---
title         : [Documentos de Villamayor]
date          : 1222-1287
purl          : https://purl.uni-rostock.de/demel/t0187
publisher     : DEMel - Diccionario del Español Medieval electrónico (https://demel.uni-rostock.de)
analog source : Luciano Serrano, El mayordomo mayor de Doña Berenguela, in: BAH 104, 1934, 101-198.
text encoding : UTF-8
---

[ 163 ]
 In nomine sancte et individue Trinitatis, que a
 fidelibus in unitate colitur et adoratur. Quoniam pre
 ceteris hominibus regiam decet precipue maiestatem quemque
 sibi bene ac fideliter servientem donis remunerare,
 eapropter ego rex Sancius Dei gratia, domni Adefonsi bone
 memorie illustris Hispaniarum imperatoris filius, facio
 cartam donationis et textum scripture in perpetuum valiturum
 tibi Munioni Garsie de Quintanilla de Bon et filiis tuis et
 omni generationi tue illam prenominatam hereditatem de Fonte
 Burova, ipsam quam tenuit Petrus Carrillo in honore, ut
 habeatis eum et possideatis iure hereditario in perpetuum.
 Ita inquam dono tibi eum et concedo et concedo
 ubicumque eum in predicta villa invenire poteris ut facias
 inde quidquid volueris, vendendo, donando, uel concambiando
 cuicumque tibi placuerit libere ac quiete. Et hoc facio tibi
 pro servicio quod mihi multociens fecisti. Si quis hoc meum
 factum infringere voluerit, sit maledictus et
 exconmunicatus, et cum Juda proditore Domini in inferno
 damnatus.
 
 Facta carta in Soria sub era MaCaLXXXXaVIa, mense Febroario,
 anno quo domnus Adefonsus, famosissimus Hispaniarum
 imperator, obiit; Sancio, rege Navarre, existente vassallo
 domni regis. -Ego rex San-

[ 164 ]
 cius hanc
 cartam, quam fieri iussi, meo proprio robore confismo.
 SIGNUM REGIS SANCII. Sancius rex Navarre cf. Comes
 Almanricus cf. Comes Poncius cf. Comes Lupus, alferiz regis,
 cf. Comes Vela, tenens Grainum, cf. Gomez Gonsalvez,
 maiordomus regis, cf. Guterre Fernandiz, potestas in
 Castella, cf. Johannes Toletanus archiepiscopus et primas
 Hispanie cf. Reimundus Palentinus episcopus cf. Petrus
 Burgensis episcopus ct. Johannes Oxomensis episcopus cf.
 Cerebrunus Segontinus episcopus cf. Rudericus Calagurrensis
 episcopus cf.

 In nomine Domini nostri Jhesu Christi, amen. Decet
 regiam potestatem aliquem sibi bene et fideliter servientem
 donis remunerare. Qua propter ego Aldefonsus, Dei gratia rex
 Castelle et Extremature, do vobis domno Moniu Garciz et uxor
 uestra domna Elfira et filiis et filiabus vestris iure
 hereditario in perpetuum illam criazon quod pater meus vobis
 dedit rex Sanccius in Fonte Burova; dono vobis et confirmo
 istam donationem quod pater meus vobis dedit ut habeatis et
 possideatis in perpetuum et cum suos foros. Et hoc nostrum
 factum semper sit firmum. Si quis vero ex proienie mea vel
 de extranea istum nostrum donativum disrrumpere voluerit,
 sit a Deo maledictus et excomunicatus, et cum Juda Domini
 traditore in inferno dampnatus, et insuper pectet in coto
 regie parti mille morabetis. Facta carta in Naiera mense
 Maii era millesima ducentesima carta, regnante rege
 Aldefonso in Castella et in Naiera et in Extrematura et in
 Asturiis. Et ego rex Aldefonsus, qui hanc cartam fieri
 iussi, manu propria roboro et confirmo SIGNUM

[ 165 ]
 REGIS
 ALDEFONSI. - Johannes Toletane sedis Archiepiscopus,
 Hyspaniarum primas, cf. Raimundus Palentinus episcopus cf.
 Petrus Burgensis episcopus cf. Rodericus Calagurritanus
 episcopus cf. Sanccius Avilensis episcopus cf. Celebrunus
 Segontinus episcopus cf ... Comes Nunnus cf. Comes Lupus cf.
 Albarus Petriz cf. Gomez Gonsalvez cf. Gonsalvo Roiz cf.
 Petrus Amalrric cf. Gomez Garciz cf ....

 In nomine sancte et individue Trinitatis, Patris
 et Fini et Spiritus Sancti, amen. Que loquimur facile
 transeunt; que vero scripto commendamus rata firmaque
 teneamus. Eapropter notum sit omnibus tam presentibus quam
 futuris quod ego Teresa Gonsalveç pro salute et remedio
 mariti mei, pro redemptione etiam et quiete anime mee
 parentumque meorum, spontanea voluntate, libenti animo, do
 et concedo Deo et hospitali Sancte Marie de Torres, quod est
 Situm inter Rave et Fornillos, communi etiam strata que
 ducit ad limina beati Jacobi, cum omnibus pertinentiis suis
 et hereditatibus. Etiam dono totam hereditatem que mihi
 contingit in Castrillo et totam hereditatem quam ego
 comparavi et adquisivi in Sancta Maria de Taiadura et in
 Villa Frandovideç et in Barriolo et illud de Villa Vedon et
 de Villa Felmiro quam michi dedit rex Aldefonsus. Has omnes
 hereditates dono atque concedo cum montibus, fontibus,
 ingressibus et regressibus et cum omnibus pertinentiis suis
 integro do omnipotenti Deo eiusque pauperibus regique
 Aldefonso eius-

[ 166 ]
 que successoribus
 firme et inrationabiliter possidendas. Et etiam dono
 predicto loco res omnes meas mobiles. Dono etiam meum
 proprium solare quod habeo in Buris, quod est situm in
 barrio Sancti Romani inxta Martinus Ferrero et fratribus
 suis et iuxta Johanne Pas chasio et iuxta illo camino et
 iuxta illas carreras. Hec omnia predicta et quicquid
 deinceps adquirere potero omnibus diebus vite mee do
 predicto hospitali cum concessione et voluntate filiorum
 meorum et parentum meorum. Si quis ex progenie nostra vel
 aliena hanc nostram donationem infringere voluerit, in
 primis iram Dei omnipotentis incurrat, et cum Juda proditore
 in inferno inferiori penis dampnetur eternis. Facta Burgis V
 kalendas Mai era MaCCaXIXa, Aldefonso rege una cum uxore sua
 regina Alienor filiisque suis Sancio et Berengaria regnante
 in Castella et Conca et Strematura et Toleto. Lupus Diac,
 maiorinus regis in Castella, cf. Garsias Ruderici de
 Aguilar, cf. Martinus Gonsalveç de Contreras, cf. Rudericus
 Guterreç, maiordomus curie regis, cf. Gomeç Garsie, alferiz
 regis, cf. Paulus fecit.

 In Dei nomine. Notum sit omnibus hominibus tam
 presentibus quam futuris quomodo ego dompna Stephania
 Nazaren una cum filias meas dompna Gontrodo et dompna
 Juuana, filias de Alvar Peidrez, vendimus vobis don Garcia
 Fredinandez et uxori vestra dompna Teresa Munnioz illa
 hereditate quam habemus in Villaldemiro, quod fuit ex dompna
 Crestina, nostra avuncula, et fuit ex nostro visavunculi
 Alvar Fannez, donos, agros, vineas, molinendis, ortros,
 linares, cannamares, ferragines, eras, pascuis, ri-

[ 167 ]
 vis, montes et fontes, exitus et
 regressitus, quantum nobis ibi pertinet ex Alvar Fannez unde
 nos hereditare debemus, tali modo cum voce et hereditate; et
 accepimus in precio C et L mor. alfonsis, accepimus una mula
 per los L., et un manto de escarlata per los XL. et LX mor.
 en oro: isto est el precio et en corroboratione IIIIor mor.
 
 Ego dompna Stephania Naçaren, una cum filias meas, qui
 vendimus, sumus paccatas ex toto precio et corroboratione,
 et non remansit nichil per dare ex quantum vobis Garcia
 Fredinandez et uxori vestre et nobis in unum convenimus.
 
 Facta carta notu die in die Ascensione Domini, in mense
 Madio, sub era m.a cc.a XLI, regnante rege Aldefonsus cum
 regna Lionor in Toleto et in Conca, in tota Estremadura et
 in Burgos et in Castro et in Castella et in omni regno suo.
 alfieraz comite Fredinandus; maiordomus, Rodericus Roderici;
 merino maior, Guterrus Díaz; electus Burgensis, Ferrando
 Gonçaluez.
 
 Ego dompna Stephania Naçaren, una cum filias meas dompna
 Gontrodo et dompna Juana, qui hanc irtam fieri iussimus,
 coram his testibus confirmamus et roboramus. Huius rei
 veritate sunt testes: Rodericus Gonçalviz, abbas Sancti
 Vincenti ex Billamaior, cf; Petrus Ferrandiz de Arenas, cf;
 Gonçalvo Gonçalvez, cf; Ferrand Gascon de Villaldemiro, cf.;
 Petrus Martinez, fi de Miecha, cf ; Gonzalvo de Oro Maria,
 testis: Dominico Johannes presbyter, testis; Pedro Filio
 presbyter, testis; Martin Gonçalvez, testis; Martin Migael,
 testis; Johannes Esquierdo, testis. Et concilio de
 Villaldemiro testes et auditores et confirmatores.
 
 Garcia Gonçalvez, filius Gonçalvo Pelaez de Ferrera, et don
 Estevania Naçaren sunt fiadores de mancomun quod redrent de
 ista hereditate illis quod hereditare debent in illa ex
 proienie Alvar Peidrez et de Alvar Fannez, sicut forum terre
 est. Si quis ex nostro genere vel alieno istum nostrum
 factum franigere vol-

[ 168 ]
 uerit, in primis
 habeat iram Dei omnipotentis et ex sancta Maria cum omnibus
 sanctis; sit maledictus et excommunicatus; cum Juda
 traditore in inferno dampnatus; obsorbeat eos terra, sicut
 obsorbuit Datan et Abiron qui Deum negaverunt; nont habeant
 hereditatem in regno Christi et Domini, et pectet in cotu
 regi qui terram obtinuerit C. morauetinos, et vobis don
 Garcia Fredinandez et uxori vestre Teresa Munnioz ista
 hereditate dupplicata restituat in simili tali loco vel
 meliori. Jacobus notarius, Pelagio merino, titulavit.

 In Dei nomine. -Notum sit omnibus hominibus tam
 presentibus quam futuriis quod ego dompna Urracca, filia de
 Martin Petri Miecha de Villaldemiro, ex magna mea voluntate
 vendo vobis Garla Fredinandez et vestra uxor Terasia Munnioz
 quantum mihi pertinet in illo orto quod ego habeo in
 Villaldemiro, quod fuit de meus pater, cum arbores et cum
 molino et cum quantum mihi ibi pertinet cum voce et demanda
 et cum exitus et regressitus, in precio per isto orto LXII
 morabetis, et in corroboratione I morabeti Ego dompna
 Urracca sum paccata ex toto precio et corroboratione quantum
 ego et vos Garcia Fredinandez et vestra uxor dompna Terasia
 Munnioz in unum convenimus, et non remansit nichil per dare.
 Et sunt alletanei, ex una parte Petrus Martinez meus frater,
 et ex alia parte filios de Johannes Estevanez et filios de
 don Bela, et in somo et in fondon el arroio.
 
 Facta carta die notu in die Sancti Clementi, in mense
 novembris, sub era Ma CCa XLa IIIa, regnante rege Aldefonso
 cum regina Alionor in Toleto et in Conca et

[ 169 ]
 in
 Burgos et in Castella et in omni regno suo; alfieraz, comite
 Fredinandus, maiordomus Gonzalvo Roiz, me rino maior Guter
 Diaz. Ferrand Gonzalvez, Burgensis episcopus. Ego dompna
 Urracca, qui hac carta fier iussi et coram his testibus
 confirmavi et roboravi. Gonzalvo Gonzalvez confirmat,
 Ferrand Martinez confirmat, Don Guterre el monge, testis,
 Don Gonzalvo de Oro Maria, testis, Petrus Andres de Arenas,
 testis, Martin Gonzalvez, testis, Don Dominico, filius de
 Petrus Micael, testis, Dominicus Johannes abbas monastirii,
 testis. Don Petrus presbyter de Palaciolos, testis.
 Et concilio de Villaldemiro testes et auditores et
 confirmatores.
 
 Si quis ex meo genere vel alieno istum meum fac tum vel ista
 carta infringere voluerit, in primis habeat iram Dei Patris
 omnipotentis et ex sancta Maria cum omnibus sanctis, sit
 maledictus et excommunicatus, cum Judas traditore in inferno
 dampnatus, et pectet in cotu regi qui terram tenuerit c.
 morabetis, et vobis Garcia Ferrandez et vestra uxor dompna
 Teresa isto orto dupplicato in tali loco vel meliori
 restituat. Jacobus notavit et de manu sua hoc signum fecit.

 In Dei nomine. Ego dompna Urracca, filia de Martin
 Petriz Miecha de Villaldemiro, vendo vobis don Garcia
 Fredinandiz et uxore vestra dompna Terasia Munnioz illa
 terra de Torre, quantum mihi ibi pertinet per x. mor. Et
 sunt alletanei ex ipsa terra ex una parte la terra quod est
 de Sancti Vincentii de Villamaior, et ex alia parte Roi
 Gonzalvez, et ex alia Becent Johannes, et ex alia viam que
 vadit ad Torre. Et ego dompna Urracca sum paccata ex toto
 precio et

[ 170 ]
 corroboratione, et non remansit nichil
 per dare ex quantum vobis mecum in unum convenimus. Facta
 carta die notu Scolastice Virginis, IVo Idus in mense
 Febroarii. sub era Ma CC. XLa, regnante rege Aldefonsus cum
 regina Lionor in Toleto et in Conca, in Burgos, in Castro et
 in omni regno suo; alfieraz comite Fredinandus, maiordomus
 G. Roiz; merino maior Guter Diaz; electo in Burgos Ferrand
 Gonçalvez. Ego dompna Urracca, qui hanc cartam fieri iussi
 coram istis testibus corroboravi et confirmavi. Huius rei
 sunt testes: Roi Ferrandez de Valdorrios t., Diago Gonçalvez
 de Celada t., Ferrand Gascon de Villaldemiro t., don
 Gonçalvo de Oro Maria t., Dominicus Johannis ts., Johannes
 Gillelmez f., Pedro Garciez f., don Johannes scriba t. Et
 concilio de Villaldemiro testes et auditores. Si quis etc.
 Jacobus me titulavit.

 In Dei nomine. Ego don Vela Garciez, filio de don Garcia
 Ordonnez, bona voluntate vendo et roboro vobis domnus
 Garsias Ferrandez et uxor vestra domna Maior Arias totam
 quantam hereditatem ego habeo et soror mea Urraca Garciez in
 Bilviestre et in suos terminos et totum quantum ad nos ibi
 pertinet, scilicet: sas, terras, vineas, ortos, arbores,
 molinos, prata, solares populatos et non populatos, montes,
 et fontes, pascuis et rivis, cum introitibus et exitibus et
 cum omnibus suis pertinenciis, totum ab omni integritate, et
 accipio a vobis in precio C. morabetinos bonos directos, et
 unum mantum in roboramento, et so inde pacatus. Si quis is-

[ 171 ]
 tam vendidam et istud roboramentum
 infringere voluerit, habeat iram Dei, et in cotum regis
 terre Dtos morabetinos persolvat, et vobis domnus Garsias
 Ferrandez et uxor vestra domna Maior Arias istam vendidam et
 istud roboramentum sit dupplatum vel melioratum in simile
 tali loco.
 
 Facta carta mense novembris, sub era Ma CCa La IIIIa,
 regnante rege Henrico in Burgis et in Toleto et in Castella
 et in omni regno suo; alferiz domini regis, comite Alvaro
 Nunii, Gundissalvus Ruderici, maiordomus curie domini regis,
 Ordonius Martinez, merino maiore in Castella, Rodericus
 Semenez, archiepiscopus Toletane sedis, Tellus Telli,
 episcopus Palentine, Domnus Mauricius Burgensis episcopus.
 Huius rei sunt testes qui viderunt et audierunt; de
 infançonibus: Ferrant Suarez, Gil Gilez, Ferrant Armillez,
 Garcia Johannes, Roy Suarez, Munno Peidrez de Vallúgera,
 Ordonio Alvarez. Armillo de Ormaza. De criazon de la Regina.
 Garcia Peidrez de Valladolith. Dominicus Adam. De Burgis:
 Don Matheo del Chastel, el alcalde, Don Johan Yaguez el
 alcalde, Don Martín el alcalde, Don Petrus Gonçalvez.
 
 Et son fiadores de riedra ad forum terre de istam hereditatem
 suprascriptam: Don Ordonio de Castil Seraçin et don Vela
 Garciez.
 
 Et dieron por mano a Petrus Acedreis que metiese en la
 heredat a don Garcia Ferrandez vel ad suo mandamiento.
 Nicholaus Martini scripsit.

 In nomine Domini nostri Jesu Christi, amen. Notum sit omnibus
 tam presentibus quam futuris quod ego dompnus Stephanus,
 abbas Sancte Marie Vitis, et totus conventus eiusdem loci,
 vendimus vobis dompno

[ 172 ]
 Garsie Fernandi et uxori
 vestre dompne Maiori omnem illam hereditatem quam habemus in
 Villa Silos, et quantum ad nos pertinet in monasterio Sancti
 Cybriani, et vocem et demandam ad fundos terre, videlicet,
 cum domibus et vineis, cum solaribus populatis et
 depopulatis et rivis, cum molendinis et pascuis, in fonte et
 monte, cum ingressibus et egressibus et cum omnibus
 directuris et pertinentiis suis, pro quingentis aureis, et
 sumus de illis paccati. Et ego dompnus Stephanus abbas, qui
 hanc cartam fieri iussi, propriis manibus meis eam roboro et
 confirmo. Raimundus prior confirmat, Garsias subprior
 confirmat, Rodericus sacrista et cantor confirmat, Eximinus
 cellerarius confirmat, Petrus vestiarius confirmat, Johannes
 provisor confirmat, Petrus provisor confirmat, Garsias
 hostalarius confirmat, Benedictus portarius confirmat. Et
 totus conventus confirmat. Si quis ex nostris vel aliis hanc
 nostram venditionem iniuste violare, auferre, vel minuere,
 vel contradicere ausus fuerit, sit maledictus et
 excomunicatus atque in inferno cum Juda traditore dampnatus,
 et insuper pectet in coto regi mille aureos, medietatem regi
 et medietatem vobis dompno Garsie Fernandi, et vobis
 hereditatem in tali vel simili loco dupplatam restituat.
 
 Facta carta IIIIo nonas febroarii, sub era ma cca La VIIa
 regnante rege Fernando in Toleto et Castella et in
 Extremadura et in omni regno suo; maiordomus regis
 Gundisalvus Royz, alfierez Lupus Didacus, merinus maior
 Gundisalvus Petri de Arniellas. Huius rei sunt testes: de
 militibus: Fernandus Bermudez, Sencius Fernandez,
 Lupus Semenez, Rodericus Petri, Garsias Royz, Gundisalvus
 Petri, Martinus Petri, Petrus Gundisalvi, Rodericus Diez,
 Dompnus Armillo, Petrus Ferdinandi Moralega. De presbyteris:
 Rodericus Dei gratia abbas Sancti Petri de Arlantia, Dompnus
 Didacus capellanus, Petrus clericus Sancte Marie de Fanokez.
 De laicis: dompnus Martinus, magister de la

[ 173 ]
 Noz.
 De Torre de Patre. dompnus Stephanus. De Torre Domer: Petrus
 Diez. Petrus Kyrici, Gundisalvus de Quintanilla de Rivo de
 Francos.
 
 Ego Stephanus scriptor qui hanc cartam scripsi, die et anno
 ut supra.

 In Dei nomine. Notum sit omnibus hominibus
 presentem paginam inspecturis quod ego Rodericus Roderici,
 filius Roderici Didaci, non pro metu, nec pro turbatu sensu
 set propter meam spontaneam voluntatem vendo vobis don
 Garcia Ferdinandiz et uxori vestre domna Maiori illa mea
 propria hereditate quam ego habeo in Sancta Maria de
 Fanovequez et in suos terminos, terras, vineas, casas
 pobladas et per poblar, et solares et eras et ferragines,
 ortos, arbores, linares, cannamares, molendinis, rivis,
 pascuis, pratos, fontes, pontes, montes, ecclesias,
 ospitales, cum exitus et regressitus et quantum mihi ibi
 pertinet in Sancta Maria de Fanovequez et in suos terminos
 todo vobis vendo illo, quantum est nominatum desuper isto
 vendo vobis a fondos terra cum voce et demanda por DCC
 morabetis in precio et corroboratione, et sum pac cato ex
 toto precio et de corroboratione, et non remansit nichil pro
 dari ex quantum ego et vobis don Garcia Ferdinandiz et uxori
 vestre domna Maiori in unum convenimus. Fiador de sanamento
 ego Rodericus Roderici qui vendo.
 
 Facta carta notu die veneris ante Ramis, in die Sancte Marie
 Annunciacio in mense Marcii, VIII kalendas Aprilis sub era
 Ma CCa LXa, regnante rex Ferdinandus cum regina Beatrice in
 Tolleto et in Estremadura, de Vilche usque ad Sanctum
 Emeterium, de

[ 174 ]
 la Moya usque ad Sanctum
 Sebastianum, de Bitoria usque ad Sanctum Facundum, et in
 Burgos et in Castro et in Castella et in omni regno suo;
 alfieraz regi Lupus Didaci, maiordomus regi Gundisalvo
 Roderici; archiepiscopus in Tolleto Rodericus Semmeniz,
 Mauricius Burgensis episcopus, Ferrand Ladron, merino maior.
 Et ego Rodericus Roderici, qui hanc carta istius vendicionis
 fieri iussi, coram his testibus confirmavi et roboravi. De
 militibus huius rei sunt testes: don Roderico Garcia de
 Orçegon cf. Garcia Lopez de Torquemada cf. Gundisalvus
 Garciez de Torquemada cf. don Petrus Luppiz cf. Gil Gilez de
 Osorno cf. Garcia Gonçalvez de Valverde cf. Ferdinandus
 Gonçalviz frater eius cf. Guter Gonçalvez de Fenestrosa cf.
 Petrus Gundisalvez cf. Ferrand Martinez cf. Alfonso Petriz
 cf. Alcaldibus de Burgos: Ordonius Alvarez cf. don Johan
 Petriz t. don Petrus Enriche t. don Elias de Limoges t. don
 Guillem Constanz t. don Pardo t. don Dominico fi de Garci
 Coisso t. Ista vendida fuit delant el rex in Munnio facta.
 Siquis ex meo genere vel alieno istum meum actum ex ista
 vendicione vel ista carta temptare voluerit, in primis
 habeat iram Dei Patris omnipotentis et ex Sancta María cum
 omnibus sanctis, sit maledictus et anathematizatus, cum Juda
 traditore in inferno dampnatus, et pectet in cotu regi mille
 libras aurei, et vobis dompnus Garcia Ferdinandiz et
 uxori vestre domna Maiori vel filiis vestris vel filiabus
 ista hereditate dupplicata restituat in simili tali loco vel
 meliori. Jacobus de Villaldemiro me titulavit.

 Per presens scriptum tam presentibus quam futuris
 notum sit ac manifestum quod ego

[ 175 ]
 Ferrandus, Dei
 gratia rex Castelle et Toleti, una cum uxore mea Beatrice
 regina et cum filiis meis Alfonso, Frederico et Ferrando, ex
 assensu et beneplacito domne Berengarie regine genitricis
 mee, pro multis serviciis et magnis que michi fecistis et
 adhuc facere non cessatis, facio cartam donacionis,
 concessionis et confirmationis et stabilitatis vobis domno
 Garsie Ferrandi, dilecto meo, vestrique heredibus perpetuo
 valituram. Dono itaque vobis et concedo Figuerolam, que est
 in termino de Alarcos, cum aquis, pratis, rivis, montibus,
 fontibus et terris cultis et incultis et cum omnibus
 terminis suis prout in presenti pagina declaratur;
 videlicet, de rostro serre que est contra Caracuel in summo
 de illa cannada que cadit in Alcantariella, et istud pro
 entrada sit et exida ad sua ganata ad Xavalon; et de
 Alcantariella quomodo venit totum per lomum sicut aque
 vertunt et illa çannada ad iusum usque ubi ferit in
 Colladiello qui est inter ambas illas cannadas; et de illo
 Colladiello directe ad summum de Atalaya que est inter ambas
 las Figuerolas, et de summo atalaye directe per medium plani
 sicut respondet in la nava blanca que iacet in illa carrera
 que vadit ad Calatravam, et vadit directe per medium plani
 ad Villar del Pozo, et per medium del Villar ad cannadam que
 iacet inter la Mota et la Penna, et illa cannada ad sursum
 sicut aque vertunt usque ad summum serre, et sicut rediit
 per summum serre quomodo aque vertunt usque ad rostrum
 supradictum quod est in summo cannade. Et in istis fazeris
 serre, sicut aque vertunt, faciatis defesas de monte et de
 cuniculis, et in navis faciatis defesas pratorum ad opus
 boum. Ceteri termini sint comunes inter Alarcos et
 Figuerolam ad pascendum insimul et cortandum. Et hec mee
 donationis et concessionis pagina rata et stabilis omni
 tempore perseveret.
 
 Si quis vero hanc cartam infringere seu in aliquo diminuere
 presumpserit, iram omnipotentis Dei plenarie incurrat, et
 regie parti mille aureos in caupto per-

[ 176 ]
 solvat,
 et dampnum super hoc illatum restituat duplicatum.
 
 Facta carta apud Munno XXIIa die Februarii era Ma CCa
 LXIIIIa, anno regni mei IXo, eo videlicet anno quo Aceyt
 Abemnafomat, rex Baecie, devenit vassallus meus et osculatus
 est manus meas. Et ego predictus rex Ferrandus, regnans in
 Castella et Toleto, hanc cartam quam fieri iussi manu
 propria roboro et confirmo. Rodericus, Toletane sedis
 archiepiscopus, Hyspaniarum primas, cf. Infans Alfonsus,
 frater regis, cf. SIGNUM FERRANDI REGIS CASTELLE. Mauricius
 Burgensis episcopus cf. Tellius Palentinus episcopus cf.
 Luppus Segontinus eps. cf. Lupus Conchensis eps. cf.
 Dominicus Abulensis eps. cf. Dominicus Placentinus eps. cf.
 Johannes Calagurritanus eps. cf. Johannes. domini regis
 Cancellarius, abbas Valleoleti, cf. Alvarus Petri, tenens
 Marcos et Anduiar, cf. Alfonsus Tellii cf. Rodericus
 Roderici cf. Garsias Ferranli, maiordomus regine domne
 Berengarie, cf. Suerius Tellii cf. Guillelmus Gonzalvez cf.
 Guillelmus Petri cf. Gonçalvus Gonçalvez de Cavallos, maior
 merinus in Castella, cf. Lupus Didaci de Faro, alferiz
 domini regis, cf. Gundisalvus Roderici, maiordomus curie
 regis, cf.

 Tam presentibus quam futuris notum sit ac
 manifestum quod ego Ferrandus, Dei Gratia rex Castelle et
 Toleti, una cum uxore mea regina Beatrice, et cum filiis
 meis Alfonso, Frederico et Ferrando, ex assensu et
 beneplacito regine domne Berengarie genitricis mee, facio
 cartam donacionis, concessionis et confirmationis et
 stabilitatis vobis domno Gar-

[ 177 ]
 sie
 Ferrandez dilecto meo valituram. Pro multis itaque serviciis
 et magnis que michi diu et fideliter fecistis et facitis
 cotidie, dono et concedo vobis totum pectum et ius quod
 habeo et habere debeo in Villa Maior, que est in campo de
 Munno, ut illud vos vel cuicumque illud dederitis habeatis
 iure hereditario, et possideatis dando, vendendo,
 concambiando seu ex eo quidlibet aliud faciendo. Et hec mee
 donacionis et concessionis pagina rata et stabilis omni
 tempore perseveret. Si quis vero hanc cartam infringere seu
 in aliquo diminuere presumpserit, iram Dei incurrat, et
 regie parti mille aureos in cauto persolvat, et dampnum
 super hoc vobis illatum reddat dupplatum.
 
 Facta carta apud Sanctum Dominicum Exilihensem XVI die
 lanuarii era Ma CCa LXa Va, anno regni mei decimo, eo
 videlicet anno quo Baeciam et Capellam adquisivi, secundo
 etiam anno quo Salvaterram, Martos, Anduchar et Borialamer
 de manibus sarracenorum liberata reddidi cultui christiamo.
 Et ego rex Ferrandus, regnans in Castella et in Toleto, hanc
 cartam quam fieri iussi manu propria roboro et confirmo.
 Rodericus Toletane sedis Archiepiscopus et Hyspaniarum
 primas cf. Infans domnus Alfonsus, frater domini regis cf.
 SIGNUM FERRANDI REGIS CASTELLE. Lupus Didaci de Faro,
 alferiz regis cf. Gonzalvus Roderici, maiordomus curie
 regis, cf. Mauricius Burgensis episcopus cf. Tellius
 Palentinus eps. cf. Lupus Segontinus eps. cf. Lupus
 Conchensis eps. cf. Petrus Oxomensis eps. cf. Dominicus
 Abulensis eps. cf. Dominicus Placentinus eps. cf. Johannes
 Calagurritanus electus cf. Johannes domini regis
 cancellarius et abbas Valleoleti cf. Alvarus Petri, tenens
 Martos et Anduchar, cl. Alfonsus Tellii cf. Rodericus
 Roderici cf. Garsias Ferrandi cf. Rodericus Gonzalvi cf.
 Guillelmus Gonzalv cf. Guillelmus Petri cf. Didacus Martini
 cf. Garsias Gonzalvi, maior merinus in Castella, cf.
 Dominicus Al-

[ 178 ]
 vari iussu vice
 cancellarii scripsit.

 In Dei nomine amen. Quoniam longinquitate
 temporis facta que pagine non traduntur cito a mentibus
 hominum elabuntur, inde est quod ego Garsias Fernandi,
 maiordomus regine domne Berengarie, de consensu et
 beneplacito domne Maioris Arie, uxoris mee, bono animo et
 spontanea voluntate, nullo cogentis imperio, neque suadentis
 articulo, in remissionem peccatorum nostrorum atque perentum
 nostrorum, facimus cartam donationis et firmitudinis, in
 perpetum valituram, Deo omnipotenti et beatissime Genitrici
 sue semperque virgini Marie, et ordini Cisterciensi et
 monasterio Sancte Marie Regalis Burgensis, et vobis domne
 Sancie abbatisse, tum temporis existentis ibidem, de
 monasterio Sancte Marie et Sancti Vincentii de Villamaiori,
 cum omnibus pertinentiis et directuris suis, quod nos iure
 hereditario pacifice et quiete possidemus tam ratione
 patrimonii quam ratione emptionis et adquisitionis atque
 donationis.
 
 Videlicet, ipsum monasterium supradictum de Villamaiori cum
 omnibus pertinentiis et directuris suis, et cum omni
 hereditate et pertinentiis quas nos ibi habemus et habere
 debemus, tam ratione patrimonii quam ratione comparationis
 sive cuiuscumque adquisitionis, et de omni illo quod in
 omnibus diebus nostris, Deo opitulante, ibidem poterimus
 adipisci; et cum domibus quas habemus in Burgis, quas emimus
 et adquisivimus in vico Sancte Agate; et cum omni illa
 hereditate quam habemus in Prezencio, quam emimus ab
 archiepiscopo et capitulo Toletano; et cum omni illo quod
 amodo, dan-

[ 179 ]
 te Deo, ibi posterimus
 adipisci; et cum ecclesia Sancti Michaelis de Vascones, quam
 ibi emimus cum omnibus pertinentiis, hereditatibus et
 directuris suis, et cum omni illo quod in omnibus diebus
 vite nostre ibi adquirere amodo poterimus, Deo dante; cum
 Turre de Paderno cum omnibus pertinenciis et directuris suis
 spectantibus ad ipsum monasterium de Villamaiorii; et cum
 Nava et Zorita cum pertinenciis et directuris suis; et cum
 Vallezalamio et Torrezella de Monte cum omnibus pertinenciis
 et directuris suis, et cum Zafael et Quintanella de sub
 Sancto Petro de Villa et cum pertinentiis et directuris
 suis; et Sancta Maria de Durancho et Manziles, cum omnibus
 pertinenciis et directus suis; et cum Sancta Cecilia de Rio
 de Arlanza cum omnibus pertinentiis et directuris suis; et
 cum Sancta Cecilia de Cerrato cum omnibus pertinentiis et
 directuris suis; et Peral cum pertinenciis suis; et cum
 Quintanella de Roanno cum pertinenciis suis; et cum
 hereditate de Pennella que ibi spectat ad ipsum monasterium;
 et cum hereditate quam ipsum monasterium habet in Pampliga,
 et cum hereditate de Villa serrago quam illud monasterium
 ibi habet; et cum omni hereditate et pertinenciis quas ipsum
 monasterium habet in Villasendino; et cum Sancto Michaele de
 Valterra cum omnibus hereditatibus et pertinenciis et
 directuris suis; et cum Polancho, circa Sanctam Julianam in
 Asturiis, cum omnibus pertinenciis et directuris suis; et
 Villella que est in valle de Ripa Yble cum pertinentiis et
 directuris suis; et Villascusa circa Sanctum Martinum de
 Felines cum pertinenciis et directuris suis; et Robredo en
 Castella veteri circa rivum suum cum omnibus pertinenciis et
 directuris suis; et cum hereditate de Villafortes, que
 spectat ad monasterium supradictum; et cum uno solari quod
 ipsum monasterium habet Burgis in vico Sancte Marie de
 Veteri ruga.
 
 Tali videlicet pacto et conditione damus et conditionaliter
 concedimus supradictum monasterium, cum

[ 180 ]
 predictis
 hereditatibus et rebus supradictis et cum pertinentiis et
 directuris suis, Deo omnipotenti et Beate Marie semper
 virgini et cisterciensi Ordini et monasterio Sancte Marie
 Regalis Burgensis et vobis domne Sancie abbatisse et
 successioni vestre, ut semper sit monasterium per se,
 exhibens tantum monasterio Burgensi reverentiam et debitam
 obedientiam secundum cisterciensis Ordinis instituta.
 
 Si quis igitur, tam de nostris, quam de extraneis, contra hoc
 factum nostre donationis venire voluerit et illut infringere
 temptaverit, iram Dei omnipotentis incurrat, et pro ausu
 temerario vocem huius carte pu[blice] mille morabetinos
 pectet; et quantum inquietaverit in duplo restituat, scripto
 semper in suo sobore permanente. Et ut hoc factum nostre
 donationis maiorem obtineat firmitatem, duas cartas per
 alphabetum divisas super hoc scribi fecimus, et easdem
 sigilli nostri munimine roborari, quarum una remanet penes
 monasterium Sancte Marie Regalis, Burgensis, altera penes
 ipsum supradictum de Villamaiori.
 
 Actum est hoc apud ipsum monasterium de Villamaiori, tempore
 domine Marine Arie, tum temporis ibidem abbatisse, sub era
 ma cca Lxa VIa, quarta die mens marcii, regnante rege
 Fernando in Castella et Toleto et Extrematura cum regina
 Beatrice uxore sua et filiis suis Alfonso, Frederico, et
 Fernando et illustrissima matre sua regina Berengaria.
 Gondissalvo Roderici existente maiordomo, maiorino maiore
 Garcia Gonzalvi de Ferraria; Mauricio episcopo Burgensi.
 
 Teste huius rei: Vitalis abbas de Buxeto; Frater Michael,
 monachus eius; Frater Gonzalvus, monachus eius; Rodericus,
 prior Sancti Petri de Gomiel; Frater Xemenus sacrista, eius
 monachus.
 
 Ego autem supradictus Garcias Fernandi et uxor mea domina
 Maior et filii et filie nostre, hanc cartam quam fieri
 iussimus propriis manibus roboramus et hoc signum facimus.
 

[ 181 ]
 
 Vincentius monachus cf. Egidius monachus cistercienses, cf.
 Dominicus de Soria presbiter, cf. Gonzalvus capellanus
 Burgensis monasterii cf. Et Fernandus frater eius cf.
 Gometius Gonzalvi cf. Rodericus Martini d'Arcos cf.
 Fernandus Garcie et fratres eius Johannes Garcie et Alfonsus
 Garcie cf. Fernandus Roderici et Lupus frater eius, quorum
 est avus dominus Garsias actor huius rei. cf.Frater
 Gonzalvus, prior de Olmos, cf. Frater Michael, prior S.
 Christofori d'Eveas, cf. Rodericus Petri de S. Michaele, cf.
 Gonzalvus Garcie, filius Garcie Johannis, cf. Garsias
 Gonzalvi, cf. Ferran Martini d'Ormaza, frater eius Garcia
 Martini, Sancius Ermilli, Ordonius Petri, milites, cf.
 Johannes de S. Romano, cf. Johannes de los Cannos, cf.
 Martinus d'Olmellis, cf. De Concilio de Villamaiori:
 Dominicus Jacobi Alcas, cf. Dominicus Martini Alcas cf.
 Dominicus Johannes, cf. De Sancta Cecilia: Petrus
 Gundissalvi cf. Maiorinus Michael cf. De concilio de
 Videzella: Martinus Armaentalez cf. Johannes, filius
 juverii, cf. De Vallezalamio, Didacus et Joannes frater
 eius, cf. De Zorita. Dominicus, cf. De Vascones: Vincentius,
 cf. De Sancta Maria de Fannovequez: Dominicus presbyter, cf.
 Dominicus diachonus, cf. Et aliorum locorum multi testes qui
 viderunt et audierunt, cf. Bartholomeus clericus episcopi
 Palentini, notavit.

 Notum sit omnibus, cumo esta es carta de remenbrança, cumo yo
 don Garcia, con plazer et con otorgamiento de mi mugier
 donna Mayor Arias, fago tal pleyto et tal abenencia con meos
 filios don Roy Garciez et don Ferranth Garciez et donna
 Mayor Garciez por par-

[ 182 ]
 ticion dessu
 madre donna Teresa Munnoz qe ficieron comigo en Villaldemiro
 de quanto compré et gané con su madre fasta aqel dia qe
 partieron comigo. Et por aquella partición qe les cayo de
 parte de ssu madre de moble et de heredat en Villaldemiro et
 in Santa Maria de Fañovequez et en Fuente dosso et en
 Escuderos et en Santa Cecilia, en estos logares o en otros
 si los ya, et por toda particion quanta devien aver de parte
 de ssu madre de moble et de heredat, doles por sus suertes 
 en cambio: a Don Roy Garcies, toda quanta heredat yo e et
 compré et gané en Escuderos et en Congosto et en Fuente
 Espina, et la serna de Negrillos, con conpras et ganancias 
 et con todo quanto yo heredar y devo. Et do a Ferranth
 Garciez todo quanto qe yo e en Talamanca et en
 Talamanquilla, con la serna qe es entre Torrepadre et
 Talamanca, con compras et ganancias et con todo quanto yo
 heredar y devo. Et do a Doña Mayor Garcia todo quanto qe yo
 e en Santa Cecilia et en Manciles et en Sant Godesmian,
 foras sacado end lo qe yo tenia de Sant Veçent de
 Villamayor, todo lo al le do con compras et ganancias et con
 todo cuanto yo heredar y devo. Et estas heredades nominatas 
 les do por las sus suertes sabidas qe les cayeron de parte 
 de ssu madre Doña Teresa Muñoz qe ellos devien heredar; et
 doles estas isas con bues e con todel moble qe en las casas
 es, assi cum estan enteramientre.
 
 Et doles ciento ciento cargas de pan et con esto se parten por pagados de Don Garcia so padre de moble et de
 heredat de todo quanto les apertenecie de parte de ssu
 madre.
 
 Et sobresto yo Don Roy Garcia et yo Don Ferranth Garcia et vo
 Doña Mayor sumus pagados de Don Garcia, nuestro padre, de
 todo quanto nos apertenecia de parte de nuestra madre Doña
 Teresa Muñoz, de moble et de heredat, con estas suertes
 sabidas assi cum son superscriptas, et de todo quanto ganó
 con nuestra madre Doña Teresa Muñoz.
 

[ 183 ]
 
 Facta carta in mense Setembris, in viespera de Nativitas
 Sancte Marie, Anno ab incarnacione Domini Jesu Christo Mo
 CCo XXo VIIIo, era m cc LX VI. Hujus rei sunt testes: de
 filiosdalgo. Gonçalvo Gomez, filio del comde Don Gomez; Roy
 Gonçalves de Valverde; Roy Martinez de Arcos; Petro Gomez;
 Nuño Nuñez; Alvar Nuñez, frater ejus, filios de Nuño
 Gonçalvez; Don Ordoño Alvarez; Don Armillo de Ormança; Alvar
 Garciez; Gomez Armillez; Don Gil frater ejus; Don Diego: Don
 Sancho; Don Rodrigo; Don Adam; Roy Petrez de Sancto Michael
 de Paramo; Ferranth Martinez; Diago Gonçalvez. De Muño; Don
 Yague el alcalde; Don Gonçalvo el alcalde; Don Estevan el
 alcalde; Don Muño de Celada; Don Petro presbyter; Don Martin
 presbyter; Petro Petriz presbyter; Don Rodrigo, filio de
 Petro Michaellez; Don Estevan el iuez; Don Dominico Alvaro.
 Martinus Petri scripsit.

 In nomine Domini. Notum sit omnibus hominibus tam presentibus
 quam futuris, quod ego don Estevan, abbath del monasterio de
 la Vid, una cum todo el convento daqueste mismo monasterio
 et con otorgamiento del rey don Ferrando nuestro señor, de
 nuestras bonas voluntades vendemos et roboramos vobis don
 Garcia Ferrandez et a uxor vestra donna Mayor Arias todo
 quanto qe nos abemos et a nos apertenece en Cevico Nabero et
 in suos terminos, scilicet, collaços, terras, vineas, casas,
 solares populatos et non populatos, ortos, molinos, prados,
 pastos, rivis, aquis, montes et fontes, entradas, exidas,
 con todas suas pertenencias, totum ab omni integritate; et
 prendemus de vobis in precio quinientos morabetis bonos
 directos et un manto en robo-

[ 184 ]
 ra, et
 sumus de illis paccati de vendida et de robora. Qui ista
 vendida quisiere temtar, aya la ira de Dios primerament, et
 in cotum regi terre mil morabetis persolvat, et ista vendida
 et ista robora sit vobis don Garcia Ferrandez et a uxor
 vestra donna Mayor Arias dupplata vel meliorata in simili et
 tali loco.
 
 Facta carta in mense Junii, sub era ma cca Lxa et sex annos,
 regnante rege Ferdinando cum uxore sua regina Beatrice in
 Burgos et in Toleto et in Castella et in omni regno suo. Don
 Roderico el prior, confirma, Don Ferrando susprior, confima,
 Don Johan provisor, confirma, Don Remondo sacrista,
 confirma, Don Diago celleriço, confirma, Don Garcia
 bestiario, confirma, Don Petro ostalero, confirma, Don
 Benito portero, confirma. Todel convento daquest supradicto
 monasterio de la Vid, confirman. Huius rey sunt testes qui
 fuerunt antel rey quando esta venta et ista robora fue
 fecha: don Rodrigo Diaz de los Camberos, don Rodrigo
 Gonçalvez, filio de don Gonçalvo Roiz, Roy Petriz Tapiola,
 Petro Xemenez de Soria, Gonçalvo Petriz Descalada, Pelay
 Nichola, don Gonçalvo Johanes, alcalde del rey, don Johan
 Cambiador, alcalde de Burgos. De criaçon: don Lorenth
 copero, Johan de Hunes. De Roda: don Pasqual, don Lechon,
 don Adam del Aldeuela, Petro Martínez de la Horra. De
 Maderolo: don Gordo, don Yenengo frater eius, Michael
 Petriz, Dominico Johannes. Ego don Ferrando, rey de
 Castella, et mea mater la reyna donna Berenguela otorgamos
 ista vendida et ista robora qe fue fecha ante nos; et por qe
 sea mas firme et mas estable vo rey don Ferrando mando poner
 meo segillo en ista carta.


[ 185 ]
 
 Tam presentibus quam futuris perpresens scriptum
 notum sit ac manifestum quod ego Ferandus, Dei gratia rex
 Castelle et Toleti, Legionis et Gallecie, una cum uxore mea
 Beatrice regina et cum filiis meis Alfonso, Frederico et
 Ferrando, ex assensu et beneplacito regine domne Berengarie,
 genitricis mee, facio cartam donationis, concessionis,
 confirmationis et stabilitatis vobis domno Garsie Ferrandi
 et uxori vestre domne Maiori Arie, filiis et filiabus
 vestris totique successioni vestre perpetuo valituram. Dono
 itaque vobis villam illam que dicitur Maçaneda, que est in
 terra de Limia. Hanc, inquam, dono vobis cum omnibus
 terminis suis et cum omnibus pertinenciis et directuris suis
 et cum omnibus que ad vocem regiam in eadem pertinere
 noscuntur. Hec, inquam, omnia vobis dono ut ea iure
 hereditario habeatis et in eternum possideatis, faciendo de
 eadem villa quicquid volueritis dando, vendendo, comutando,
 impignorando, et quodcumque volueritis de ipsa faciendo. Hoc
 autem facio vobis pro multis et bonis serviciis que mihi
 fecistis et maxime in principio regnorum Castelle et
 Legionis. Et hec mee donationis et concessionis pagina rata
 et stabilis omni tempore perseveret. Si quis igitur hanc
 cartam infringere seu in aliquo diminuere presumpserit, iram
 Dei omnipotentis plenarie incurrat, et regie parti mille
 aureos in cauto persolvat, et dampnum vobis vel successioni
 vestre super hoc illatum restituat duplicatum. Facta carta
 apud Valleoletum XVIII Augusti era Ma CCa Septuagesima. Et
 ego supradictus rex Ferrandus, regnans in Castella et
 Toleto, Legione et Gallecia, Badallocio et Baecia. hanc
 cartam quam fieri iussi manu propria roboro et confirmo.
 SIGNUM FERRANDI, REGIS CASTELLE ET

[ 186 ]
 TOLETI,
 LEGIONIS ET GALLECIE. Lupus Didaci de Faro, alferiz domini
 regis, cf. Garsias Ferrandi, maiordomus curie regis, cf.
 Rodericus Toletane sedis archiepiscopus, Hyspaniarum primas,
 cf. Infans domnus Alfonsus, frater domini regis, cf.
 Bernaldus, Compostellane sedis archiepiscopus, cf. Johannes,
 Oxomensis electus, domini regis cancellarius, cf.
 
 Mauricius Burgensis eps., cf. Tellius Palentinus eps., cf.
 Bernaldus Segobiensis eps., cf. Lupus Segontinus eps, cf.
 Johannes Calagurritanus eps, cf. Dominicus Abulensis eps.,
 cf. Gonçalvus Conchensis eps., cf. Dominicus Baeciensis
 eps., cf. Alvarus Petri, cf. Rodericus Gonçalvi, cf. Tellius
 Alfonsi, cf. Guillelmus Gonçalvi, cf. Didacus Martini, cf.
 Gonçalvus Gonçalvi, cf. Rodericus Roderici, cf. Alfonsus
 Suerii, cf. Johannes Ouetensis eps., cf. Nunnius
 Astoricensis eps., cf. Martinus Çamorensis eps., cf.
 Martinus Salamantinus eps., cf. Michael Lucensis eps., cf.
 Laurencius Auriensis eps., cf. Michael Civitatensis eps.,
 cf. Stephanus Tudensis eps., cf. Rodericus Gomez, cf.
 Rodericus Ferrandi, cf. Ferrandus Guterrii, cf. Ramirus
 Frolez, cf. Didacus Frolez. cf. Rodericus Frolez, cf.
 Ferrandus Johannis, cf. Pelagius Arie, cf. Alvarus Roderici,
 maior merinus in Castella, cf. Sancius Pelagii, maior
 merinus in Gallecia, cf. Garsias Roderici Carnota, maior
 merinus in Legione, cf.

 Conoçuda cosa sea a todos los homes que aquesta mi carta
 vieren como yo don Garcia, de mi bona voluntad et a
 saneamiento de mi alma et de mi cuerpo, fago esta manda et
 partola asi. Mando al Monasterio de

[ 187 ]
 Sancta Maria
 de Sant Vicente de Villamayor con mio cuerpo que e y mandado 
 el quinto de quanto mueble en el mundo es, et nombradamente 
 de haberes et de pan et de vino et de ropa et de ganado et
 de todo quanto mueble es en todas cosas, fuera ende caballos 
 et lorigas. Mando por el quinto de quanta heredad es en todo
 el mundo la heredad que es en Villamayor quanto he et heredo 
 et a mi perteneçe, todo a fondos terra, et quanto yo heredo 
 de mio patrimonio, et quanto compré et gané. Et mando las
 casas de Lerma, las que compre del abbad de Fusiellos et
 quanto yo gané. Esta heredad nombrada mando por mio quinto,
 todo a fondos tierra, quanto yo y heredo et quanto compré he
 gané et quanto a mi pertenece con todas sus pertenencias et
 con todos los derechos. Et mando a los frayres de la Orden
 de Calatrava quinientos mrs. Mando a la Orden de Ucles
 quinientos mrs. Mando al Monesterio de Ranuço docientos mrs.
 Mando al Monesterio de Carriço docientos mrs. Mando al
 Ospital de Sant Joan de Jerusalem quinientos mrs. de que
 tengan los frayres un caballo en tierra de ultramar por mi
 un año, con tal paramiento que si yo por aventura fiziese
 esta romeria en mi vida que estos quinientos mrs. no los
 den. Et demas desto mando setecientos mrs. al convento de
 Sancta Maria de Sant Vicente de Villamayor desta guissa. que
 compren una heredad de que salga atal renta porque puedan
 tener un clerigo que cante missa ante el altar de Sancta
 Maria por la mi anima, et que arda y candela de cera ante
 aqueste altar todos los dias et todas las noches que fuere 
 el siglo de aqueste mundo. E mando vestir cien pobres. E
 mando que fagan cantar diez annales por la mi alma. E mando
 a los malacos de Forniellos docientos et çinquenta mrs.
 Mando a Sancta Maria de Rocamador docientos mrs. Mando que
 si alina heredad tengo a tuerto de algun home, que lo
 entreguen los cabeçales. Mando a don Domingo el capellan 
 çiento et veynte mrs., a Fernan Royz, çiento et

[ 188 ]
 veynte
 mrs.; a Joan Perez çiento et veynte mrs., a don Romero
 quarenta mrs., a Andrés quarenta mrs.; a Boxedo çien mrs.; a
 Torquemada çien mrs., a Fontcaliente çien mrs.; a Barria
 çien mrs., a Palaçuelos çien mrs.; a los caballeros mios que
 yacen captivos en tierra moros, a Rodrigo Ordoñez quinientos
 mrs., a Tel Garcia docientos mrs., a Pedro Garcia de
 Contreras docientos mrs., a Armillo Gustios docientos mrs.,
 a Garci Muñoz docientos mrs., a Gonzalo Fernandez docientos
 mrs., a Ruy Fernandez el Gallego çien mrs., a Alfonso Lopez
 de Villahoz, çien mrs., a Alfonso Perez, hermano de Garci
 Muñoz çien mrs., a Garci Martinez de Campos çien mrs. La mi
 loriga et las brafonas et la loriga de caballo mando a Joan
 Garcia, el mi caballo al Temple; el azor garcero et el azor 
 anadero et el torçuelo mando que los den a la reyna donna
 Berenguella. Et quito los caballos a quantos mios vasallos
 de mi los tienen. Et quito ambos merinos et a unos caseros 
 et a quantos de mi tubieren algo, dando sus quentas
 derechas. A donna Mayor et a mis fijos mando las mis
 sortijas, fueras los diamantes a Villamayor para façer una
 cruz. Mando el mio camaeo, bono a mio señor el infante don
 Alfonso. Esta carta et esta manda et a donna Mayor Arias mi
 muller et al Monesterio de Villamyor et todo quanto en el
 mundo yo don Garcia he, metolo en mano del rey don Fernando
 et de la reyna donna Beringuella et de mio señor el infante
 don Alfonso, cuya merced yo so et quien lo dio et con quien
 lo gane. Et por la su merced et por la limosna que siempre 
 me fizieron, que defiendan a donna Mayor et a todo lo mio,
 et por la su merced que lo fagan todo cumplir assi como yo
 mando. Et si algun home lo quisiere contrastar a ellos; a
 ellos pido merced que los fagan cumplir; et a ellos fago yo
 señores et poderosos de donna Mayor et de quanto en mundo
 he. Et de toda esta manda que yo mando fago poderosos en
 todo quanto he a la abbadessa de Villamayor et a donna Mayor
 Arias mi muller, et a don Rodrigo Gar-

[ 189 ]
 cia
 mio fijo, et a Garcia Alvarez, que cumplan todas estas cosas 
 que yo mando, et que mios fijos no sean poderosos en lo mio
 fasta esto sea cumplido. Et mando que esta manda vala por
 todo tiempo si la yo non canviare. Esta carta fue fecha en
 Villaldemiro, domingo veynte dias andados de Octubre anno ab
 Incarnatione Domini mille et ducientos et quarenta et uno,
 era mill ducientos et setenta y ocho años. Testigos: freire
 Pedro, prior de la casa de la predicacion de Burgos, et
 freire Miguel et freire Aparicio et freire Garcia, et don
 Domingo el capellan, et don Romero, et Fernand Roiz, et Joan
 Perez que fiço la carta. Et yo don Garcia otorgo esta carta
 et esta manda et robora, et mando a los cabeçales sobre dichos que si fallaren que yo alguna cosa fez de tuerto, que
 la enmienden.

 In Dei nomine. Conoçuda cosa sea a todos los que esta carta
 vieren como nos don Migael dean et el Cabillo de Sancta
 Maria de Toledo, por muchos servicios, bonos et agradables 
 que fiço don Garcia Ferrandez, que Dios perdone, a la
 eglesia de Toledo, et otrossi por la donacion de la casa de
 Toledo, que es dicha el mesonciello, cerca de los bannos del
 Cavalliello, con un poço que es hy, que nos fizieron dona
 Mayor Arias et los fiios de don Garcia su marido, segund que
 yaze en la carta del donadio, lo que nos les tenemos en
 grand grado et ent grand amor, recebimos los en oraciones et
 en los otros bienes que seran fechos en la eglesia de
 Toledo hata la fin del mundo, et prometemos de façer cadaño
 anniversario por alma de don Garcia, et otrosi

[ 190 ]
 por
 alma de dona Mayor, quando della deviniere. E porque esta
 cosa sea mas firme, feziemos fazer esta carta, seellada con
 nuestro seello et subscripta et confirmada de nostras
 subscripciones. Datum apud Toletum VIto Kalendas Aprilis era
 Ma CCa LXXX prima, anno Domini M.o CCo XLo tercio. Ego M.
 decanus Toletanus confirmo et s. Ego Guterrius Fernandi
 canonicus Toletanus s. ego B. Munionis canonicus s. ego W.
 Capellanus cf. et iussi scribere pro me. ego magister
 Petrus, canonicus Toletanus s. ego G. Aznarii cf. et iussi
 ribere pro me. ego Johannes Cipriani canonicus s. ego
 Magister Guillelmus canonicus s. ego Augustinus canonicus s.
 ego Noteranus canonicus s. ego Magister Dominicus, Toletane
 ecclesie precentor cf. et s. ego B. Calatravensis
 archidiaconus s. ego Magister Lupus, canonicus Toletanus s.
 ego Ferrandus Garsie canonicus Toletanus s. ego magister
 Stephanus Toletanus canonicus s. ego Guillelmus de Tutela
 canonicus.

 Innocentius episcopus, seruus servorum Dei, venerabili fratri
 ... episcopo Palentinensi, salutem et apostolicam
 benedictionem. Ne obruatur innocentia si fuerit indefensa,
 expedit ut hiis potius adsit tutela iustitie quibus minus
 proprie defensionis potentia suffragatur. Cum igitur, sicut
 accepimus, dilecte in Christo filie Abbatissa et Conventus
 Monasterii de Villamaiori, Cisterciensis ordinis, Burgensis
 diocesis, a nonnullis qui letantur cum malefecerint
 multipliciter molestentur, Nos earundem quieti providere
 volentes, fraternitati tue per apostolica scripta mandamus
 quatinus dictis abbatisse et

[ 191 ]
 Conventui presidio
 defensionis assistens, non permittas ipsas super bonis suis
 contra indulta priuilegiorum Sedis Apostolice ab aliquibus
 indebite molestari, molestatores huiusmodi per censuram
 ecclesiasticam appellatione postposita compescendo.
 Presentibus post triennium minime valituris.
 
 Datum Lugduni XII kalendas Junii Pontificatus nostri anno
 septimo. Fernandus Roderici.

 INNOCENTIUS episcopus servus servorum Dei, venerabilibus
 fratribus ... archiepiscopo Toletano et suffraganeis suis,
 et dilectis filiis abbatibus, prioribus, decanis,
 archidiaconis, archipresbyteris et aliis ecclesiarum
 prelatis per Toletanam provinciam constitutis, salutem et
 apostolicam benedictionem. Non absque dolore cordis et
 plurima turbatione didicimus, quod ita in plerisque partibus
 ecclesiastica censura dissolvitur et canonice sententie
 severitas enervatur, ut viri religiosi et hii maxime qui per
 Sedis Apostolice privilegia maiori donati sunt libertate,
 passim o malefactoribus suis iniurias sustineant et rapinas,
 dum vix invenitur qui congrua illis protectione subveniat,
 et pro fovenda pauperum innocentia se murum defensionis
 opponat. Specialiter autem dilecte in Christo filie ...
 abbatissa et sorores monasterii Sancte Marie de Villamaiori,
 Cisterciensis ordinis, Burgensis diocesis, tam de
 frequentibus iniuriis quam de ipso cotidiano defectu
 iustitie conquerentes, vniversitatem vestram litteris
 petierunt apostolicis excitari ut ita videlicet eis in
 tribulationibus suis contra malefactores ipsarum prompta
 debeatis magnanimitate consurgere, quod ab angustiis quas
 sustinent et pressu-

[ 192 ]
 ris vestro
 possint presidio respirare. Ideoque universitati vestre per
 apostolica scripta mandamus atque precipimus quatinus illos
 qui possessiones vel res seu domos predictarum sororum
 irreverenter invaserint, aut ea iniuste detinuerint que
 predictis sororibus ex testamento decedentium reliquuntur,
 seu in ipsas uel earum aliquam contra apostolice sedis
 indulta sententiam excommunicationis aut interdicti
 presumpserint promulgare, vel decimas laborum de terris
 habitis ante Concilium generale, ante quod susceperunt
 eiusdem ordinis instituta, quas propriis sumptibus excolunt
 seu nutrimentis animalium suorum, spretis Apostolice Sedis
 privillegiis, extorquere, monitione premissa, si laici
 fuerint, plublice candelis accensis singuli vestrum in
 diocesibus et ecclesiis vestris excommunicationis sententia
 percellatis: si vero clerici vel canonici regulares seu
 monachi fuerint, eos appellatione remota ab officio et
 beneficio suspendatis, neutram relaxaturi sententiam donec
 predictis sororibus plenarie satisfaciant; et tam laici quam
 clerici seculares, qui pro violenta manuum iniectione in
 easdem sorores vel ipsarum aliquam anathematis vinculo
 fuerint innodati, cum diocesani episcopi litteris ad sedem
 apostolicam venientes ab eodem vinculo mereantur absolui.
 Datis Lugduni III idus Junii, pontificatus nostri anno
 septimo. Th. O. Fernandus Roderici.

 Connosçuda cosa sea a todos los omnes que esta
 carta vieren, cuemo yo Don ALFONSO, por la gracia de Dios
 rey de Castiella, de Toledo, de Leon, de Gallizia, de
 Sevilla, de Cordova, de Murcia et de Jahen, en uno con la
 reyna Donna IOLANT,

[ 193 ]
 mi mugier, et con mis fijas
 la inffante Donna Berenguella et la inffante Donna Beatriz,
 por muchos servicios que me fizo Donna Mayor Arias, dol et
 otorgol por heredamiento Cecivo de la Torre con todos sus
 terminos, et con todos sus montes, et con todos sus rios, et
 con sus fuentes, et con sus pastos, et con sus entradas, et
 con sus sallidas, et con todas sus pertenencias, et con
 todos aquellos derechos, et con todo aquel sennorio, et con
 todas aquellas cosas que yo hy he et devo aver pora siempre 
 iamas, salvo ende que finca pora mi et pora todos aquellos
 que regnaren despues de mi moneda et justicia; et dogela
 desta guisa por heredat que guarde et que tenga el conceio
 de Cevico de la Torre a aquellos que oy hy son moradores et
 que seran daqui adelante pora siempre iamas todos sus fueros 
 et todos sus derechos, assi como siempre los ovieron en dias
 del rey Don Alfonso mio visavuelo, et del rey Don Ferrando
 mio padre, et en el mio en todas cosas; et que lo aya ella
 et sus fijos et sus nietos et todos aquellos que della
 vinieren, que lo suyo ovieren de heredar, pora dar, pora
 vender, pora camiar, pora empeñar, pora enagenar et pora
 fazer della todo lo que quisiere, como de lo suyo mismo. Et
 mando al conceio de Cevico de la Torre, a quantos oy hy son
 moradores et que seran daqui adelante pora siempre iamas,
 que den e que recudan a Donna Mayor Arias et a sus fijos et
 a sus nietos et a quantos della vinieren, assi como
 sobredicho es, que lo suyo ovieren de heredar, en todos los
 deretos et a quantos della vinieren, assi como sobredicho
 es. Et mando que derruequen la torre, et que non fagan hy
 castiello en ningun tiempo sin plazer e sin otorgamiento de
 mi et de los que regnaren despues de mi. Et mando et
 deffiendo firmemiente que ninguno non sea osado de yr contra
 este privilegio deste mio donadio, nin de crebantarle, nin
 de minguarle en ninguna cosa; ca qualquiere que lo fiziesse
 avrie mi yra, et pechar me en coto diez mill moravedis, et a
 ella todo el

[ 194 ]
 danno doblado. Et porque este
 privilegio sea firme et estable, mandelo seellar con mio
 seello de plomo.
 
 Fecha la carta en Valladolit, por mandado del rey, dos dias
 andados del mes de Setiembre, en era de mill e dozientos e
 novaenta et tres anos, en el año que don Odoart, fijo
 primero et heredero del rey Henrric de Anglatierra, recibio
 cavalleria en Burgos del rey don Alfonso el sobredicho. Et
 yo sobredicho rey don Alfonso, etc.

 Connosçuda cosa sea a quantos esta carta vieren cumo yo don
 Johan Garcia et yo don Alfonso Garcia et yo don Diago Garcia
 et yo donna Teresa Garcia et yo donna Marina Garcia et yo
 Garçi Gutierrez et yo Johanna Gutierrez damos a vos donna
 Mayor Garcia, priora del Monasterio de Villamayor quanto 
 avemos et devemos aver en Quintaniella de Vallado, casas,
 solares, heredades, viñas, huertos, molinos, prados, pastos,
 aguas, montes, todo quanto nos hy avemos et heredar devemos
 con entradas et con exidas, con voz et con demanda, todo
 entera miente lo damos sin entredicho et sin escatima 
 ninguna, fueras ende las devisas, pora siempre jamas
 perpetual miente pora servirvos dello en toda vuestra vida,
 et despues que finque en el Monasterio libre et quito. Esto
 todo vos damos, asi como sobrescripto es, por quanta partida 
 aviedes a aver de parte de vuestro padre et de vuestra madre
 que nos diestes pora nos que lo partiessemos. Et yo donna
 Mayor Garcia, priora del Monasterio de Villamayor, con
 otorgamiento de mi hermana el abbadessa donna Mencia otorgo
 que recibo este heredamiento asi como sobre-

[ 195 ]
 dicho es; et por esto et por lo de Ornejo
 que me dades por en mios dias quito me vos de toda partiçion
 que yo devia aver de mio padre et de mi madre que lo ayades
 quito et libre por vuestro heredamiento.
 
 Desto son testimonio. Alfonso Perez de Villalbin, e Garci
 Migaellez, e Alvar Lopez, e Johan Arias, e Ruy Sobervio, e
 Ferrant Martinez Bimbibre, e Ferrant Dominguez de Cellada, e
 Don Yvañes, casero de Villaldemiro, e Don Yvañes casero de
 Palaçuelos, e Domingo Abbat de Palaçiolos.
 
 E por que este fecho e esta carta sea más firme e non venga 
 en dubda, yo Don Johan Garcia otorgo esta carta e mando
 poner en ella mio sello colgado. -E yo Don Alfonsso Garcia
 otorgo esta carta e mando poner en ella mio seello colgado.
 -E yo Don Diago Garcia otorgo esta carta e mando poner en
 ella mio seello colgado. -E yo Doña Teresa Garcia otorgo
 esta carta, e mando poner en ella mio seello colgado. -E yo
 Doña Marina Garcia otorgo esta carta e mando poner en ella
 mio seello colgado. -E yo Garcia Gutierrez otorgo esta carta
 e mando poner en ella mio seello colgado. -E yo Johana
 Gutierrez otorgo este fecho e quanto esta carta dize.
 
 Fecha la carta en Villaldemiro, postrimero dia de Febrero, en
 era de mill e ccc años, el anno de la Incarnacion mill e cc
 LX e un anno. Don Yllan, capellan que fue de Doña Mayor
 Arias, la escrivió.

 Don Sancho, por la gracia de Dios rey de Castiella, de
 Toledo, de Leon, de Gallizia, de Sevilla, de Cordova, de
 Murcia, de Jahen e del Algarbe, a todos los conçejos,
 alcalles, jurados, alguaziles, merinos, comen-

[ 196 ]
 dadores, aportellados, portadgueros, e a
 todos los omes de mios regnos que esta mi carta vieren salut 
 e gracia. Sepades que tengo por bien e mando que los ganados
 de las dueñas del monesterio de Santa Maria de Villamayor e
 de los sus pastores que los guardaren, fasta en quantia de
 seysçientas vacas e dos mill ovejas e çinquanta yeguas, que
 anden salvos e seguros por todas las partes de mios regnos e
 pazan las yerbas e bevan las aguas assi commo las mias
 mesmas, ellas non façiendo daño en miesses nin en viñas nin
 en huertos nin en prados de guadaña; e defiendo firmemente
 que ninguno non sea osado de los prendiar nin de los
 contrallar por portadgo nin por montadgo nin por diezmo nin
 por renda nin por castelleria nin por assadura nin por
 serviçio que an a dar nin por otra cosa ninguna, que tengo
 por bien que anden salvos e seguros assi commo los mios
 mesmos. Et mando que los pastores que puedan cortar leña e
 rama en los montes para cozer su pan e para lo que ovieren
 mester, salvo que non puedan cortar arbol por pie sinon para
 fazer puentes en que passen ellos e sus ganados, e que
 puedan sacar corteça para curtir su calçado, la que mas los
 cumpliere. Et deffiendo que ninguno non sea osado de les
 fazer fuerça nin tuerto nin mal ninguno, nin de los enbargar 
 en ningunas de sus cosas, nin de los peyndrar sinon por su
 debda conosçuda o por fiadura que ellos mesmos ayan fechao.
 Et si por aventura alguno dellos finare tanbien en la mi
 tierra commo en las de las Ordenes, que les non tomen diezmo
 nin quinto de lo que aduxieren. Et los omes que andudieren 
 con el ganado sobredicho e traxieren esta mi carta, que non
 den portadgo en ningun logar de todos los mios regnos de las
 cosas que aduxieren para complimiento de sus cabañas, nin de
 la ropa que aduxieren para su vestir. E deffiendo que ningun
 cogedor nin sobrecogedor nin arrendador nin reçibidor non
 sea osado de los peyndrear por monedas nin por serviçios
 sinon en aquellos logares do fueren

[ 197 ]
 moradores.
 Otrosi mando que saquen pan do quier que lo fallaren a
 vender para complimiento de su cabaña aquello que ovieren
 mester, ca qualesquier que passassen contra esta merçed que
 les yo fago en ningunas destas cosas sobredichas, pechar me
 yan en pena mill mrs. de la moneda nueva e a las dueñas del
 Monasterio sobredicho o aquien su bez toviesse todo el daño
 doblado. E sobresto mando a los omes que yo pus para entregar 
 los ganados, que aquellos que passaren o tomaren alguna cosa
 contra esto, que gelo entreguen con aquella pena que dize en
 la mi carta, e que recabden la pena sobredicha para mi. E
 mando a los conçejos, alcalles jurados, alguaziles, merinos,
 justiçias, comendadores aportellados, cada unos en sus
 logares, que fagan a estos sobredichos aver derecho luego de
 las cosas que les dixieren o les mostraren en esta razon sin
 otro detenimiento ninguno. E non fagan ende al, sinon a
 ellos e a lo que oviessen me tornaria por ello. Et desto les
 mande dar esta mi carta seellada con mio seello colgado.
 Dada en Benavente quatro dias de Setiembre era de mill e
 treçientos e veynte e çinco años. Don Ruy Diaz, abbat de
 Valladoliz, la mando fazer por mandado del rey. Yo Goncalo
 Yañez la fiz escrivir. Roy Diaz. Sant Muñoz.

 Sepan todos los omes que este privilegio vieren e
 oyeren cuemo nos don Alfonso, por la gracia de Dios rey de
 Castiella, etc., et de toda la Andaluzia, por grand sabor 
 que avemos de levar adelant el fecho de la cruzada dallend 
 mar a servicio de Dios e a exaltamiento de la christiandad,
 e por pro de nues-

[ 198 ]
 tros regnos e de
 nuestro sennorio, fazemos nuestro adelantado mayor de la mar
 a don Johan Garcia nuestro mayordomo, e damosle con el
 adelantamiento todos los derechos que deve aver almirant,
 que los aya assi como nunqua meior los ovo almirant que 
 fuesse de emperador nin de rey. E mandamos a todos los
 conceios e a todos los logares de los nuestros puertos de
 Castiella e de Leon e de Gallicia e del Algarve e del
 Andaluzia e de nuestro sennorio, e a todos aquellos que
 vinieren por mar de quales partes quiere a nuestra tierra 
 que fagan por él en todo fecho de mar como por nuestro
 almirage en todas las cosas que él mandare, assi como farien
 por nos mismo; e quel den todos los derechos del almiraldia
 complida miente, e que recudan con ellos a él e a quien él
 mandare. E deffendemos que nenguno non sea osado de venir
 contra este nuestro fecho, nin de minguarle ende ninguna
 cosa, ca aquel que lo fiziesse terniemos que nos errava muy
 mala miente, como aquel que va contra nuestro mandamiento, e
 demandargelo yemos en el cuerpo e en quanto que oviesse. E
 porque esto sea firme, diemosle este nuestro privilegio,
 seellado con nuestro seello de plomo. Fecho el privilegio en
 Sevilla por nuestro mandado, martes veynte siete dias
 andados del mes de julio en era de mill e dozientos e
 novaenta e ocho annos. Et nos sobredicho rey don Alfonso,
 etc.