçen
 antes dela batalla 
 los quales tanto como
 son mas terribles de uista
 et de oydo tanto ualen 
 menos en la obra por que
 si uosotros queredes sofrir
 el primer lur asalto hordenadament
 una ora yendo
 auant et otra ora resistiendo
 

[ 46v ]
  
 les pleguares sin pelligro
 do queredes et prouaredes
 si son tan spantables
 como se dize o non et si lur
 auantamento es uano 
 con aquestas paraulas
 sacaua ubrassida de poco
 en poco su huest dela tierra
 delos enemigos.
 Como ubrassida
 huuo fecha la
 ordenaçion de
 suso dicta el parlo asu
 huest por la manera que
 se sigue O ualientes peloponissos
 la tierra de do
 es uuestra naçion no la aues
 solament por fama mas
 las obras de uuestros fechos
 proprios lo manifiestan
 no res menos yo uos
 quiero mostrar lo que a
 mi pareçe desta batalla 
 present uuestros enemigos
 son puyados alla suso
 como uosotros ueyedes
 no curando de uosotros
 et pensando que nenguno
 no osara salir contra
 ellos seyt çiertos que qui
 con ingenyo scomete
 su enemigo por su prouecho
 sabiendo los fallimientos
 que auienen en
 la huest por negligençia
 et desprecio liugerament
 prospera al que plaze
 tal ingenio en fecho
 de batalla et no es desonesto
 de enguaniar alguno 
 su enemigo en tiempo
 de guerra si enguaniar
 lo podra por la qual
 cosa mientre ellos estan
 assi desordenados yo los
 scometre ant que ellos
 se puedan congreguar
 ni armar sobre qual subito
 asalto tu clearida
 con toda la huest saliendo
 porla otra puerta te
 trobaras prestament de
 la otra part a las spaldas
 delos enemigos por tal
 que los podamos çerrar
 en medio et he sperança
 

[ 47r ]
  
 que con aquesta manera
 auremos uictoria contra
 ellos car una huest speçial
 ment desordenada en
 un asalto subito si uee alguna 
 otra huest de enemigos
 uenir sobre ella
 mas se smagua de aquella
 segunda que dela primera
 que la ha escometida
 pues cuytat uos que
 como yo plegue et fiera
 en ellos los firades uosotros
 en las espaldas et tu
 clearida muestrate ualiente 
 como eres seydo todos
 tiempos et uos senyores
 et amigos seguit lo
 animosament et metet
 uos sforçadament contra
 los enemigos car aquestas
 tres cosas aduzen uictoria
 a una batalla uoluntat
 uergonia et obediençia
 et sabet que aqui se a
 de mostrar uuestra ualentia 
 contra uuestros enemigos
 porla qual conquistaredes
 libertat perpetual
 et seredes clamados no
 sieruos delos athenienos
 mas amigos delos laçedemonyos
 osi por cohardeza
 uernedes a menos de
 uictoria uenguades en
 grant seruitut et se empache
 por uuestra occassion
 la liberta del auanço de
 los ellinos pues considerando
 en que periglo pendemos
 mostrat uos animosos
 segunt la present
 neçessidat et yo uos mostrare
 que so presto al fecho
 personalment como so animoso
 de amaystrar otros
 con paraulas
 O athenienos aquesta
 congreguaçion
 es fecha
 por el uuestro desemparamento
 a passar mas ayna 
 en çiçilia et a mi paresçe
 

[ 47v ]
  
 que millor es que nosotros
 nos consellemos
 en cara una otra ueguada
 sobre aquesti fecho
 si querres enuiar tan
 grant stol alla Et no
 queraes creyer liugerament
 a honbres de semblant
 naçion a tomar
 guerra que no uos perteneçe
 et yo no uos enpacho
 punto dubdando
 me de mi persona ya
 si yo lo fiziesse no serie
 sin razon por que assi como
 el buen ciudadano quando
 es menester menos
 precia su uida sola
 ment por prouecho de
 su çiudat assi qui prouie
 de su uida Et de sus
 bienes en luguar et tiempo
 perigloso faze grant
 bien car el por amor de
 ssi tracta el prouecho de
 la çiudat entro aqui he
 consellado lo que me pareçe
 Razon et agora no
 uos dire el contrario
 mas dire todo lo que me
 pareçera mas prouechoso
 Et quanto uuestro mouimiento
 o animosidat
 mis paraulas o consello
 no sera poderoso yo
 uos consellare que uos
 sforçedes de guardar lo
 que auedes et que no uos
 queraes auenturar en
 los periglos por poca cosa
 que ueyedes sperando
 cosas in çiertas por
 que al present ni es tiempo
 comuenible de cuytar
 uos ni las cosas que uos
 pensaes son de senyorear
 assi liugerament mostrando
 uos como dexaes
 de çagua de uosotros
 infinitos enemigos et
 deseades de passar et fer
 ne mas los quales uosotros
 mismos traeredes
 entro aqui sobre uuestra ciudat
 por que me pareçe
 que uos ne deuades
 callar et passar uos ne
 assi cubiertament antes
 que uos auengua
 alguna falta la qual dara
 

[ 48r ]
  
 animosidat a uuestros enemigos
 de uenir sobre
 uosotros con poder suffiçient
 speçialment que entro
 agora entre uosotros
 mismos aues grant incostançia
 encara no son
 todos de un acuerdo ⁊ no
 solament ides contra
 gentes no poderosos mas
 tales que uos faran guerra 
 manifiestament et
 los que estan en tregua
 no sufren por otra cosa
 sino por quelos laçedemonios
 stan en paz mas si
 por uuestro fallimiento ellos
 pueden auer los çiçilianos
 en lur amistat
 la qual cosa desean ellos
 grant tiempo ha de todo
 nos sitiaran et nos destruyran
 alas quales cosas
 prouidiendo nosotros
 nos perteneçe que
 no dexemos nuestra çiudat
 pendient en periglo çercando
 otra senyoria antes
 que ayamos firme
 la que tenemos Car como
 uosotros ueyedes en
 cara no auemos podido
 diusmeter los que se son
 rebellados contra nos entro
 aqui en cara algunos 
 otros que nos obedesçen no
 nos obedesçen por amor
 mas por miedo et si por
 uentura nos conteçie alguna 
 cosa contraria se
 retraerien de nosotros
 agora nosotros nos mouemos
 por soccorrer alos 
 eghesteos como iniuriados
 et dexamos de fer uenguança
 de aquellos que
 iniurian a nos grant tiempo
 ha antes podemos dir que
 los dexamos sobre nos pues
 que nuestro poder se aparta
 de nuestra çiudat assi luenguament
 en fecho tan perigloso
 et teniendo aquestos
 secrectament los podemos
 auer dius nuestro poder mas
 aquellos con todo que huuiessemos
 uictoria contra
 ellos es periglosa cosa
 de senyorear los pues follia
 es de yr sobre tales
 

[ 48v ]
  
 que encara que ayamos
 uictoria no les podamos
 senyorear o si uenimos
 a menos de nuestra entençion
 podemos periglar Encara
 me paresçe que menos
 dubda auremos delos çeçilianos
 silos saragoçans
 los senyorean la qual cosa
 los eghesteos uos reduzen
 a memoria como
 dubdosa por que agora
 algunos podran uenir
 uoluntariament en ayuda
 delos laçedemonios
 por amor mas silos
 saragoçans auran toda
 la senyoria no se mouran
 a destruççion de otra senyoria
 en cara los elinos
 que se troban en çiçilia
 entro agora se marauillan 
 de nosotros teniendonos
 por famosos et
 si nos himos sobre cicilia
 et apres nos tornamos
 dalla sin obra o por
 uentura nos hi auiene
 alguna falta nos menos
 preçiaran et liugera
 ment nos guerrearan
 ensemble con los enemigos
 nuestros car dela cosa
 que honbre no es husado
 se marauella et menos
 preçia aquella de
 que es husado assi como
 ha conteçido a nosotros
 quelas cosas delas quales
 uos debdauades
 aues menos preçiado
 por la prosperidat que
 huuiestes no se deue
 alguno leuantar en
 superbia por la aduersidat
 de sus contrarios
 mas auer sperança en
 la constançia de su coraçon
 no ymaginedes
 que los laçedemonyos
 piensen en otra cosa
 sino como podran echar
 de ssi lur uictuperio
 et uengar se en la
 millor manera que podran
 quando uos ueran
 en algunt fallimiento
 speçialment tales como
 ellos son que sobre
 todas las otras cosas
 

[ 49r ]
  
 aman la fama uirtuosa
 por que si nosotros somos
 sauios no nos metremos
 en periglo por los
 eghesteos de çiçilia honbres
 barbaros mas pensaremos
 en la saluaçion
 de nuestra çiudat lo mas
 antes que podremos
 et en scapar la de periglo
 enel qual es magnifiestament
 segunt que
 uosotros ueyedes por la
 qual cosa si algunos de
 los nuestros nos mueuen
 a aquesta empresa desseando
 como iouenes
 de senyorear uoluntier
 por mostrar lurs fuerças
 et marauillosos cauallos
 o por auer acreçentamiento 
 de tal senyoria
 nole deuedes uosotros
 pont actoridat de mostrarse
 marauillosos en
 las cosas que son periglosas
 ala çiudat car los
 iouenes como no husados
 no piensan que tales
 fechos fazen tuerto ala
 comunidat spendiendo
 lo suyo uanament ⁊
 si por uentura algunos 
 mas uiellos del se concordan
 con su oppinion los
 otros uiellos lur semblantes
 no ayan uergonia
 de empachar les su
 oppinion quasi por pareçer
 deseosa la cosa que el
 honbre no ha et seyt çiertos
 que el deseo ayuda
 poco mas la prouidençia
 mucho pues yo uos consello
 que uosotros queraes
 mudar oppinion por
 el saluamiento de uuestra tierra
 et no uos querades
 meter en otro periglo car
 delos çeçilianos no auemos
 Reçebida entro a
 aqui iniuria alguna 
 mas siempre hemos ouido
 a nuestro plazer el golfo
 yonico et el pielago de çiçilia
 los quales son luent
 de nosotros Et los eghesteos
 assi como sin consello
 delos athenienos se
 metieron en guerra et discordia
 

[ 49v ]
  
 por los selinundios
 assi se acuerden con
 ellos sin los athenienos
 apartemos nos dela amistat
 de tales los quales
 siles fuese menester nuestra
 ayuda çiertament la aurien
 si nosotros eramos
 en necessidat prouecho
 alguno ni semblant ayuda
 podriemos auer de
 ellos Et tu trasorero
 si quieres seyr buen honbre
 et quieres proueyr
 ala çiudat confirma
 mi oppinion et da otro
 consello alos athenienos
 que ssi algunos te acusaran
 tu auras muchos
 que te seran testimonio
 como lo fazes por prouecho
 dela çiudat car ciertament
 aquel es buen
 començamiento quando
 el honbre cerca el prouecho
 dela su tierra quanto
 puede et sino al menos
 que no sea contrariada
 por el uoluntariament
 tal fue el consello de nicam
 alos athenienos una
 partida firmauan el primer
 consello et otra partida
 le contradizen et en
 speçial entre los otros los
 mouien ala guerra alquimadi
 de ellinio contra
 diziendo al consello de nicam
 lo uno por que antes auien
 contrast en semble
 et lo otro por quel dicho
 alquimadi fue inculpado
 la ora de niquea et por
 que deseaua mucho la capitaneria
 pensando que
 con su diligençia senyoreasen
 los athenienos
 la ysla de çiçilia et
 cardona et que el serie abundat 
 en riqueza et famoso
 en los fechos car seyendo
 mucho preçiado de
 los ciudadanos fazie lo
 que querie et mas que
 no podie mantener cauallos
 et fazer otras grandes
 spensas la qual cosa
 ala fin destruyo la ciudat
 por que los athenienos
 los quales primerament
 

[ 50r ]
  
 lo preçiauan con
 muchas lausengerias
 apres algun tienpo
 lo menos preçiaron
 dubdando se dela su rrazonable
 conuersaçion et de
 la superbia de su seso que
 nose mouiese a tirania et
 seyendo enoyados todos
 de su conuersaçion daron
 la capitaneria a otros por
 la qual cosa destruyeron ayna 
 lur çiudat Empero la
 ora el dicto alquimadi leuantado
 de su luguar se
 metio en medio del consello
 et contradiziendo ala
 oppinion de niquea propuso
 segunt se sigue.
 O
 athenienos forçado
 me es de començar mis
 paraulas assi por que niquea
 me ha tocado que yo
 so mas digno de senyorear
 que los otros seyendo famosos
 et conuersando ha honor
 de mis parientes et de mi
 et a prouecho de mi tierra como
 conteçio en la fiesta de
 los Elinpios en do los ellinos
 pensando que nuestra tierra
 era mucho abaxada por
 los contrarios auenimientos
 empero delas cosas que
 yo era proueydo para los
 guimagios encara la reputaron
 mas que no era su
 stado por que iamas nenguno
 no metio vij caros en
 los guimagios como fiz yo
 tales que yo uui uictoria
 delos primeros delos segundos
 et delos quartos et del
 auanço semblantment huuieron
 uictoria aquellos que
 fueron hordenados por mi
 las quales cosas son honorables
 segunt la ordenaçion
 legual et dan pensamiento
 alos enemigos et muchas
 otras cosas que yo fiz
 ala mi çiudat las quales
 son naturalment inuidiosas
 mas con todo esso alos
 

[ 50v ]
  
 strangeros muestran
 poderosa la çiudat et aquesta
 no es pont cosa irrazonable
 si alguno spiende de
 lo suyo proprio no solament
 por su prouecho mas encara
 por el prouecho dela çiudat
 suya et no es iniusta cosa
 si tal çiudadano es exalçado
 pues si alguno es menospreçiado
 de su mayor
 prengualo en paçiençia
 oriendale honor conuenible
 diziendole que como
 el preçia a los otros sera
 preçiado ya yo se bien que
 los que son uenidos a grant
 stado et poder por nobleza
 son inuidiados de todos et
 speçialment de lurs semblantes
 los quales no deuen
 uenir por aquello a
 menos de lur stado antes
 deuen soliçitar por seyr
 mas inuidados pues que por
 uirtut son en inuidia yo
 no me loo delo mio proprio
 solament mas uosotros
 ueyedes si yo so mas dilligent
 alos fechos comunes
 que los otros car la mas
 poderosa partida he yo tornada
 a uuestra amistat sin batalla 
 et sin spensa et alos 
 laçedemonios mismos meti
 yo en un dia en grant periglo
 et con todo que ellos
 huuieron uictoria encara
 no se aseguran firmement
 tales cosas fizo mi iouentut
 et poco seso et mientre
 que yo so en aquesta edat
 iouenil et mientra es bien
 auenturoso prendet el prouecho
 comun et no uos
 arepintades de passar en
 çiçilia por que grant poder
 conquistaredes de aquella
 tierra car los castiellos
 et luguares suyos no son
 habitados de vna naçion
 de gentes mas comunament
 de muchas et diuersas
 naçiones et tales tierras
 se mudan liugerament
 por que tal tierra no se
 prouide de armas ni no
 han grant cura si sus costunbres
 se seruaran pues
 que la tierra no es suya propria
 

[ 51r ]
  
 et no se cura si por diuision
 o contencion se
 mudaran de aquella en
 otra et por aquesto no consienten
 comunament el
 uno al otro los consellos
 et fechos mas cada uno se
 mueue muyt ayna segunt
 su uoler et yo entiendo que
 siçilia es en diuision et
 no ha tanta gent darmas
 como ellos dizen et auremos
 ayuda de muchos
 barbaros por que quieren
 mal alos Saragoçanos
 et han grant uoluntat
 de scometerlos encara no
 nos enpacha ren el pensamiento
 de nuestros enemigos
 pues que nuestros parientes
 los auien por enemigos
 quando contristauan con
 los medos et otrament
 no pudieron auer uictoria
 contra el medo ni senioria
 alguna sino con poder
 de mar Et quanto los
 laçedemonios daqui auant
 ya son desesperados
 de poder destruir uuestra senioria
 Et caso que ellos
 fuessen encara poderosos
 contra nos passados nos
 otros de çiçilia o no ellos
 entrarien en nuestra tierra
 mas por mar no son poderosos
 de far nos danio car
 el Romanient de nuestra fuerça
 marina es suffiçient
 alur resistençia pues que
 Razonable Respuesta faremos
 si por nuestra negligençia
 no queremos soccorer
 alos amigos nuestros que son
 alla alos quales deuemos
 soccorrer quando lo han menester
 pues que auemos
 iura en semble por aquesta
 Razon et nos escusemos
 diziendo que ellos no
 pueden ayudar a nos car
 enlos pactos no fue promeso
 que ellos deuiessen
 uenir aqui en nuestra ayuda
 mas solament que fiziessen
 danyo a nuestros enemigos
 dalla enpachando los de
 no passar daqua contra
 nos et la senyoria nuestra et
 nosotros assi la auemos
 

[ 51v ]
  
 conquistado andando
 sin pereza en ayuda de aquellos
 de qui eramos
 requeridos fuessen barbaros 
 o ellinos mas si
 todos quieren biuir pacificament
 muy poco
 conquistaran antes perderan
 aquello que auran car
 el honbre al mas poderoso
 de ssi no solament
 le Resista quando uiene sobrel
 mas antes que sea
 uenido le deue contrastar
 empachando su uenida
 pues no deuemos Razonar
 quanto deuemos senyorear
 mas pues a esto somos
 uenidos a unos deuemos
 contrastar et a otros
 no dexar senyorear
 en danyo et periglo nuestro
 et pues que el passage de
 çiçilia sera nuestro acreçentamiento 
 passemos ardida
 ment por anullar la entençion
 delos peloponissos
 como nos no çercauamos
 concordia por paçificar
 mas porque somos en paz
 con ellos passamos en çiçilia
 como honbres guerreros
 et diligentes enlos
 fechos et quando aures senyoreado
 la ysla de çiçilia
 con el poder de aquella senyorearemos
 mas segurament
 dela ellada O al menos
 diusmetremos los çaragoçanos
 la qual cosa
 sera nuestro prouecho et de nuestros
 amigos et nozimiento de
 nuestros enemigos et segunt
 nos seguira la fortuna toda
 ora stara en nuestra mano
 de star o de partir et yo he
 sperança que seremos senyores
 de tota çiçilia et no
 uos Retraya la sauieza de
 niquea ni la pereza delos uiellos
 dela animosidat antigua
 pues que nuestros parientes
 deliberadament
 et con orden consellando
 se en semble uiellos et iouenes
 exalçaron la çiudat
 en tan grant dignidat
 et assi perteneçe encara a
 uos de exalçar la por semblant
 manera ymaginando
 

[ 52r ]
  
 que la iouentut sin la uelleza
 et la uelleza sin la iouentut
 no fazen ren mas
 mezclado lo uno con lo
 otro da gran poder et si la
 çiudat stara siempre paçificament
 se enuellira el
 huso dela ualentia et por
 no husar uiene moleza et
 pereza et miedo mas si sienpre
 husa sera paçifico et ualient 
 en los fechos et sin huso
 liugerament se podra
 perder toda çiudat que quiera
 habitar paçificament
 aquellos honbres son sin
 periglo encara que sean
 maluados que no mudan
 lurs costumbres segunt testimonia
 la uerdat tal fue
 la proprosiçion de alquimadi
 et como los athenienos
 huyeron aquesto et
 los eghesteos et los leontinos
 fugitiuos los quales les preguauan
 que les aiudasen Recordandoles
 de los sagramentes
 que auien en semble los
 mouien ala inpresa sobre
 aquesto niquea uidiendo que
 los athenienos no se querien
 reduzir assu consello
 por las paraulas de suso
 dichas por el quiso prouar si
 en otra manera los podrie
 enpachar de aquella enpresa
 comandando los muchos
 afferes et grandes apparellamentes.
 Niquea se metio en
 cara en medio diziendo
 assi O athenienos
 pones que aues firmado
 en uuestro coraçon de no
 mudar consello mas en toda
 manera queres fer esti
 passage sea fecho como a
 uos plaze enpero uista uuestra
 entençion yo uos quiero
 consellar aquello que ami
 pareçe Nosotros himos
 contra grandes castiellos
 et bien poblados tales que
 no obedeçen el huno al otro
 ni se curan de mudar de lur
 

[ 52v ]
  
 stado et conuersaçion
 ni dela seruitut por la
 libertat et exçeptados
 los castiellos de captania
 et de axo los quales
 por el parentesco que han
 con los leontinos por
 uentura nos reçebiran
 et ultra aquellos son siete
 çiudades cada una assi
 fuerte como la nuestra çiudat
 et encara son otras
 dos mas fuertes la çiudat
 de çaragoça et sellino
 sobre las quales nos
 deuemos yr al present
 las quales son fornidas
 de toda manera de gent
 darmas et de muchas
 gualeras et grant multitut
 de marineros et de
 mucha otra riqueza de
 los templos delos selinundios
 encara los çaragoçanos
 han de los barbaros 
 muchos tributos et
 ultra aquello han una
 otra auantaia que nos
 no auemos es a ssaber
 muchos cauallos et la tierra
 suffiçient a sostener
 los por que contra tal poder
 no hemos menester
 solament de marineros
 mas encara grant quantidat
 de gent darmas a pie si queres
 fer alguna cosa digna
 de fama segunt uuestra oppinion
 por tal que no seamos
 empachados delur caualleria
 de deçender en tierra
 speçialment si otros castiellos
 uienen alur ayuda
 apres los eghesteos no nos
 podran dar caualleria bastant 
 con la qual podamos
 resistir ala caualleria de
 los enemigos lurs et es
 suzia cosa de tornar sin obra
 forçados delos enemigos
 o apres de andar
 çercando aquello que no
 auiemos prouisto enel
 primer nuestro consello mas
 deuemos passar bien ordenados
 sabiendo que himos
 luent de nuestra tierra et descenderiemos
 en tal tierra
 que no auremos delos
 uezinos lo que nos fara
 

[ 53r ]
  
 menester sino por fuerça
 et himos en tal tierra et
 assi luent que en tiempo
 de inuierno a grant
 pena dentro spaçio de quatro
 meses podra uenir
 entro aqui algunas nueuas
 por la qual cosa deuemos
 leuar con nos mucha
 gent darmas dela nuestra et
 de nuestras amistades et de otra
 part qual quiere que
 nos la podamos auer en
 cara si possible era del pello
 ponisso por nuestro sueldo
 et mayorment archeros
 et tiradores de fondas pora
 resistir ala caualleria
 delos çaragoçanos et hemos
 menester nauillios
 de cargo enlos quales
 podamos leuar daqui
 mucho uiscocho forment
 et ordio et forneros lo uno por
 que el camino es luengo
 et por dubdo de algun 
 uiento contrario la otra
 por que alla do nos deçenderemos
 por grant luguar
 que sea no sera suffiçient
 a furnir tan grant stol como
 el nuestro nos deuemos
 leuar tan grant riqueza
 faziendo conto que el prometimiento
 delos eghesteos
 es mas de paraulas
 que de fecho a grant pena
 con tal manera si nos solos
 fueremos bastantes 
 contra ellos podremos
 saluar nuestros amigos et senyorear
 aquellos contra
 qui himos uos deues pensar
 que agora leuaes nuestra
 çiudat abitar çiçilia entre
 enemigos et de strania
 naçion et si nos por uentura
 huuieremos uictoria
 contra ellos enel principio
 podremos tener lur
 tierra mas si fallimos
 todo nos sera contra la
 qual cosa sabiendo et dubdando
 Razonablement
 deues star en consello deliberadament
 por que
 podres prosperar millor
 la qual cosa no pareçe que
 sea liugera ala natura humana
 pues que ua por
 

[ 53v ]
  
 uoluntat no es menos
 yo quiero passar mas por
 mas seguridat quiero
 yr bien proueido de toda
 cosa por dar millor
 sperança a nuestra çiudat et
 por saluaçion dellos que
 enuiades alla Et si alguno 
 pareçe el contrario quanto
 yo de mi part renuncio
 ala capitaneria et cometo
 la ael.
 SEniores çaragoçans
 assi como
 uos no creedes
 aquellos que uos certifican
 dela uenida del stol
 delos athenienos assi por
 uentura no creeredes mis
 paraulas et se bien que
 alos que uos lo dizen no
 solament no los creedes
 mas encara los reputaes
 por ignorantes empero
 por aquesto yo no lo
 callare por uergonia
 pues ueo uenir mi
 çiudat en periglo por que
 so cierto dela uenida de
 los athenienos sobre nos
 otros con fuerça marina
 et terrenia quasi en
 ayuda delos eghesteos
 et con habitacion delos
 leontinos mas la
 uerdat si es desseando
 auer toda çiçilia et mucho
 mas nuestra çiudat ymaginando
 que tornando
 aquesta alur senyoria
 liugerament senyorearan
 el Romanient de toda
 çiçilia pues pensat
 en que manera les podaes
 resistir mas diestrament
 por que ellos seran aqui
 tost por tal que por uentura
 menospreçiando
 lur uenida no uos trobedes
 desprouehidos et tampoco
 no prenguades miedo
 dela animosidat et
 poder delos athenienos
 car ellos no podran tanto
 nozer a nosotros como ende
 

[ 54r ]
  
 Reçibran et quanto ellos
 uienen con mayor poder
 tanto nos es mayor prouecho
 car dubdando se de
 ellos los otros çiçilianos
 se ueniran con nos a una
 comuna ligua et ayuda
 por que o ellos seran destroydos
 de nos o tornaran
 sin ninguna obra segunt
 que yo spero et no me dubdo
 de ren car pocos stols
 se son trobados que fuessen
 luent de lur tierra
 que prosperasen por que no
 son de mayor quantidat
 los que sobre metien que
 los dela tierra et lurs uezinos
 los quales por miedo
 todos comunament
 se ayudan ensemble mas
 ellos por de falta delo que
 auran menester uernan
 a menos de lur entençion
 pues con buena sperança
 apparellemos nos alur 
 Resistençia et enuiemos
 alos otros çeçilianos por
 refirmar los que son de nuestra
 amistat çertificando los
 como aquesti periglo es
 comun et enuiemos enbaxadores
 en ytalia que
 nos enuien ayuda o al
 menos que ellos no reçiban
 los athenienos Et encara
 me pareçe bueno que
 nos enuiemos a carquidona
 car ellos nos creeran
 liugerament dubdando
 se siempre delos athenienos
 que no uayan sobre
 ellos et dius aquesta occasion
 auremos ayuda
 de ellos con buena manera
 celadament o magnifiesta
 por que son habundantes 
 de grant quantidat
 de oro et de argent
 et dela qual cosa ha grant
 menester la guerra enuiemos
 encara prestament
 ala çedemonia et a corintha
 que ellos en ayuda
 et seruiçio nuestro vayan sobre
 los athenienos mas
 segunt a mi pareçe quanto
 al present por uentura
 uos amando star pacificament
 no me huyredes
 

[ 54v ]
  
 pero yo uos lo dire nosotros
 cicilianos deuemos
 armar un stol con fornimiento
 de dos meses et
 passar con aquel entro a
 taranto por tal que encontremos
 los athenienos
 enla punta de yapia et les
 mostremos que los auemos
 sperado dentro enel
 puerto de çiçilia mas que
 auemos uenido a resistençia
 antes que passassen
 el golfo yonico de que ellos
 auran grant miedo
 por que nosotros seremos
 reçebidos enla nuestra amada
 tierra de taranto por
 lur resistençia et encara
 por que no es liugera cosa
 que tan grant stol pueda
 passar el golfo ordenadament
 et si trobamos
 lur stol derramado liugerament
 auremos uictoria
 contra nuestros enemigos et
 encara que trobemos los
 lenyos sotiles ensenble
 por que ellos seran enoyados
 et nosotros reposados
 los metremos en fugua
 et si nos pareçera nosotros
 demoraremos reposando
 en taranto et ellos
 morran enel desierto por
 falta de uitualia Et me
 pareçe que por aquesta
 razon solament ellos no
 partiran al present
 de quirquerea dubdandose
 de nuestro stol et stando
 alli uerna ell inuierno o
 por uentura les pareçera
 millor de retornarse a çagua
 de todo por que segunt
 yo he entendido lur capitan
 es muy pratico et ha
 reçebido lur capitaneria
 contra su uoluntat et si
 el uera algunt razonable
 prouedimiento en
 nos yo creo que uolunptier
 trobara alguna occasion
 de tornarse a çagua
 por que si la fama de nuestra
 armada uiene alur audiençia
 se dira mucho
 mayor que no sera et el
 coraçon de cada uno se
 firma en aquello que huye
 

[ 55r ]
  
 et cada uno se dubda
 mucho delos que se prouiden
 por demostrar a
 lurs enemigos como
 son apparellados alur 
 resistençia et si ellos ueran
 subitament nuestro aparellamento
 mas se espantaran
 dela subita
 cosa que de nuestro poder pues
 huyt me et metet en
 obra ardidament mi
 consello sino al menos
 seyt apparellados aqui
 alur resistençia car ellos
 son enel pielago et muy
 ayna seran aqui tales
 fueron las paraulas de
 ermocrates por las quales
 el pueblo çaragoçano
 contrastaua en semble
 diziendo algunos dellos
 que no era cosa uerdadera
 que los athenienos uiniessen
 sobre ellos et que
 las paraulas de ermocrates
 eran luent dela uerdat
 et algunos dizen ponamos
 que sea uerdat
 que los athenienos uenguan
 sobre nos que peor
 podran ellos fer delo que
 reçibran et algunos se
 trufauan delos athenienos
 menospreçiandolos
 assi que muy pocos creyen
 las paraulas de ermocrates
 los quales pensauan
 en aquello que era
 a uenir.
 El que no plaze que
 los athenienos
 ayan assi catiuo
 consello de uenir aqui
 a ferse nuestros sclauos el es
 medroso o no ama punto
 nuestra çiudat et aquellos
 que nos cuentan estas
 nueuas por meter nos en
 miedo no los Reprendo
 tanto de ardideza como
 de ygnorançia si ellos
 no creyen que se magnifiesta
 el su miedo car todos
 

[ 55v ]
  
 aquellos que son medrosos 
 quieren tornar
 toda la çiudat en miedo
 por tal que ellos puedan
 cobrir lur miedo con el miedo
 comun aquestas nueuas
 no se trobaron aqui
 subitament mas algunos 
 Rectadores las formaron
 segunt lur manera
 et uosotros çaragoçanos
 si querres star al consello
 derecho no guardedes
 por aquestas cosas et far
 loedes por uuestro prouecho
 mas considerat la uerdat
 si aquesto farien tales onbres
 praticos et sauios
 como son los athenienos
 por que es cosa irrazonable
 dexando ellos alla los
 peloponissos et la guerra 
 la qual encara no han finida
 firmement por uenir aqui
 en una otra querra no
 menor que aquella delos
 pelloponissos encara me
 pienso que ellos lo ayan
 en marauilla por que nos
 no somos ydos en huest
 contra ellos enel tiempo
 de lur strechura et grauiamento
 seyendo nos
 tantos castiellos et tan
 grandes et si es assi como
 se dize que los athenienos
 uernan sin falta ninguna
 et çiçilia es mas suffiçient
 alur resistençia
 que no es peloponisso et
 yo dezia que sola aquesta
 nuestra çiudat es mas abastant 
 que la çiudat de
 los athenienos que se dize
 que uiene en aquestas
 partidas encara que fues
 dos atanta car ellos no
 podran adur cauallos
 et los egesteos no les ne
 podran dar sino pocos ni
 lurs nauilios no podran
 adur tanta gent darmas
 como auemos aqui apres
 tanta multitut en do
 trobara las cosas queles
 son neçessarias abastarie 
 si ellos huuiessen et
 habitasen una tal çiudat
 como çaragoça furnida
 delo que huuiessen menester
 

[ 56r ]
  
 por uenir speçialment
 agora que toda çiçilia
 los ha en oydo que pueden
 fazer por que como
 desçenderan en tierra
 meteran algunas tiendas
 pora lur alogiamiento 
 delas quales saliendo
 por lo que aueran menester
 et apartando se de aquella
 la nuestra caualleria
 los destroyra de poco en
 poco mas yo creo que ellos
 no podran por nenguna
 manera descender
 en tierra tanto tengo
 por millor nuestro apparellamiento
 las quales
 cosas sabiendo ya los athenienos
 çercan mas
 guardar et seruar los
 luguares et tierras lurs
 mas algunos reptadores
 firman las cosas que
 no son ni seran iamas
 los quales no son amaystrados
 de mi mas se
 como ellos usan con tales
 paraulas et mas
 maliçiosas o con algun 
 enganyo de spantar la
 nuestra multitut por senyorear
 ellos tanto que yo
 dubdo que por uentura
 algunt tiempo con aquesta
 lur continua maliçia
 uenguan a fin de lur entençion
 por la qual cosa
 deuemos enantes que
 nos sobreuengua alguna 
 passion de ellos pues
 quelo entendiemos prender
 la auantaia et castiguar
 los por el nuestro saluamiento
 et pareçe bien que
 por aquesta razon no sta
 en paz nuestra çiudat mas
 siempre sta en repta de
 los suyos mismos mas
 que delos strangeros enemigos
 suyos et si uos
 me queres creyr deues
 dar cura en tales fechos
 tirannescos et punir aquellos
 que meten en
 obra aquestas cosas no
 solament aquellos que
 trobaremos sobre la obra
 por que los maluados no
 pueden assi liugerament
 

[ 56v ]
  
 finir lur maluestat mas
 encara todos aquellos
 que piensan fer mal car
 cada uno deue resistir
 asu enemigo no sola
 ment sobrel fecho mas
 antes por empachar
 el mal por que qui no
 se prouide çiertament
 uiene em passion aquestas
 paraulas digo por
 amaestramiento comun
 mas algunos reprendere
 de algunas cosas
 et de algunas los
 cobrire et de algunas 
 los amaystrare delas
 quales yo creo quelos
 empachare de lur maluestat
 pues lo que yo
 me so pensado algunas 
 ueguadas en mi coraçon
 uos demando O iouenes
 qual de aquestas dos
 cosas queres senyorear
 no es legitima cosa por
 que la lei fue ordenada
 no por iniuriar el poderoso
 al no poderoso antes
 todo el contrario mas
 que no auer egual honor
 con la comunidat
 et como es iusta cosa
 que toda multitut dela
 çiudat no sea egual enel
 honor quasi dira alguno 
 que enla conuersaçion
 comuna no hia sauieza
 ni dereçamiento
 mas los ricos son dignos
 de seniorear et yo digo
 assi que todos los çiudadanos
 en semble se claman
 comun o pueblo
 et partida del pueblo se
 clama olligarquia apres
 los Ricos son diestros
 por saluar riqueza et la
 mayor part es a ssaber
 el Romanient iudguan
 mas derechamient segunt
 las paraulas que entendemos
 et por tal manera
 se ordena la dimocraçia
 egualment mas la
 olliguarquia en los fechos
 periglosos ha menester
 dela compania
 dela multitut et en las
 cosas prouechables no
 

[ 57r ]
  
 solament arrapa lo plus
 mas todo lo que quiere
 pora ella las quales
 cosas quieren los poderosos
 et iouenes de nuestra
 çiudat pues soes ignorantes
 si entro agora
 no sabedes que malas
 cosas obrades o soes mas
 ignorantes de todos los
 ellinos o muy iniustos
 por que husaes tales cosas
 sabiendo çiertament
 que ellas son iniustas
 et si uosotros no lo sabedes
 sabeldo et si lo sabedes
 arrepentit uos de
 lurs consellos et acreçentat 
 el bien de uuestra
 çiudat como bien comun
 ymaginando que aquesti
 bien tanto toca alos 
 buenos como ala multitut
 et mas et qui otra
 cosa se piensa sera
 destroydo de todo pues
 dexat la Replicaçion
 de aquestas nueuas
 por que si los athenienos
 uernan aqui nuestra çiudat
 es poderosa de Resistir
 honorablement
 assi como ordenaran
 nuestros capitans car la
 nuestra çiudat no se spantara
 punt de uuestras nueuas
 las quales son luent
 dela uerdat como yo creo
 por tal que uosotros seades
 sleydos por senyores
 et assi de su uoluntat
 se meta dius del iuuo
 de uuestra seruitut antes
 guardando a uuestras paraulas
 tenera como por
 uuestros manifiestos fechos
 et no perdera su franqueza
 por la fama delas
 paraulas mas se amaestrara
 de saluarse prouidiendo
 se de no dar
 lugar et tiempo alos 
 maluados de finir lur
 entendimiento assi dixo
 athinagora et apres
 se leuanto uno delos
 capitans el qual no dexo
 leuantar nenguno
 otro et el contra las
 paraulas de anthinagora
 

[ 57v ]
  
 dixo assi No es
 derecha sauieza alos 
 çiudadanos de inculpar
 el uno al otro ni aquellos
 que saben ni
 huyen retinir las accusaciones 
 antes deue
 cada uno et todos en
 semble segunt la fama
 sobre dicta apparellar
 se ala Resistençia de aquellos
 que uienen sobre
 nos et si no fiziere
 menester no nueze ren
 de apparellar se toda la
 comunidat de cauallos
 de armas et de toda otra
 cosa que ha menester
 la guerra las quales cosas
 estan enla cura et diligençia
 nuestra et nos ordenaremos
 guardias et
 enuiaremos missageros
 alos otros castiellos
 et todas las otras
 cosas que a nos pareçera
 que sean neçessarias
 en el fecho dela guerra.
 O Valientes honbres
 no fazen
 menester a nos
 otros muchas paraulas
 por que el apparellamiento
 de tal huest es mas
 suffiçient de dar a uosotros
 ardimiento que paraulas
 ordenadas con
 huest oççiosa por que alla 
 do somos argheos mantineos
 athenienos et ysolanos
 adotrinados en
 las batallas et todos
 sleydos como no deue cada
 uno de nos sperar uictoria
 con tales et tantos
 combatidores pues que
 nuestros contrarios no son
 sleydos mas todos de comuna
 mano çiçilianos
 los quales nos menos preçian
 solament con paraulas
 mas no seran firmes
 enlos fechos por que
 no son husados alas batallas 
 auet en memoria
 

[ 58r ]
  
 que somos luent de nuestra
 çiudat et en tierra stranya
 la qual no podes iamas conquistar
 sino por fuerça
 de batalla yo uos recuerdo
 encara de una otra
 cosa todo el contrario de
 aquello que nuestros enemigos
 consellan alos lurs
 car ellos Resisten por lur
 tierra et nos guerreamos
 tierra stranya por la qual
 cosa faze menester de auer
 uictoria contra ellos al
 menos no girarles la cara
 liugerament car no
 auemos sperança sino en
 nosotros mismos et aqui
 nuestra fuerça es nuestra
 muralla et çiudat pues
 la fama que aues uuido
 siempre por todo mostrat
 la agora aqui et ferit animosament
 contra los
 enemigos considerando
 como la neçessidat
 enque nos somos et la
 stranyedat dela tierra
 que son mas terribles
 que nuestros enemigos.
 Ermocrates se fizo
 en medio de
 la congreguaçion
 et por confortar et
 no dexarlos de todo inclinar
 ala coardeza les dizie
 assi la sconfitura que aues
 ouida no es stada por
 falta de uuestra animosidat
 mas por desordenaçion
 diziendo que ellos auien
 ouido mal por la multitut
 delos capitans los
 quales eran en numero
 quinze et tanto quanto
 era poliarquia de capitans
 tanto era ala multitut
 anarquia Et por la qual
 cosa eran stados desordenados
 mas si uosotros ordenaes
 pocos capitans
 et suffiçientes Et por todo
 aquesti inuierno aparellaes
 uuestra armada et
 dades armas alos que
 

[ 58v ]
  
 non de han et adoctrinades
 enlas armas los no
 husados segurament auredes
 uictoria contra
 uuestros enemigos pues
 aues ualentia solament
 querades usaruos en las
 armas car husando en
 las armas crecera uuestra
 animosidat et uirtut
 enlas batallas et uuestro
 ardiment creçera mas
 assegurando se uuestro coraçon
 enla sperança del huso
 Et aquellos que ordenaredes
 capitans dat
 les plena actoridat con
 sagrament que ellos metan
 en orden los feytos
 segunt el tiempo et los
 aduenimientos como
 a ellos pareçera que sea
 millor por que un capitan
 puede meter los fechos
 a buena fin si ha actoridat 
 de fer alguna cosa
 cubierta no dubdando
 se de seyer occasionado
 de alguno las quales
 paraulas Reçibieron los
 saragoçanos Et dieron
 sentençia segunt el consello
 del dicto ermocrates.
 Ermocrates queriendo
 tomar
 la auantaia por
 inculpar los athenienos
 propuso su parlament
 como se sigue O cathaneos
 la nuestra embaxada
 es uenida a uos no por
 algunt pensamiento que
 por uentura por miedo
 uos diusmetiessedes alos 
 athenienos mas por tal
 que uosotros no atorguasedes 
 lurs paraulas antes
 que huyesedes las
 nuestras los athenienos
 son uenidos en çiçilia
 quasi por la Razon que
 uosotros sabedes et en
 cara los otros mas la
 entençion lur cubierta
 

[ 59r ]
  
 de todo se sabe car ellos
 no son uenidos de todo por
 habitar los leontinos
 como ellos dizen antes
 por desabitar a nosotros
 de todo car no podrie seyr
 aquesto que los que desabitan
 los otros habiten
 aquestos speçialment que
 los leontinos son desçendidos
 dela generaçion
 delos calquideos de euia
 delos quales fueron enuiados
 aquestos habitar
 aqui como pues puede
 seyr que los athenienos
 quisiessen ayudar a aquestos
 assi como son luent
 los quales diusmeten
 asu senyoria et subieçcion
 lurs proprios Vezinos
 mas con aquella maliçia
 que han senyoreado
 alla se assayan de senyorear
 aqui car por Razon
 del miedo les doran la ora
 la senyoria uoluntariament
 los de yonia et los
 otros ellinos Et aquellos
 dela ora auant an
 los diusmetidos todos
 alur senyoria los unos
 por Razon que no fueron
 enla compania dela huest
 contra el medo otros por
 contrastes que auien
 entre ellos mismos quasi
 por Razon de uenguança
 an diusmetido assi
 entramas las partes et
 otros por otras razones
 quasi iustas et razonables
 pues la resistençia
 fecha contra el medo ni
 los athenienos la fizieron
 por la libertat delos otros
 ellinos ni los ellinos
 por ssi mismos mas se
 diusmetieron los ellinos
 alos athenienos queriendo
 antes a ellos que al
 medo Et por razon dela
 uoluntaria senyoria dada
 a ellos se mostraron
 mas animosos que no
 eran Et no digo que
 nosotros somos uenidos
 aqui agora por Reprender
 la çiudat de athena
 como iniusta mas por
 

[ 59v ]
  
 Reprender a nos mismos
 por que no auemos tomado
 dotrina del exemplo
 delos ellinos que son
 enla ellada diusmesos
 por fuerça ala senyoria
 delos athenienos alos 
 quales no auemos ayudado
 ni nosotros nos consellamos
 bien mas auemos
 diuision entre nos
 otros entro que nos contezca
 como a ellos et creemos
 alos enguanyos
 et alas leusengibles
 paraulas delos athenienos
 que son uenidos
 por la habitaçion delos
 leontinos et soccorro
 delos eghesteos et no queremos
 soliçitar de mostrar
 les como no somos
 yonios ni ysolanos et
 elispondios los quales
 por miedo mudan lur
 senyoria al medo o a otro
 alguno et son sieruos
 de otri mas nos
 dorios francos de peloponisso
 tierra franca et
 hemos habitada la ysla
 de çiçilia francament
 entro agora antes speramos
 que nos diusmetan
 agora hun castiello
 et despues otro sabiendo
 ellos que si nosotros
 somos unidos et de un
 acuerdo no auran iamas
 uictoria contra nos et
 por aquesto meten discordia
 entre nos con toda
 maliçia que a ellos
 pareçe mas diestra et no
 ymaginamos nosotros
 que quando algun uezino
 nuestro sera destroydo
 se seguira aquel mismo
 periglo a nosotros et
 cada uno sapia çiertament
 que qui ayudara alos 
 saragoçanos alla do guereara
 por ellos no guerreara
 menos por el saluamiento
 de su tierra en
 cara en tanto quanto
 yo no sere destroydo antes
 tanto resistira un
 otro por si mismo mas
 segurament et si alguno
 

[ 60r ]
  
 por inuidia o por miedo
 por que todo honbre
 poderoso et honrado es temido
 et inuidiado delos
 otros et dius aquestas
 dos maliçias quieren que
 los saragoçanos sostenguan
 mal por seyr humiliados
 no ha buena
 uoluntat car si aquesta
 çiudat ha mal los otros
 luguares no seran seguros
 pues uosotros camarineos
 como uezinos uos
 deues proueyr de aquesto
 car si a nos viene algun 
 periglo por conseguient
 tocara a uosotros por que
 no deues seyr oççiosos de
 ayudar nos deuiendo uos
 uosotros mouer et preguarnos
 delo que nosotros
 uos preguamos assi
 como si los athenienos
 fuessen uenidos primerament
 sobre uos et no sobre
 nosotros dela qual
 cosa auemos nosotros
 presa la auantaia a mouer
 nos por tal que por
 negligençia no seamos
 traydos el uno del otro
 et aquesto entro agora
 no fue pre iusto de nos
 ni de otro ninguno Et
 por uentura por uuestra cohardeza
 uos podes cobrir
 diziendo que soes dela
 amistat delos athenienos
 bien que sila aues
 fecha no la fiziestes contra
 uuestros amigos ni contra
 uuestros enemigos et si
 aues promeso de ayudar
 alos athenienos no quando
 ellos fazen tuerto et
 iniuria a otri mas quando
 otri faze tuerto aellos
 los aretinos que son parientes
 delos leontinos no
 quieren acompanyar los
 athenienos por saluaçion
 delos leontinos antes dudando
 se del tiempo aduenidero
 sende apertan 
 sauiament Et nosotros
 por Razon dela ligua que
 auedes con los athenienos
 queredes ayudar a
 uuestros manifiestos enemigos
 

[ 60v ]
  
 Et destroyr de todo
 a uuestros parientes acompanyando
 aquellos de
 los quales soes mas mal
 queridos que de otros
 nengunos aquesta cosa
 no es pont Razonable
 mas de Razon nos deuedes
 ayudar et no uos
 dubdedes dela armada
 delos athenienos car si
 nosotros nos unimos
 en semble ellos no auran
 poder contra nos mas
 si somos diuisos entre
 nos creçeremos lur poder
 pues faguamos nos
 de vna ligua Et amistat
 car nos speramos en
 cara ayuda del peloponisso
 et es manifiesto que
 los pelloponissos son en
 las batallas mas valientes
 que los athenienos
 Et no querades
 trobar occasion de no
 ayudar ala Vna part
 ni ala otra auiendo amistat
 con entre amas las
 partes mas lo millor
 es que ayudedes a uuestros
 parientes et ayudando
 a aquellos proueiredes
 al bien comun de toda
 çiçilia et enpacharedes
 los athenienos encara
 que sean uuestros amigos
 de no fer cosa iniusta pues
 acarnaneos nosotros
 saragoçanos uos dezimos
 aquesto breument que
 no cal multiplicar paraulas
 por adoctrinar
 a uosotros et alos otros
 delo que sabedes assi bien
 como nos mas que podamos
 fer testimonio desto
 que uos Requerimos
 que sino reçebides nuestra
 requesta los yonyos
 nos quieren mal siempre
 Et uosotros uos feches
 agora traydores a
 nosotros et si los athenienos
 diusmeten a nosotros
 la occasion uerna
 de uosotros et el honor
 sera lur Et ala fin la
 palma de lur uictoria
 no sera otro sino que
 

[ 61r ]
  
 diusmeter tan encara aquellos
 que los auran
 fauoreado por diusmeter
 a uosotros primerament
 Et si por uentura
 nos hemos uictoria contra
 los athenienos assi
 solos como nos dexades
 no dexaremos aquesta
 cosa passar sin uenguança
 pues que uuestra part
 nos abandonaes al peligro
 pues auet uuestro consell
 et queret sleyr una
 de dos cosas o uos diusmetet
 de continent alos 
 athenienos por star paçificament
 O ayudat a
 nos por scapar dela suzia
 seruitut delos athenienos
 et de nuestra mal querençia
 la qual no nos
 sera poca cosa si no Reçebides
 nuestras preguarias.
 Apres daquesto
 se leuanto efimo
 et respondiendo
 alas paraulas dictas
 contra los athenienos
 propuso su parlament
 como se sigue diziendo
 O senyores camarineos
 nosotros no somos uenidos
 a uos sino por refirmar
 la primera amistat
 que auiemos ensemble
 mas por que nos
 ha represos el saragoçano
 diziendo que senyoreamos
 iniustament
 me conuiene dir algun 
 poco et mostrar como
 nos auemos la senyoria
 iustament Empero
 de aquello que dize el
 que los yonios quieren
 siempre mal alos dorios
 yo lende fago testimonio
 por que nosotros athenienos
 qui somos yonyos
 auemos fecho que no nos
 somos subiuguados alos 
 peloponissos qui son dorios
 car apres la sconfitura
 

[ 61v ]
  
 del medo fiziemos
 armada en mar suffiçient
 con la qual fuemos
 liberados dela seruitut
 delos lacedemonios entre
 los quales no auie grant
 diferençia sino quela
 ora eran ellos mas poderosos
 Et apres auiendo
 nos senyoreado los ysolanos
 los quales eran dius
 mesos al emperador
 dalli auant no quisiemos
 dexar la senyoria con
 entençion de seyer exemptos
 delos laçedemonios
 pues auiemos poder de
 resistir les Et en uerdat
 no auemos forçados
 nosotros iniustament
 todos aquellos que son
 diusmesos a nuestra senyoria
 como nos inculpan
 los saragoçanos antes
 aquellos uinieron en
 compania del mido contra
 nuestra çiudat madre
 prinçipal lur et alguno 
 dellos no fue ardido de
 resistir al medo solament
 por guastar lo lur Mas
 nos menospreçiando todas
 nuestras cosas abandonamos 
 nuestra ciudat por
 tal que no fuessemos
 dius seruitut del medo
 et aellos plazie de auer
 la seruitut et querien
 uestir encara a nos del
 semblant iuuo de seruitut
 por la qual cosa nos
 los senyoreamos iustament
 lo uno por que ellos
 siguen uolenterosament
 el medo contra nos et la
 otra por que nos solos
 sin ninguna occasion diemos
 en ayuda dela naçion
 ellinica grant fuerça
 mas liberalment Et
 dalli auant nos plazio
 de auer poder en Resistençia
 de nuestros contrarios pues
 que nos solos destruyemos
 el barbaro in expugnable
 por el miedo del qual
 a nos se escondien en los
 pertuses Et otros se dius
 metien a el et otros lo
 siguien dandole fauor
 

[ 62r ]
  
 en destruççion nuestra et nos
 solos stauamos enel periglo
 por la libertat nuestra
 et delos otros por la qual
 cosa nos perteneçe la senyoria
 et por que ninguno
 no deue auer inuidia
 dela saluaçion mas fauorear
 la por aquello somos
 uenidos nosotros agora
 a uos prouidiendo a uuestra
 seguredat mas de aquello
 que nos inculpan los
 saragoçanos et uos por
 miedo ende aues sospecha
 segunt hemos entendido
 no respondemos que dupdando
 nos de nuestros enemigos
 mostramos diligençia
 ala senyoria que
 tenemos et aquesta nuestra
 uenida no es por seruitut
 de ninguno mas por firmar
 la amistança con
 nuestros amigos et no quiera
 pensar alguno que no
 auemos raez de proueyr
 nos sabiendo que seyendo
 saluos et poderosos a
 la Resistençia delos saragoçanos
 no auran spaçio
 de enuiar ayuda alos 
 pelloponissos contra nos
 por la qual cosa auemos
 gran menester de uuestra amistat
 Et encara nos
 pareçe neçesaria cosa la
 habitaçion delos leontinos
 no pas por seruitut
 como propuso el saragoçano
 mas por dar empacho
 alos saragoçanos
 guerreandolos en uuestra ayuda
 Et fazemos por todo
 no pont inrrazonablement
 mas con deliberado
 consello segunt nos pareçe
 que sea mas nuestro prouecho
 como deue fer cascun
 amigo Et enemigo
 segunt el tiempo la qual
 cosa entendiendo los saragoçanos
 plaziendoles
 de senyorear toda çiçilia
 se engenian en toda manera
 de fer uos de lur amistat
 por tal que nosotros
 nos partamos no podiendo
 contrastar a todos
 Et apres que nosotros
 

[ 62v ]
  
 seremos partidos uos
 scometran pues son mas
 poderosos por que no
 pareçe que sea cosa Razonable
 de girar nos la
 cara Reputando nuestro periglo
 por uuestro car todo lo
 que uos consellamos
 es manifiesto saluamiento
 nuestro et uuestro por la
 qual cosa uos preguamos
 que no querades dexar
 tan grant poder tornar
 sin obra el qual si
 en algun tienpo lo huuieredes
 menester tanto
 o menos aures en
 uuestra ayuda pues no seades
 enguanyados por las
 lausengibles paraulas
 delos saragoçanos car
 nos uos dezimos toda
 la uerdat Et encara uos
 lo Recordamos en breus
 paraulas aquellos
 que nosotros senyoreamos
 los senyoreamos
 por tal que no seamos
 subiuguados a otri et somos
 uenidos entro aqui
 por la libertat de uuestros
 amigos por tal que
 no seamos iniuriados
 por que uos ayudamos
 et pareçe que esta nuestra
 uenida ni otra ninguna
 no es stada uolumtaria
 car siempre somos uenidos
 a requesta de otri por
 la qual cosa no deuemos
 seyr agora refusados de
 uos como iuges o maestros
 mas uos deues
 reçebir pues es prouechoso
 a uos Et a nos et no
 dar conget a tan gran
 poder uenido en uuestra ayuda
 con el qual poder rendes
 gualardon alos saragoçanos
 qui nos quieren
 mal de siempre aca
 tales fueron las paraulas
 de efimo.
 

[ 63r ]
  
 ALquimadi como
 fue entrado
 entre los laçdemonyos
 dixo O laçedemonios
 neçessaria
 cosa es que primerament
 yo parle de mi
 accusaçion por que si me
 auiedes por sospechoso
 por ventura no entendriedes
 mis paraulas
 los parientes mios eran
 uuestros amigos et por alguna 
 çierta Razon dexaron
 uuestra amistat Mas lo que
 fallieron ellos suplire
 yo por conplazer a uosotros
 assi como he mostrado
 antes en muchos fechos
 Et ultimament en
 el aduenimiento de pilo
 Et uosotros quando uos
 enclinastes ala amistat
 delos athenienos creçiestes
 los enemigos contra
 mi por que auiedes
 fecho ensemble con ellos
 lo que uos plazie et de
 mi no curastes ren de
 que huui grant dolor
 con el qual dolor me
 moui ala amistat delos
 argheos et delos mantineos
 iustament et a
 muchas otras cosas
 las quales eran nuestro nozimiento
 pues el que
 se corruçaua contra mi
 la ora por que fazia el
 plazer de mi comun no
 se corroçaua iustament
 si querra çercar la uerdat
 lo uno por que la
 occasion fue Vuestra et lo
 otro por que los athenienos
 siempre son contrarios
 alos tirannos
 et todo aquello que se
 faze contra la tirania
 claman dimocraçia
 et por aquesto la senioria
 delos athenienos se
 firmo ala dimocracia
 la qual no plazie a algunos 
 por la poca sauieza
 del pueblo Et yo
 encara la Reprendo empero
 a nos era neçessario
 de seguir la antigua
 ordenaçion iudguando
 

[ 63v ]
  
 de tener firme todo lo que
 auiemos trobado lo uno
 por que por aquella libertat
 se era exalçada nuestra çiudat
 et mudar daquesti
 stado era periglo et lo otro
 por que nos dubdauamos
 de uuestra malquerençia
 et no curauamos sino
 cresçer el pueblo et agora
 algunos Riotadores por
 inuidia han mouido en
 furor la multitut contra
 mi tanto que me han enculpado
 asin Razon et exiliado
 de mi tierra agora
 uos dire el consello que
 deues auer por que se todo
 como ua nuestra entençion
 de passar ala ysla de çiçilia
 fue aquesta primerament
 de diusmeter aquella
 Et toda ytalia et
 apres de prouar si podriemos
 anullar la senyoria
 delos calquideos et
 quando huuiessemos
 prosperado o en partida
 de tornar Et uenir sobrel
 peloponisso con todo
 el poder ellinico que
 huuiessemos conquistado
 alla leuando encara
 a nuestro sueldo muchos barbaros 
 Et yberos et todos
 losotros mas aspros guerreros
 que trobassemos
 con grant stol que pensauamos
 fer en ytallia
 por tal que podiessemos
 tornar el pelloponisso
 por mar Et por tierra sitiando
 et prendiendo lurs
 castiellos por fuerça Et
 uos humiliasemos de todo
 en aquesta manera por
 tal que de alli auant senyoreasemos
 toda la naçion
 ellinica no pensando
 selo nenguno ymaginando
 auer dalla uitualia
 et moneda asaz pora
 dar sueldo Tal fue la entençion
 de aquesta armada
 Por que çiçilia no
 scapara dela seruitut
 delos athenienos sino ha
 uuestra ayuda prestament
 Car los çiçilianos no son
 husados alas batallas
 

[ 64r ]
  
 Et a gran pena encara que
 fuessen hunidos en semble
 podrien contrastar a
 los athenienos guardat
 como les podran Resistir
 los saragoçanos solos entro
 ala fin speçialment
 que son ya stados sconfidos
 Vna ueguada en batalla 
 teniendoles gran
 stol en mar Por que ssi
 los athenienos senyoreauan
 Saragoça Et toda
 çiçilia et apres toda ytalia
 Et hultimament tornara
 el periglo sobre uos
 otros como uos he dicto
 assi que si buen consello
 auedes no sera prouechoso
 solament ala ysla de ciçilia
 Mas encara al peloponisso
 pues enuiat sin
 ninguna falta en çiçilia
 prestament ayuda con
 un buen capitan spartiato
 que sea ualiente et
 diestro tal que pueda adoctrinar
 los saragoçanos
 en los fechos dela batalla 
 et firmar lurs amigos
 et tornar alur amistat
 aquellos que no son
 et con tal manera los que
 son amigos delos saragoçanos
 prendran ardideza
 et los que se dubdan
 delos athenienos
 se apleguaran sin miedo
 alos saragoçanos encara
 deues Restrenir daca
 los athenienos lo uno
 por que huyendo los saragoçanos
 la solicitut
 que uosotros mostraes
 daqua ellos Resistran
 dalla mas ualientment 
 lo segundo por que los
 athenienos no podian
 enuiar ayuda alur stol
 et me pareçe mucho neçessario
 que faguaes Renouar
 el castiello de thellia
 del qual han gran
 pensamiento los athenienos
 Et lo que ayudara
 a uos et nozera a uuestros
 enemigos el Renouamiento
 del dicto castiello
 uos dire dexando
 ende la mayor partida
 

[ 64v ]
  
 primerament que por
 aquel de poco en poco conquistaredes
 luguares
 delos quales han grant
 besonya los dela çiudat
 de athena et antes al
 present delos dictos
 luguares mia Riqueza
 et otra al tiempo aluenidero 
 et guanares
 la Renda que ellos han
 dela uena del argent et
 del oro et delas otras
 lures tierras et de poco
 en poco perdran los
 tributos et las otras
 Rendas que ellos han
 de lurs amistades menos
 preçiados de aquellos
 como costrenydos
 et humiliados por uosotros
 solament si metes
 en obra prestament mi
 consello car yo he sperança
 que uernes a fin delo
 que yo digo et nome
 queraes Reputar por
 maluado por que yo so
 contrario a mi tierra con
 uosotros que soes los
 mayores enemigos [???]
 alla han car peores enemigos
 son aquellos que
 fuerçan los amigos de
 fer se enemigos que no
 aquellos que nuezen
 alurs enemigos yo
 amaua mi tierra entro
 aqui no por seyr iniuriado
 mas por seyr honrado
 como se perteneçie
 pues yo conuersaua derechament
 enla orden
 dela democraçia como
 la trobe car aquel es enemigo
 de su tierra que
 no la ha en odio seyendo
 echado della iniustament
 mas no aquel que
 en toda manera que puede
 se engenya de no seyer
 absent de aquella aquesta
 es mi entençion
 lacedemonyos Et si uos
 priego que no me ayades
 por sospechoso car yo
 so presto en semble con
 uosotros de meter me
 en todo periglo Pues
 no seades oççiosos de enuiar
 

[ 65r ]
  
 ayuda en çiçilia et
 huest contra la çiudat
 de athena por tal que alla 
 con poca ayuda podaes
 saluar grant cosa et acqua
 anullar el poder de
 los athenienos que han
 et el que podran auer
 por que dela ora auant
 podaes uenir paçificament
 de buen acuerdo
 tales fueron las paraulas
 de alquimadi los laçedemonyos
 sin el mouimiento
 delos saragoçanos
 auien entençion et
 uoluntat de costrenir
 la çiudat de athena por
 que la mayor part de su
 poder era absent mas
 no dauan diligençia en
 el fecho entro ala ora que
 por las paraulas de alquimadi
 tomaron ardideza
 acordando de renouar
 el dicto castiello de dequellia
 segunt el consello
 del dicto alquinyadi et
 enuiar a guilipo de cleandrio
 con otra gent en ayuda
 delos saragoçanos
 al qual comendaron
 de continent et daron
 actoridat de fer todo aquello
 que a el pareciesse
 seyer prouechoso alos saragoçanos
 con consello
 delos embaxadores delos
 saragoçanos et delos corinthios
 que de present
 le enuiasen dos gualeras
 Et apparellasen otro
 stol et gelo enuiassen
 apres Et sobre aquesto
 se partieron de laçedemonia
 los embaxadores sobre
 dichos en esti medio
 plego en athena la gualea
 que era enuiada de
 çiçilia por moneda et por
 caualleria la qual demanda
 dela huest fue por los
 athenienos Resçebida
 graçiosament et finio
 se el yuierno Et el sezeno
 anyo de aquesta guerra 
 de tuquididi.
 

[ 65v ]
  
 E apleguados todos
 Niquea dixo
 O senyores
 companyones Et amigos
 sabet que en tanta
 neçessidat somos nosotros
 agora cada Vno
 por su saluaçion et de
 su tierra en quanta eran
 nuestros enemigos et
 mas et auiendo uictoria
 en aquesta batalla 
 marina podremos scapar
 nos et nuestra tierra desti
 periglo et otrament no
 Empero por aquesto no
 nos deuemos spantar ni
 mostrar como se muestran
 los ignorantes en las batallas 
 como no husados
 enlos periglos los quales
 si fallen la primera
 ueguada siempre son spantados
 mas uosotros quantos
 sodes aqui pues soes
 husados alos periglos auet
 en memoria quantas
 cosas contrarias auienen
 enlas batallas et auet
 sperança quela fortuna
 tornara sobre nos et assi
 apparellat uos de combatir
 ualientment et
 con ardido coraçon assi
 como somos costumbrados
 de fer antes desta
 guerra de saragoça
 et auiemos uictoria comunament
 pues somos
 gentes en grant numero
 conuiene nos quela
 batalla que agora faremos
 sobre los lenyos
 semelle que seamos
 en tierra firme car las
 prohas delos lenyos hemos
 fortificado pora enuestir
 si los marineros
 querran noguar ualientment 
 Et no nos alarguemos 
 delos enemigos
 daqua et dalla mas star
 firmes et enuestir los
 segurament pues es neçessario
 que faguamos
 assi car toda aquesta
 tierra es contra nos et
 es enemigua nuestra la qual
 

[ 66r ]
  
 cosa considerando nos
 no deuemos confugir
 ala tierra pues no nos es
 stranya enemigua mas
 auer sperança enla mar
 et alli si hun lenyo delos
 nuestros se aplegua a otro de
 los enemigos no lo dexe
 entro a quelo aya destroydo
 et preguaua ala gen
 darmas que conportase
 alos marineros diziendo
 que los unos sin los
 otros no pudien auer
 uictoria et preguaua los
 a todos que no fuessen
 medrosos por las desauenturas
 passadas car
 con mayor stol et millor
 fornido nos combatiremos
 agora et recordat
 uos todos como erades
 Reputados por marauillosos
 et uirtuosos por
 la destreza que auiedes
 et los que no soes proprios
 athenienos erades
 partiçipantes de nuestra senyoria
 como francos agora
 deues mostrar que
 no aues perdida la dicta
 destreza Et ualentia 
 menospreçiando los corintios
 los quales aues
 muchas ueguadas sconfidos
 et semblantment
 los çiçilianos los quales
 no osauan estar enel prinçipio
 a resistir nos quando
 nuestra fuerça marina
 era en su eser Encara digo
 alos nuestros proprios
 athenienos redugoles
 a memoria como en nuestras
 taraçanas no auemos
 otros tales lenyos ny
 tal iouentut de honbres
 darmas como aqui son
 et si el contrario conteçiesse
 de auer uictoria contra
 nuestros enemigos aquestos
 de continente passaran
 sobre nuestra çiudat et
 los que alla han fincado
 no son suffiçientes de
 guerrearlos enemigos
 uezinos que son alla 
 et aquestos Et ultra uos
 otros seredes subgetos
 et captiuos delos saragoçanos
 

[ 66v ]
  
 contra los que
 soes aqui uenidos et los
 nuestros çiudadanos se diusmeteran
 alos laçedemonyos
 por aquesta sola batalla 
 por la qual cosa si
 Jamas uos mostrastes
 ualientes agora lo deuedes
 fer millor et recordat
 uos cada uno et todos
 en semble que la gent
 que entrara agora enel
 nuestro stol es toda la grant
 fama dela çiudat nuestra de
 athena assi de gent darmas
 como de marineros
 hoc et de lenyos por la
 qual cosa el que ha alguna
 uantaga en ualentia 
 o en destreza agora
 es tienpo quelo muestre
 en esta necessidat
 por su prouecho et saluamiento
 comun Et
 comando que de continente
 se Reculliessen
 los que no eran Recullidos
 Tales fueron
 las paraulas de niquea
 Guillippo et los
 saragoçanos
 uidiendo que
 los athenienos se apparellauan
 conosçieron que
 se ordenauan ala batalla 
 et auiendo sabido
 el ingenyo que los athenienos
 auien fecho
 alas proas de lures lenyos
 ellos assi mismo
 encoraron las proas
 delos lurs lenyos por se
 yr mas fuertes Et seyendo
 apparellados los saragoçanos
 guillipo parlo
 a todos Vniuersament
 en aquesta manera O
 saragoçanos Et uosotros
 amigos como el nuestro
 treballo passado es stado
 prospero pora que el
 aduenidero sea millor
 me pareçe que la mayor
 

[ 67r ]
  
 part de uos lo pensaes
 car si assi no lo inmaginasedes
 no mostrariedes
 tanta animosidat et que
 no conprende bien todo
 el fecho gelo mostraremos
 la uenida delos athenienos
 en esta tierra fue
 primerament por diusmeter
 toda la ysla de çiçilia
 et apres todo el peloponisso
 et todo el Romanient
 dela ellada los quales
 son tales honbres que auien
 et han mayor senyoria que
 toda la nacion ellinica
 por lur grant fuerça marina
 et uos les resistiestes
 Et primerament de todos
 huuiestes uictoria contra
 ellos auiendo ellos el ingenyo
 conque auien senyoreado
 todo lo que han
 dius lur senyoria por que
 pareçe Razonablement
 que pues la ora uuiestes
 uictoria contra ellos que
 eran en toda lur fuerça que
 agora la deues auer car
 quando lo quel honbre Retiene
 por su auantaia
 uiene a menos de alli 
 auant de uista et de seso
 muestra que sea uenido a
 menos de su fuerça mas
 la ualentia que auiemos
 nos enantes conla qual
 assi como eramos poco husados
 alas batallas marinas
 huuiemos ardimiento
 et uictoria contra
 ellos se firmo mas et agora
 somos Reputados
 por mas diestros et mas
 ualientes por que auemos
 sconfidos los mas
 diestros et poderosos en
 mas donques pues quela
 nuestra sperança es fecha
 doble primerament por
 la ualentia apres por
 el huso nos da grant
 animosidat et quanto
 alos ingenyos de que
 ellos husan suffiçientes
 somos nosotros de contrastar
 les por semblantes
 Et lo que pareçe a
 ellos auantaga de meter
 mucha gent darmas
 

[ 67v ]
  
 sobre las cubiertas de
 lures lenyos sera lur
 nozimiento et nuestro prouecho
 por que la mayor
 part son honbres
 poco husados en armas
 los quales apenas stando
 posados podran star
 seguros ni lançar diestrament
 et aquellos
 empacharan los otros
 et fallira de todo et
 no ayades cura si lurs
 lenyos son en grant
 numero car el luguar
 do la batalla se fara es
 tan strecho que poco nos
 podran nozer Empero
 breument sabet la uerdat
 assi como la auemos
 sabida çiertament
 que los athenienos estrenydos
 de todo son
 uenidos a desesperacion
 et meten se agora a periglo
 manifiesto no auiendo
 punt sperança
 en lur armada mas
 al rishc dela fortuna
 et si podran salir fuera
 dela boca del puerto
 fuyran sino ferran en
 tierra considerando que
 son de todo perdidos
 pues con tal consideraçion
 et rishc como ellos
 se meten et se traen
 en las manos delos
 mayores enemigos que
 han ellos firamos en
 ellos teniendo por iusta
 Razon que assi como
 ellos con lur furia no
 se podrien fartar de nuestras
 personas faguamos
 nosotros en ellos el semblant
 pues nos son enemigos
 simples mas
 de todo mortales car
 segunt uos sabedes ellos
 son uenidos sin occasion
 ni mouimiento de
 buena Razon por diusmeter
 la tierra la qual
 cosa si les huuies uenida
 a fin aurien punido
 los honbres cruelment
 et fecho morir amarament 
 Et las fenbras
 aurien en uergonyadas
 

[ 68r ]
  
 et toda siçilia aurie
 ouido por todo suzia
 fama por las quales
 cosas en ninguna manera
 no deuedes de seyer
 negligentes ni reputar
 a guanançia si ellos se
 parten daqua car si ellos
 huuiessen auida la uictoria
 tan bien se aurien
 tornado alur çiudat
 et retornarien todos dias
 mas si los conteçe
 lo que nos pensamos seran
 punidos como les
 perteneçe et la ysla de
 çiçilia fincara en su
 franqueza mas firmement
 que no era enel
 principio buena es esta
 batalla et pocos tales
 periglos se trobaran los
 quales si fallen nuegan
 poco et prosperan
 et ayuden mucho aquestas
 paraulas dixo guilipo
 Et apres el et los
 otros capitans comandaron
 entrar alur gent
 subitament en los lenyos
 uidiendo que los
 athenienos eran ya çerca
 todos entrados Niquea
 casi como spantado
 delas cosas que uidie
 considerando el periglo
 queli deuie uenir
 et assi prestament seyendo
 sobrel mouimiento
 et ymaginando
 que segunt el fecho no
 auie dicto asaz encara
 clamaua a cada uno
 delos patrones delos
 lenyos et con salutaçion
 et dulçes paraulas clamandolo
 por su nonbre
 proprio et de su linage
 los preguaua que
 si Jamas Era estado
 diestro en alguna cosa
 quela ora lo mostrase
 Et si era de buenos
 parientes que no uituperase
 lurs uirtudes
 et buena fama recordandoles
 encara la libertat
 de lur tierra Et la senyoria
 et muchas otras
 cosas que los honbres
 

[ 68v ]
  
 dizen en tales tienpos
 et nose guardaua de dir
 ren sino lo que le pareçie
 seyer follia et todo
 quanto el dizie encara
 no creye quel fuese abastant 
 et apartado se hun
 poco dellos ordenaua
 deues la marina lo
 millor que podie por
 saluaçion de lur stol.
 O Athenienos
 et amigos en
 cara deues auer
 sperança por que muchas
 otras huestes scaparon
 de peyores periglos
 Et no queraes
 reprender uuestras personas
 por los contrarios
 auenimientos por que
 no soes husados de desase
 sofris mal uosotros
 ueyedes que yo so
 mas feble de enfermedat
 que ninguno pues
 yo no fuy enlas prosperidades
 menor de los
 otros ni enel proprio
 auer ni en las otras
 cosas agora so egual
 del mas catiuo eso en
 un mesmo periglo et
 uerament quanto deues
 alos dioses deuoto
 era et fiel et alos honbres
 iusto et leal et
 Jamas no huui enuidia
 a nenguno por las
 quales cosas encara
 he sperança que no obstant
 las cosas contrarias
 que nos son sobre
 uenidas et las contrariedades
 que nos menazan
 çessaran por que
 abastantment han prosperado
 nuestros enemigos
 et si por uentura alguno 
 delos nuestros dioses
 fue yrado por aquesta
 congreguaçion de huest
 el es ya uenguado
 suffiçientment pues
 deuemos encara nos
 

[ 69r ]
  
 sperar la misericordia
 delos dioses por que
 daqui auant somos
 dignos mas de misericordia
 que de odio
 por la qual cosa uos que
 portades las armas
 andat deuant ordenadament
 et no seades
 medrosos de todo
 pensat enel uuestro coraçon
 que uosotros
 soes castiello apparellado
 en qual quiere
 luguar que uos metres
 por que algunos 
 ya en çiçilia que nos
 Reçibran uolenterosament
 et do uos alugiaredes 
 no podran leuar
 uos assi liugerament
 no res menos siempre
 guardat que uuestro camino
 sea seguro con hordenaçion
 pensando cada
 uno de uosotros que
 si uos sforçades enla
 batalla conquistaredes
 luguar tierra muros
 et fortaleza pues
 andat siempre auant
 de dia et de noche entro
 a que pleguemos
 en algun luguar de
 los amigos nuestros de
 çiçilia car la nuestra uitualia
 es poca et si una
 uez pleguamos en
 algun luguar de nuestros
 amigos fechi conta
 que somos seguros
 por aquesto enuiemos
 missageros alos que
 son nuestros amigos que
 nos salguan al encuentro
 et aduguan uitualias
 empero neçessaria
 cosa es que el uno
 conforte al otro et que
 uos faguaes mas ualientes 
 de coraçon que
 no sodes por que no auemos
 luguar nenguno
 en do si alguno no pudiesse
 mas fincas et pudies
 scapar pues cada uno
 et todos en semble uos
 sforçat mas de uuestro poder
 los amigos por uenir
 cada uno alo que desea
 

[ 69v ]
  
 et los athenienos por
 leuar de aquesti caymiento
 el grant poder de
 nuestra çiudat son los honbres
 Et no los grandes
 muros desiertos ni los
 lenyos buytos.
 